- Phát biểu được nội dung cơ bản về thuyết động học phân tử chất khí.. Kỹ năng Vận dụng được các đặc điểm về khoảng cách giữa các phân tử, về chuyển động phân tử, tương tác phân tử, để
Trang 1Trường THPT Nam Trà My Ngày soạn: 10/02/2019
PHẦN HAI : NHIỆT HỌC Chương V: CHẤT KHÍ
Bài 28: CẤU TẠO CHẤT THUYẾT ĐỘNG HỌC PHÂN TỬ CHẤT KHÍ
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Hiểu được các nội dung về cấu tạo chất đã học ở lớp 8
- Phát biểu được nội dung cơ bản về thuyết động học phân tử chất khí
- Nêu được định nghĩa của khí lí tưởng
2 Kỹ năng
Vận dụng được các đặc điểm về khoảng cách giữa các phân tử, về chuyển động phân tử, tương tác phân tử, để giải thích các đặc điểm về thể tích và hình dạng của vật chất ở thể khí, thể lỏng, thể rắn
3 Thái độ
- Hứng thú, say mê, sáng tạo trong học tập, đặc biệt đối với môn Vật lý
- Tích cực phát biểu xây dựng bài sôi nổi
B PHƯƠNG PHÁP
- Phương pháp nêu vấn đề, phát vấn kết hợp với phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập
C CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Soạn giáo án bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí
- SGK, SGV vật lý lớp 10
- Làm phiếu học tập
2 Học sinh
Ôn lại kiến thức đã học về cấu tạo chất đã học ở THCS, xem trước bài mới
D TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động 1: Ổn định lớp (1 phút)
Giáo viên nắm tình hình và sỉ số lớp học
Đặt vấn đề: (4 phút) Như vậy là các em đã học xong phần I - Cơ học: Trong phần
cơ học thì chúng ta đã được nghiên cứu các dạng chuyển động cơ, các định luật cơ bản của chuyển động cơ Hôm nay, chúng ta sẽ đi nghiên cứu một phần hoàn toàn mới đó là phần II – Nhiệt học: Trong phần này các em sẽ được nghiên cứu về các trạng thái của vật thể cấu tạo bởi các phân tử; sự trao đổi năng lượng giữa các vật thể trong quá trình biến đổi Chúng ta sẽ đi vào nghiên cứu chương đầu tiên của phần Nhiệt học đó là chương V: Chất khí Đối với chương này các em cần nắm những kiến thức sau: Cấu tạo chất; Thuyết động học phân tử chất khí; Khí lí tưởng; Các quá trình biến đổi trạng thái của khí lí tưởng và các định luật tương ứng;
Trang 2Phương trình trạng thái của khí lí tưởng Chúng ta sẽ đi vào nghiên cứu bài học đầu tiên của chương đó là bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí
Hoạt động 2: (20 phút) Tìm hiểu cấu tạo chất.
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Đặt vấn đề: Như ta
đã biết: Nước, nước
đá và hơi nước đều
được cấu tạo từ phân
tử nước Nhưng tại
sao chúng lại có hình
dạng và thể tích khác
nhau? Để trả lời cho
câu hỏi này, chúng ta
sẽ đi nghiên cứu I
Cấu tạo chất
1 Những điều đã học
về cấu tạo chất Dựa
vào những kiến thức
đã học và đọc sgk
phần 1 trang 150, 151
các em hãy thảo luận
nhóm (2 HS cùng
bàn) và hoàn thành
nội dung học tập số 1
trong thời gian 3
phút
Nhận xét và kết luận
Đặt vấn đề : Tại sao
các vật vẫn giữ được
hình dạng và kích
thước dù các phân tử
cấu tạo nên vật luôn
chuyển động
Các nhóm hãy nghiên
cứu phần 2 Lực
tương tác phân tử,
thảo luận và hoàn
thành nội dung học
Thảo luận nhóm và hoàn thành nội dung học tập số 1
Lắng nghe và ghi nhận
Thảo luận nhóm và hoàn thành nội dung học tập số 2
I Cấu tạo chất
1 Những điều đã học về cấu tạo chất.
+ Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt là phân tử
+ Các phân tử chuyển động không ngừng
+ Các phân tử chuyển động càng nhanh thì nhiệt độ của vật càng cao
2 Lực tương tác phân tử.
+ Giữa các phân tử cấu tạo nên vật có lực hút và lực đẩy
+ Khi khoảng cách giữa các phân tử nhỏ thì lực đẩy mạnh hơn lực hút, khi khoảng cách giữa các phân tử lớn thì lực hút mạnh hơn lực đẩy Khi khoảng cách giữa các phân tử rất lớn thì lực tương tác không đáng kể
3 Các thể rắn, lỏng, khí.
Vật chất được tồn tại dưới các thể khí, thể lỏng và thể rắn + Ở thể khí, lực tương tác giữa các phân tử rất yếu nên các phân
tử chuyển động hoàn toàn hỗn loạn Chất khí không có hình dạng và thể tích riêng
+ Ở thể rắn, lực tương tác giữa các phân tử rất mạnh nên giữ được các phân tử ở các vị trí cân bằng xác định, làm cho chúng chỉ có thể dao động xung quanh các vị trí này Các vật rắn có thể tích và hình dạng riêng xác định
Trang 3tập số 2 trong thời
gian 4 phút
Nhận xét và kết luận
Đặt vấn đề: Những
vật dụng thường ngày
mà chúng ta thấy
thường tồn tại dưới
dạng các thể: rắn,
lỏng, khí Thế những
đặc điểm nào của vật
chất mà có thể giúp ta
phân biệt được như
vậy Chúng ta sẽ đi
vào nghiên cứu phần
3 Các thể rắn, lỏng,
khí Các nhóm tiếp
tục làm việc nhóm và
hoàn thành nội dung
học tâp số 3 trong
thời gian 7 phút
Nhận xét và kết luận
Lắng nghe và ghi nhận
Thảo luận nhóm và hoàn thành nội dung học tập số 3
Lắng nghe
+ Ở thể lỏng, lực tương tác giữa các phân tử lớn hơn ở thể khí nhưng nhỏ hơn ở thể rắn, nên các phân tử dao đông xung quang vị trí cân bằng có thể di chuyển được Chất lỏng có thể tích riêng xác định nhưng không
có hình dạng riêng mà có hình dạng của phần bình chứa nó
Hoạt động 3: (15 phút) Tìm hiểu thuyết động học phân tử chất khí.
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Đặt vấn đề: Như vậy
là chúng ta đã nghiên
cứu xong I Chúng ta
sẽ đi vào nghiên cứu
phần II Thuyết động
học phân tử chất khí
Đây là phần kiến thức
trọng tâm của bài
Các em hãy quan sát
hình 28.5 và hình
28.6 SGK, thảo luận
nhóm và hoàn thành
nội dung học tập số 4
trong thời gian 3 phút
Thảo luận nhóm và hoàn thành nội dung học tập số 4
II Thuyết động học phân tử chất khí
1 Nội dung cơ bản của thuyết động học phân tử chất khí.
+ Chất khí được cấu tạo từ các phân tử có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách giữa chúng + Các phân tử khí chuyển động hỗn loạn không ngừng ; chuyển động này càng nhanh thì nhiệt
độ của chất khí càng cao
+ Khi chuyển động hỗn loạn các phân tử khí va chạm vào nhau và
va chạm vào thành bình gây áp suất lên thành bình
Trang 4Nhận xét và kết luận.
Yêu cầu học sinh rút
ra nội dung cơ bản
của thuyết động học
phân tử chất khí và
định nghĩa khí lí
tưởng
Nhận xét và kết luân
Lắng nghe
Kết luận về nội dung
cơ bản của thuyết động học phân tử chất khí
và định nghĩa khí lí tưởng
Lắng nghe và ghi nhận
2 Khí lí tưởng.
Chất khí trong đó các phân tử được coi là các chất điểm và chỉ tương tác khi va chạm gọi là khí
lí tưởng
Hoạt động 4: (5 phút) Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Yêu cầu học sinh tóm tắt lại những kiến
thức cơ bản đã học trong bài
Yêu cầu học sinh hoàn thành nội dung
học tập số 5: củng cố
Nhận xét
Giới thiệu trạng thái vật chất đặc biệt :
Plasma
Yêu cầu học sinh về nhà trả lời các câu
hỏi và làm các bài tập trang 154, 155
Tóm tắt những kiến thức cơ bản
Hoàn thành nội dung học tập số 5
Ghi nhận trạng thái plasma
Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà
E RÚT KINH NGHIỆM VÀ BỔ SUNG
Nam Trà My, ngày 10 tháng 02 năm 2019
Duyệt của TTCM
Người soạn