Sự cố phần cứng máy tính

Xác định hiện tợng: Bạn có thể phát hiện các sự cố phần cứng thông qua các hiện tợng mà bạn có thể quan sát, lắng nghe, ngửi mùi, hoặc đọc các thông báo lỗi trên màn hình để từ đó bạn đa ra nhứng phán đoán chính xác. Một ví dụ: khi khởi động máy tính, màn hình không hiện thông tin, đèn nguồn máy tính và màn hình sáng, có một tiếng kêu bip, có mùi khét từ màn hình. Với hiện tợng trên bạn đã: + Quan sát để nhận ra: màn hình không hiện thông tin, đèn nguồn máy tính sáng, đèn nguồn màn hình sáng.

Bài 1

SỰ CỐ PHẦN CỨNG MÁY TÍNH

Mỗi người kỹ thuật viên đều có những phương cách giải quyết sự cố khác nhau Một số người thường dựa vào khả năng suy đoán của mình nhưng một số người khác thì nhờ vào lời khuyên của bạn bè, đồng nghiệp những người đi trước

I Chuẩn Đoán và Giải Quyết Sự Cố:

Sau đây là 10 bước chuẩn đoán sự cố điển hình mà bạn có thể thực hiện

Bước 1: Nhận diện sự cố

Nếu bạn không thể nhận diện được vấn đề, bạn sẽ không thể bắt đầu giải quyết nó

Để nhận diện được vấn đề bạn có thể đặt những câu hỏi đối với khách hàng những câu tương tự như sau:

ü Bạn cho tôi biết máy tính của bạn xảy ra hiện tượng gì ?

ü Nó có thường xuyên không ?

ü Bạn có cài phần mềm mới nào gần đây không ?

ü Bạn có gắn thêm những bộ phận mới hay không ?

ü Sau khi thu thập đầy đủ thông tin về vấn đề, bạn chuyển sang bước 2

Bước 2: Kiểm tra sơ bộ

Bạn nên kiểm tra tổng quát như xem lại bên trong Case, kiểm tra các kết nối bàn phím (Keyboard), màn hình (Monitor), card mở rộng (Extend Card), RAM, CPU,… Bởi vì vấn đề có thể được giải quyết đơn giản bởi thông qua bước này Bạn có thể đặt đại loại vài câu hỏi cho công việc kiểm tra của mình

ü Nó (card) đã gắn chặt chưa?

ü Nó đã được mở chưa?

ü Hệ thống đã sẵn sàng chưa?

ü …

Sau khi kiểm tra xong mà vấn đề chưa được giải quyết, bạn chuyển sang bước 3

Bước 3: Tìm nguyên nhân gây sự cố

Khi bạn muốn tìm nguồn gốc của sự cố, không ai cung cấp thông tin đầy

đủ và chính xác hơn người đang dùng nó Vì vậy bạn nên hỏi trực tiếp người dùng (nếu có thể) đã làm những gì trước khi xảy ra sự cố này và từ đó bạn có thể tái hiện lại những sự việc trước đó mà dò tìm ra nguyên nhân của vấn đề

Bước 4: Khởi động lại máy

Bạn nên luôn luôn khuyên khách hàng khởi động lại máy, vì thường những vấn đề sự cố có thể được giải quyết khi khởi động lại máy

Bước 5: Xác định sự cố liên quan đến phần cứng hay phần mềm

Bước này là quan trọng bởi vì nó xác định phần nào của máy tính bạn nên tập trung vào để tìm kiếm và giải quyết Vì những phần khác nhau cần có những kỹ năng và những công cụ giải quyết khác nhau

Bước này chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của từng cá nhân hơn những bước khác Có một vài sự cố đòi hỏi phải cài lại Driver, phần mềm hoặc ngay cả toàn

bộ hệ điều hành

Bước 6: Nếu vấn đề là phần cứng, xác định linh kiện nào bị lỗi?

Các vấn đề phần cứng thường dễ thấy

Ví dụ: một máy tính không thể truy cập internet, và bạn đã xác định vấn

đề là phần cứng thì dĩ nhiên thay thế mới một modem là cần thiết

Bước 7: Nếu vấn đề là phần mềm, Khởi động (Reboot) lại bằng một bản

sạch của hệ điều hành

Thường đối với những vấn đề liên quan đến phần mềm là khởi động lại bằng bản sạch

Ví dụ: đối với hệ điều hành MS-DOS thì ta khởi động bằng đĩa khác có tập tin config.sys và autoexec.bat không có drivers của hãng thứ 3 (drivers cho sound card, cd-rom…) Hoặc khởi động lại máy trong chế độ Safe mode đối với Windows 9x và Windows 2000, Windows XP khi đó chỉ những drivers mặc định được nạp

Bước 8: Xem thông tin hướng dẫn từ nhà cung cấp

Hầu hết mọi máy tính và các thiết bị ngoại vi ngày nay điều có những tài liệu hướng dẫn kèm theo như sách, cd-rom và websites… Bạn nên đọc những hướng dẫn này

Bước 9: Nếu không giải quyết được vấn đề

Sau khi xác định nguyên nhân mà bạn không giải quyết được vấn đề, bạn nên đặt máy trở về tình trạng ban đầu rồi mới tiếp tục giải quyết theo những hướng khác

Bước 10: Yêu cầu trợ giúp

Một điều hiển nhiên là chúng ta, không ai có thể giải quyết được mọi sự cố,

sẽ có những phát sinh mới mà ta chưa từng gặp và ta cũng không thể tìm được nguyên nhân gây ra Khi đó bạn nên cần một sự trợ giúp từ đồng nghiệp…

Chú ý: 10 bước trên đây bạn nên vận dụng một cách linh hoạt, không nhất

thiết phải theo đúng thứ tự và đầy đủ các bước trên Vì các sự cố xảy ra rất đa dạng và phong phú, và bản thân người kỹ thuật viên cũng có nhiều phương pháp giải quyết khác nhau

I Các lỗi thông thường:

A.Lỗi phần cứng:

1 Máy tính không có tín hiệu họat động:

ü Tất cả các thiết bị (Monitor, Case, Power Supply,…) đều không hoạt động à nguyên nhân do bộ nguồn, mainboard không khích họat

nguồn Trước tiên cần kiểm tra lại bộ nguồn

2 Máy tính có tín hiệu họat động nhưng không xuất hình:

ü Xác định lỗi do monitor hay thùng máy bằng cách: kiểm tra đèn numlock, tiếng beep khi khởi động máy

ü TH1: Đèn numlock sáng à thùng máy họat động bình thường Phải kiểm tra lại monitor, nguồn điện cấp cho monitor, cable…

ü TH2: Do các thiết bị phần cứng, cần kiểm tra lại RAM, VGA, nguồn… có thể căn cứ vào các tiếng beep phát ra trong quá trình Post và kết hợp với User’s Manual đẻ xác đ5nh lỗi của thieết bị phần cứng

3 Trong quá trình POST có thông báo lỗi và không vào HĐH:

ü Các lỗi thường gặp: Lỗi về ngày tháng năm, giờ, FDD, HDD,CD-ROM, check cable …

ü Nguyên nhân: Hết Pin CMOS, cấu hình trong CMOS chưa đúng, lỗi cable, jumper chưa đúng…

ü Lỗi trong quá trình Post thường được thể hiện bằng câu thông báo, nên dựa vào đó để xử lý

ü

4 Màn hình hiển thị lỗi “No Operating System” lúc khởi động:

ü Màn hình hiển thị lỗi “No Operating System” à máy không tìm thấy Hệ Điều Hành Do không có HĐH hay chọn chế bộ boot trong CMOS chưa đúng

ü Có đĩa mềm hay đĩa CD trong ổ đĩa mà những đĩa này không khởi động được Bạn nên kiểm tra lại, kể cả ổ đĩa cứng

5 Máy tính họat động, Fan CPU quay vài vòng tự tắt:

ü Khả năng bộ nguồn sụt áp, nên kiểm tra lại bộ nguồn nguồn hoặc thay

bộ nguồn khác để kiểm tra

6 Máy tính tự động bật/tắt khi mở đèn hoặc có điện thọai gọi đến:

ü Xem lại chức năng Wake- On – Ring hoặc Modem Ringgon trong

CMOS Có thể chức năng này đang được mở Chọn Desable để tắt chế

độ này

7 Máy tính đưa ra thông báo có Virus boot khi cài Windows hay một chương trình hệ thống nào đó, ngay cả cài đặt lần đầu?

ü Trên một số MainBoard, nhà sản xuất thường tạo thêm một chức năng trong CMOS đó là “tự động bảo vệ trước virus” nhưng thực tế thì chức năng này luôn đưa ra cảnh báo khi một chương trình nào đó (Kể cả nó không phải là virus) ghi thông tin lên boot sector của đĩa cứng, và không cho phép chương trình làm việc đó nữa Để giải quyết vấn đề

này hãy vào CMOS và "Disable" chức năng này đi

8 Máy tính nối mạng LAN, đã quét virus rất nhiều lần nhưng virus vẫn không hết

ü Một số virus có thể lây qua mạng vì vậy để diệt virus triệt để cần ngắt tất cả các máy tính bị nhiễm virus ra khỏi mạng ( đơn giản nhất là rút dây mạng ra) rồi quét virus cho từng máy đó Sau khi quét xong virus mới cho chúng nối mạng trở lại

9 Máy tính không khởi động được và có thông báo lỗi : “Invalid system disk… or System disk error”

ü Kiểm tra trong ổ đĩa mềm, CD đang chứa một đĩa mềm, CD nào đó không phải là đĩa khởi động

10 Máy tính bị treo hoặc đột nhiên khởi động lại khi đang làm việc

ü Hiện tượng treo máy hay tự khởi động lại có thể do phần cứng hoặc phần mềm lỗi gay ra.Cần phải xác định nguyên nhân

Nếu là phần cứng: thường là do Chip máy tính bị nóng, nguyên nhân

có thể quạt Chip bị hỏng hoặc là chạy chậm Ngoài ra cũng có thể do RAM hay Mainboard, bộ nguồn có vấn đề

Nếu là phần mềm: Kiểm tra virus, khả năng các chương trình ứng dụng bị xung đột hoặc lỗi HĐH

11 Máy tính bỗng nhiên chạy chậm lại?

ü Virus và Spyware: khi máy tính hoạt động virus thường chiếm một

lượng tài nguyên nhất định và làm máy chậm chạp

Hãy “sơ cứu” bằng cách chấm dứt các process khả nghi bằng Task Manager, dừng thực thi một số dịch vụ (service) bằng Management Console, gỡ bỏ các chương trình tự động khởi động System

Configuration Utility… và cập nhật ngay các chương trình chống virus, chống spy để rà soát virus trên máy Một số loại virus phải cần một số công cụ đặc biệt để phát hiện, nếu bạn nghi máy mình bị nhiễm, hãy

dò tìm trên website của các hãng bảo mật như Symantec, Mcafee, BitDefender

ü Quá “nhiệt” vi xử lý:Kiểm tra nhiệt độ CPU, bôi keo tản nhiệt

ü RAM không tốt: Dùng các công cụ kiểm tra RAM, có sẵn trong CD

Hiren để kiểm tra Bạn cũng có thể kiểm tra thủ công bằng cách thay thế bằng một thanh RAM khác (được chắc chắn là tốt xem có cải thiện tình hình hơn không)

ü Đĩa cứng bị lỗi

ü BIOS không tương thích: Đây là lỗi ít gặp, thế nhưng cũng cần phải

xem xét Một khi phần mềm BIOS không tương thích có thể dẫn tới máy tính hoạt động ì ạch hơn mong đợi Giải pháp là cập nhật BIOS mới nhất cho bo mạch chủ, hay hơn, bạn hãy lùng trên mạng hoặc tham vấn các chuyên gia về cách tinh chỉnh các giá trị của BIOS

ü Rà soát lại các dịch vụ đang hoạt động để xem có dịch vụ nào dư

thừa không Việc này đòi hỏi bạn có một số kinh nghiệm và kiến thức nhất định

ü Đĩa cứng bị phân mảnh: Dùng Windows Defragment hoặc các công

cụ dồn đĩa để xử lý tình huống này

ü Gỡ bỏ các ứng dụng không đúng cách: Chưa gỡ bỏ hoàn toàn các

chương trình đã Uninstall Hãy dùng các công cụ quét Registry để làm máy tính sạch Và tốt nhất là không nên cài quá nhiều chương trình ứng dụng trên một máy tính

12 USB không cho ghi thêm dữ liệu

13 Windows XP bị mất mục 'RUN'

Vào Run đánh lệng gpedit.msc Chọn mục User Configuration à Administrator Templates à Star menu and taskbar à Remove Run menu stark menu chọn Not configured

14 Mất Folder Option trong Windows Explore

Vào Run đánh lệng gpedit.msc Chọn mục User Configuration à

Administrator Templates à Windows Explore à Remove the folder option menu item from the tools menu chọn Not configured

15 Mất hết icon trên Desktop

Click chuột phải lên Desktop chọn Arrange icon by à bỏ dấu Show Destop Icon

Kiểm tra chức năng explorer trong Task manager có tắt hay không

B Lỗi phần mền:

1) Màn hình bị đảo ngược:

ü Do kích họat chức năng totatin trong control Panel Để khác phục tình trạng này vào control Panel tắt chức năng rotation Hoặc bấm tổ hợp phím Ctrl + Alt + phím mũi tên

2)

LƯỢC ĐỒ CHUẨN ĐOÁN - SỬA CHỮA MÁY TÍNH

Phát một

tiếng beep

Khởi động

Thông báo

lỗi thiết bị

Lỗi nạp hệ

điều hành

Âm thanh

bình thường

Màn hình

làm việc tốt

Các ổ đĩa

làm việc tốt

Chuột, bàn

phím tốt

In tài liệu

bình thường

Máy hoạt động tốt

Dùng User’s Manual để tìm thiết

bị nào bị lỗi và kiểm tra các thiết bị đó (RAM, CPU, Power, Monitor, Mainboard)

Dùng User’s Manual để tìm thiết

bị nào bị lỗi và kiểm tra các thiết bị đó (RAM, các ổ đĩa Keyboard, CMOS…)

Kiểm tra lại FDD, CD-ROM, HDD, cable, nguồn, connector…

Đĩa phải có hệ điều hành và

hoạt động tốt

Kiểm tra lại cable, chuột, bàn phím, connector

Kiểm tra lại cable, nguồn, connector, các ổ đĩa, đĩa mềm,

đĩa CD

Kiểm tra lại cable, nguồn, connector, video card, driver, màn hình các thiết lập của hệ điều hành, ứng dụng

Kiểm tra lại cable, nguồn, connector, speaker, sound card, driver, các thiết lập của hệ điều

hành, ứng dụng

Kiểm tra lại cable, nguồn, connector, máy in, mực, driver, các thiết lập của hệ điều hành,

ứng dụng

Không

có

có

Không

Không

Không

Không

Không

có

không

không

có

có

có

có

có

Bài 2

SỰ CỐ PHẦN MỀM MÁY TÍNH

I Hệ Điều Hành

a Khôi phục máy tính dùng Advanced Startup Option

Các Hệ Điều Hành mới hiện nay như Windows 2000, Windows XP,…cho phép

chúng sử dụng chức năng trong Advanced Startup Option để gải quyết một số

vấn đề sau như:

ü Hệ Điều hành bị lỗi

ü Xung đột phần cứng

ü Xung đột phần mềm

ü Xung đột drivers

Lưu ý: Để hiển thị Advanced Startup Option, bạn nhấn F8 trong khi

Windows bắt đầu hoạt động

Bảng mô tả sử dụng trong Advanced startup Option:

Safe Mode

Chỉ nạp những thiết bi và các drivers mà máy tính yêu cầu để hoạt động được như: Mouse, Keyboard, các thiết bị lưu trữ, hiển thị cơ bản và các dịch vụ mà hệ thống yêu cầu

Safe Mode with

Networking Chỉ nạp những thiết bi và các drivers mà máy tính yêu cầu để hoạt động được và cho phép sử dụng mạng

Safe Mode with

Command Prompt Cũng giống như Safe Mode nhưng hiển thị giao diện DOS thay vì hiển thị giao diện đồ họa

Enable Boot

Logging

Tạo ra một Log file để tham khảo của tất cả các drivers và thiết bị mà hệ thống nạp (hay không nạp) Log file này có tên là Ntbtlog.txt và nằm ở thư mục gốc của ổ đĩa chứa

Hệ Điều hành

Enable VGA Mode

Nạp driver card màn hình ở chế độ cơ bản Giúp ích khi yêu cầu hiển thị của độ phân giải màn hình (Resolution) hay chế độ làm tươi màn hình (Screen refresh rate) vượt quá giới hạn cho phép của màn hình

Last Known Good

Configuration Sử dụng lấy lại thông tin cấu hình tốt nhất của máy tính ở lần khởi động trước

Directory Services

Restore Mode Cho phép bảo dưỡng và phục hồi Active Directory và Sysvol Folder trên Domain Controllers

Debugging Mode Chạy từng lệnh theo sự cho phép của bạn Gởi thông tin gỡ rối đến máy khác thông qua Cable

Chú ý: Một máy Domain Controller có thể dùng chế độ Safe Mode và Safe

Mode with Command Prompt, nhưng dịch vụ Active Directory sẽ không có

giá trị

b Khôi phục máy dùng Recovery Console

Bạn có thể dùng Recovery Console để:

ü Stop/Start các dịch vụ trong hệ thống

ü Đọc/ghi dữ liệu vào đĩa cứng (kể cả ổ đĩa được format NTFS)

ü Format ổ đĩa cứng

ü Hiển thị các tập tin ẩn của hệ thống

Để cài đặt bằng Recovery Console, bạn thực hiện như sau:

Bước 1: khởi động giao diện DOS trong Windows

Bước 2: Chuyển đến thư mục I386 trong đĩa CD Windows 2000

Bước 3: Gõ Winnt32.exe/cmdcons

Bước 4: Sau khi

cài đặt Recovery

Console, bạn có

thể truy cập từ

Menu khởi động

Lưu Ý: Khi Logon vào máy tính bạn phải dùng đăng nhập bằng User

Aministrator

Các lệnh trong Recovery Console

Chdir (cd) Hiển thị tên của thư mục hiện hành (Thay đổi thư mục

hiện hành )

Chkdsk Kiểm tra đĩa cứng và hiển thị kết quả

Cls Xóa sạch màn hình

Copy Chép tập tin (files) đến vị trí khác

Delete (del) Xóa một hoặc nhiều tập tin

Dir Hiển thi danh sách thư mục và thư mục con

Disable Ngưng chạy một dịch vụ hay một driver

Enable Chạy một dịch vụ hay một driver

Exit Thoát khỏi Recovery Console và khởi động lại máy tính

Fdisk Phân chia đĩa cứng

Fixboot Ghi Boot record mới lên The System Partition

Fixmbr Sửa chữa Master boot record The same fdisk /mbr

Format Định dạng ổ đĩa

Help Hiển thị danh sách lệnh dùng trong The Recovery Console

Logon Đăng nhập vào hệ thống

Map Hiển thị tên ổ đĩa được ánh xạ

Mkdir (Md) Tạo thư mục mới

More Hiển thị nội dung tập tin văn bản

Rmdir (rd) Xoá một thư mục

Rename (ren) Đổi tên tập tin

Type Hiển thị nội dung tập tin văn bản

c Khôi phục máy tính dùng Emergency Repair Process

Ø Tạo đĩa Emergency Repair

Bước 1: Mở công cụ

Backup để tạo

ü Click Startà

Programsà Accessoriesà System toolsà Backup

ü Trong Tab Welcome,

chọn Emergency

Repair Disk

ü Cho đĩa mềm vào ổ

vào chọn OK

Chú ý: Không dùng đĩa Emergency Repair để khởi động máy tính, mà

chỉ dùng sửa chữa hư hỏng của hệ thống

Ø Sử dụng đĩa Emergency Repair

Bước 1: Khởi động máy tính bị hư/lỗi bằng đĩa Windows 2000 Setup hay CD-Rom

Bước 2: Chọn cách sửa chữa trong khi cài đặt

Sau khi máy tính khởi động, bắt đầu chương trình cài đặt Trong

khi cài đặt, Bạn nhấn để chọn sửa chữa hệ thống dùng Emergency

Repair Process

Bước 3: Chọn kiểu sửa chữa

ü The fast repair option does not require any user interaction/ Sửa nhanh không ảnh hưởng đền người sử dụng

ü This option attempts to repair problems related to the registry, system files, the partition boot sector on your boot volume, and your startup environment (if you have a dual-boot or multiple-boot configuration) / Sửa các vấn đền liên quan tới Registry, System Files, Boot Sector và môi trường khởi động

ü The manual repair option requires user input.This option allows you to choose whether to repair system files, partition boot sector problems, or startup environment problems, but not problems with your registry / làm bằng tay thì yêu cầu bạn nhập