Các quá trình vận chuyển nước căn bản • 3.. Hành trình của nước qua cơ thể thực vật • 6.. Ích lợi của sự thoát hơi nước... Các quá trình vận chuyển nước căn bản• * Mao dẫn • * Khuếch tán
Trang 1• Chương 1- Sự hấp thu & vận chuyển nước
• 1 Cấu trúc rễ
• 2 Các quá trình vận chuyển nước căn bản
• 3 Trạng thái nước của tế bào
• 4 Sức hút nước của tế bào
• 5 Hành trình của nước qua cơ thể thực vật
• 6 Ích lợi của sự thoát hơi nước
Trang 21 Cấu trúc rễ Rễ là cơ quan hấp thu
nước trong đất (dịch đất), rất loãng, chứa các ion khoáng : NO 3 - ,
NH 4 + , K +
Trang 4• 2 Các quá trình vận chuyển nước căn bản
• * Mao dẫn
• * Khuếch tán (vận chuyển theo khuynh độ nồng độ)
• * Dòng khối (hút hay đẩy theo khuynh độ áp suất)
• * Sự thẩm thấu: khuếch tán của nước qua màng
thấm chọn lọc (theo lực dẫn kép hay khuynh độ thế nước)
Trang 5Thaåm thaáu keá Dutrochet
Moâ hình oáng tieâm
Thaåm thaáu
Thaåm thaáu keá Dutrochet
Trang 6Thẩm thấu là quá trình tự sinh : Nước luôn luôn di
chuyển “xuống” khuynh độ (gradient) thế nước
Trang 7Ψ = - π + P
•3 Trạng thái nước
Co nguyên sinh sơ khởi xảy ra khi tế bào chất vừa tách khỏi vách.
Trang 84 Sức hút nước của tế bào (S)
● Co nguyên sinh sơ khởi (V 0 ): P w = 0 ⇒ S = πv
● Trương nước tối đa (V) : πv = P w ⇒ S = 0
● Ngâm tb co nguyên sinh sơ khởi trong nước → tb hút nước → P tăng & π giảm dần dần.
π không bào (πv ) giúp, nhưng áp suất vách (P w ) cản sự hút nước vào không bào ⇒ S = π v – P w
Trang 9• 5 Hành trình của nước qua cơ thể thực vật
• ° dịch đất → mặt rễ
• ° bề mặt rễ → mạch mộc (con đường ngang)
• ° đi lên trong mạch (con đường đứng)
• ° thoát ra khí quyển
Trang 10Dịch đất → mặt rễ (trong đất): dòng khối (khuynh độ áp suất)
Trang 11Bề mặt rễ → mạch mộc (con đường ngang ngang): [biểu bì → nội bì → nội bì → mạch mộc]
Trang 121 Apoplast
2 Symplast
3 Qua màng
Trang 13• Đi lên trong mạch mộc (con đường đứng)
• [sức đẩy từ rễ ? / sức hút từ lá ? ]
Sức đẩy từ rễ ?
Trang 14• Chứng minh sự vận chuyển đi lên của nhựa
nguyên (dịch mộc)
• Dịch mộc chứa nhiều nước và các chất khoáng, nhưng cũng chứa vài hợp chất hữu cơ
do rễ tạo ra.
• Nhúng gốc nhánh trong phẩm đỏ: phẩm đi lên trong mạch mộc (mắt thường / lát cắt)
Trang 15A, bóc vỏ: vận chuyển không đổi
B, bóc vỏ + mạch mộc: ngừng
C, khoét lỗ: chậm
Trang 17Sức hút từ lá ?
Trang 21• 6- Ích lợi của sự thoát hơi nước
• - Làm mát lá
• - Hấp thu nước, chất khoáng và các chất khác (sự vận chuyển đi lên trong mạch mộc)
• Nếu ta dùng một polymer nhân tạo để tráng một lớp mỏng bịt kín các khí khẩu của lá cà chua (nhưng không cản ánh sáng), thì cây sẽ như thế nào?