Bên cạnh việc miêu tả về hình dáng, Mèn còn tự miêu tả hành động, tính cách của mình qua những từ ngữ nào.. Cha phải… SGK/8Vì: Mèn đã nhận ra lỗi lầm, biết ăn năn khi Choắt chết, biết r
Trang 1A Mục tiờu bài dạy.
- Kiến thức : Học sinh hiểu đợc nội dung ý nghĩa bài học đờng đời đầu tiên Năm đợc nhữngnét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của nhà văn Tích hợp với phân môn Tiếngviệt và Tập Làm Văn
- Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng đọc truyện đồng thoại, đọc lời đối thoại phù hợp với tính cáchcác nhân vật
- Thái độ:Giáo dục lòng yêu thơng đồng loại,yêu thiên nhiên
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn, tranh ảnh
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) KT sự chuẩn bị của HS.
III Bài mới
1,Khởi động: (1’)Một trong những đề tài khó khăn và thú vị đó là đề tài trẻ em trên thế giới
và ở nớc ta có những nhà văn nổi tiếng gắn bó cả đời của mình để viết cho đợc đề tài trẻ em Câu chuyện đồng thoại, đầu tay của Tô Hoài đã đợc hàng triệu ngời đọc ở các lứa tuổi vô cùng yêu thích, đến mức các bạn nhỏ gọi Tô Hoài là ông Dế mèn Nhng Dế mèn là ai? Chân dung và tính nết nhõn vật độc đáo này ntn? Bài học cuộc đời đầu tiên anh ta trải qua ra sao?
Đó chính là nội dung bài học đầu tiên của học kì II này
2, T ch c cỏc ho t ổ chức cỏc hoạt động của học sinh ức cỏc hoạt động của học sinh ạt động của học sinh động của học sinh.ng c a h c sinh.ủa học sinh ọc sinh
- Giọng choắt: Yếu ớt, rên rỉ
- Đoạn cuối: Mèn hối hận, đọc giọng
Trang 2H Văn bản trích từ tác phẩm nào?
- GV mở rộng về hoàn cảnh sáng tác tác
phẩm:
(T/Giả viết tác phẩm vào khoảng tuổi 17,
18 Thời kì đó phong trào mặt trận dân
tộc dân chủ Đông Dơng rầm rộ lôi cuốn
thanh niên giác ngộ chính trị CM Các
nhân vật: Mèn, Trũi đều đợc tác giả phú
cho những đờng nét t tởng xã hội đó Lí
tởng của Mèn là đợc đi khắp nơi hô hào
mọi loài cùng xây dựng thế giới đại
H Tìm một số từ đồng nghĩa với “ Dế Mèn phiêu ltự
đắc”- Tô Hoài) (tự kiêu, kiêu ngạo, kiêu căng)
H Chuyện có thể chia thành mấy phần?
ý của từng phần?
(H Trong truyện tác giả kể theo ngôi
thứ mấy? Tác dụng của việc chọn ngôi
kể này? (ngôi 1 – Làm tăng td của biện
pháp nhân hoá Dế Mèn đúng là 1 con
ng-ời đang tự tả, tự kể về mình, làm cho
chuyện trở lên thân mật gần gũi, dễ bộc
lộ tâm trạng suy nghĩ, đáng tin cậy đối
điểm của các bộ phận ấy?
? Thế nào là “ Dế Mèn phiêu lmẫm bóng”- Tô Hoài), nhọn hoắt,đen
nhánh
? Tác giả sử dụng những từ loại nào để
tả?
H Nhận xét về cách miêu tả của tác giả?
(vừa miêu tả hình dáng chung vừa làm
nổi bật các chi tiết quan trọng)
- Phần 1: Từ đầu thiên hạ rồi Bức chân dung tự hoạ(vẻ đẹp cờng tráng) của Dế mèn
- Phần 2: Còn lại(bài học đờng đời đầu tiên)
II Đọc – tỡm hiểu chi ti ết văn bản 25’)
1 Bức chân dung tự hoạ của Dế mèn:
a Hình dáng:
+ Đôi càng mẫm bóng+ Những cái vuốt cứng dần, nhọn hoắt
+ Đôi cánh trớc kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ dài chấm đuôi
+ Đầu to nổi từng tảng+ Hai cái răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp nh l-
ỡi liềm máy
+ Râu dài, uốn cong… (SGK/8)+ Cả ngời rung rinh một màu nâu bóng mỡ … (SGK/8)
- Tác giả dùng một hệ thống tính từ đặc sắc miêu tả
Trang 3nghệ thuật sẽ giảm đi.)
H Nhận xét gì về hình dáng bề ngoài
của Dế Mèn?
H Bên cạnh việc miêu tả về hình dáng,
Mèn còn tự miêu tả hành động, tính cách
của mình qua những từ ngữ nào ?
H.Nhận xét về cách miêu tả của tác giả?
H Em có nhận xét gì về tính cách của
nhân vật Dế Mèn trong đoạn này?
H Theo em Mèn đẹp ở chỗ nào? Cha đẹp
xác… (SGK/8)Tô Hoài đã để cho M tự phác hoạ
chân dung của mình ko phải là một con
dế mà là một chàng dế… (SGK/8)
- Tất cả phù hợp với thực tế của loài dế
vậy bài học đờng đời … (SGK/8)là gì? chúng ta
cùng tìm hiểu ở tiết sau
Dến mèn cờng tráng, trẻ trung chứa chất sức sống mạnh mẽ của tuổi trẻ, tự tin yêu đời, yêu cuộc sống
b Hành động:
+ Tôi co cẳng đạp phành phạch vào các ngọn cỏ… (SGK/8)gẫy rạp, y nh có nhát dao vừa lia qua … (SGK/8)Nhai ngoàm ngoạp nh hai chiếc liềm máy
+ Đi đứng oai vệ… (SGK/8)dún dẩy các khoeo chân , rung râu… (SGK/8)
+ Cà khịa với mọi ngời… (SGK/8)quát mấy chị cào cào ,
đá ghẹo anh gọng vó… (SGK/8)
- Dùng hàng loạt các động từ, biện pháp so sánh rất đắt
Dế mèn kiêu căng tự phụ về vẻ đẹp và sức mạnh của mình, xem thờng mọi ngời
3 Luyện tập 3’
IV.Bài tập ứng dụng 2’ Kể lại truyện
- Soạn tiếp các câu hỏi 3.4.5
V Bổ sung Đọc thờm (khụng)
A Mục tiêu bài học
- Kiến thức: Học sinh hiểu đợc nội dung ý nghĩa bài học đờng đời đầu tiên Năm đợc nhữngnét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của nhà văn Tích hợp với phân môn Tiếngviệt và Tập Làm Văn
- Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng đọc truyện đồng thoại, đọc lời đối thoại phù hợp vớitính cáchcác nhân vật
- Thái độ: Giáo dục lòng yêu thơng đồng loại,yêu thiên nhiên
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
Trang 4- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn, Tranh ảnh.
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) Chõn dung Dế Mốn được tỏc giả GT ntn?
TL: vở ghi
III Bài mới
1,Khởi động: (1’)Mèn thật đẹp trai, khoẻ mạnh, tự tin, yêu đời, song tính cách của Mèn ko
đợc mấy ai a? Với tính cách ấy Mèn đã gây ra hậu quả gì? Bài học đờng đời đầu tiên của Mèn
đợc rút ra từ đâu? chúng ta cùng tìm hiểu bài
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
HĐ2 Đọc- Tỡm hiểu chi tiết văn bản
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
- Học sinh kể lại truyện: Đoạn từ Câu
chuyện ân hận đầu tiên… (SGK/8) Hết
? Đoạn văn kể về chuyện gì?
H Đoạn văn miêu tả dế Choắt qua những chi
tiết nào?
+ Ngời gầy gò và dài lêu nghêu nh một gã
nghiện thuốc phiện… (SGK/8)
+ Cánh ngắn củn… (SGK/8) ngnh ời cởi trần mặc áo
?Mèn biết Choắt ko thể đào hang đợc nhng
vẫn nói nh vậy thể hiện thái độ gì ?(coi thờng
choắt)
H Khi nghe choắt nhờ đào ngách thông sang
tổ của Mèn thì thái độ của Mèn ra sao?(cha
nghe hết câu… (SGK/8)cho chết)
?Thái độ của Choắt?
- Em đơng lên cơn hen đây anh đừng trêu
Choắt là anh chàng xấu xí, yếu đuối, ốm đau
b Bài học đờng đời đầu tiên của Mèn:
- Thái độ của Mèn với Choắt:
+ Xng hô: “ Dế Mèn phiêu l Chú mày có lớn mà chẳng có khôn", chú mày hôi nh cú mèo thế này ta nàochịu đợc
Mày bảo tao sợ cái gì?… (SGK/8).+ Thái độ: … (SGK/8)hếch răng xì một hơi rõ dài… (SGK/8)khinh khỉnh… (SGK/8)mắng: … (SGK/8)đào tổ nông thì cho chết
Nghệ thuật đối thoại
Mèn kẻ cả, hách dịch, coi thờng choắt ngời hàng xóm yếu đuối
+ Mèn bày trò trêu chị Cốc
- Trớc khi trêu chị Cốc
Trang 5? Trớc sự ngăn cản của choắt Mèn có thái độ
gì?
- Sợ gì? Mày bảo tao Giơng mắt ra xem tao
trêu con mụ Cốc đây này
?Hát xong bài hát trêu chị Cốc Mèn đã làm
gì? (Chui tọt vào hang, nằm khểnh… (SGK/8) bụng
nghĩ thú vị: “ Dế Mèn phiêu lMày tức thì mày cứ tức… (SGK/8)vào tổ
tao đâu”- Tô Hoài)
? Em có nhận xét gì về tâm trạng lúc này của
mèn?
?Khi Choắt bị chị Cốc mổ Mèn có thái độ gì?
H Thái độcủa M với Choắt và với chị Cốc có
đối lập nhau không? Vì sao lại nh vậy?
(Đối lập: Với những ngời yếu đuối thì bắt nạt
Với những kẻ mạnh: sợ hãi… (SGK/8))
H Khi choắt nằm thoi thóp,khóc thảm thiết,
thái độ và việc làm của Mèn ra sao? Việc làm
đó chứng tỏ điều gì?
? Tóm tắt lại toàn bộ diễn biến tâm lí của M
khi trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Choắt
Qua đây em thấy M là con vật ntn?
H Vậy bài học đờng đời đầu tiên của Mèn là
gì? Qua lời nói của ai, hãy đọc lại câu văn đó?
(“ Dế Mèn phiêu l ở đời mà có thói mang vạ vào mình đấy”- Tô Hoài))
H Em có nhận xét gì về nhân vật Dế Mèn
qua đoạn này?
- Học sinh đọc câu văn cuối cùng.
H Câu cuối cùng của đoạn văn có gì đặc
sắc ?
(Câu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợi lại tâm
trạng mang ý nghĩa suy ngẫm sâu sắc… (SGK/8))
H Theo em Mèn có phải là một kẻ ác, kẻ xấu
hay không? Vì sao?
(Cha phải… (SGK/8)Vì: Mèn đã nhận ra lỗi lầm, biết
ăn năn khi Choắt chết, biết rút ra bài học đờng
đời… (SGK/8)Từ bài học đó ngời đọc tin rằng Mèn sẽ
động phù hợp với tâm lý ngời mà ko xa lạ với
đặc điểm của loài vật
H Qua đoạn trích em tự rút ra bài học gì cho
mình?
HĐ3 Tổng kết – Ghi nhớ(5’)
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
? Nếu là quan tòa em sẽ xử tội Dế mèn ntn?
Vì sao?
- Gv chia thành hai nhóm là 2 bài tập
- Các nhóm cử đại diện trình bày?
Yêu cầu: Đoạn văn hoàn chỉnh
Mèn huênh hoang trớc Dế Choắt
- Sau khi trêu chị Cốc:
Mèn thích thú khoái chí, yên trí với nơi ẩn nấp kiên cố của mình, thách thức chị Cốc
- Khi chị Cốc mổ dế Choắt ,Mèn sợ hãi … (SGK/8)nằm im thin thít
+ Khi choắt chết: Mèn hoảng hốt nâng đầu Choắt lên mà than:… (SGK/8)"tôi hối hận lắm"… (SGK/8)
đứng hồi lâu trớc mộ Dế Choắt nghĩ … (SGK/8). > Mèn thực sự ân hận và thấm thía bài học đ-ờng đời đầu tiên
Mèn hống hách với ngời yếu đuối, hèn nhát trớc kẻ mạnh
-Mèn vô tình giết chết dế Choắt từ hành độngngỗ nghịch, tính kiêu căng tự phụ và rút ra bài học về sự ngu xuẩn của mình
III Tổng kết 5’)
1.Nghệ thuật:
- Kể chuyện hấp dẫn+ Ngôi kể thứ 1 : Tự nhiên ,tạo cho truyện có không khí thân mật gần gũi giữa ngời đọc vớinhân vật chính Ngời kể chuyện )
2.Nội dung:(Ghi nhớ SGk)
Trang 6(4-5 câu)
Nội dung: Theo từng bài tập
3 Luyện tập 10’- Viết đoạn văn diễn tả tâm trạng của Mèn sau khi chôn cất dế Choắt
IV.Bài tập ứng dụng Chuẩn bị bài Phó từ
V Bổ sung Đọc thờm (khụng)
======================
Ngày soạn: 1/1/16
Ngày giảng: 5/1/16 (a5)
Tiết 75: Phó từ
A.Mục tiêu bài dạy
- Kiến thức:Hs nắm đợc khái niệm phó từ, Hiểu và biết đợc các loại ý nghĩa chính của phó
từ Biết đặt câu có phó từ thể hiện ý nghĩ khác
- Kỹ năng: Rèn kĩ năng phân biệt tác dụng của phó từ trong cụm từ, câu sử dụng phó từ
- Thái độ:Biết sử dụng phó từ khi nói, viết
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) KT sự chuẩn bị của HS.
III Bài mới
1,Khởi động: (1’)Gv cho ví dụ: Nó đã học bài
H Xác định chủ ngữ, vị ngữ của câu trên? Từ “ Dế Mèn phiêu lđã”- Tô Hoài) có ý nghĩa chỉ gì?.
(Việc học xảy ra trong quá khứ, trớc thời điểm nói Vậy từ “ Dế Mèn phiêu lđã”- Tô Hoài) là phó từ Phó từ là gì? Có những loại phó từ nào?
- Câu b:
+ đợc -> soi gơng (ĐT)+ rất -> a nhìn (TT)+ ra -> to (TT)+ rất -> bớng (TT)
Trang 7( VD: Câu a: Khi sử dụng mức độ
cao hơn so với khi không sử
H Căn cứ vào phần bài tập cho
biết phó từ có mấy loại lớn ? (2
- Điền các phó từ vào bảng phân loại:
ý nghĩa pĐứng trớc pĐứng sau
- chỉT/Gian
- Chỉ mức độ
- Sự Tiếp diễn tơng tự
- Phủ định
- Cầu khiến
- Kết quả , ớng
h Khả năng
Đã, đang,(sẽ, sắp)
thật, rất,(hơi) cũng, vẫn, (cứ, còn)không, cha,
đừng,(hãy,chớ
Bài học đờng đời đầu tiên
(Từ: Những gã xốc nổi -> những cử chỉ ngu dại của mình thôi).4 Củng cố: (1 )’)
- Giáo viên hệ thống bài
IV.Bài tập ứng dụng 2’ Học 2 ghi nhớ, Làm bài tập 4,5,6 (SBT Ngữ Văn)
- Viết đoạn văn nói về tâm trạng Mèn khi Choắt chết dùng phó từ và cho biết tác dụng
- Chuẩn bị bài Tìm hiểu chung về văn miêu tả
V Bổ sung Đọc thờm (khụng)
===========================
Ngày soạn: 1/1/16
Trang 8Ngàygiảng: 7 /1/16(a5)
Tiết 76
Tìm hiểu chung về văn miêu tả
A Mục tiêu bài dạy
- Kiến thức :Học sinh hiểu đợc thế nào là văn miêu tả , các tình huống chính nhằm tạo lập loại văn bản này Nhận diện đợc những bài văn, đoạn văn miêu tả Hiểu đợc trong tình huống nào thì ngời ta dùng văn miêu tả
- Kỹ năng :Rèn luyện cách nhận biết đoạn văn miêu tả, so sánh miêu tả với tự sự
- Thái độ :Giáo dục ý thức viết văn miêu tả.
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) KT sự chuẩn bị của HS.
III Bài mới
1,Khởi động: (1’)ở học kì I chúng ta đã học văn bản tự sự, trong văn bản tự sự chúng ta thấy
có những đoạn văn, câu văn miêu tả Vậy văn miêu tả là gì? Trong tình huống nào ngời ta dùng văn miêu tả? Văn miêu tả có gì khác với văn tự sự? Chúng ta cùng tìm hiểu bài… (SGK/8)
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
- Học sinh đọc VD 2 Nêu yêu cầu
- HS tìm và đọc hai đoạn văn miêu tả
Mèn và Choắt (SGK)
H Qua đoạn văn, em thấy Mèn có đặc
điểm gì nổi bật? Những chi tiết, hình ảnh
nào cho em biết điều đó?
H Qua việc miêu tả của nhà văn Tô Hoài
, em hình dung Mèn, Choắt là hai chàng
dế nh thế nào?.
I Thế nào là văn miêu tả 15’) 1.Ví dụ SGK
-Ví dụ 1 :
- Tình huống 1 : Miêu tả ngôi nhà, đờng phố->
ng-ời khác sẽ nhận ra
- Tình huống 2: Miêu tả chiếc áo: Cổ, màu sắc, tay
áo… (SGK/8) để ngời bán hàng lấy đúng ko mất t/ gian
- Tình huống 3: Miêu tả ngời lực sĩ: Hai bắp tay
to, nổi cuồn cuộn, hai chân rắn chắc nh hai cột
Trang 9H Nếu phải viết 1 đoạn văn miêu tả cảnh
mùa đông thì em sẽ nêu lên những đặc
điểm nổi bật nào?
- Thời tiết gió ma, bầu trời, mây, cỏ cây,
hoa lá… (SGK/8)
H Khuôn mặt mẹ luôn hiện lên trong
tâm trí em, Nếu tả khuôn mặt mẹ em sẽ
chú ý đặc điểm nổi bật nào?
- Học sinh đọc thêm “ Dế Mèn phiêu llá rụng”- Tô Hoài) để học
- Vỡ căn cứ vào hoàn cảnh và mục đớch giao tiếp
3 Ghi nhớ:(SGK- 16)
3 Luyện tập 20’)
1 Bài tập 1: Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi
*Đoạn 1:
- Đặc tả chú Dế Mèn vào độ tuổi “ Dế Mèn phiêu lthanh niên cờng tráng”- Tô Hoài)
- Đặc điểm nổi bật: To, khoẻ, mạnh mẽ
* Đoạn 2:
Tái hiện hình ảnh chú bé Lợm: bé nhỏ, nhanh nhẹn Hoạt bát, tơi vui, nhí nhảnh, hồn nhiên, yêu đời
* Đoạn 3:
- Miêu tả cảnh hồ ao, bờ bãi sau trận ma lớn
- Đặc điểm nổi bật: 1 thế giới các loài chim ồn ào, tấp nập kiếm ăn
2 Bài tập 2
a Đặc điểm nổi bật của mùa đông:
- Lạnh lẽo, ẩm ớt: Gió bấc ma phùn
- Đêm dài, ngày ngắn
- Bầu trời âm u, nh thấp xuống, ít thấy trăng sao, nhiều mây và sơng mù
- Cây cối: Trơ trụi khẳng khiu
- Nhiều hoa đào, hoa mận… (SGK/8)
b Nêu một vài đặc điểm khuôn mặt mẹ
- Sáng, đẹp
- Hiền hậu và nghiêm nghị
- Vui vẻ lo âu, trăn trở
IV.Bài tập ứng dụng 3’ Chuẩn bị bài “ Dế Mèn phiêu l Sông nớc Cà Mau
V Bổ sung Đọc thờm (khụng)
Trang 10
Ngày soạn : 8/1/16
Ngày dạy: 11/1/16(a5)
Tiết 77 :
Văn bản: Sông nớc Cà Mau
( Trích:Đất rừng phơng Nam- Đoàn Giỏi)
A Mục tiêu bài hoc :
- Kiến thức :Học sinh cảm nhận đợc sự phong phú độc đáo của thiên nhiên sông nớc Cà Mau Nắm đợc nghệ thuật miêu tả cảnh vùng sông nớc của tác giả
- Kỹ năng: Rèn luyện đọc, củng cố KT về văn miêu tả: Tả cảnh thiên nhiên
-Thái độ :Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, con ngời.Tự hào về cảnh đẹp và giàu có của đất nớc
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn, tranh ảnh
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) Bài học đờng đời đầu tiên của Dế Mèn là gì?
TL: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà ko biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ
vào mình đấy
III Bài mới
1,Khởi động: (1’)Qua xem ti vi, sách báo hoặc thực tế , em hiểu gì về Cà Mau?
- GV: Sông nớc Cà Mau là đoạn trích từ chơng 18 trong chuyện “ Dế Mèn phiêu l Đất rừng phơng Nam”- Tô Hoài) của
nhà văn Đoàn Giỏi Qua câu chuyện lu lạc của một thiếu niên vào rừng U Minh trong thời kì kháng chiến chống Pháp, tác giả đã đa ngời đọc đến với cảnh thiên nhiên hoang dã mà phongphú độc đáo Để thấy đợc NT miêu tả và sự phong phú độc đáo của thiên nhiên sông nớc Cà Mau chúng ta tìm hiểu bài
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
Trang 11đều càng về sau đọc càng nhanh, vui, linh
1955 sau đó ông chuyển sang làm công tác
sáng tác, biên tập sách báo Là uỷ viên BCH
hội nhà văn VN các khoá I, II, III
- GV giới thiệu truyện: Đất rừng Phơng Nam
(SGK /– 20)
- GV hớng dẫn HS tìm hiểu các chú thích
SGK
H Đại ý của đoạn trích?
(Mở ra khung cảnh thiên nhiên hoang dã,
H Theo em đoạn trích thuộc loại tự sự hay
giới thiệu, thuyết minh, miêu tả ?
- TP Đất rừng Phơng Nam là TP tự sự , nhng
đoạn trích tả cảnh thiên nhiên kết hợp với
thuyết minh –- giới thiệu
H Đoạn trích đợc kể theo ngôi thứ mấy?
Nhân vật chính là ai? Tác dụng của ngôi kể
này?
(Kể theo ngôi kể thứ nhất, nhân vật chính là
Bé An đồng thời chính là ngời kể chuyện (Tác
giả) Kể những điều mắt thấy tai nghe và ấn
t-ợng của cậu bé 13-14 tuổi lu lạc ngồi trên
thuyền trên đờng đi tìm gia đình , dễ bộc lộ c/
x suy nghĩ.)
HĐ2 Đọc- Tỡm hiểu chi tiết văn bản
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
H Điểm nhìn và quan sát của ngời kể chuyện
là ở đâu?
(Trên con thuyền xuôi theo các kênh rạch
vùng Cà Mau… (SGK/8))
H Tả cảnh Cà mau qua cái nhìn và cảm nhận
của Bé An, tác giả chú ý đến những ấn tợng
*PTBĐ:tự sự+miờu tả+ thuyết minh.
II.Đọc- Tỡm hiểu chi tiết văn bản.(20’)
1
ấ n t ợng chung về cảnh sông n ớc Cà Mau(cảnh bao quát)
+ Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chằng chịt
nh mạng nhện
+ Trên thì trời xanh, dới thì nớc xanh… (SGK/8)chỉ
Trang 12- Tiếng sống biển rỡ rào bất tận
H Tác giả quan sát qua những giác quan
nào? (bằng mắt, bằng tai)
H Trong kh/ cảnh ấy cảm giác của bé An
ntn?
(Cảm giác đơn điệu, buồn, lặng lẽ… (SGK/8))
H Nhận xét biện pháp NT tác giả sử dụng
trong đoạn văn?
H Qua đv em có ấn tợng gì về cảnh sông
n-ớc Cà Mau?
H Theo em vì sao màu sắc và âm thanh ấy lại
tạo ra đợc ấn tợng chung ban đầu về cảnh
thiên nhiên vùng Cà mau?
- HS đọc đoạn 2- ND ?
H Cảnh kênh rạch sông ngòi đợc tác giả
miêu tả ntn? Hãy tìm những danh từ chỉ địa
danh?
H Tại sao ngời miền này lại đặt tên nh vậy?
(Mang màu sắc địa phơng, chân thật, giản dị,
ko thể trộn lẫn với các vùng sông khác)T/g
giải thích tỉ mỉ về những cái tên một cách thú
vị -
H Nhận xét về NT sử dụng trong đoạn văn
này? Đoạn văn xen kẽ phơng thức biểu đạt
- Độc đỏo trong cỏch đật tờn sụng tờn
- Độc đỏo trong dũng chảy Năm Căn
- Rừng đước Năm Căn
? Thế nào là dãy trờng thành?
(bức thành dài)
H Nhận xét của em về cách diễn tả màu
xanh của rừng đớc?
(3 mức độ sắc thái, diễn tả các lớp cây đớc từ
non tới già nối tiếp nhau.)
H Giữa đoạn này và đoạn hai có điểm gì
khác nhau?
(đoạn này tả sự rộng lớn, hùng vĩ của dòng
sông Năm Căn Miêu tả sống động âm
thanh… (SGK/8)Đoạn 2 tả tĩnh)
H Trong câu: “ Dế Mèn phiêu lthuyền chúng tôi… (SGK/8)xuôi về
Năm Căn”- Tô Hoài) tg đã sử dụng những từ loại nào?
đổi trật tự các từ đó có đợc ko?
(Các động từ diễn tả các hoạt động của con
thuyền xuôi theo dòng chảy -> ko thể đổi
đ-ợc)
H Nhận xét cách miêu tả và cảnh dòng sông
Năm Căn trong đoạn này?
toàn một sắc cây xanh lá
+ Âm thanh rì rào, bất tận… (SGK/8) của gió, của rừng, sóng biển vỗ ra triền miên
NT : So sánh, miêu tả xen với kể, biểu cảm
- Rất nhiều sụng ngũi cõy cối, phủ kớn mộtmàu xanh , một thiờn nhiờn cũn nguyờn sơ đầy hấp dẫn và bớ ẩn
2 Cảnh sụng ngũi kờnh rạch Cà Mau.
a.Tờn sụng, tờn đất
- Cứ theo đặc điểm riờng của nú mà gọi tờn : rạch mỏi giầm, kờnh bọ mắt,…
→ Dõn dó , mộc mạc theo lối dõn gian
- Phong phỳ và đa dạng, hoang sơ thiờn nhiờngắn bú với người dõn lao động
b Sụng Năm Căn, rừng đước
- Dũng sụng : nước ấm ầm đổ ra biển như thỏc, cỏ hàng đàn đen trũi như người bơi ếch
- Rừng đước : dựng cao ngất như 2 dóy trường thành vụ tận
- NT: Tả trực tiếp bằng thị giỏc , thớnh giỏc Dựng nhiều so sỏnh
Trang 13*Học sinh theo dõi đoạn 4.
- Hành trình của tác giả dừng lại ở đâu?
(Chợ năm Căn- điểm mấu chốt của cuộc hành
( Ngời bán hàng: Ngời Hoa, Miên -> Sự đa
dạng về màu sắc, trang phục, tiếng nói.)
H Nhận xét NT miêu tả của tác giả ?
H Em n xét gì về cảnh chợ Năm Căn?
H Nhận xét về nghệ thuật tả cảnh của tác
giả?
( NT miêu tả vừa bao quát nên đợc ấn tợng
chung nổi bật, vừa cụ thể, chi tiết, sinh động
Tác giả huy động các giác quan và nhiều
điểm nhìn để quan sát.)
HĐ3 Tổng kết
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
H Nội dung của đoạn trích?
- Học sinh đọc ghi nhớ (SGK-23)
- GV liên hệ: Vùng đất Cà mau là cảm hứng
cho những sáng tác văn học Một liên tởng
độc đáo:
"Tổ quốc tôi nh một con tàu
Mũi thuyền xé sóng- mũi Cà mau"
(Xuân Diệu- Mũi Cà mau)
=> cảnh hiện lờn cụ thể sinh động, hấp dẫn.Thiờn nhiờn mang vẽ đẹp hựng vĩ
→ Cảnh tượng đụng vui tấp nập, hỏp dẫn, độc đỏo
1 Kể tên một vài con sông ở quê hơng em, giới thiệu vắn tắt về con sông ấy
2 Viết đoạn văn cảm nhận về vùng quê Cà Mau qua bài sông Nớc Cà Mau vừa học
Trang 14So Sánh
A Mục tiêu cần đạt
-Kiến thức: Học sinh nắm đợc khái niệm, cấu tạo của so sánh Biết cách quan sát sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra những so sánh đúng, tiến đến tạo ra những so sánh hay
- Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng đặt câu có sử dụng biện pháp so sánh
- Thái độ : yêu thích tiếng Việt
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) ?Thế nào là phó từ? Có những loại phó từ nào?
TL:- Phó từ là những từ đi kèm với ĐT, TT bổ sung ý nghĩa cho Đ,T
- Phân loại : Phó từ đứng trớc… (SGK/8)phó từ đứng sau… (SGK/8)
III Bài mới
1,Khởi động: (1’)GV đa ra BT:
Đen nh cột nhà cháy
H Trong câu trên mức độ “ Dế Mèn phiêu lđen”- Tô Hoài) đợc ví nh cái gì? ( cột nhà cháy)
- GV: Cách ví von nh vậy gọi là biện pháp so sánh Vậy so sánh là gì? Mô hình cấu tạo của phép so sánh ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài… (SGK/8)
năng giữa sự vật này với sự vật khác
H So sánh các sự vật, sự việc với nhau nhằm
mục đích gì?
-Gợi h/ả, cảm xúc
- GV: Bài tập a,b đã sử dụng phép so sánh
H Hãy cho biết : So sánh là gì?
HĐ2 Cấu tạo của phép so sánh
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
- Học sinh đọc VD : 3 (T24)
H Sự so sánh trong câu bài tập 3 có gì khác
so với so sánh trong những câu trên? (Sv nào
1 Ví Dụ(3) SGK/24
Con mèo vằn đợc so sánh với con Hổ
(vế A) (vếB)
* Điền những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh đã dẫn ở phần 1 vào mô hình:
Vế A
(đ-ợc ss)
Pdiện so sánh
Từ so sánh
Vế B (Dùng đểss)
Trang 15b Con ngời - tre
?cấu tạo của phép so sánh trong BT 3Phần2:
H Dựa vào mô hình hãy cho biết cấu tạo đầy
đủ của phép so sánh gồm mấy yếu tố? (4)
H Vậy có phải lúc nào 1 phép so sánh cũng
phải đầy đủ 4 yếu tố đó ko?
H Hãy nêu mô hình cấu tạo đầy đủ của
phép so sánh?
- Học sinh đọc ghi nhớ2
H Nêu thêm một số từ so sánh mà em biết?
Đặt 1 câu với 1 từ so sánh ấy? (là, nh là, y
nh, giống nh, tựa nh, bao nhiêu, bấy nhiêu)
- Trẻ em
- Rừng
đớc
- Con mèo vằn
- cao ngất
- Vào tranh
NhNh
To hơn
Búp trên cànhHai dãy trờng thành… (SGK/8)
- Con hổ
- Chí lớn
ông cha
- Lòng mẹ
- Con ời
ng-Nh
- Trờng sơn
- Cửu long
- Tre mọc… (SGK/8)
* Ng ời với ng ời
VD:- Thầy thuốc nh mẹ hiền
VD.- Mẹ nh quả chuôi chín cây
- Chúng chị là hòn đá tảng trên trời Chúng em chuột nhắt cứ đòi lung lay
*Cái cụ thể, cái trừu tợng
Trang 16IV.Bài tập ứng dụng 2’
- Học 2 ghi nhớ
- Làm bài tập 5
- Chuẩn bị: Quan sát, tởng tợng so sánh trong văn miêu tả
- Học tìm hiểu chung về văn miêu tả
V Bổ sung Đọc thờm (khụng)
III Bài mới
1,Khởi động: (1’)Để viết đợc một bài văn miêu tả hay chúng ta cần phải thực hiện nhiều thao tác và nhiều điều kiện nhng thao tác đầu tiên để làm bài văn miêu tả đó là quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét đối tợng đợc tả, cần tả Vậy quan sát tởng tợng nh thế nào? Thao tácnày cần làm ra sao?
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
Trang 17(nhìn, nghe, ngửi, sờ, chạm… (SGK/8)bằng các
giác quan mắt, mũi, tai)
H Hãy tìm những câu văn có sự liên
ởng và so sánh? Trong mỗi đoạn, sự
H Qua việc phân tích bài tập cho biết:
Muốn miêu tả đợc sinh động trớc hết ta
+ Nh ngời cởi trần mặc áo Gi-lê
* Đoạn 2:
- Tả cảnh đẹp thơ mộng hùng vĩ của sông nớc Cà Mau
- Tả cảnh mùa xuân tơi đẹp, vui náo nức
- Các từ ngữ, hình ảnh: Chim ríu rít, cây gạo thắp
đèn khổng lồ, ngàn hoa lửa, ngàn búp nõn , hàng ngàn ánh nến trong xanh… (SGK/8)
2 Nhận xét
Trang 18- Cỏc năng lực: Quan sỏt, tưởng tượng, so sỏnh và
nhận xột…cần phải sõu sắc dồi dào và tinh tế
+ Bóng mỡ, đen nhánh, ngoàm ngoạp uốn cong hùng dũng (Thân hình đẹp)
+ Rất bớng, hãnh diện, trịch thợng, khoan thai… (SGK/8) ơng bớng, kiêu căng).(
+ Mặt trời -> lòng đỏ trứng gà (quả cầu lửa)
+ Bầu trời-> mâm xôi bạc( chiếc lồng bàn khổng lồ)
+ Những hàng cây-> những chú lính canh gác(hàng quân hoặc trờng thành)
+ Những ngôi nhà Bao diêm lớn(trạm gác)… (SGK/8)
- Làm bài tập 4,5 ( trang 8) Chuẩn bị tiếp các bài tập còn lại
V Bổ sung 2’ Đọc thờm (khụng)
Ngày soạn: 8/1/16
Ngày giảng: 14/1/16(a5)
Trang 19Tiết 80: Chơng trình địa phơng
Phần tiếng việt- rèn luyện chính tả.
A Mục tiêu bài dạy
-Kiến thức:
- Sửa một số lỗi chính tả do ảnh hởng của cách phát âm địa phơng
- Có ý thức khắc phục các lỗi chính tả đó
-Kỹ năng: Rèn kỹ năng dùng từ nói viết đúng chính tả
-Thái độ :thận trọng tỉ mỉ, yêu tiếng việt.
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) Sự chuẩn bị của HS
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) Cách phát âm ở mỗi miền khác nhau Chính vì vậy cách phát âm khác nhau đó mà gây nên việc sai lỗi chính tả ở từng địa phơng Vậy ở mỗi miền thờng mắc lỗi nào? Cách khắc phục chúng ra sao?
2, T ch c cỏc ho t ổ chức cỏc hoạt động của học sinh ức cỏc hoạt động của học sinh ạt động của học sinh động của học sinh.ng c a h c sinh.ủa học sinh ọc sinh
1 Đối với các tỉnh miền Bắc:
- Viết đúng các cặp phụ âm đầu dễ mắc lỗi : tr/
ch , s/x , r/ d /gi , l/n
2 Đối với các tỉnh miền Trung , miền Nam :
a Viết đúng một số cặp phụ âm cuối dễ mắc lỗi :
- c/ t , n/ngb.Viết đúng tiếng có các thanh dễ mắc lỗi : thanh hỏi / thanh ngã
c.Viết đúng một số nguyên âm dễ mắc lỗi : i/iê ,o/ô
d Viết đúng một số phụ âm đầu dễ mắc lỗi : v/
Bài học đờng đời đầu tiên
(Đoạn từ : "Bởi tôi ăn uống điều độ… (SGK/8).vuốt râu)
3 Bài tập 3:
Điền các phụ âm thích hợp vào chỗ trống
-(tr)ái cây,(ch)ờ đợi,(ch)uyển chỗ,.(tr)ải qua,.(tr)ôi chảy,(tr)ơ trụi, nói( ch)uyện,chơng (tr)ình,(ch)ẻ tre
- (s)ấp ngửa, sản (x)uất,(s)ơ sài, bổ (s)ung,(x)ung kích, (x)ua đuổi, cái (x)ẻng, (x)uất
hiện,chim (s)áo, (s)âu bọ
Trang 20- (r)ũ rợi,.(r)ắc rối, (gi)ảm giá, giáo (d)ục, rung(r)inh, rùng (r)ợn,(gi)ang sơn, rau(d)iếp,(gi)aokèo,(gi)áo mác
- (l)ạc hậu, nói(l)iều, gian(n)an, (n)ết na, (l)ơng thiện, ruộng(n)ơng, (l)ỗ chỗ, lén(l)út,
bếp(n)úc
4 Bài tập 4:
Lập sổ chính tả:
Gợi ý:
a Tập hợp các từ dễ mắc lỗi phụ âm đầu:
VD: réo rắt, dìu dắt, giắt răng… (SGK/8)
b Tập hợp các từ thờng dễ mắc lỗi nguyên âm:
VD: tiếu lâm, dịu dàng, dều đặn… (SGK/8)
c Tập hợp các từ thờng mắc lỗi âm cuối:
VD: dao phay, dan díu, dang dở… (SGK/8)
d Tập hợp các từ thờng mắc lỗi dấu thanh:
VD: xa xỉ, sĩ diện, cổ hủ, cỗ xe… (SGK/8)
IV.Bài tập ứng dụng 3’ HS Kiểm tra lại các lỗi chính tả mình đã mắc.
- Về nhà chép đoạn văn bản từ đầu đến có vẻ vui lắm (Trích: Bức tranh… (SGK/8))
A Mục tiêu bài dạy
- Kiến thức : Học sinh nắm đợc nội dung và ý nghĩa của truyện Nắm đợc nghệ thuật kể
truyện và miêu tả tâm lý nhân vật trong tác phẩm
Trang 21II.Kiểm tra bài cũ: (5’) ? Em có nhận xét gì về cảnh sông nớc Cà Mau? Chỉ rõ những câu
văn có sự liên tởng, so sánh miêu tả cảnh của tác giả
TL: vở ghi, sgk.
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) Đã bao giờ em ân hận, ăn năn vì thái độ c xử không đúng của mình đối
với những ngời trong gia đình cha? Đã bao giờ em cảm thấy mình rất tồi tệ xấu xa không xứng đáng với anh chị em của mình cha?… (SGK/8)Có những sự ân hận, hối lỗi làm cho tâm hồn ta trong trẻo hơn Truyện ngắn “ Dế Mèn phiêu lbức tranh… (SGK/8)”- Tô Hoài) viết về anh em Kiều Phơng rất thành công trong việc thể hiện chủ đề tế nhị đó
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
HĐ1 Đọc- Tỡm hiểu chung.
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
- Giáo viên hớng dẫn đọc, kể
+ Phân biệt rõ lời kể, các đối thoại diễn biến
tâm lí của nhân vật ngời anh qua các chặng
- HS kể lại câu truyện
H Em có hiểu biết gì về tác giả : Tạ Duy
Anh?
(Tạ Duy Anh: Tên khai sinh: Tạ Viết Dãng,
sinh 1959 Quê Hoàng Diệu, Chơng Mĩ, Hà
Tây Là hội viên hội nhà văn VN là cây bút
trẻ xuất hiện trong văn học thời kì đổi mới,
đã có những truyện ngắn gây đợc sự chú ý
của bạn đọc Hiện công tác tại nhà xuất bản
hội nhà văn.)
- GV giới thiệu: Truyện đạt giải nhì trong
cuộc thi viết “ Dế Mèn phiêu ltơng lai vẫy gọi”- Tô Hoài) của báo Tiền
phong
Truyện gợi ra những điều sâu sắc về mối
quan hệ cách ứng xử giữa ngời với ngời
HTruyện có thể chia mấy đoạn? Nội dung
của mỗi đoạn?
H Truyện có những nhân vật nào, sự việc
nào? ?Ai là nhân vật chính? Vì sao?
(- Chuyện về hai anh em Mèo –Kiều
a Tác giả:Tạ Duy Anh: Sinh năm 1959 là
cây bút trẻ xuất hiện trong văn học thời kì đổimới
b Tác phẩm:
- Bức tranh của em gái tôi là truyện ngắn đạtgiải nhì trong cuộc thi viết “ Dế Mèn phiêu ltơng lai vẫy gọi”- Tô Hoài)của báo Tiền phong
Trang 22H Truyện kể theo ngôi thứ mấy? Việc chọn
ngôi kể này có tác dụng gì?
(Kể theo ngôi thứ nhất, nv kể là ngời anh ->
thích hợp bày tỏ tình cảm, suy nghĩ của
mình sự hối lỗi đợc bày tỏ chân thành đáng
tin cậy.)
HĐ2 Đọc- Tỡm hiểu chi tiết văn bản.
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
- HS theo dõi đoạn đầu (SGK- 30,31)
H Trong cuộc sống hằng ngày ngời anh có
hành động, thái độ gì với em gái?
-Gọi em là mèo
- Bí mật theo dõi em chế thuốc vẽ khó chịu
HTheo em vì sao ngời anh lại có thái độ nh
vậy? (tò mò và hiếu kì( tôi bắt gặp; tôi
quyết định bí mật theo dõi )
HNhận xét về thái độ đó của ngời anh?
- HS đọc đoạn 2
H Bí mật về tài vẽ tranh của KP đã đợc chú
Tiến Lê phát hiện trong hoàn cảnh nào?
- Chú Tiến Lê họa sĩ bạn của bố cùng bé
Quỳnh đến chơi, bé Quỳnh đợc Mèo cho
xem tranh bé Quỳnh vào nhà mách bố
H Phát hiện ra tài năng của KP mọi ngời có
thái độ nh thế nào?
+ Chú Tiến Lê: Mừng rỡ nói: "Anh chị có
phúc lớn rồi… (SGK/8)"
+ Ngời bố: Ngây ngời ra nh ko tin vào mắt
mình:"Con gái tôi vẽ đấy ?… (SGK/8)Ôm thốc Mèo
lên… (SGK/8)"
+ Mẹ không kìm đợc xúc động
H Trớc sự vui mừng của mọi ngời, anh có
thái độ ntn? Hãy tìm những chi tiết thể hiện
thái độ ấy?
+ Ngời anh: Cảm thấy mình nh bị đẩy ra
ngoài… (SGK/8)muốn gục xuống khóc… (SGK/8)không thể
thân với Mèo nh trớc kia … (SGK/8)Chỉ cần một lỗi
nhỏ là gắt um lên… (SGK/8)
H Vì sao ngời anh có thái độ và hành động
ko thể thân với em nh trớc nữa?
(Ghen tuông với tài năng của em vốn thờng
cho rằng mình hơn hẳn… (SGK/8) giờ đây em đợc
mọi ngời yêu quý, là trung tâm chú ý của
II Đọc- Tỡm hiểu chi tiết văn bản.(20’)
1
Nhõn v ật người anh trai.
a.Trong cuộc sống thờng ngày với em gái.
- Ngời anh coi thờng, khó chịu vì những việclàm nghịch ngợm của em gái
b Khi tài vẽ của em gái đợc phát hiện:
- Mọi ngời ngạc nhiên, xúc động, mừng rỡ
- Anh rất buồn vì thấy mình nh bị bỏ quên
Trang 23gia đình… (SGK/8)buồn bực, mặc cảm, tự ái
ghen tị nhỏ nhen, rất phù hợp tâm lí lứa tuổi
thiếu niên.)
?Tiếp sau đó ngời anh còn làm gì nữa?
- Xem trộm những bức tranh của em… (SGK/8)
H Sau khi xem tranh anh có thái độ gì?
- thở dài.? Tiếng thở dài thể hiện điều gì?
( Bất lực, cay đắng khi nhận ra rằng: Ngời
em gái ấy lại tài năng hơn mình nhiều.)
?Sau khi đã đợc chứng kiến tài năng của
em mọi ngời lại chú ý tập trung đầu t cho
em nhiều hơn , anh có thái độ ntn ?
- … (SGK/8)Nó nh chọc tức tôi bực bội gắt
gỏng vô cớ với em
H Khi em gái thành công giành giải nhất
em gái ôm cổ anh ,anh đã làm gì ?
- Viện cớ đẩy nhẹ nó ra
H Sau đó ngời anh có đi xem triển lãm
tranh không? Thái độ khi đi?
+ Miễn cỡng cùng gia đình đi xem triển lãm
tranh
H Nhận xét về cách kể của tác giả trong
đoạn này? Em đánh giá gì về nhân vật ngời
anh?
-> Tác giả miêu tả diễn biến tâm lí nhân vậtrất tinh tế Cách kể phù hợp với tâm lí tuổithiếu niên
- Ngời anh buồn nản, bất lực, ghen ghét, đố kịtrớc thành công của em
3 Luyện tập 5’ Kể lại chuyện: Diễn biến tâm lý ngời anh
IV.Bài tập ứng dụng 3’- Chuẩn bị: Các câu hỏi 3,4,5
V Bổ sung.2’ Đọc thờm (khụng)
A Mục tiêu bài dạy:
- Kiến thức: Tiếp tục cho học sinh thấy đợc tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu của ngời
em gái có tài năng đã giúp cho ngời anh nhận ra hạn chế của mình và vợt lên lòng tự ái Nắm
đợc nối kể chuyện và xây dựng tâm lí nhân vật của tác giả
- Kỹ năng: Rèn kỹ năng kể chuyện và phân tích nhân vật
-Thái độ: Giáo dục sự nhận thức và hành động đúng đắn đối với ngời thân
B Tiến trỡnh bài dạy
Trang 241,Khởi động: (1’) Mọi ngời rất vui khi tài năng của cô em đợc phát hiện Riêng ngời anhbực dọc, khó chịu song vẫn đi xem triển lãm tranh của em gái Vậy diễn biến tâm trạng củangời anh tiếp tục ra sao? Cô em gái là ngời ntn? Chúng ta tìm hiểu tiếp bài
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
HĐ2 Đọc- Tỡm hiểu chi tiết văn bản.
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
H Đến phòng triển lãm ngời anh thấy bức
chân dung chú bé đợc tác giả miêu tả nh thế
nào?
H Tại sao tác giả viết: Mặt chú bé nh toả ra
thứ ánh sáng rất lạ? Theo suy nghĩ của em
thứ ánh sáng lạ đó là gì?
( ánh sáng của lòng mong ớc, của bản chất
trẻ thơ… (SGK/8) ngời em mong ớc, tự tin vào lòng
bao dung, tốt đẹp của anh trai mình)
?Bức tranh đẹp đó chứng tỏ tình cảm của
em gái đối với anh ntn?
H Đứng trớc bức tranh ngời anh có thái độ
H Vì sao ngơì anh lại ngỡ ngàng? Hãnh
diện? Xấu hổ?( Ngạc nghiên vì mình đối sử
tệ bạc mà em gái vẫn vẽ mình … (SGK/8) Hãnh
diện: Vì vẻ đẹp hình dáng, tâm hồn… (SGK/8) xấu
hổ: vì mình hèn kém, nhỏ mọn, ko đẹp nh
em vẽ )
Hở cuối đoạn ngời anh có nhận ra những
thiếu sót của mình không? Thể hiện qua câu
nói nào? Em hiểu gì về câu nói ấy?
(Câu nói của ngời anh ở đoạn cuối thể hiện
sự hối hận, chân thành, có tính tất yếu và
thuyết phục ngời đọc: Đó là kết quả sự nhận
thức trong tâm tởng Ân hận vì trót đối xử tệ
bạc với em gái nhận ra thói xấu của mình
Thấy đợc vẻ đẹp, lòng nhân hậu của em )
H Nhận xét về cách kết thúc truyện và
nhân vật ngời anh ở đoạn truyện này?
H Theo em nhân vật ngời anh đáng yêu
II Đọc- hiểu chi ti ết văn bản 20’)
1
Nhõn v ật ng ời anh:
c Khi đứng trớc bức chân dung của mình do
em gái vẽ:
+ Trong tranh, một chú bé ngồi nhìn ra cửa
sổ… (SGK/8)Mặt chú bé toả ra thứ ánh sáng rất lạ… (SGK/8)cặp mắt t thế ngồi suy t, mơ mộng… (SGK/8)
Bức tranh KP vẽ ko chỉ đẹp ở dáng vẻ hiện tại mà vẽ bằng tình yêu thơng, lòng nhân hậu bao dung, tin tởng vào bản chất tốt đẹp của anh trai mình
+ Ngời anh:
Giật sững ngời bám chặt lấy tay mẹ… (SGK/8)ngỡ ngàng… (SGK/8)hãnh diện… (SGK/8)xấu hổ… (SGK/8)
Nhìn nh thôi miên muốn khóc… (SGK/8)
Trang 25hay đáng ghét? vì sao?
( Đáng trách nhng ta cũng cảm thông vì đức
tính ấy chắc chắn chỉ nhất thời… (SGK/8) hối hận,
ăn năn, anh đã nhận ra tâm hồn trong sáng
của em chắc chắn cậu sẽ biết sửa lỗi)
H: Nhân vật ngời em trong truyện đợc tác
giả khắc hoạ nh thế nào… (SGK/8)(Chuyển ý)
- HS theo dõi đoạn đầu (SGK)
H Qua cái nhìn của ngời anh, nhân vật ngời
( Con mèo vằn… (SGK/8)… (SGK/8)… (SGK/8) con hổ)
H Khi bị ngời anh xa lánh, thái độ của Kiều
Phơng có thay đổi không?
H Em có nhận xét gì về nhân vật kiều
Ph-ơng?
H Theo em lòng nhân hậu của ngời em có
tác dụng gì đối với ngời anh?
( Lòng nhân hậu giúp ngời anh tự nhìn rõ
hơn về mình, tự mình vợt lên những hạn chế
của lòng tự ái, tự ti… (SGK/8))
H Bức tranh "Anh trai tôi" Theo em có
những ý nghĩa nào?
H Em có thể đặt tiêu đề khác cho chuyện?
(Chuyện anh em Kiều Phơng, sự ân hận, ăn
năn, hối lỗi, Tôi muốn khóc quá!… (SGK/8))
HĐ3.) Tổng kết – Ghi nhớ
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
H ý nghĩa t tởng của chuyện là gì? Nhận xét
về cách kể chuyện?
( ý nghĩa t tởng: Tình cảm trong sáng và
lòng nhân hậu của ngời em, giúp ngời anh
nhận ra hạn chế của mình - Truyện miêu tả
tâm lí nhân vật tinh tế… (SGK/8))
- Học sinh đọc ghi nhớ
- Giáo viên khắc sâu nội dung bài học
H Trong thực tế đã bao giờ em đã có thái
độ và hành động nh ngời anh trong truyện
(Bài học: Trớc thành công hay tài năng của
ngời khác, mỗi ngời cần phải vợt qua mặc
cảm, tự ti để có niềm vui chân thành và vợt
lên chính bản thân mình.)
Cách kết thúc truyện khá bất ngờ
- Ngời anh thực sự hối hận, ăn năn vì thói ích
+ Khi bị anh quát: Mặt xịu xuống, miệng dẩu ra
+ Bị anh xa lánh: xét nét và vẫn vẽ anh… (SGK/8)ôm cổanh… (SGK/8)thì thầm: "Em muốn cả anh cùng đi nhận giải"
- Kiều Phơng là cô bé hồn nhiên, hiếu động, có tài năng hội hoạ, có tình cảm trong sáng và lòngnhân hậu bao dung
III- Tổng kết – Ghi nh ớ (5 )’)1.Ngh ệ thuật
2 Nội dung
Ghi nhớ:( sgk tr T35)
Trang 263 Luyện tập 10’)
1 Bài tập 1
- Viết đoạn văn thuật lại tâm trạng ngời anh khi đứng trớc bức tranh do em gái vẽ
(HS căn cứ vào phần đã phân tích ở trên để viết bài)
- Học bài theo phân tích và ghi nhớ,
- Chuẩn bị bài : “ Dế Mèn phiêu lLuyện nói về quan sát … (SGK/8))
- Soạn bài: “ Dế Mèn phiêu lVợt thác”- Tô Hoài)
V Bổ sung 1’Đọc thờm (khụng)
A.Mục tiêu bài học:
Kiến thức : Biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trớc tập thể lớp Nắmchắc hơn về quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
- Kỹ năng: Rèn kĩ năng nói trớc tập thể lớp
- Thái độ: Giáo dục lòng say mê, yêu thích môn văn:
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Muốn làm bài văn miêu tả sinh động hấp dẫn , ngời viết cần có năng lực gì?
TL: Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét để làm nổi bật đặc điểm của sự vật.
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) Giờ trớc chúng ta đã học về quan sát, tởng tợng, nhận xét trong văn
miêu tả Các em làm hay, hay dở? Để biết đợc những u- nhợc điểm của mình, phát huy u điểm
và hạn chế nhợc điểm, chúng ta phải nói trớc tập thể lớp Nói nh thế nào cho đúng? Giờ hôm nay ta tiến hành… (SGK/8)
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
HĐ1 Đọc- Tỡm hiểu yờu cầu bài.
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt,
II Thực hành luyện nói.30’) Bài tập 1
Trang 27thành bài chi tiết
- HS đọc bài tập - Nêu yêu cầu.
Yêu cầu: Từ truyện :“ Dế Mèn phiêu l bức tranh… (SGK/8)”- Tô Hoài)
chuẩn bị (Tất cả đều đợc nói- cử th
kí và BGK cho điểm từng ngời.)
Gợi ý: Câu hỏi 1 sgk/36
bày khen chê kịp thời
Nếu còn thời gian làm tiếp bài tập
+ Lời nói:Hồn nhiên, vô t, có tâm hồn trong sáng, ko
hề tỏ ra bực bội khó chịu với anh, chấp nhận cái tênMỡo mà còn dùng để xng hô với bạn bè
+ Hành động:Luôn hoạt bát, vui vẻ, chăm chỉ vớicông việc vẽ tranh, khi bị anh mắng thì mặt xịuxuống một lúc rồi lại véo von ca hát và làm việc
- Tài năng hội hoạ đợc phát hiện, bức tranh đợc giảinhất quốc tế… (SGK/8)
- Có tấm lòng nhân hậu:Để ý quan sát ngời anh rất kĩ
để đa nhân vật vào khung tranh rất đẹp… (SGK/8).khi biếttranh đạt giải nhất, cô bé lao vào ôm cổ anh, muốnanh cùng đi nhận giải
(Khi nói những điều này HS sẽ nói theo tởng tợngcủa mình.)
3 Kết bài:
Suy nghĩ về nhân vật Kiều Phơng
- Có lẽ điều khiến ta cảm mến KP nhất là lòng nhânhậu vì chính tài năng của cô đã cải hóa tính xấu củaanh trai cô
b Ng ời anh của Kiều Ph ơng:
1 Mở bài:
Giới thiệu chung về ngời anh
(Ban đầu đố kị, tự ái, tự ti trớc tài năng hội hoạ của
em gái mình, nhng cuối cùng đã biết hối hận và nhận
ra đợc tấm lòng nhân hậu cao đẹp của em gái)
2 Thân bài:Triển khai các ý:
- Hình dáng: Cao, gày, mặt khôi ngô, sáng sủa
- Tính cách: Ban đầu đố kị, tự ái, tự ti… (SGK/8)Là ngời hẹphòi, ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm H/ả ngời anh trongbức tranh của KP nó khác với ngời anh trong hiệnthực Tuy nhiên, cuối cùng chính bức tranh đó đãlàm cho ngời anh ăn năn hối hận và nhận ra mìnhphải phấn đấu nhiều hơn nữa
3 Kết bài:
Suy nghĩ về nhân vật ngời anh
- Tính cách: Hay ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm… (SGK/8)Nhngngời anh cũng có một tâm hồn nhạy cảm và trungthực biết nhận ra lỗi lầm, những điều cha tốt ở mình
b Dàn ý:
- Giới thiệu ngời định tả : Anh, chị hoặc em
- Miêu tả khuôn mặt, ánh mắt, nụ cời, hàm răng, mái
Trang 28+ Viết thành dàn ý
- Cử đại diện trình bày trớc lớp
(Càng nhiều học sinh nói càng tốt)
- GV nhận xét, cho điểm học sinh nói
- Làm bài tập 2,3,4,(36,37) giờ sau học tiếp
V Bổ sung 1’ Đọc thờm (khụng)
Luyện nói, quan sát, tởng tợng so sánh
và nhận xét trong văn miêu tả (tiếp)
A Mục tiêu bài hoc:
-Kiến thức: Học sinh lập dàn ý 2 bài tập (1 bài theo nhóm, 1 bài làm cá nhân)
-Kỹ năng: Rèn kĩ năng nói trớc tập thể, mạch lạc, rõ ràng
-Thái độ: Giáo dục lòng say mê yêu thích môn văn
B Tiến trỡnh bài dạy
TL: Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét để làm nổi bật đặc điểm của sự vật.
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) Để nói thành thạo trớc lớp chúng ta phải luyện Giờ hôm nay chúng ta tiếp tục công việc của giờ trớc
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
- Bầu trời, đêm, vầng trăng, cây cối, nhà
cửa, đờng làng ngõ xóm, ánh trăng… (SGK/8)?
(Quan sát)
II.Thực hành luyện nói 35’)
3 Bài tập 3 Lập dàn ý:
Trang 29? Để miêu tả đêm trăng đẹp, em sẽ so
sánh những hình ảnh trên ntn?
( so sánh , tởng tợng)
- GV lấy ví dụ mẫu
- GV treo bảng phụ dàn ý đã chuẩn bị.
? Dựa vào dàn ý trên hãy trình bày trớc
+ Trời tối hẳn:Ko gian trong vắt; Cảnh vật trangnghiêm chờ đón trăng lên đỉnh trời
- Đó là một đêm trăng kì diệu đáng nhớ mà cảvạn vật, con ngời đều tắm gội bởi ánh trăng
+ Trong đêm:Càng lên cao trăng càng sáng
- Trăng nh lỡi liềm vàng giữa đồng sao, trăng là
đĩa bạc trên tấm thảm nhung da trời
- Nớc ao lóng lánh, cá đớp bóng trăng, ánh trăngtoả ánh sáng rọi vào các gợn sóng lăn tăn, tựa hồhàng ngàn con rắn vàng bò ngoằn ngoèo trên mặtnớc
- Mặt trời nh vầng thái dơng chân trời đỏ rực
- Một điểm sáng tung ra màu đen tối bị cuốn hẳn
- Hoàn thiện các bài tập vào vở
- Chuẩn bị : PP tả cảnh và bài viết tả cảnh
Trang 30Tiết 85 :
Vợt thác
( Võ Quảng)
A.Mục tiêu bài dạy:
- Kiến thức :Giúp HS cảm nhận đợc vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên trên sông Thu Bồn và vẻ đẹp của ngời lao động đợc miêu tả trong bài
-Thấy đợctình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hơng , với ngời lao động - Một số biện pháp tu từ đợc sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả khung cảnh thiên nhiên và con ngời
- Kĩ năng : Đọc diễn cảm , miêu tả theo một trình tự nhất định
- Thái độ : Gd hs lòng yêu mến , tự hào về đất nớc con ngời VN
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn, tranh ảnh
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) Kiểm tra vở b i ày tập của hs
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) Nếu nh trong truyện Sông nớc Cà Mau, Đoàn Giỏi đã đa ngời đoc tham
quan cảnh sắc phong phú, tơi đẹp của vùng dất cực Nam Tổ Quốc ta, thì Vợt thác trích truyện Quê Nội , Võ Quảng lại dẫn chúng ta ngợc dòng sông Thu Bồn, thuộc miền Trung Trung bộ
đến tận thợng nguồn lấy gỗ Bức tranh phong cảnh sông nớc và đôi bờ miền Trung này cũng không kém phần lí thú
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh -
H: Cho biết vài nột về tỏc giả ,tp?
H văn bẩn cú thể chia làm mấy
Trang 31? Đoạn văn kể theo ngụi nào? PTBĐ
chớnh? Tỏc dụng? (ngụi 3+ miờu tả)
người kể tự do linh hoạt kể những gỡ
mỡnh trải qua, mỡnh chứng kiến
HĐ2 Đọc- Tỡm hiểu chi tiết văn bản
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt,
trỡnh bày thảo luận
- GV: Gọi HS đọc đoạn đầu
H Đoạn 1 miờu tả cảnh gỡ?
H Có mấy phạm vi cảnh thiên nhiên
đợc miêu tả trong văn bản này?
( Hai phạm vi: Cảnh dòng sông và
cảnh hai bên bờ )
HCảnh dòng sông đợc miêu tả bằng
những chi tiết, hỡnh ảnh nào?
HTại sao tác giả miêu tả sông chỉ
bằng hoạt động của con thuyền?
HCảnh bờ bãi ven sông đợc miêu tả
bằng những chi tiết nào?
HCàng về ngược cảnh 2 bờn bờ hiện
lờn ntn?
HS đọc đoạn cuối
HQua khỏi thỏc Cổ CũTN được
miờu tả cú gỡ đặc biệt?(bớt hiểm trở
- Cảnh bờ bói ven sụng:
+ Bãi dâu trải bạt ngàn+ Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầmngâm, lặng nhìn xuống nớc
+ Những dãy núi cao sừng sững;
+ Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nhnhững cụ già vung tay hô đám con cháu
Dùng nhiều từ láy gợi hình ,phép nhân hoá , sosánh -> cảnh trở nên rõ nét, sinh động
=>Thiên nhiên vừa tơi đẹp, vừa nguyên sơ, cổ kính,hựng vĩ, dữ dội và hiểm trở
Trang 32Phép nhân hoá (những chòm cổ
thụ ); Phép so sánh (những cây to
mọc giữa những bụi )
H Sự miêu tả của tác giả đã làm hiện
lên cảnh sắc thiên nhiên nh thế nào?
GV: Võ quảng là nhà văn của quê
h-ơng Quảng Nam Những kỉ nệm sâu
sắc về dòng sông Thu Bồn đã khiến
văn bản tả cảnh của ông sinh động,
đầy sức sống Từ đây sẽ thấy: muốn
tả cảnh sinh động, ngoài tài quan sát
tởng tợng phải có tình với cảnh
HS đọc đoạn 2: Nờu ND?
H Ngời lao động đợc miêu tả trong
văn bản này là DHT Lao động của
DHT diễn ra trong hoàn cảnh nào?
HGiải thớch pho tượng đồng đỳc?
(thõn hỡnh gõn guốc rắn chắc)
H Theo em nét nghệ thuật nổi bật
đ-ợc miêu tả ở đoạn văn này là gì?
th-ờng của Đam San, Xinh Nhã bằng
x-ơng bằng thịt đang hiển hiện trớc mắt
ngời đọc
HTỏc giả miờu tả động tỏc của
Dượng Hương thư ntn?
- Co người phúng sào ghỡ chặt trờn
đầu sào, sào bị cong lại thả sào, rỳt
sào rập ràng nhanh như cắt.(đều đặn
rất nhanh )
H Em cú nhận xột gỡ về động tỏc
vượt thỏc của DHT?
2 Cuộc v ợt thác của D ợng H ơng Th a.Hoàn cảnh:
-Lái thuyền vợt thác giữa mùa nớc to Nớc từ trêncao phónh giữa hai vách đá dựng đứng Thuyền vùngvằng cứ chực trụt xuống
Đầy khó khăn ,nguy hiểm
b Hình ảnh DHT:
+ Ngoại hỡnh: Cởi trần, nh một pho t ợmg đồng đúc ,các bắp thịt cuồn cuộn ghì trên ngọn sào giống nhmột hiệp sĩ của Trờng Sơn oai linh hùng vĩ
NT so sánh, gợi tả vẻ đẹp dũng mónh tư thế hàohựng của một con ngời rắn chắc, bền bỉ, quả cảm
+ Động tỏc:
- Nhanh như cắt so sỏnh, động từNhấn mạnh động tỏc khẩn trương, cố gắng của con người chống lại sự ngang ngược của dũng thỏc
Trang 33- Đọc “DHT đang vượt thỏc dạ dạ”
H Đoạn văn cho ta thấy DHT khi
vượt thỏc và khi ở nhà ntn?
H So sánh thứ ba nh đối lập với hình
ảnh DHT khi đang làm việc Ta thấy
ở đây còn có sự thống nhất trong con
ngời thể hiện phẩm chất đáng quí của
ngời LĐ khiêm tốn, nhu mì đến nhút
nhát trong cuộc sống đời thờng nhng
lại lày người đứng mũi chịu sào,
dũng mónh, quả cảm ,nhanh nhẹn,
quyết liệt trong công việc trong khó
khăn thử thách
H Các hình ảnh so sánh đó có ý
nghĩa gì trong việc phản ánh ngời LĐ
và biểu hiện tình cảm của tác giả?
-> Tình yêu Tg dành cho thiên nhiên
và con ng ở đây thật sâu sắc
H Tình yêu thiên nhiên?
H Tình yêu ngời LĐ gian khổ mà
* GV: Bài văn tả cảnh, tả ngời toát lên
tình cảm yêu quí của tác giả đối với
cảnh vật quê hơng, nhất là tình cảm
trân trọng dành cho ngời LĐ Bài văn là
bài ca LĐ của con ngời Từ đó đã kín
đáo biểu hiện tình yêu đấtt nớc, tình
yêu dân tộc của nhà văn
H Em học tập đợc gì về nghệ thuật
miêu tả của tác giả?
- NT so sánh còn có ý nghĩa đề cao sức mạnh của mgời LĐ trên sông nớc Biểu hiện tình cảm quí trọng đối với ngời LĐ trên quê hơng của tỏc giả
III- Tổng kết – Ghi nh ớ (5 )’)1.Ngh ệ thuật
Trang 34Tiết 86 : So sánh ( tiếp)
A Mục tiêu bài dạy
- Kiến thức:HS nắm được các kiểu so sánh cơ bản phép tu từ so sánh khi nói và viết
- Kĩ năng : Phát hiện sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra đợc những so sánh đúng , so
sánh hay Đặt câu có sử dụng phép tu từ so sánh theo hai kiểu cơ bản
- Thái độ: GD ý thức sử dụng so sánh và vận dụng chúng trong văn miờu tả
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) -Thế nào là so sánh ? Cho VD.Vẽ mụ hỡnh cấu tạo của phộp so
sỏnh? Cho VD minh hoạ?
TL: - so sỏnh là đối chiếu…- Cấu tạo: vế A-phương diện so sỏnh- từ so sỏnh- vế B
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) GV vào bài TT
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
Còn hơn thịt cá nói nhau nặng lời
H Em hãy cho biết có mấy kiểu so sánh?
Thức(ngoàikia)
Chẳngbằng
+ Có chiếc lá tựa mũi tên nhọn
+ Có chiếc lá nh con chim
+ Có chiếc lá nh thần bảo rằng
+ Có chiếc lá nh sợ hãi
- Sự vật đợc so sánh trong hoàn cảnh:
+ Sự vật đợc đem ra so sánh là những chiếc lá.+ Chiếc lá đợc so sánh trong hoàn cảnh đã rụng
Trang 35- Sự vật được ss là chiếc lỏ rụng, 1 vật vụ
tri vụ giỏc đó rời cành, hết nhựa, kết thỳc
1 kiếp sống theo qui luật tự nhiờn
H Phộp so sỏnh t/giả dựng trong đoạn
văn cú t/d gỡ?
- Đối với sự vật, sự việc: Tạo ra những h/
ả cụ thể, sinh động, giỳp người đọc hỡnh
dung được những cỏch rụng khỏc nhau
của lỏ
- Đối với việc thể hiện tư tưởng t/cảm
của người viết:Chiếc lỏ rụng cú đủ cỏc
cung bậc tỡnh cảm: (1) bất cần, dũng cảm
(2) luyến tiếc;(3)nhẹ nhàng, khoan khoỏi,
lạc quan;(4) rụt rố, nhỳt nhỏt;(5) yờu đời
được gửi gắm trong đú
H Phát biểu c/ nghĩ của em về đoạn văn?
- HS trao đổi cặp trong 1 phút
-> Đoạn văn rất hay, giàu hình ảnh gợi
cảm xúc và xúc động Ngời đọc trân
trọng ngòi bút tài hoa, tinh tế của tác giả
H Nhờ đâu mà em có đợc cảm nghĩ ấy?
-> Tác giả đã sử dụng phép so sánh một
cách linh hoạt, tài tình: Chỉ là một chiếc
lá thôi mà có đủ các cung bậc tình cảm
vui, buồn của con ngời đợc gửi gắm
trong đó: Khi thì nh mũi tên, lúc lại nh
con chim lảo đảo, có khi thì thầm, lại có
b - Cha bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm
- Cha bằng khó nhọc đời bầm sáu mơi
a Những câu văn có sử dụng phép so sánh trong đoạn trích Vợt thác:
- Thuyền rẽ sóng nh đang nhớ núi rừng
- Núi cao nh đột ngột hiện ra
- Những động tác nhanh nh cắt
Trang 36- Dợng Hơng Th nh một pho tợng đồng đúc giống nh một hiệp sĩ của Trờng Sơn oai linh
- những cây to nh những cụ già
b Em thích hình ảnh: dợng Hơng Th nh một pho tợng đồng đúc giống nh một hiệp sĩ củaTrờng Sơn oai linh
Vì: Qua hình ảnh ta thấy đợc trí tởng tợng phong phú của tác giả
- H/ả nhân vật hiện lên khoẻ, đẹp, hào hùng
- Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinh phục thiờn nhiờn của con ngời
- Thái độ: Giáo dục lòng yêu thích môn học
B Tiến trỡnh bài dạy
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) GV vào bài TT
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
HĐ1: Phơng pháp viết văn tả cảnh
Thuyết trình, thảo luận nhóm (18’))
* GV: Sử dụng bảng phụ đã viết VD
- Gọi HS đọc
- GV chia 3 nhóm chuẩn bị cho 3 văn
I.Ph ơng pháp viết văn tả cảnh 20’) 1.Ví dụ.SGK
* Đoạn a: Tả ngời chống thuyền vợt thác
- Qua hình ảnh DHT, ngời đọc có thể hình dung
đợc phần nào cảnh sắcở khúc sông nhiều thácdữ Bởi vì ngời vợt thác đã phải đem hết sức
Trang 37Nhóm 1: Tổ 1
- Văn bản đầu tiên tả hình ảnh ai trong
trong một chặng đờng của cuộc vợt
miêu tả của tác giả trong đoạn văn?
(Từ khái quát đến cụ thể, từ ngoài vào
trong (trình tự không gian) Cách tả nh
vậy cũng rất hợp lí bởi cái nhìn của ngời
tả là hớng từ bên ngoài.Nếu tả theo trật
tự thời gian thì chắc chắn phải tả khác)
? Vậy muốn tả cảnh chúng ta cần ghi
nhớ điều gì?
? Bố cục của bài văn tả cảnh?
?Nội dung của từng phần?
* GV nhấn mạnh các bớc khi tả và bố
cục một bài văn tả cảnh
+ Hoạt động 2 Thảo luận nhóm (17 )’)
Hs đọc yêu BT1, XĐ yêu cầu
- GV cho hs thảo luận theo nhóm bàn
- Cho HS trả lời từng ý một
lực, tinh thần để chiến đấu cùng thác dữ: Haihàm răng cắn chặt, cặp mắt nảy lửa, quai hàmbạnh ra, bắp thịt cuồn cuộn, nh hiệp sĩ của Tr-ờng Sơn oai linh (Nhờ tả ngoại hình và các
động tác)
* Đoạn b: tả cảnh sắc một vùng sông nớc CàMau - Năm Căn
* Đoạn c: Tả lũy tre làng
- Thân đoạn: Tả kĩ 3 vòng của luỹ tre
- Kết đoạn: Tả măng tre dới gốc
-Chọn đối tượng miờu tả
- Quan sỏt lựa chọn hỡnh ảnh tiờu biểu;
- Trỡnh bày những điều quan sỏt được theo mộtthứ tự
1) Bài 1: Nếu phải tả quang cảnh lớp học trong giờ viết bài TLV thì em sẽ miêu tả nh thế nào
a Từ ngoài vào trong (Trình tự không gian)
b Từ lúc trống vào lớp đến khi hết giờ.( trỡnh tự thời gian)
c Kết hợp cả hai trình tự trên
- Lựa chọn những hình ảnh cụ thể tiêu biểu
Trang 38- cảnh HS nhận đề, một vài gơng mặt tiêu biểu
- Cảnh HS chăm chú làm bài, GV quan sát HS làm bài.-thu b i.ày
- Cảnh bên ngoài lớp học: Sân trờng, cây cối
IV.Bài tập ứng dụng 3’
- Học bài, Làm các bài tập còn lại trong sgk
- Chuẩn bị tiếp bài: Phơng pháp tả cảnh( tiết2)
V Bổ sung 1’ Đọc thờm (khụng)
- Kĩ năng :Quan sát cảnh vật ,tưởng tượng, so sỏnh, lựa chọn chi tiết hỡnh ảnh Trình bầy
những điều đã quan sát về cảnh vật theo một trình tự hợp lý
- Thái độ: Giáo dục lòng yêu thích môn học
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) - Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) GV vào bài TT
2, T ch c cỏc ho t ổ chức cỏc hoạt động của học sinh ức cỏc hoạt động của học sinh ạt động của học sinh động của học sinh.ng c a h c sinh.ủa học sinh ọc sinh
1) Bài 2: Tả cảnh sân trờng lúc ra chơi:
a Cảnh tả theo trình tự thời gian
- Trống hết tiết 2, báo giờ ra chơi đã đến
- Các trò chơi giữa sân trờng, các góc sân
- Một trò chơi đặc sắc, mới lạ, sôi động
2.Bài 3: dàn ý chi tiết bài : “ Dế Mèn phiêu lBiển đẹp”- Tô Hoài)
Trang 39Gọi HS đọc -– Nờu y/c BT 3
- Gọi HS đọc đoạn văn rồi rỳt thành
dàn ý
- HS làm việc theo nhóm trong 5
phút
- 3 nhóm trình bày
GV: Tóm lại: Ngời viết không tả
theo trình tự thời gian, cũng không tả
theo không gian mà theo mạch cảm
xúc và hớng theo con mắt của mình
- Buổi chiều nắng tàn, mát dịu
- Buổi tra xế
- Biển, trời đổi màu
c Kết bài: nhận xét vì sao biển đẹp
- Người viết tả lại theo mạch cảm xỳc
3 Luyện tập
IV.Bài tập ứng dụng 3’
- Học bài, Xem lại các bài tập đã làm
- Viết bài Tlv số 4 ( ở nhà ) : Em hóy tả lại quang cảnh trường em
- Chuẩn bị tiếp bài: “ Dế Mèn phiêu lBuổi học cuối cùng”- Tô Hoài)
V Bổ sung 1’Đọc thờm (khụng)
A Mục tiêu bài dạy
- Kiến thức: Nắm đợc cốt truyện, ngôi kể, tác dụng của ngôi kể và kể lại truyện Nắm đợc diễn biến tâm lí nhân vật Ph.răng trên đờng tới trờng và khi bắt đầu bớc vào lớp học
- Kỹ năng :Rèn kĩ năng đọc, tóm tắt truyện
- Thái độ : Giáo dục lòng yêu thích và tôn trọng tiếng mẹ đẻ
B Tiến trỡnh bài dạy
I.Chuẩn bị
- GV: bảng phụ,tài liệu,sgk,giỏo ỏn, tranh ảnh
- HS:VBT,vở ghi,sgk
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) ? Nêu những nội dung chính của bài vợt thác? Khi viết văn bản này
tác giả đã sử dụng những kĩ năng miêu tả nào?
- TL: Cảnh vượt thỏc của con thuyền trờn sụng Thu Bồn do DHT chỉ huy, đoạn văn làm nổi
bật vẻ đẹp hựng dũng của con người lao động trờn nền cảnh thiờn nhiờn rộng lớn hựng vĩ
III Bài mới
1,Khởi động: (1’) Mỗi dân tộc đều có phong tục, tập quán có tiếng nói riêng Việc giữ gìn tiếng nói của dân tộc mình là thể hiện lòng yêu nớc Khi tiếng nói của dân tộc mình bị các dân tộc khác đồng hoá thì lòng yêu nước căm thù của mỗi ngời lại trỗi dậy Để thấy đợc tâm trạng của cậu học trũ nh thế nào khi gặp những tình huống nh vậy chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
2, Tổ chức cỏc hoạt động của học sinh
Trang 40Phương phỏp Nội dung HĐ1 Đọc, tìm hiểu chung
PP : Nờu vấn đề ;KT :đọc, khỏi quỏt, trỡnh
- Phrăng lại ko thuộc bài
- Thái độ và c xử của thầy Ha -men
- Thầy Ha -men tiếp tục giảng bài hớng dẫn
viết tập
- Giờ học kết thúc với hành động đột ngột của
thầy Ha –men
H Với những sự việc trên có thể chia vb
thành mấy phần? Nội dung chính của từng
phần?
H Theo em vb trên sử dụng phương thức
biểu đạt chớnh nào? (Tự sự)
H Truyện kể theo ngụi thứ mấy ? Qua lời kể
của ai? thứ nhất, qua lời kể của cậu học trũ
Ph răng
H VB có những nhân vật nào? Nhân vật nào
là chính?
- Ph răng, Ha-men,bỏc phú rốn
Oỏt-s tơ, cụ già Hụ-đe,bỏc phỏt thư cũ,người
dõn vựng An-dỏt, những người lớnh Đức
HĐ2 Đọc- Tỡm hiểu chi tiết văn bản
PP : Nờu vấn đề ;KT :khỏi quỏt, trỡnh bày
- Học sinh theo dõi đoạn đầu truyện
H Cảnh vật trờn đường đến trờng đợc t/g
3.Bố cục – Thể loại
a Bố cục: 3 phần
- P1: Từ đầu nh thày ầy Ha-men Quang cảnh
từ nhà đến trờng dới con mắt quan sát của Prăng
- P2 : Tiếp -> cuối cùng này:
Diến biến buổi học cuối cùng