Qua các trò chơi dân gian, trẻ sẽ hình thành, phát triển cácphẩm chất về thể lực, trí tuệ và tình càm đạo đức, làm thế nào để tổ chức được cáctrò chơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi c
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài.
Trẻ em với hai từ ngắn ngủi nhưng dường như đã nói lên đặc điểm của lứatuổi này Đây là giai đoạn mà với chúng chơi là cuộc sống, chơi là hoạt động rất tựnhiên trong cuộc sống của con người Nó đặc biệt quan trọng đối với sự phát triểncủa trẻ em Không chơi, trẻ không phát triển được, không chơi đứa trẻ chỉ tồn tạichứ không phải là đang sống Đó là một thực tế mang tính quy luật Trẻ chơi vớiniềm đam mê, hứng thú của mình, chơi một cách vô tư không đắn đo, toan tính,
bởi "Trẻ em như búp trên cành, Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan" "Hồ Chí Minh".
Có thể nói rằng trẻ em không chỉ cần được chăm sóc sức khoẻ, được học tập,
mà quan trọng nhất trẻ cần phải được thoả mãn nhu cầu vui chơi Trò chơi và tuổithơ là hai người bạn thân thiết không thể tách rời được Chính trò chơi đã giúp cho
sự phát triển của trẻ được toàn diện, cân bằng và nhịp nhàng, đó là phương tiệnhiệu quả nhất giúp trẻ phát triển Xuất phát từ vai trò quan trọng của hoạt động vuichơi đối với trẻ em và nhu cầu hưởng thụ hoạt động này, chúng tôi thấy việc tổchức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian là một việc làm Di sản văn hoá truyền thốngViệt nam có nhiều loại hình khác nhau, trong đó có thể nói, trò chơi dân gian cũng
là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc Trò chơi dân gian là những trò chơiđược sáng tạo, lưu truyền tự nhiên, rộng rãi từ thế hệ này sang thế hệ khác, mangđậm bản sắc văn hoá dân gian Nó được kết thành từ quá trình lao động và sinhhoạt, trong đó nó tích tụ cả trí tuệ và niềm vui sống của bao thế hệ người Việt xưa.Đặc biệt đối với trẻ em, trò chơi dân gian với những chức năng đặc biệt của nó đãmang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầugiải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bạn bè, cộng đồng
Nó làm cho thế giới xung quanh các em đẹp hơn và mở rộng, tuổi thơ của các em
sẽ trở thành những kỷ niệm quý báu theo suốt cuộc đời, làm giàu nguồn tình cảm
và trí tuệ cho các em
Cùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại thì có biết bao trò chơicủa trẻ dần được thay thế bằng những cỗ máy hiện đại, công phu, với đầy đủ cácchức năng màu sắc sặc sỡ Chính vì lẽ đó mà trò chơi dân gian ngày bị mai mộttheo sự phát triển nền công nghiệp hiện đại, song nhu cầu tiếp cận và chơi các trò
Trang 2chơi dân gian rất được trẻ chú ý, các em được hỏi đều tỏ ra thích thú với những tròchơi dân gian truyền thống như: Rồng rắn lên mây; Kéo co; Lộn cầu vồng, Kéo cưalừa xẻ; Tập tầm vông Đây là một tín hiệu đáng mừng bởi trẻ ngày nay vẫn hứngthú với những trò chơi truyền thống,do vậy khả năng bảo tồn bản sắc vẫn được lưugữi và phát triển Chính vì vậy, trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn, giớithiệu trong nhà trường tuỳ theo từng lứa tuổi của trẻ.
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.Đây là bậc học nền tảng trong việc giáo dục nhân cách con người phát triển toàndiện Chính vì vậy, mục tiêu giáo dục mầm non ở nước ta hiện nay là "Giúp trẻphát triển thể chất, tình cảm, trí tuệ và thẩm mỹ Hình thành ở trẻ những cơ sở đầutiên của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam: thông minh, hamhiểu biết, thích khám phá tìm tòi, có một số kỹ năng sơ đẳng như quan sát, so sánh,phân tích, tổng hợp và suy luận cần thiết để bước vào trường phổ thông
Hình thành phát triển cảm xúc và thẩm mỹ cho trẻ mầm non là một trongnhững nội dung quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non Tròchơi của trẻ rất phong phú và đa dạng, trong các loại trò chơi ở trường mầm non thìtrò chơi dân gian hiện nay được các nhà giáo dục làm phương tiện giáo dục và pháttriển toàn diện nhân cách trẻ Thực tế cho thấy, trò chơi dân gian được sử dụng ởtrường mầm non đã đáp ứng nhu cầu vui chơi của trẻ rất hứng thú với các trò chơidân gian bởi lẽ, trò chơi dân gian có nhiều thể loại phù hợp với các sở thích, cá tínhkhác nhau của nhiều trẻ trong cùng độ tuổi như: sôi nổi, điềm đạm hay trầm tính.Mỗi loại trò chơi có quy luật riêng, mang những sắc thái khác nhau khiến trẻ chơisuốt ngày mà không chán hơn nữa các trò chơi dân gian thường giản tiện, khôngcầu kỳ, tốn kém nên có thể chơi dễ dàng ở mọi lúc, mọi nơi, dụng cụ dề kiếm, dễlàm, chủ yếu lấy từ thiên nhiên
Năm học 2014 -2015 vẫn tiếp tục phát động phong trào “Chăm lo phát triển giáo dục mầm non” và “đổi mới căn bản toàn diện giáo dục” của Đẳng nhà nước,
của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giờ học và giờ chơi dân gian của trẻ ở trường mầmnon xã Bảo Lâm đã được đặc biệt chú trọng và có thời lượng giáo dục cụ thể, nhiềuhơn so với những năm mới Đối với Giáo dục mầm non nói chung, mầm non xãBảo Lâm nói riêng, ngoài sự cần thiết có một môi trường xanh - sạch - đẹp, cònphải xây dựng bầu không khí vui tươi thân thiện cho trẻ thông qua các trò chơi, đặc
Trang 3biệt là trò chơi dân gian Qua các trò chơi dân gian, trẻ sẽ hình thành, phát triển cácphẩm chất về thể lực, trí tuệ và tình càm đạo đức, làm thế nào để tổ chức được cáctrò chơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ là một bài toánkhó với các giáo viên, đặc biệt là giáo viên mầm non (Vì khả năng chú ý có chủđịnh của trẻ mầm non dễ nhớ và nhanh quên Trẻ dễ dàng tham gia vào trò chơinhưng cũng nhanh chán, nhanh bỏ cuộc) Là một quản lý trong trường mầm non,tôi luôn trăn trở và tìm ra các biện pháp để tổ chức các trò chơi dân gian một cách
có hiệu quả nhất Chính vì lý do trên mà tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Biện pháp chỉ đạo giáo dục phát triển cảm xúc và thẩm mỹ qua tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ Mẫu giáo lớn trường mầm non xã Bảo Lâm, huyện Cao Lộc” để
nghiên cứu chỉ đạo thực hiện
2 Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu lí luận và thực trạng việc chỉ đạo giáo dục phát triển cảm xúc vàthẩm qua tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ Mẫu giáo lớn trường mầm non xã BảoLâm, huyện Cao Lộc, nhằm đề xuất biện pháp chỉ đạo giáo dục phát triển cảm xúc
và thẩm mỹ qua tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ Mẫu giáo lớn trường mầm non xãBảo Lâm, huyện Cao Lộc
3 Nhiệm vụ nghiên cứu :
3.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về việc chỉ đạo giáo dục phát triển cảm xúc vàthẩm qua tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ Mẫu giáo lớn trường mầm non
3.2 Tìm hiểu thực trạng việc chỉ đạo giáo dục phát triển cảm xúc và thẩm qua tổchức trò chơi dân gian cho trẻ Mẫu giáo lớn trường mầm non xã Bảo Lâm, huyệnCao Lộc
3.3 Đề xuất chỉ đạo giáo dục phát triển cảm xúc và thẩm mỹ qua tổ chức tròchơi dân gian cho trẻ Mẫu giáo lớn trường mầm non xã Bảo Lâm, huyện Cao Lộc
4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu.
4.1 Đối tượng nghiên cứu.
- Một số biện pháp giáo dục phát triển cảm xúc và thẩm mỹ qua tổ chức tròchơi dân gian cho giáo viên và trẻ Mẫu giáo lớn trường mầm non xã Bảo Lâm,huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn
4.2 Khách thể nghiên cứu.
Trang 4Quá trình cho trẻ thực hiện trò chơi dân gian ở tại trường mầm non qua cácbuổi trong giờ học và ngoài giờ học, Ngày lễ hội, buổi ngoại khoá.
4.3 Khách thể điều tra.
Giáo viên gồm 7 cô cùng 62 trẻ mẫu giáo lớn trong trường mầm non xã BảoLâm, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn
5 Giả thuyết kha học
Thực trạng về vấn đề đưa trò chơi dân gian vào trong các hoạt động của trẻ ởtrường mầm non chưa được chú trọng, các giáo viên chưa biết khai thác hết các mặtcủa trò chơi dân gian để đưa vào giáo dục trẻ phát huy hết các chức năng giáo dụccủa nó Nếu có biện pháp chỉ đạo giáo viên đưa trò chơi dân gian vào trong kếhoạch giảng dạy phù hợp với trẻ sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàndiện cho trẻ nhất là lĩnh vực phát triển cảm xúc và thẩm mĩ cho trẻ mầm non
6 Phạm vi nghiên cứu.
Nghiên cứu một số biện pháp giáo dục phát triển cảm xúc và thẩm mỹ qua tổchức trò chơi dân gian cho trẻ trường mầm non xã Bảo Lâm năm học 2014-2015
7 Phương pháp nghiên cứu.
7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực
7.2.1 Phương pháp đàm thoại
7.2.2 Phương pháp quan sát
Trang 5Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 Đặc điểm tâm - sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn.
1.1.1 Đặc điểm sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn.
Cơ thể trẻ ở lứa tuổi này đang phát triển mạnh về chiều cao và cân nặng, tuynhiên sự phát triển và tăng trưởng của cơ thể có phần chậm hơn so với lứa tuổitrước và có sự phát triển không đồng đều giữa những trẻ cùng lứa tuổi với nhau,chiều cao mỗi năm tăng từ 5-8 cm, trọng lượng tăng khoảng 2 kg Tỷ lệ giữa đầu vàchiều dài cơ thể trẻ giảm xuống chỉ còn 1/6 Ở lứa tuổi này, hệ xương của trẻ đangphát triển và cốt hóa nhanh chóng nhưng còn mềm, còn có tính chất đàn hồi, các cơbàn tay của trẻ phát triển mạnh Tuy nhiên phát triển hơn cả các cơ đảm bảo chokhả năng đứng thẳng và đi lại Chính vì vậy, trẻ ở lứa tuổi này rất hiếu động,chương lực cơ gập lớn hơn cơ duỗi, vì vậy trẻ không thể ngồi thẳng lưng ở một tưthế lâu được Các cơ lớn ở trẻ đang phát triển mạnh còn nhỏ cơ nhỏ thì chưa pháttriển vì thế ở trẻ có đặc điểm thích những vận động tỉ mỉ Cuối độ tuổi trẻ bắt đầuthay răng sữa thành răng trưởng thành, hệ tiêu hóa của trẻ phát triển mạnh và dầnhoàn chỉnh hơn
1.1.2 Đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo lớn.
Ở trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) có thể nói đây là giai đoạn trẻ để hoàn thiện cấutrúc tâm lý người Lứa tuổi này chính là giai đoạn cuối cùng của trẻ "mầm non"tức từ lứa tuổi trước khi trẻ đến trường phổ thông Ở giai đoạn này, những cấu trúctâm lý đặc trưng của con người đã được hình thành trước đây đặc biệt là trong độtuổi mẫu giáo nhỡ vẫn tiếp tục phát triển mạnh Cùng với sự giáo dục của ngườilớn, các chức năng tâm lý đó sẽ được hoàn thiện về mọi phương diện của hoạt độngtâm lý như: nhận thức, tình cảm, ý chí để hoàn thành việc xây dựng những cơ sởban đầu về nhân cách của con người Chính điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho
sự lĩnh hội những tri thức về giáo dục kỹ năng sống, những kỹ năng, hành vi, thái
độ, thói quen đạo đức của trẻ Ở lứa tuổi mẫu giáo đã sử dụng thành thạo tiếng mẹ
đẻ trong sinh hoạt hàng ngày
Lứa tuổi này là thời kỳ bộc lộ tính nhạy cảm cao nhất đối với các hiện tượngngôn ngữ, điều đó khiến cho sự phát triển ngôn ngữ của trẻ đạt tốc độ khá nhanh,
Trang 6và đến cuối tuổi mẫu giáo thì hầu hết trẻ em đều sử dụng tiếng mẹ đẻ để một cáchthành thục trong sinh hoạt hàng ngày Thể hiện theo 3 hướng đó là
- Trẻ nắm vững ngữ âm, ngữ điệu khi sử dụng tiếng mẹ đẻ
- Phát triển vốn từ và cơ cấu ngữ pháp
Trong sự phát triển các hành động ý chí của trẻ mẫu giáo lớn, có thể thấyđược sự liên kết giữa 3 mặt:
- Sự phát triển tính mục đích của hành động
- Sự xác lập quan hệ giữa mục đích của hành động và động cơ
- Sự tăng vai trò điều chỉnh của ngôn ngữ trong việc thực hiện các hànhđộng
Ở trẻ mẫu giáo lớn đã xuất hiện kiểu tư duy trực quan hình tượng- tư duytrực quan sơ đồ và những yếu tố của kiểu tư duy lôgic
1.2 Trò chơi dân gian
1.2.1 Trò chơi dân gian: “Trò chơi dân gian là một loại hình hoạt động văn hóatruyền thống của mỗi dân tộc được lưu giữ, tồn tại và phát triển chuyển tiếp từ đờinày sang đời khác một cách tự phát nhằm thỏa mãn những nhu cầu về tinh thần, thểchất đồng thời phù hợp với đặc điểm phát triển của từng nhóm xã hội trong nhữngkhông gian và thời gian xác định”
1.2.2 Tổ chức trò chơi dân gian: Tổ chức trò chơi dân gian là qúa trình tổ chức,hướng dẫn , dẫn dắt có trình tự, có mục đích và có kế hoạch của người lớn nhằmgiúp trẻ tham gia vào trò chơi với sự chuẩn bị chu đáo các điều kiện để trò chơi
Trang 7diễn ra, tạo cho trẻ một “sân chơi” tốt nhất, lành mạnh nhất và bổ ích nhất để thỏamãn nhu cầu, hứng thú chơi của trẻ qua đó thực hiện được những mục đích giáodục đề ra.
1.3 Vai trò của trò chơi dân gian trong việc giáo dục và phát triển cảm xúc thẩm mỹ cho học sinh mẫu giáo.
Trong xã hội xưa, trò chơi dân gian chiếm vị trí quan trọng trong không giangiải trí của cả người lớn lẫn trẻ nhỏ Thông qua hoạt động của người lớn, trẻ nhỏthường học cách bắt chước và cứ như vậy các trò chơi dân gian được lưu truyềnqua các thế hệ Chính nhờ những trò chơi đơn giản nhưng thú vị đó mà trẻ em xưađược giáo dục tính cách và phát triển thể chất
Trò chơi dân gian có khả năng giúp trẻ em phát triển toàn diện cả về thể chấtlẫn tâm hồn, trong học tập lẫn cuộc sống Có được khoảng thời gian vui chơi thoảimái sẽ giúp các em học tập thêm hào hứng Sân chơi lành mạnh còn có vai trò pháthuy những năng khiếu tự nhiên hay những phẩm cách tốt ở trẻ, và hạn chế đượcnhững tính cách không tốt
Về phát triển cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ thì trò chơi dân gian đóng 1 vai tròrất lớn, nó đem lại cho trẻ thơ những ngôn ngữ đẹp trong lời ca dao, đồng dao màtrẻ đọc khi chơi trò chơi dân gian, từ đó trẻ có thể cảm nhận cái đẹp của thế giớibên ngoài về môi trường xung quanh trẻ Những đồ chơi, đồ vật để phục vụ cho tròchơi dân gian cũng giúp trẻ khám phá các đồ vật, đồ chơi đó, từ đó cảm xúc thẩm
mỹ về thiên nhiên của trẻ sẽ được phát triển Trò chơi dân gian còn giúp trẻ hìnhthành tình bạn vì khi chơi buộc trẻ phải có bạn chơi cùng thì trò chơi mới vui và tròchơi mới có thể bắt đầu chơi được và cảm xúc về tình bạn đẹp bắt đầu có ở trẻ
1.4 Biện pháp tổ chức các trò chơi dân gian cho học sinh mẫu giáo
+ Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng nhưngkhông phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ Vì thế, giáo viên nên có sự cânnhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ nhớ,
Bên cạnh đó, trong trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo nhiều độ tuổi Mỗi
độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khác nhau Chính vìthế, các trò chơi cũng cần phải được lựa chọn cho phù hợp với từng độ tuổi
Trang 8Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ tham gia vào các trò chơi dângian.
+ Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi dân gian:
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phongphú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơicủa từng trò chơi Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồchơi tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được
+ Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (đối với những trò chơi có lời đồng dao):
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ không bao giờ chỉ hùng hục thựchiện các vận động của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó.Các bài đồng dao đó khiến cho không khí chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn Mặc dù không phải bàiđồng dao nào cũng có ý nghĩa, song bài nào cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao Chính vì vậy, cầncho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi hướng dẫn trẻchơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt động chiều, hoạt động ngoàitrời Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, thì tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương ứngvới lời đồng dao đó Vì thế, trẻ chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi
+ Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi:
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau Có những tròchơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham giachơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như " Kéo co", "Rồng rắn lên mây", "Thả đỉa ba ba", "Trồng nụ trồng hoa" Nhưng lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như " Chichi chành chành", " Tập tầm vông", "Rải ranh", " Chuyền thẻ", " Ô ăn quan"
+ Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động.
Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định Vì thế, hoạtđộng nào cũng có tính chất riêng của nó Nếu như hoạt động chung được tổ chứcnhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ được gầngũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể chất; haynhư ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh nghiệm sống và kỹ năngchơi theo nhóm Chính vì vậy, giáo viên cần chú ý lựa chọn và tổ chức cáctrò chơi dân gian cho phù hợp với tính chất của từng hoạt động
Trang 9* Với HĐ ngoài trời: tận dụng không gian rộng và thoáng, giáo viên nên tổ chứccho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thể lực cho trẻ như:
"Rồng rắn lên mây", "Bịt mắt bắt dê", " Nhảy dây", "Nhảy lò cò", " Thả đỉa baba"
* Với hoạt động góc: nên tổ chức cho trẻ các trò chơi có thể chơi theo nhóm nhỏ trong mộtkhông gian hẹp như: " Ô ăn quan", "Chơi chuyền", "Rải ranh", "Chuyền thẻ", "Kéo cưa lửaxẻ"
* Với hoạt động chung và hoạt động chiều ( chủ yếu diễn ra trong phòng nhóm ): nên tổchức cho trẻ các trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận thức cho trẻ như: "Ô "Đếm sao", " Đọccâu"
+ Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi.
Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất cả những aimuốn chơi Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số người chơi nhất định Vìvậy chúng ta khuyến khích, động viên tất cả các trẻ tham gia chơi càng đông càngvui Nếu chơi " Bịt mắt bắt dê", mỗi khi có một người vào thêm, vòng chỉ rộng ramột chút chứ trò chơi không thay đổi Còn trò chơi " Rồng rắn lên mây" thì thêmmột người, " cái đuôi" sẽ dài ra một chút và tất cả mọi người đều được chơi, đượcchạy như nhau Những trò chơi " Thả đỉa ba ba", " Chi chi chành chành", " Nhảy lòcò", "Nhảy dây" cũng tương tự như vậy Trong khi chơi, mọi trẻ đều bình đẳngnhư nhau Nếu trẻ nào ích kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác sẽ
bị tập thể phê phán, loại trừ bằng cách không cho chơi chung Qua đó tinh thần tậpthể của các trẻ được nâng lên rất nhiều
Chương 2
THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN CẢM XÚC VÀ THẨM MỸ QUA TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN Ở TRƯỜNG MẦM NON XÃ BẢO LÂM, CAO LỘC, LẠNG SƠN
2.1 Đối tượng điều tra.
Để nắm được thực trạng tổ chức trò chơi dân gian nhằm phát triển cảm xúc
và thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo lớn tôi đã tiến hành khảo sát 14 giáo viên và 62 trẻ ở
4 lớp mẫu giáo lớn tại trường Mầm non xã Bảo Lâm, huyện Cao Lộc, Lạng Sơn
Trang 102.2 Thực trạng giáo dục phát triển cảm xúc và thẩm mỹ qua trò chơi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớn ở trường mầm non xã Bảo Lâm, Cao Lộc, Lạng Sơn.
Hoạt động giáo dục hiểu theo nghĩa thông thường thì dùng để chỉ hoạt độngcủa nhà giáo dục truyền đạt những kiến thức kĩ năng đến cho người học thôngqua các phương tiện dạy học Nếu theo nghĩa này thì hoạt động giáo dục chỉ có tínhmột chiều Nhưng ở góc độ giáo dục thì quá trình này là một quá trình có tính haichiều bởi đây chính là quá trình hình thành và phát triển nhân cách cho học sinhđược tổ chức một cách có mục đích, có kế hoạch thông qua hoạt động và giao lưugiữa nhà giáo dục và người được giáo dục để nhằm truyền đạt và giúp người đượcgiáo dục lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội lịch sử Bởi vậy, chất lượng của côngtác giáo dục phụ thuộc phần lớn vào nhà giáo dục và người được giáo dục Quátrình được giáo dục ở trường mầm non cũng sẽ diễn ra tương tự Vì thế việc giáodục nói chung và tổ chức hoạt động vui chơi (cụ thể là tổ chức TCDG) nói riêngkhông thể diễn ra nếu như vắng một trong hai nhân tố này Hiệu quả của công tácgiáo dục có xuất phát từ sự nhận thức của giáo viên có thể đưa ra những biện pháp,phương hướng tổ chức giáo dục có hiệu quả hơn Vì vậy, bất cứ một sự nhận thứcsai nào về vai trò của giáo dục thì đều dẫn đến việc buông lỏng khâu tổ chức, từ đó
mà kết quả giáo dục không cao
Chính vì vậy để tìm hiểu thực trạng về việc tổ chức TCDG nhằm phát triểncảm xúc và thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo lớn trường mầm non xã Bảo Lâm tôi đi tìmhiểu nhận thức và thực trạng tổ chức trò chơi này cho trẻ mẫu giáo lớn của 17 giáoviên trong trường
2.2.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên về vấn đề giáo dục phát triển cảm xúc và thẩm mỹ qua trò chơi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớn.
Để đánh giá thực trạng về nhận thức của giáo viên trường mầm non xã BảoLâm về việc tổ chức TCDG nhằm phát triển cảm xúc và thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáolớn, chúng tôi tiến hành tham khảo ý kiến của các cô qua hình thức trò chuyện traođổi kinh nghiệm Nội dung tìm hiểu bao gồm:
Trang 11- Nhận thức của giáo viên về vai trò và tầm quan trọng của việc tổ chứcTCDG cho trẻ mẫu giáo lớn và những ảnh hưởng của nó đến chất lượng giáo dụcphát triển ngôn ngữ cho trẻ, đặc biệt phát triển cảm xúc và thẩm mỹ.
- Tìm hiểu mức độ hiểu biết của giáo viên về TCDG, vai trò của TCDG đốivới sự phát triển cảm xúc và thẩm mỹ của trẻ
- Quá trình tổ chức (trình tự tổ chức) TCDG mà giáo viên đã tổ chức cho trẻmẫu giáo lớn ở trường mầm non
- Những khó khăn của giáo viên đã gặp phải khi tổ chức TCDG nhằm pháttriển cảm xúc và thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo lớn
Bảng 1: Nhận thức của giáo viên về một số vấn đề của
việc tổ chức TCDG cho trẻ.
Nội dung
Ý kiến đánh giá (%)
Tầm quan trọng
của việc tổ chức
TCDG cho trẻ
+ Rất cần thiết+ Cần thiết+ Không cần thiết
31,868,20
Vai trò của việc
Ý nghĩa của
việc tổ chức
TCDG
+ Có tác dụng phát triển: Đức, Trí, Lao, Thể,Mỹ
+ Hình thành kỹ năng, kỹ xảo hoạt động+ Rèn luyện sự nhanh nhẹn
+ Tất cả các mặt
000100
Dựa vào kết quả khảo sát trên nhận thấy nhận thức của giáo viên về vai trò ýnghĩa của việc tổ chức TCDG cho trẻ là rất khả quan, 100% giáo viên nhận thức rõ
tổ chức TCDG là rất cần thiết đối với trẻ trong đó, có 68,2% ý kiến cho rằng việc tổchức TCDG cho trẻ là cần thiết và 31,8% ý kiến cho rằng là rất cần thiết Về mặt
Trang 12vai trò của việc tổ chức TCDG , có 100% ý kiến cho rằng nó ảnh hưởng tích cựcđến sự phát triển cảm xúc và thẩm mỹ của trẻ, có 100% ý kiến cho rằng TCDG gópphần giáo dục toàn diện cho trẻ Điều đó cho thấy 100% giáo viên đánh giá cao tácdụng của TCDG đối với sự phát triển giáo dục toàn diện của trẻ Tuy vậy, mộtđiểm dễ nhận thấy là giáo viên chỉ đánh giá về TCDG dưới góc độ là một phần nhỏtrong hệ thống các trò chơi dành cho trẻ.
Kết quả khảo sát cũng cho thấy, phần lớn ý kiến giáo viên cho rằng tác độnglớn nhất mà TCDG mang lại cho trẻ là sự hứng thú trong khi chơi, không khí vui
vẻ, hoà nhập mang đến cho trẻ sự thoải mái, thoả mãn nhu cầu hoạt động chạynhảy, nô đùa của trẻ và giáo dục thể chất
Như vậy, đa phần giáo viên chỉ nhận thức được vai trò "bên ngoài" màTCDG đem lại cho trẻ qua việc nhận định sắc thái biểu hiện của trẻ khi tham giachơi TCDG mà chưa nhận thấy rõ ý nghĩa giáo dục to lớn mà TCDG mang lại chotrẻ mặc dù đã có 100% ý kiến giáo viên cho rằng TCDG góp phần giáo dục toàndiện cho trẻ
Bảng 2: Nhận thức của giáo viên về công tác chức TCDG ở trường
mầm non xã Bảo Lâm, huyện Cao Lộc.
TCDG có được tổ chức
+ Thường xuyênKhông thường xuyên
1000Nội dung tổ chức
+ Phù hợp + Không phù hợp
00Hình thức và phương
pháp
tổ chức TCDG
+ Chơi theo nhóm+ Chơi tập thể+ Chơi tự do+ Tất cả các hình thức trên
000100Khó khăn
+ Cơ sở vật chất còn hạn chế+ Số lượng trẻ trên 1 lớp khá đông+ Nhận thức của trẻ chậm và trẻkhông hứng thú với trò chơi
50500Thông qua kết quả khảo sát đã thu được, chúng tôi nhận thấy: 100% ý kiếncho rằng, trong trường mầm non việc tổ chức TCDG cho trẻ được tiến hành thường
Trang 13xuyên dưới nhiều hình thức: Chơi theo nhóm, chơi theo tập thể, chơi tự do và hoạtđộng ngoài trời.
100% ý kiến cho rằng, nội dung chương trình tổ chức TCDG phải phù hợp.100% giáo viên nhận thấy phải có đủ cơ sở vật chất (về không gian chơi, sân chơi)
* Điều kiện cơ sở vật chất:
Nhà trường hiện nay vẫn còn có phòng học nhờ nhà Văn hóa thôn và trườngtiểu học nên hầu như chưa đáp ứng được yêu cầu chuẩn theo quy định của ngành
- Trường có 9 phòng học/9 nhóm lớp Trong đó có 5 phòng học riêng, 4phòng học nhờ trường Tiểu Học , có 4 lớp dành cho 5 tuổi riêng
- Đồ dùng, thiết bị trang bị chưa đồng bộ cho các nhóm lớp Đồ chơi ngoàitrời ít, các điểm trường chưa có đồ chơi ngoài cho các cháu
* Đội ngũ giáo viên: Gồm 17 giáo viên (Trình độ: ĐH: 2; CĐ: 6; TC: 9)
Trước kia giáo viên cho trẻ chơi các trò chơi tự do là chủ yếu, hoặc chơi cáctrò chơi thường khô khan, gò ép, lặp đi lặp lại nhiều lần, không theo chủ đề, nên dễgây nhàm chán
Đồ chơi không gây được hứng thú cho trẻ
Giáo viên chưa thực sự tạo môi trường nhằm kích thích trẻ hứng thú vuichơi
Một số giáo viên trẻ rất sôi nổi trong mọi sinh hoạt cũng như khả năng sángtạo cái mới trong khi tổ chức chơi cho trẻ tốt, song kinh nghiệm dạy trẻ lại hạn chếnên kết quả đạt được là chưa cao
Một số giáo viên có kinh nghiệm nhưng chưa tiếp cận những cái mới, nênrất hạn chế trong việc hướng dẫn trẻ tiếp cận nội dung các trò chơi dân gian, mộtthể loại hoạt động sôi nổi của trẻ
Kết quả khảo sát đầu năm:
Tổng số GV
Đạt (%)
Trang 1417/17 2 11 4
* Về phía trẻ:
Trẻ mầm non ngay từ lứa tuổi nhà trẻ, lớp mẫu giáo bé, mẫu giáo nhỡ đãđược làm quen với nhiều môn học khác nhau và các trò chơi dân gian khác nhau,nhưng chỉ bó hẹp trong chương trình dạy của trẻ, giáo viên chưa tìm tòi khai thác:Trò chơi dân của địa phương, trên mạng, của chương trình GDMN mới Nên trẻcòn ngỡ ngàng chưa hiểu biết về trò chơi dân gian của địa phương, trò chơi truyềnthông của dân tộc
Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế; dễ dàng tham gia chơi,nhưng cũng dễ dàng bỏ cuộc
Kết quả hảo sát đầu năm: 62/62.
* Về nội dung chương trình:
Trẻ 5-6 tuổi hiện nay phải tiếp cận với một lượng nội dung các môn họcnhiều, ngoài ra còn phải tham gia rất nhiều nội dung thi đua của trường, ngành phátđộng Tất cả những hoạt động đó chiếm rất nhiều thời gian của cô và trẻ, nên đócũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến trẻ ít có cơ hội tiếp cận với nhữngthể loại trò chơi dân gian mới
2.3 Nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tổ chức các trò chơi dân gian của trẻ ở trường MN Bảo Lâm
- Lớp học trật trội, trẻ lại đông, lớp lại học nhờ các phòng học của trường
tiểu học, sân chơi trật hẹp ảnh hưởng không nhỏ đến việc tổ chức các trò chơi dângian
- Trường Mầm non Bảo Lâm có 8/9 nhóm lớp là lớp ghép, trong 1 lớp trẻ cónhiều độ tuổi nên việc lựa chọn các trò chơi dân gian để tổ chức cho trẻ chơi bị hạnchế, có trò chơi trẻ bé không cùng các anh chị được, nhưng những trò chơi mà đơngiản phù hợp với trẻ bé thì những trẻ lớn lại dễ nhàm chán, chính vì vậy khi chọn