Về kiến thức : Giúp học sinh : Nắm được yêu cầu của thao tác lập luận phân tích.. Giảng bài mới: - Giới thiệu bài : 2 phút Trong bài văn nghị luận, thao tác lập luận phân tích giữ vai t
Trang 1Ngày soạn: 14/ 9 /2009 Làm văn :
Tiết : 8
I MỤCTIÊU
1 Về kiến thức : Giúp học sinh :
Nắm được yêu cầu của thao tác lập luận phân tích
2 Về kĩ năng: - Vận dụng những thao tác lập luận phân tích để phân tích một
vấn đề xã hội hoặc văn học
3 Về thái độ:-
II CHUẨN BỊ
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế bài giảng Ngữ
văn 11, Ôn tập Ngữ văn 11 Soạn giáo án
- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng
2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách
giáo khoa
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tác phong học sinh.
2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút ) Em hãy nêu quá trình lập dàn ý bài văn nghị luận?
3 Giảng bài mới:
- Giới thiệu bài : (2 phút)
Trong bài văn nghị luận, thao tác lập luận phân tích giữ vai trò quan trọng, quyết định phần lớn đến sự thành công của bài văn Thao tác lập luận phân tích nhằm mục đích gì, cách thức tiến hành như thế nào, bài học hôm nay sẽ làm rõ những vấn đề ấy
- Tiến trình bài dạy:
THỜI
GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC
Tìm hiểu bài
- Giáo viên phát vấn
- Học sinh trả lời
- Câu 1: Phương tiện
giao tiếp chung của
con người là gì?
- Câu 2: Đặc điểm
chung của ngôn ngữ
gồm những yếu tố
nào?
+ Yêu cầu cho học
sinh ví dụ
Hoạt động 1:
Học sinh tìm hiểu chung
I/ Khái niệm-mục đích- yêu cầu của thao tác lập luận phân tích
* Tìm hiểu ngữ liệu : Đọc đoạn văn của Hồi Thanh, xác định :
-Ý cơ bản của đoạn trích : Bản chất vơ liêm sỉ, tàn nhẫn của Sở Khanh trong Truyện Kiều
-Các chi tiết phân tích:
+Sở Khanh vừa vờ làm nhà nho vừa vờ làm hiệp khách +Sở Khanh vờ yêu Kiều để đánh lừa Kiều để nàng bị đánh đập
- Sử dụng thao tác tổng hợp
Trang 210’
-Tính chung trong
ngôn ngữ cộng đồng
còn được biểu hiện
qua những quy tắc
nào?
Hoạt động 2:
Hoạ Giáo viên hướng
dẫn học sinh
Câu 3: Muốn giao
tiếp được con người
cần phải làm gì?
Hoạt động 3:
Luyện tập
- Giáo viên hướng
dẫn học sinh làm bài
tập
rút ra nhận xét về mối quan hệ này?
Hoạt động 2:
Học sinh đọc tr¶ lêi:
Hoạt động 3:
- Học sinh làm việc cá nhân và trả lời
để khái quát bản chất của Sở Khanh…
1 Khái niệm :
- Lập luận phân tích là cách chia nhỏ đối tượng cần phân tích ra thành các yếu tố, bộ phận để xem xét Từ đĩ khái quát nên bản chất của đối tượng
2.Mục đích của lập luận phân tích:
-Nhằm thấy được bản chất, mối quan hệ, giá trị của đối tượng được phân tích
- Qua phân tích để phát hiện
ra mâu thuẫn hay đồng nhất của sự việc, sự vật; giữa lời nĩi và việc làm; giữa hình thức và nội dung…
3 Yêu cầu của lập luận phân tích:
- Phân tích bao giờ cũng gắn
liền với tổng hợp à đây là
bản chất của thao tác phân tích trong văn nghị luận
- Khi phân tích bao giờ cũng phải kết hợp giữa nội dung với hình thức
1 Tìm hiểu ngữ liệu :
- Ngữ liệu ở mục (I):
+ Cách phân chia đối tượng được phân tích dựa trên cơ
sở quan hệ nội bộ của đối tượng (đĩ là những biểu hiện
về nhân cách bẩn thỉu, bần tiện của Sở Khanh)
+ Phân tích kết hợp với tổng hợp : từ việc làm rõ những biểu hiện bẩn thỉu, bần tiện của Sở Khanhà khái quát lên bản chất của nhân vật – cũng là sự đồi bại của xã hội đương thời
- Ngữ liệu 1 ở mục (II) :
Trang 35’ Hoạt động 4: Hoạt động 4:
Học sinh trả lời
+ Cách phân tích theo quan
hệ nội bộ của đối tượng ( tác dụng xấu - tốt của đồng tiền )
+ Quan hệ kết quả - nguyên nhân ( tác hại của đồng tiền-hành động bất chính đều do đồng tiền chi phối)
+ Quan hệ nhân -quả : ( Phân tích sức mạnh tác oai tác quái của đồng tiền – thái
độ phê phán và khinh bỉ của nhà thơ)
- Ngữ liệu 2 ở mục (II ) : + Quan hệ nhân -quả : bùng
nổ quan hệ dân số à ảnh hưởng đến đời sống con người
+ Quan hệ nội bộ đối tượng với các đối tượng liên quan : Thiếu lương thực…; suy dinh dưỡng; suy nhược nịi giống; thiếu việc làm ; thất nghiệp …
2 Các cách lập luận phân tích:
Chia đối tượng phân tích theo các mối quan hệ : + Phân tích theo quan hệ nội
bộ của đối tượng
+ Phân tích theo các mối quan hệ : nguyên nhân - kết quả; kết quả- nguyên nhân + Phân tích theo quan hệ giữa đối tượng với các đối tượng cĩ liên quan
+Phân tích theo sự đánh giá chủ quan của người lập luận
à Sau khi phân chia đối tượng được phân tích nên cĩ
sự tổng hợp- khái quát lại vấn đề; liên hệ đối chiếu với các đối tượng cĩ liên quan
Trang 4III/ GHI NHỚ (SGK) VI/ Luyện tập :
1 Bài 1 : Phân tích theo + Quan hệ nội bộ của đối tượng
+ Quan hệ đối tượng này với các đối tượng khác cĩ liên quan
2 Bài 2: Nghệ thuật sử dụng
từ ngữ giàu hình ảnh và cảm xúc:
+ Nghệ thuật dùng từ trái nghĩa
+ Nghệ thuật dùng phép lặp từ; tăng tiến; đảo ngữ
4 Củng cố :
- Ra bài tập về nhà:
- Chuẩn bị bài : - IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: