BÀI tập QUẢN lí màu

I/ Khái quát chung về quản lí màu: 1.1 Quản lý màu là gì : Quản lí màu là quá trình dựa vào những kiến thức và kinh nghiệm biết được và tìm hiểu được trong quá trình học tập và đi làm đ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

KHOA IN & TRUYỀN THÔNG

QUẢN LÍ MÀU

GVHD: PGS.TS Ngô Anh Tuấn

Họ và tên SV: Phan An Nhi Lớp : 15148CL2

MSSV: 15148036 SĐT: 01667327326 Mail: 15148036@student.hcmute.edu.vn Thành phố HCM, ngày 14/9/2018

Mục Lục

I/ Khái quát chung về quản lí màu: 3

1.1 Quản lý màu là gì : 3

1.2 Tìm hiểu về màu sắc giữa các thiết bị: 4

1.3 Các công việc thực hiện khi quản lý màu : 4

II/ Quy trình quản lí màu: 5

1 Input: 5

1.1 File: 5

1.2 Ảnh chụp: 7

1.3 Mẫu: 8

1.4 Scan: 9

2/Process: 9

2.1 Phần mềm: 9

2.1.1 Quản lý màu trên Photoshop: 9

2.1.2 Quản lý màu trên Adobe Illustrator: 11

2.1.3 Quản lý màu trên Adobe Acrobat : 12

2.2 Hệ thống máy tính: 14

3/Output: 14

3.2 In thử kĩ thuật số: 14

3.1 Xuất ra màn hình: 14

3.3 Rửa ảnh: 14

3.4 Màu sắc trong in Offset: 14

3.5 Màu sắc trong in Ống đồng: 15

3.6 Màu sắc trong in Flexo: 16

II/ Tình hình chung và phương hướng phát triển: 16

1/ Khái quát tình hình hiện nay: 16

2/ Thực tế sản xuất: 17

2.1 Công nghệ QLM trên thế giới: 17

2.2 Công nghệ QLM ở trong nước 17

I/ Khái quát chung về quản lí màu:

1.1 Quản lý màu là gì :

Quản lí màu là quá trình dựa vào những kiến thức và kinh nghiệm biết được và tìm hiểu được trong quá trình học tập và đi làm đưa ra những giải pháp để sử dụng vận hành chu trình, kiểm soát và điều chỉnh các thiết bị khác nhau như máy chụp kĩ thuật

số, máy scan, hệ thống máy tính, theo một điều kiện in để thu được màu của sản phẩm in ra giống với tờ in thử hoặc mong muốn của khách hàng

Muốn tạo ra được một sản phẩm in hoàn chỉnh cần trải qua nhiều công đoạn phục chế trên nhiều thiết bị Trên từng loại thiết bị (máy chụp ảnh, máy scan, màn hình máy tính, máy in thử, ) và vật liệu in ( giấy, mực, ) lại có khoảng phục chế khác nhau Ví dụ, hình ảnh hiển thị trên máy tính Mac màu sắc sẽ chân thực hơn vì có khoảng phục chế lại màu sắc mà mắt người cảm nhận được rộng; màu sắc hình ảnh

in trên giấy couche tráng phủ sẽ rực rỡ hơn so với giấy in báo,

Vì vậy, để khắc phục được sự thay đổi của màu sắc qua nhiều công đoạn và thiết bị

và tạo ra bài in thật giống với bài in hiển thị trên màn hình cũng như bài in thử cần

có giải pháp quản lí màu trong suốt quá trình phục chế bài in

Hình 1 – Sự khác biệt của màu sắc giữa các điều kiện khác nhau

(Nguồn: https://quantrimang.com/photoshop-bai-2-ly-thuyet-mau-60526)

Một hệ thống quản lý màu sắc bao gồm ba thành phần cơ bản:

- Không gian màu độc lập của thiết bị - Working or Reference

- Hồ sơ màu ICC cho từng thiết bị (ví dụ: máy in, máy quét, màn hình, máy ảnh

kỹ thuật số, ) sẽ mô tả chính xác các đặc điểm màu của từng thiết bị

- Một Color Matching Module ( CMM) ( moodun so khớp màu) thực hiện biên dịch màu từ một không gian màu của thiết bị này đến một không gian màu của thiết

bị

1.2 Tìm hiểu về màu sắc giữa các thiết bị:

Tất cả các màu sắc khi ta nhận thấy bằng mắt người thì không thể tái tạo đầy đủ bằng các loại thiết bị nào Mỗi thiết bị làm việc trong một không gian màu cụ thể và tạo ra một phạm vi màu nhất định và được phân thành 2 loại:

- Hệ màu không phụ thuộc thiết bị : CIE Lab có một không gian màu cố định, không bị phụ thuộc vào thiết bị

- Hệ màu phụ thuộc vào thiết bị : hệ màu khác ( RGB,HSV,CMYK, ) có thể

có nhiều không gian màu khác nhau bởi vì các hệ này thay đổi theo từng không gian màu hoặc thiết bị liên quan

Do các không gian màu này khác nhau, nên trong quá trình phục chế màu sắc có thể

bị thay đổi khi chúng ta chuyển dữ liệu giữa các thiết bị khác nhau với nhau Sự biến thể màu sắc có thể do sự khác biệt về nguồn gốc hình ảnh , phần mềm sử dụng để xác định màu sắc, màn hình hiển thị của từng loại thiết bị hoặc vật liệu in,

1.3 Các công việc thực hiện khi quản lý màu :

- Nhất quán sắc của các thiết bị đầu ra từ bản tách màu, màn hình máy in, màn hình làm việc, bài in thật,

- Xem trước dữ liệu màu trên màn hình làm việc bằng cách mô phỏng lại màu thiết bị đầu ra ( Soft-proofing)

- Đánh giá, điều chỉnh dữ liệu màu từ nhiều nguồn có sử dụng quản lý màu sắc hoặc không sử dụng để dữ liệu màu được nhất quán

- Khi gửi dữ liệu màu cho các thiết bị khác phải đính kèm profile màu

- Lưu trữ profile bài để có thể tái tạo bất cứ đâu trên thế giới

II/ Quy trình quản lí màu:

Input Process Output

Điều chỉnh

1 Input:

Input: Các đối tượng hình ảnh, vecto, đồ họa, text, vào phần mềm làm việc Hình ảnh được chụp bằng máy kĩ thuật số, đối với những bài in đã có sẵn mẫu thì được quét lại bằng máy quét

Trong quá trình này chúng ta cần quan tâm chú ý đến:

1.1 File:

 Nguồn gốc file: Dựa vào đuôi tên của file ta có thể xác định được đây là loại

file nào, file được tạo lập bằng cách nào là đối tượng vecto hay ảnh bitmap để có thể biết sử dụng phần mềm nào để hiện thị và tiến hành xử lí và kiểm soát Khi biết được nguồn của file ta cũng đoán được phần nào file đã là chất lượng tốt nhất chưa, có bị nén bị mất chi tiết hình ảnh không để có giải pháp điều chỉnh và khắc phục

File được chia làm 2 loại: Định dạng file nén và định dạng không nén

- Định dạng file nén :

+ Nén mất dữ liệu : JPEG, JPG,

+Nén không mất dữ liệu: PDF, RAW

- Định file không nén: rar, zip, tiff, tif,

Một số định dạng file hay sử dụng là :

- PSD: Định dạng file phần mềm Photoshop

- JPEG: là một định dạng ảnh, nó tìm các phần thừa của dữ liệu để nén do đó tiết kiệm được một khoảng không gian lưu trữ Ưu điểm : giảm kích thước file, sử dụng với mục đích lưu trữ nhiều bức ảnh trong 1 bộ lưu trữ có kích thước nhỏ Nhược điểm, nếu lưu ảnh dưới định dạng jpeg sẽ không khôi phục file lại trạng thái ban đầu, không dùng để chỉnh sửa ảnh Khi nén ảnh bằng định dạng JPG thì chất lượng hình ảnh sẽ giảm đi rõ rệt, mỗi lần copy hay lưu lại 1 bức ảnh JPG, chất lượng bức ảnh sẽ

bị giảm đi dẫn đến bức ảnh sẽ thấy những điểm mờ giữa các khối màu, sự mất nét giữa các vùng ảnh

- PDF :Khi bạn xuất tệp PDF, có thể chọn nhúng hồ sơ Các tệp PDF có các hồ

sơ được nhúng sẽ tái tạo màu một cách nhất quán trong một hệ thống quản lý màu được định cấu hình đúng Lưu ý việc nhúng các hồ sơ màu làm tăng kích thước của các tệp PDF Cấu hình RGB thường nhỏ (khoảng 3 KB); tuy nhiên, cấu hình CMYK

có thể nằm trong khoảng từ 0,5 đến 2 MB

- TIF: định dạng file xuất ra để in ấn, khi xuất file không bị nén nên giữ được màu sắc nguyên vẹn (sử dụng cho máy MAC)

- TIFF ( tương tự TIF ): là định dạng nén nhưng không làm mất dữ liệu của hình ảnh trong quá trình lưu trữ hay nén file, sử dụng phổ biến trong việc thiết kế đồ họa hơn là nhiếp ảnh kĩ thuật số

- PNG: PNG là dạng hình ảnh sử dụng phương pháp nén dữ liệu mới mà không làm mất đi dữ liệu gốc PNG được tạo ra nhằm cải thiện và thay thế định dạng ảnh GIF PNG là định dạng tập tin tuyệt vời cho các ảnh số trên mạng Internet bởi vì PNG

hỗ trợ màu trong suốt trong tất cả các trình duyệt web với những tính năng mà GIF không có PNG hỗ trợ màu 8-bit giống như GIF, đồng thời cũng hỗ trợ màu 24-bit RGB như JPG Khi bạn nén một bức ảnh bằng định dạng PNG, bức ảnh đó sẽ không

hề bị giảm chất lượng Chính vì thế dung lượng các bức ảnh PNG rất lớn, lớn nhất trong 3 loại định dạng trong bài viết này Nhược điểm của ảnh dạng PNG đó là không được hỗ trợ trên các trình duyệt web cũ kĩ, không phổ biến nhiều bằng JPG

- RAW: ( nef, dng) : là định dạng có chất lượng như chất lượng phim, cần nhiều không gian để lưu trữ, định dạng file RAW cho phép thực hiện chỉnh sửa ảnh theo ý muốn mà không lo về việc nhưng yếu tố hình ảnh sẽ bị loại bỏ Nhược điểm : dung lượng bộ nhớ lớn, không thể mở được định dạng file này bằng một số phần mềm chỉnh sửa hoặc xem ảnh

 Không gian màu làm việc: Khi nhận được file, tùy vào mục đích sử dụng mà điều chỉnh thiết lập không gian màu phù hợp Đối với hình ảnh hiển thị trên web không cần in ra hoặc in ra máy in kĩ thuật số thì có thể làm việc trên hệ màu RGB nhưng để phục chế lại trên vật liệu bằng các phương pháp in truyền thống cần chuyển đổi mô phỏng lại màu trên thiết bị bằng hệ màu CMYK, để quá trình phục chế được

đồng nhất, giúp màu sắc trên màn hình, bài in thử và bài in thật không có nhiều sự khác biệt

Trong in ấn, ngoài sử dụng hệ màu CMYK và RGB để quản lý màu sắc và biết được mật độ bao phủ màu in các kĩ thuật viên còn chuyển đổi màu in về Graycale để xem xét từng màu in đã đồng đều hay chưa

 Độ phân giải : Khi nhận được một file đã biết được nguồn gốc và mở trên

phần mềm chuyên dụng, ta cần kiểm tra độ phân giải so với điều kiện in đã phù hợp hay chưa Độ phân giải có liên quan đến quá trình RIP , ghi bản Đối với các bài in chất lượng cao đòi hỏi hình ảnh và màu sắc rõ nét, độ phân giải của hình ảnh rất quan trọng không thể bỏ sót, quyết định đến chất lượng bài in Ví dụ in tạp chí tầm trung

độ phân giải yêu cầu phải đạt 150lpi, hộp giấy cao cấp hình ảnh phải đạt 300lpi,

Có thể kiểm tra được độ phân giải ở phần mềm chuyên dụng như Adobe Illustrator, Photoshop, Indesign ,Acrobat, tùy vào nguồn gốc của file được nhận

 Kích thước: Khi mở một file ảnh, file in bao bì, hộp giấy, bất kì bài in nào,

đều cần kiểm tra quan tâm đến kích thước so với điều kiện in và thành phẩm, xem xét file có bị thu phóng kéo giãn, thay đổi kích thước, việc đó cũng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh của bài in Khi phát hiện sai sót thì sẽ có biện pháp điều chỉnh lại ngay từ đầu để không ảnh hưởng đến các công đoạn sau cũng như bài in

cuối cùng

1.2 Ảnh chụp:

Các máy ảnh kĩ thuật số cho ra các file ảnh dưới dạng không gian màu RGB, sRGB Khi nhận được tấm ảnh chụp ta cần quan tâm đến hình ảnh được chụp từ các thiết bị nào: máy chụp ảnh kĩ thuật số, điện thoại di dộng, Đối với từng loại thiết bị và từng hãng sản xuất, màu sắc phục chế sẽ có sự khác nhau do từng máy sử dụng khẩu độ

và không gian màu khác nhau Tùy vào điều kiện in và mục đích sử dụng cần lựa chọn phù hợp để đạt kết quả tốt nhất

Hình 2 – Sự khác nhau giữa các máy ảnh chụp kĩ thuật số

( Nguồn

:https://www.slrlounge.com/sony-a7riii-vs-nikon-d850-vs-canon-5d-mark-iv/)

1.3 Mẫu:

Mẫu sử dụng để phục chế có thể là file khách hàng gửi ( mẫu đã thiết kế) hoặc bài

mẫu đã in cần phục chế lại Nếu là bài in đã in ta cần chú ý đến :

 Chất liệu: Xem xét vật liệu đã sử dụng là gì, để biết được tính chất bề mặt,

khả năng phục chế màu sắc của vật liệu đó, từ đó có thể thiết lập các điều kiện để phục chế và quản lí

Tùy vào từng loại chất liệu, khoảng màu sắc phục chế hình ảnh sẽ có sự khác nhau

Hình 2 - Khoảng phục chế trên các loại giấy

(Giáo trình Lý thuyết và ứng dụng màu sắc )

1.4 Scan:

Hình ảnh quét thường là ảnh RGB, trong đó mỗi điểm ảnh thể hiện 3 giá trị R,G,B Nếu dùng những máy quét khác nhau để quét cùng một bài mẫu thì sẽ cho ra những kết quả khác nhau do đặc tính của mỗi hãng

Ví dụ cùng một mẫu màu đỏ được quét trên 3 dòng máy quét:

 Máy quét HP: R=177, G=15, B=38

 Máy quét Epson: R = 170, G= 22, B=24

 Máy quét Kodak: R = 168, G= 27, B=20

2/Process:

Là quá trình xử lí các đối tượng đầu vào : hình ảnh, đồ họa, chữ bằng các công cụ phần mềm trên thiết bị

2.1 Phần mềm:

2.1.1 Quản lý màu trên Photoshop:

Trong Photoshop Hộp thoại Color Settings là nơi điều khiển cho hệ thống quản lý màu

Không gian làm việc (Working Space ) của PS gồm 4 loại : RGB, CMYK,Gray,Spot Tùy vào mục đích sử dụng mà có những lựa chọn cho phù hợp để không ảnh hưởng đến chất lượng ( Ví dụ : sử dụng máy in phun để bàn như epson, canon, HP sử dụng không gian làm việc chủ yếu là RGB, nên những tùy chọn của không gian CMYK sẽ không ảnh hưởng đến bài in), nhưng khi in sản lượng cần làm việc trong không gian màu CMYK cần tuân thủ ICC

Hình 3 - Không gian màu làm việc

Chính sách quản lí màu ( Color Management policies) :

Tùy chọn Off : tài liệu tạo mới sẽ không có hồ sơ ICC được nhúng, sẽ khiến màu sắc của chúng bị thay đổi trên các màn hình khác nhau

Tùy chọn Preserve Embedded Profiles (default): khi mở một tài liệu hiện có vào Photoshop có một hồ sơ ICC nhúng khác với không gian làm việc hiện tại, thì tài liệu

đó và hồ sơ liên quan của nó sẽ được giữ nguyên Photoshop sẽ không cố gắng chuyển đổi tài liệu sang không gian làm việc hiện tại; hồ sơ được nhúng ban đầu sẽ được giữ lại và sau đó được lưu với tài liệu Tuy nhiên, mặc dù tài liệu và Photoshop không còn đồng bộ, nhưng không gian màu sắc , bản xem trước tài liệu sẽ vẫn chính xác Tùy chọn Convert to Working Space:Nếu một tài liệu hiện tại không có hồ sơ ICC nhúng được mở hoặc nhập vào Photoshop thì không gian làm việc hiện tại sẽ được

sử dụng để chỉnh sửa và xem trước Tuy nhiên, sẽ không có hồ sơ được nhúng vào tài liệu khi nó được lưu Nếu một tài liệu được mở hoặc nhập và có một hồ sơ ICC nhúng được tìm thấy khác với không gian làm việc hiện tại thì tài liệu đó sẽ được chuyển đổi và sau đó được lưu trong không gian làm việc Khi tài liệu và các không gian làm việc được khớp với nhau thì Photoshop sẽ không tác động; tài liệu được mở

và lưu như bình thường Các tài liệu mới sẽ được xem trước, chỉnh sửa và lưu cuối cùng trong không gian làm việc hiện tại

Hình 4 - Chính sách quản lí màu

2.1.2 Quản lý màu trên Adobe Illustrator:

Hình 5 - Color Settings

Tương tự như phần mềm Photoshop, Illustrator cũng cung cấp những chính sách thiết lập đầu ra để bảo tồn màu sắc giữa các thiết bị ( xác định và xử lí các màu không có

hồ sơ được nhúng hoặc có hồ sơ đi kèm )

2.1.3 Quản lý màu trên Adobe Acrobat :

Hình 6 - Convert Colors dialog box A Conversion Attributes B Document Colors

Hình 7 – Matching Criteria

- Object Type: Chỉ định nếu muốn chuyển đổi màu cho tất cả các đối tượng hoặc cho một loại đối tượng cụ thể trong bài

- Color Type: Chỉ định không gian màu của các đối tượng cần chuyển đổi

- Text size : Chỉ định kích thước văn bản tối thiểu và tối đa cho các đối tượng văn bản được chuyển đổi

- Preserve:Lưu giữ các đối tượng trong không gian màu đã chọn khi tài liệu được xuất

- Convert To Profile : Sử dụng cấu hình không gian đích để chuyển đổi các đối tượng màu sang một cấu hình ICC chung cho một thiết bị đầu ra

- Decalibrate: Xóa các hồ sơ được nhúng khỏi các đối tượng phù hợp

- Embed: Nhúng hồ sơ màu, hỗ trợ cho quản lý màu sắc ở RIP hoặc chia sẻ tệp PDF với những người dùng khác

Hình 8 - Quản lý mực in - A Process ink B Aliased Spot C Spot ink

2.2 Hệ thống máy tính:

3/Output:

Output là quá trình xuất các dữ liệu, hình ảnh ra thiết bị Ví dụ hiển thị hình ảnh cuối cùng trên màn hình, in thử trên máy in kĩ thuật số, in bài thật,

3.2 In thử kĩ thuật số:

Để biết hình ảnh được in ra như thế nào và hạn chế ấn phẩm lệch màu nhiều, đảm bảo chất lượng màu sắc cần tiến hành in thử nhanh trên máy in kĩ thuật số Máy in thử thường là máy in phun sử dụng không gian màu RGB nhưng có thể được sử dụng

để giả lập thiết bị CMYK Chúng ta có thể giả lập chuyển đổi về CMYK trong khi vẫn làm việc trong RGB

3.1 Xuất ra màn hình:

3.3 Rửa ảnh:

3.4 Màu sắc trong in Offset:

Trong in Offset, việc phục chế màu sắc của hình ảnh dựa trên nguyên lý in chồng tram các bản tách màu tương ứng với 4 mực in cơ bản gồm: xanh (Cyan – C), đỏ (Magenta – M), vàng (Yellow – Y) và mực đen (Black – K) Màu sắc của hình ảnh

in trên giấy mà ta cảm nhận được là sự kết hợp của cả tổng hợp màu cộng và tổng hợp màu trừ

Thay vì dùng 3 mực màu C, M, Y trộn hoặc in chồng để tạo màu đen và xám (theo

lý thuyết tổng hợp màu trừ) có thể sử dụng mực đen in bổ trợ hay in trực tiếp (thay thế hoàn toàn 3 mực C, M, Y) Về mặt chất lượng, nếu chỉ dùng 3 mực C, M, Y để phục chế màu sẽ rất khó kiểm soát chất lượng in (chồng màu, cân bằng xám, độ tương phản, độ sắc nét…)

Phương pháp in Offset dùng bản in phẳng chứa phần tử in , mực cùng nước được chà lên bản in rồi chuyền sang lô cao su truyền lên giấy nhờ đặc tính quang hóa, các phân

tử in bắt mực và phần tử không in bắt nước

Các vấn đề về màu sắc cần quản lý khi in offset:

- Sai hỏng khi chế tạo khuôn in : quá trình ghi, rửa, phơi bản ảnh hưởng đến khả năng tái tạo màu sắc Ví dụ: Phơi quá lâu, màu sắc khi in sẽ tối hơn

- Màu sắc bị thay đổi do hệ thống cấp ẩm