chuyên đề peptit protein

Đối với môn Hóa học Tích hợp vào nội dung các bài Bài 9, 10, 11, 12 môn Hóa học12 ban cơ bản Thông qua tích hợp học sinh phải: - Nêu được khái niệm về amin, amino axit, peptit, protei

1 Tên hồ sơ dạy học

Chủ đề dạy học tích hợp: “Amin - amino axit - protein”

2 Mục tiêu dạy học

2.1 Kiến thức:

2.1.1 Đối với môn Hóa học

Tích hợp vào nội dung các bài Bài 9, 10, 11, 12 môn Hóa học12 ban

cơ bản

Thông qua tích hợp học sinh phải:

- Nêu được khái niệm về amin, amino axit, peptit, protein

- Trình bày được đặc điểm cấu tạo, tính chất hóa học của các hợpchất amin, amino axit, peptit, protein

- Nêu được tính chất vật lí của amin, amino axit, peptit, protein

- Nêu được tính chất hoá học của amin, amino axit, peptit, protein

- Phân biệt được liên kết peptit và các loại liên kết khác đã học

2.1.1 Đối với môn Sinh học

Tích hợp vào nội dung các bài Bài 5 môn Sinh học10 ban cơ bản Thông qua tích hợp học sinh phải:

- Nêu được cấu trúc hóa học của protein

- Phân biệt đượccác bậc cấu trúc không gian của protein

- Nêu được chức năng của protein và ứng dụng của protein trongthưc tiễn

2.2 Kĩ năng:

2.2.1 Môn Hóa học

- Thực hành thí nghiệm: Rèn luyện các thao tác thí nghiệm đơn giản

- Dựa vào cấu tạo dự đoán tính chất hóa học, rút ra kết luận

- Viết phương trình hóa học minh họa: tính bazo, tính lưỡng tính,phản ứng trùng ngưng, phản ứng thuỷ phân

- Kỹ năng phân tích, so sánh quan sát: So sánh sự khác nhau về mặtcấu tạo dẫn đến sự khác nhau về mặt tính chất

- Giải các bài tập định lượng (tính toán theo phương trình, xác địnhcông thức amin, aminoaxit, bài tập phản ứng thủy phân peptit…)

- Giải thích được các hiện tượng thực tế có liên quan đến bài học

- Kỹ năng đọc hiểu và sử dụng ngôn ngữ hoá học, kỹ năng thảo luậntrao đổi, đặt câu hỏi tình huống

2.2.2 Môn Sinh học

- Hình thành các kỹ năng đọc tài liệu, kỹ năng làm việc nhóm

- Hình thành các kỹ năng phân tích, so sánh, khái quát hóa, tổng hợphóa

- Giải quyết được các tình huống trong thực tiễn liên quan đến bàihọc

2.3 Thái độ:

- Say mê, hứng thú, yêu khoa học, có niềm tin vào khoa học

- Sử dụng hiệu quả, tiết kiệm hóa chất thiết bị thí nghiệm

- Ham học hỏi, hứng thú tìm hiểu và giải thích các hiện tượng trongthực tiễn

- Ứng dụng hiểu biết về peptit và protein vào mục đích phục vụ đờisống con người

- Bảo vệ môi trường, sức khỏe, nâng cao trách nhiệm với cộng đồng

- Bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, ý thức xây dựng và bảo

vệ quê hương

2.4 Định hướng các năng lực được hình thành:

STT Tên năng lực Các kĩ năng thành phần

Phát hiện tình huống có vấn đề, tìm hiểu,nghiên cứu lí thuyết, thực nghiệm để giải quyết

dàng chấp nhận thông tin một chiềuNêu được nhiều ý tưởng mới trong học tập,trong cuộc sống ví dụ nêu các giải pháp bảo vệmôi trường

- Biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn để giảiquyết một số vấn đề trong cuộc sống

thẩm mỹ

Phân tích, đánh giá được tính thẩm mỹ, giá trịvật liệu, giá trị văn hoá của các sự vật, hiệntượng, quá trình trong tự nhiên, đời sống xã hội

và những người xung quanh

ví dụ: Biết được vai trò chức năng của protien

5 Năng lực giao - Phát triển ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết

tiếp thông qua trình bày, tranh luận, thảo luận về

những kiến thức, kĩ năng của chủ đề

- Biết trình bày một vấn đề khoa học dễ hiểu

dễ ghi nhớ

- Nghe hiểu và chắt lọc được thông tin quan trọng, bổ ích từ các cuộc thảo luận, tranh luận với giáo viên, với các nhóm

6 Năng lực hợp

tác

- Cùng với cả nhóm xác định mục tiêu, lập kế hoạch làm việc

- Hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình khi nhóm trưởng phân công để cùng cả nhóm hoàn thành phiếu học tập về nitơ và hợp chất

- Đánh giá và tự đánh giá mức độ hoàn thành của mình và của các bạn trong nhóm

- Phối hợp tốt với giáo viên để hoàn thành nhiệm vụ

Ví dụ: vẽ sơ đồ tư duy bằng máy hay sử dụng mạng internet để tìm hiểu về quy trình sản xuất bột ngọt, sản xuất tơ sợi

2.5 Định hướng phẩm chất trong chủ đề

TT Tên phẩm

1 Sống yêu

thương

- Chủ động, tích cực tham gia và vận động ngườikhác tham gia các hoạt động tuyên truyền, chămsóc, bảo vệ môi trường Ví dụ : Để giảm thiểu ônhiễm môi trường cần vận động gia đình và mọingười xung quanh cần có ý thức xử lí rác thải, xácchết động vật phù hợp

- Chủ động, tích cực tham gia và vận độngngười khác tham gia giữ gìn, phát huy giá trịcác di sản văn hoá của quê hương, đất nước Ví

dụ : Trong các đợt đại dịch ở gia súc, gia cầmkhi tiêu hủy xác động vật chúng ta cần tuân thủđúng quy trình, có thể sử dụng thêm vi sinh vậtphân giải protein để phân giải nhanh hơn

- Tích cực vận động người khác tham gia phòngngừa, ngăn chặn các hành vi bạo lực; cảm thông,chia sẻ với mọi người; chủ động, tích cực vậnđộng người khác tham gia các hoạt động tập thể,

xã hội.Ví dụ : Trong thực tế số lượng người hútthuốc lá rất nhiều kể cả tuổi vị thành niên, vì vậycần tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, để ngănchặn những hậu quả đáng tiếc xẩy ra

2 Sống tự chủ - Biết tự bảo vệ ý kiến của mình trước tập thể

- Tự giác, tự lực học bài, làm bài, nghiên cứutài liệu tích lũy kiến thức

Tự lực trong học tập, trong cuộc sống; có ýthức dìu dắt, giúp đỡ những bạn lười biếng,sống ỷ lại vươn lên để có lối sống tự lực

- Có ý thức giúp đỡ bạn bè trong nhóm, tronglớp để cùng nhau làm việc có hiệu quả

- Tích cực tham gia lao động giúp đỡ gia đình,nhà trường; có ý thức giúp đỡ người khác vượtkhó trong học tập và trong cuộc sống.

- Có ý thức tham gia và vận động người kháctham gia phát hiện, phê phán, đấu tranh với cáchành vi gian dối trong học tập, trong cuộc sống

3 Sống trách

nhiệm

- Làm tròn trách nhiệm trong học tập và côngviệc, với tập thể và xã hội Sẵn sàng chịu tráchnhiệm về những lời nói và hành động của bảnthân

- Đánh giá được hành vi chấp hành kỷ luật củabản thân và người khác; chủ động, tích cựctham gia và vận động người khác tham gia cáchoạt động tuyên truyền, chấp hành kỷ luật vàphê phán các hành vi vi phạm kỷ luật

- Chủ động, tích cực tham gia và vận độngngười khác tham gia các hoạt động tuyên truyềnchấp hành pháp luật và sẵn sàng đấu tranh, phêphán các hành vi làm trái quy định của phápluật

3 Đối tượng dạy học của dự án

+ Kiến thức: Hiểu biết về hóa học, sinh học.

+ Kỹ năng: Sử dụng CNTT, hoạt động nhóm, thuyết trình, thu thập,

xử lý thông tin …

4 Ý nghĩa của bài học

4.1 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học

- Trong chương trình môn học sẽ giảm được một tiết bên môn Sinhhọc 10

- Qua việc dạy học của dự án thì mạch kiến thức được liên thônghơn Học sinh đã có tư duy, vận dụng được kiến thức của nhiều môn họckhác nhau để giải quyết một vấn đề gặp trong cuộc sống

- Từ những kiến thức của dự án và cách vận dụng kiến thức củanhiều môn học khác nhau để giải quyết vấn đề mà học sinh có thể vậndụng đối với các tình huống khác

4.2 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn đời sống

- Gúp học sinh hệ thống được kiến thức một cách dễ dàng hơn qua đó

dễ dàng giải quyết các vấn đề, các hiện tượng xảy ra trong cuộc sống đểchủ động điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn

- Định hướng đúng đắn cho học sinh, đồng thời khơi gợi được tìnhyêu quê hương, đất nước, ý thức trách nhiệm, nhận thức và hành độngđúng đắn

- Chủ đề dạy học tích hợp “Amin, minoaxit và protein” với nội dung

được tích hợp từ các môn học: Hóa học, Sinh học sẽ giúp các em dễ nhớ,

dễ vận dụng qua đó hoàn thiện kiến thức, kỹ năng, thái độ và phát triểnnăng lực học sinh

5 Thiết bị dạy học, học liệu

5.1 Các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu sử dụng trong dạy học 5.1.1 Tài liệu tham khảo:

- SGK, SGV hoá học lớp 12, sinh học lớp 10

- Hoá hữu cơ ( tác giá: Trần Quốc Sơn)

- Tham khảo từ các nguồn internet

5.2 Các ứng dụng CNTT trong việc dạy và học của bài học.

- Sử dụng máy chiếu trong các tiết dạy

- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu nội dung liên quan rên mạng internet

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

6.1 Mục tiêu

6.1.1 Kiến thức:

- Khái niệm về amin, amino axit, peptit, protein

- Đặc điểm cấu tạo, tính chất hóa học của các hợp chất amin, aminoaxit, peptit, protein

- Tính chất vật lí của amin, amino axit, peptit, protein

- Tính chất hoá học của amin, amino axit, peptit, protein

- Phân biệt được liên kết peptit và các loại liên kết khác đã học

- Phân biệt được các bậc cấu trúc của protein

- Chức năng của protein

6.1.2 Kĩ năng:

- Thực hành thí nghiệm: Rèn luyện các thao tác thí nghiệm đơn giản

- Viết phương trình hóa học minh họa: tính bazo, tính lưỡng tính,phản ứng trùng ngưng, phản ứng thuỷ phân.

- Kỹ năng so sánh phân tích, quan sát: So sánh sự khác nhau về mặtcấu tạo dẫn đến sự khác nhau về mặt tính chất

- Giải các bài tập định lượng (tính toán theo phương trình, hiệu suấtphản ứng, nồng độ phần trăm…)

- Giải thích được các hiện tượng thực tế có liên quan đến bài học

- Kỹ năng đọc hiểu và sử dụng ngôn ngữ hoá học, kỹ năng thảo luậntrao đổi, đặt câu hỏi tình huống

6.1.3 Thái độ:

- Say mê, hứng thú, yêu khoa học

- Sử dụng hiệu quả, tiết kiệm hóa chất thiết bị thí nghiệm

- Ứng dụng hiểu biết về peptit và protein vào mục đích phục vụ đờisống con người

- Bảo vệ môi trường, sức khỏe

cao

Khái niệm,

cấu tạo, danh

- Khái niệmamin, amino axit,

- So sánh được cấu tạo của amin,

- Viết được công thức cấu tạo của một số

peptit, protein

- Lấy được các ví dụ minh hoạ

- Gọi tên được các min đơn giản, một vài amino axit

- Xác định được đặc điểm cấu tạo của các chất

amino axit, peptit, protein đơn giản

- Viết được công thức cấu tạo của một số amin,amino axit

- Phân loại amin, gọi tênchính xác các loại amin

- Gọi tên thường, tên bán hệ thống,tên hệ thống của các amino axit

peptit đơn giản

- So sánh công thức cấu tạo của amin với

- Sự đông

tụ protein dưới tác

- Giải thích được sự khácbiệt về trạng thái tồn tại, tính tan của amin và amino axit

- Làm được một số thí

- Giải thích được các hiện tượng thực tế được đưa ra ở các câu hỏi khởi động

dụng của môi trường xung

quanh

nghiệm minhhoạ

- Peptit, protein có phản ứng thuỷ phân dưới tác dụng của men, dd axit, dd bazo đun nóng

- Viết phương trìnhminh hoạ tính bazo

- Phương trình minh hoạ tính lưỡng tính của amino axit

- Phản ứng thuỷ phân của các peptit đơn giản

- Viết được phản ứng trùng ngưng

- Dựa vào cấutạo so sánh được tính bazo của một

số amin

- Bài tập về amin, amino axit

- Các bài tập về peptit

- so sánh tính bazo của một số amin, amino axit

Cấu trúc,

chức năng

protein.

- Nhận biếtđược các bậc cấu trúccủa protein

- Nêu được các chức

So sánh được

sự khác nhaugiữa các bậc cấu trúc của protein

Giải thích được các hiện tượng thực tế được đưa ra ở các câu hỏi khởi động

Giải thích được vì sao một số

vi khuẩn sống được

ở các suối

năng protein

nước nóng…

6.5 Phân bố thời gian thực hiện trong chủ đề:

Tiết 1: Giới thiệu về nội dung chủ đề Khái niệm amin, aminoaxit, peptit

và protein

Tiết 2: Cấu tạo, danh pháp của amin, amino axit, peptit đơn giản.

Tiết 3: Tính chất vật lí của amin, amino axit, peptit, protein.

Tiết 4: Tính chất hoá học của amin, amino axit, peptit, protein.

Tiết 5: Tính chất hoá học của amin, amino axit, peptit, protein.

Tiết 6: Cấu trúc và chức năng của protein

Tiết 7: Hoạt động kiểm tra đánh giá, vận dụng kiến thức tìm tòi khám

phá

6.6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

Tiết 1 Giới thiệu về nội dung chủ đề Khái niệm amin, aminoaxit, peptit và protein.

* Hoạt động 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập cho HS ( Tiến hành trước khi lên lớp)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng

cá nhân trước khi lên lớp 1 tuần

Tìm hiểu SGK về khái niệm của

amin, amino axit, peptit, protein?

Trên cơ sở khái niệm hãy lấy các ví

dụ về amin, amino axit, peptit?

HS nghiên cứu SGK, sách tham khảo và mỗi người hình thành cho bản thân một cách ghi nhớ.

* Hoạt động 2 Học sinh thực hiện nhiệm vụ ( Thực hiện ở nhà)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Giáo viên thông qua nhóm trưởng

đề theo dõi hoạt động thảo luận của

* Hoạt động 3 Hoạt động khởi động ( 15 phút)

Gv mời lớp trưởng lên điều hành trò chơi “ Vượt chướng ngại vật” lớp trưởng thông qua thể lệ trò chơi:

- Các nhóm lần lượt được nghe các câu hỏi, nhóm nào trả lời nhanh nhất được mở một ô trong phần thi.

- Nhóm nào mở được nhiều ô nhất sẽ chiến thắng.

- Cử một thư kí theo dõi số lượng ô chữ được mở của các nhóm.

Nội dung các câu hỏi trong trò chơi:

Câu 1 Quan sát bức tranh về các nhóm thực phẩm Hãy cho biết nhóm thực

phẩm nào chứa nhiều đạm nhất? (Thịt, cá)

Câu 2 Trong các loại thực vật có trong bức tranh sau, loại nào chứa nhiều đạm

nhất? (Các loại đậu)

Câu 3 Nêu một số nguyên liệu sản xuất mì chính mà em biết? (sắn, mía ) Câu 4 Làm thí nghiệm vắt một ít chanh vào một cốc sữa loãng, quan sát và

nêu hiện tượng? (Có hiện tượng vón cục ở trong cốc sữa)

Câu 5 Nêu hiện tượng quan sát được khi đun sôi nồi canh cua đồng?

(Hiện tượng rêu cua đông tụ nổi trên mặt nước)

Câu 6 Nêu một phương pháp khử mùi tanh của cá mà em biết?

(Rửa bằng giấm, chanh)

Câu 7 Khi luộc trứng, hãy nêu một kinh nghiệm dân gian về việc nhận biết

trứng chín hay chưa chín? (Dùng đữa gắp ngang trứng không bị tuột)

Câu 8 Trên bao đựng thuốc lá thường có ghi dòng chữ nào?

(Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ)

Câu 9 Để tiết bò, trâu, nhanh đông trong thực tế người ta thường cho hợp chất

quen thuộc nào vào?

(Cho muốn ăn vào)

GV Trên đây là những câu hỏi liên quan đến thực tiễn mà chúng ta thường gặp.

Tuy nhiên hầu hết chúng ta chỉ biết hiện tượng mà không giải thích được hiện tượng, không hiểu được bản chất của vấn đề Chủ đề chúng ta tìm hiểu hôm nay sẽ giúp các em lần lượt giải thích được các hiện tượng thực tiễn trên.

* Hoạt động 4 Hình thành kiến thức (Học sinh báo cáo kết quả nghiên cứu) (25 phút)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

GV Hướng dẫn các nhóm

thảo luận, thống nhất lại nội dung

cần trình bày.

GV Yêu cầu một nhóm lên trình

bày kết quả Nhóm trình bày phải

cử một thư kí ghi chép lại các câu

* Hoạt động 5 Hoạt động vận dụng kiến thức (5 phút)

Câu 1 Cho biết trong các chất sau có bao nhiêu chất thuộc loại amin?

N 2 H 4 , C 6 H 5 NH 2 , CH 3 CO-NH 2 , (CH 3 ) 2 NH, (CH 3 ) 2 NH 2 Cl, (CH 3 ) 3 N

Câu 2 Hãy cho biết các nhận xét sau là đúng hay sai? Giải thích ngắn gọn.

- Khi thay thế nguyên tử H trong hidro cacbon bằng nhóm NH 2 thì thu được amin.

- Khi thay thế nguyên tử H trong axit cacboxylic bằng nhóm NH 2 thì thu được amino axit.

- Tất cả các loại amino axit đều có thể tạo ra peptit và protein.

- CH 3 COONH 4 thuộc loại amino axit.

Câu 3 So sánh công thức của amin và hidro cacbon tương ứng, amino axit với

axit cacboxylic tương ứng Viết công thức tổng quát của một amin no mạch hở, một amino axit no mạch hở chứa 2 axit và 1 amin.

Tiết 2. Cấu tạo, danh pháp của amin, amino axit, peptit đơn giản

* Hoạt động 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập cho HS ( Tiến hành trước khi đến lớp)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng cá

nhân trước khi lên lớp 1 tuần

1 Tìm hiểu cách phân loại amin, cách

gọi tên amin

2 Viết công thức cấu tạo của amin có

công thức phân tử C 3 H 9 N và C 4 H 11 N.

3 So sánh bậc của amin và bậc của

ancol.

4 Viết công thức cấu tạo của các

amino axit đơn giản: C 3 H 7 O 2 N,

C 4 H 9 O 2 N

5 Danh pháp của amino axit.

6 Khái niệm liên kết peptit và cách

phân loại peptit Cách gọi tên của

peptit đơn giản.

Các nhóm lần lượt nghiên cứu SGK

để giải quyết các nhiệm vụ được giao.

Các nhóm cử thư kí ghi chép lại và báo cáo kết quả theo cách ghi nhớ khác nhau

* Hoạt động 2 Học sinh thực hiện nhiệm vụ ( Thực hiện ở nhà)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Giáo viên thông qua nhóm trưởng đề

theo dõi hoạt động thảo luận của các

Bảng 1 Hoàn thiện các thông tin theo yêu cầu.

Amin

Amino axit

Peptit

Protein

Bảng 2 Hoàn thành nội dung trong bảng

Chất Tên thay thế Tên gốc chức Tên thường

CH 3 -NH 2

C 6 H 5 NH 2

C 6 H 5 CH 2 -NH 2

CH 3 -NH-C 2 H 5

Bảng 3 Hoàn thành nội dung trong bảng

Chất Tên thay thế Tên bán hệ

CONH-CH(CH 3 )-COOH

H 2 N-CH 2

-CONH-CH 2 -COOH

* Hoạt động 3 Hình thành kiến thức ( Báo cáo kết quả) 40 phút

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

GV Hướng dẫn các nhóm thảo luận,

thống nhất lại nội dung cần trình

bày.

GV Yêu cầu một nhóm lên trình

bày kết quả Nhóm trình bày phải

cử một thư kí ghi chép lại các câu

hỏi của các nhóm.

GV Theo giỏi các nhóm hoạt động

và giúp các em chốt kiến thức kỹ

năng.

- Các nhóm thảo luận chung nội dung.

- Thống nhất lại kết quả nghiên cứu của các nhóm Mỗi nhóm trình bày không quá 10 phút.

+ Nhóm I: Trình bày về nội dung bảng 1

+ Nhóm II: Trình bày về nội dung bảng 2

+ Nhóm III: Trình bày về nội dung bảng 3

Các nhóm còn lại quan sát, lắng nghe các nhóm báo cáo kết quả và góp ý, bổ sung, đặt câu hỏi tình huống cho các nhóm đã trình bày.

* Hoạt động 4 Hoạt động vận dụng (5 phút)

Câu 1 Viết các đồng phân amin chứa vòng benzen có công thức C7H 9 N.

Câu 2 Gọi tên các chất sau theo danh pháp thay thế và gốc chức:

C 6 H 5 NH 2 , CH 3 -NH-CH 2 -CH 3 , CH 3 -CH 2 -CH(NH 2 )-CH 3 , (CH 3 ) 3 N

Câu 3 Viết công thức cấu tạo của amin, amino axit, peptit có tên lần lượt là:

Glyxin, Alanin, Gly-ala, metylphenylamin, etylmetylamin.

Tiết 3: Tính chất vật lí của amin, amino axit, peptit, protein.

* Hoạt động 1 Hoạt động chuyển giao nhiệm vụ học tập (Thực hiện trước khi lên lớp)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng cá

nhân trước khi lên lớp 1 tuần

1 So sánh tính chất vật lí của amin,

amino axit, peptit, protein.

2 Tìm hiểu về sự đông tụ protein bằng

những thí nghiệm đơn giản ( tráng

trứng, luộc tiết )

Các nhóm lần lượt nghiên cứu SGK

để giải quyết các nhiệm vụ được giao.

Các nhóm cử thư kí ghi chép lại và báo cáo kết quả theo cách ghi nhớ khác nhau

* Hoạt động 2 Học sinh thực hiện nhiệm vụ ( Thực hiện ở nhà)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Giáo viên thông qua nhóm trưởng đề

theo dõi hoạt động thảo luận của các