Kỹ năng - Từ các phương trình của định luật Bôi lơ-Mariốt và định luật Saclơ xây dựng được phương trình trạng thái của khí lý tưởng và từ biểu thức của phương trình này viết được biểu t
Trang 1Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng Ngày soạn: 05/03/2018
Tiết 50 - Bài 31: PHƯƠNG TRÌNH TRẠNG THÁI CỦA KHÍ LÍ TƯỞNG
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Viết được phương trình trạng thái của khí lý tưởng
- Nêu được định nghĩa quá trình đẳng áp, viết được biểu thức liên hệ giữa thể tích và nhiệt độ tuyệt đối trong quá trình đẳng áp và nêu được dạng đường đẳng áp
- Hiểu ý nghĩa vật lí của “độ không tuyệt đối”
2 Kỹ năng
- Từ các phương trình của định luật Bôi lơ-Mariốt và định luật Saclơ xây dựng được phương trình trạng thái của khí lý tưởng và từ biểu thức của phương trình này viết được biểu thức đặc trưng cho các đẳng quá trình
- Vận dụng được phương trình trạng thái của khí lý tưởng để giải được các bài tập ra trong bài và bài tập tương tự
- Kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng trình bày trước đám đông
3 Thái độ
- Hứng thú, say mê, sáng tạo trong học tập, đặc biệt đối với môn Vật lý
- Tích cực phát biểu xây dựng bài sôi nổi
B PHƯƠNG PHÁP
- Phương pháp nêu vấn đề, phát vấn kết hợp với phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập
C CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Soạn giáo án Tiết 50 - Bài 31: Phương trình trạng thái khí lí tưởng
- Chuẩn bị phiếu học tập
2 Học sinh
- Ôn lại các bài 29 và 30.
- Xem trước bài mới ở nhà
D TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động 1: Ổn định lớp (1 phút)
Giáo viên nắm tình hình và sỉ số lớp học
Đặt vấn đề: (4 phút) Các em hãy quan sát hình 31.1, ta thấy là khi ta nhúng 1 quả
bóng bàn bị bẹp vào nước nóng thì quả bóng sẽ phồng lên như cũ Trong quá trình này thì cả nhiệt độ, thể tích và áp suất của lượng khí trong quả bóng đều thay đổi
Trang 2Vậy ta phải dùng phương trình nào để xác định mối liên hệ giữa 3 thông số của lượng khí này? Để trả lời cho câu hỏi trên thì chúng ta sẽ đi vào nghiên cứu bài 31: Phương trình trạng thái của khí lí tưởng
Hoạt động 2: Tìm hiểu khí thực và khí lí tưởng (8 phút)
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Đặt vấn đề: ở bài 28
các em đã được học
về KLT, vậy thì các
em hãy nghiên cứu
mục I sgk và hoàn
thành nội dung học
tập số 1 cho thầy
Đọc sgk và hoàn thành nội dung học tập số 1
I Khí thực và khí lí tưởng.
Các chất khí thực chỉ tuân theo gần đúng các định luật Bôilơ – Mariôt và định luật Sáclơ Giá trị của tích pV và thương
p T
thay đổi theo bản chất, nhiệt độ
và áp suất của chất khí
Chỉ có khí lí tưởng là tuân theo đúng các định luật về chất khí đã học
Sự khác biệt giữa khí thực và khí lí tưởng không lớn ở nhiệt
độ và áp suất thông thường
Hoạt động 3: Tìm hiểu phương trình trạng thái của khí lí tưởng (25 phút)
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Đặt vấn đề: Ta đã
biết, trạng thái của
một lượng khí được
xác định bởi 3 thông
số p, V, T Ở 2 bài
học trước, chúng ta
đã nghiên cứu mối
quan hệ giữa 2 đại
lượng khi 1 đại
lượng còn lại không
thay đổi Tuy nhiên
trong thực tế, khi có
sự thay đổi trạng thái
của một lượng khí
thì cả 3 đại lượng là
p, V, T đều thay đổi
Nghiên cứu và hoàn thành câu 1 của nội dung học tập số 2 và sau đó thảo luận giữa các nhóm để rút ra kết luận cuối cùng
II Phương trình trạng thái của khí lí tưởng.
Xét một lượng khí chuyển từ trạng thái 1 (p1, V1, T1) sang trạng thái 2 (p2, V2, T2) qua trạng thái trung gian 1’ (p’, V2, T1) :
Ta có :
p1V1
T1 =
p2V2
T2 hay
pV T
= hằng số
Trang 3Kí hiệu: p1, V1, T1 là
áp suất, thể tích,
nhiệt độ của lượng
khí ta xét ở trạng
thái 1 Ta sẽ thực
hiện quá trình bất kì
để chuyển khí sang
trạng thái 2 có áp
suất, thể tích, nhiệt
độ là p2, V2, T2 Các
em hãy nghiên cứu
sgk và hoàn thành
câu 1 của nội dung
học tập số 2
Nhận xét câu trả lời
của học sinh
Chốt phương án và
yêu cầu học sinh
hoàn thành câu 2 của
nội dung học tập số2
Nhận xét câu trả lời
của học sinh
Yêu cầu học sinh
hoàn thành câu 3 của
nội dung học tập số
2
Nhận xét và yêu cầu
học sinh rút ra
phương trình trạng
thái của khí lí tưởng
Nhận xét và chốt lại
1 lần nữa về Phương
trình trạng thái của
KLT
Cho học sinh biết
hằng số trong
phương trình trạng
thái phụ thuộc vào
khối lượng khí
Thảo luận giữa các nhóm và hoàn thành câu 2 của nội dung học tập số 2
Thảo luận giữa các nhóm và hoàn thành câu 3 của nội dung học tập số 2
Từ các kết quả trên rút ra phương trình trạng thái của KLT
Lắng nghe và ghi nhận phương trình trạng thái của KLT
Lắng nghe và ghi nhận
Độ lớn của hằng số này phụ thuộc vào khối lượng khí
Phương trình trên do nhà vật lí người Pháp Clapêrôn đưa ra vào năm 1834 gọi là phương trình trạng thái của khí lí tưởng hay phương trình Clapêrôn
Trang 4Hoạt động 4: Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà (7 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Yêu cầu học sinh tóm tắt lại những
kiến thức cơ bản đã học trong bài
Yêu cầu học sinh làm phiếu học tập
Yêu cầu học sinh về nhà trả lời các câu
hỏi và làm các bài tập trang 165, 166
Yêu cầu học sinh về ôn lại từ bài 28
đến bài 31 để tiết sau ôn tập và giải bài
tập chuẩn bị kiểm tra 1 tiết
Tóm tắt những kiến thức cơ bản
Làm phiếu học tập Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà
Ghi nhiệm vụ về nhà
E RÚT KINH NGHIỆM VÀ BỔ SUNG.
Tiên Phước, ngày 05 tháng 03 năm 2018
Duyệt của giáo viên hướng dẫn
Người soạn
Đỗ Văn Sỹ