Phương pháp tự học ngoại ngữ

Tài liệu tham khảo phương pháp tự học ngoại ngữ và nguyên tắc khi học ngoại ngữ

Phương pháp

tự học ngoại ngữ

Trần Công Bảo

Khoa CLC, ĐHBK Đà Nẵngtrancongbao@gmail.com

Lời nói đầu

 Theo đánh giá, nếu xét dưới góc độ chính sách ngôn ngữ, Việt Nam là một trong những nước đặt nặng vai trò của năng lực ngoại ngữ trong đào tạo và sử dụng nhân lực

o Trong tuyển dụng, trình độ ngoại ngữ là một trong những yêu cầu quan trọng để

bổ nhiệm và lựa chọn nhân sự

o Trong đào tạo, đa số các nước việc dạy ngoại ngữ chỉ được thực hiện trong nhà trường phổ thông, thì ở Việt Nam đây vẫn xem là môn học bắt buộc ở bậc đại học Đó là chưa kể Bộ Giáo dục - Đào tạo còn có những yêu cầu hết sức nghiêmngặt về năng lực ngoại ngữ của sinh viên; trong đó có những quy định như là điều kiện bắt buộc để được công nhận tốt nghiệp đại học, là một trong những yêu cầu thi tuyển hoặc tốt nghiệp của các chương trình đào tạo sau đại học, là điều kiện bắt buộc để được tham gia chương trình đào tạo sau đại học ở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước

 Động cơ học tiếng Anh của học viên ở các trung tâm ngoại ngữ dựa trên kết quả khảo sát của đề tài “Nghiên cứu thực trạng dạy và học tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ khu vực TP.HCM và giải pháp nâng cao hiệu quả đào tạo”:

o 45 đơn vị, cơ quan trả lời phiếu thăm dò cho thấy nhu cầu sử dụng tiếng Anh trong công việc hàng ngày ở các công ty Việt Nam khá cao, từ trung bình đến nhiều, chiếm 69%

o Thậm chí tiếng Anh còn được xem là cơ sở để xét đề bạt hay tăng lương: đơn vị trong nước là 56%, còn ở các doanh nghiệp nước ngoài và liên doanh là 100%

o Qua khảo sát phụ huynh, 83% cho con đi học “vì tiếng Anh tạo điều kiện tốt hơn”, 75% “vì tiếng Anh giúp tham khảo tài liệu nước ngoài dễ dàng” và 63% chọn “vì tiếng Anh là môn học và môn thi bắt buộc”

 Học sinh ở Việt Nam học sinh ngữ 7 năm ở trường phổ thông, nhưng sau đó lại không có khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh, cho dù có đi học thêm ở các trung tâm đi chăng nữa

o Một cuộc khảo sát bỏ túi cho thấy 86,8 % học sinh lớp 12 tự nhận mình không

có khả năng hay sự tự tin để giao tiếp với người nước ngòai bằng tiếng Anh dẫu cho chỉ là những câu xã giao thông thường

o Sinh viên tốt nghiệp đại học ngoại ngữ dịch và đọc thì giỏi nhưng nói thì rất khó

 “Đánh giá hiệu quả đào tạo tiếng Anh như một ngoại ngữ tại các trường đại học trên địa bàn TP.HCM” do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM (2004):

o Tiếng Anh của sinh viên: chưa đủ dự bị “Kết thúc năm thứ hai, sinh viên chỉ mới đạt được khoảng 360-370 điểm TOEFL Theo Hiệp hội Các nhà trắc nghiệm ngôn ngữ châu Âu, ở trình độ này, sinh viên chưa thể tham gia vào các cuộc trao đổi ý kiến dù ở mức thấp nhất mà chỉ mới tiếp nhận những thông tin đơn giản trong những bối cảnh quen thuộc Với hướng đi này, dự kiến khi ra trường, các sinh viên cũng chỉ đạt trình độ khoảng 400 điểm TOEFL hoặc 4.0 điểm IELTS Ở mức này, sinh viên tốt nghiệp đại học vẫn chưa đủ trình độ để tham gia các chương trình tiếng Anh dự bị đại học ở các nước nói tiếng Anh

o Hơn một nửa đi học thêm ngoài chính khóa Theo khảo sát, có đến 51% SV có

đi học thêm tiếng Anh Điều này cho thấy chương trình đào tạo hiện nay không đáp ứng được nhu cầu học tập của SV trong chương trình, mặc dù họ vẫn phải tham gia mọi giờ lên lớp và mọi bài kiểm tra (và đa số là đạt!) Với tỷ lệ học thêm này, khó có thể khẳng định tất cả những kết quả đạt được của SV (tức sự tăng trưởng về trình độ) chính là kết quả của quá trình đào tạo của nhà trường

o Trong số gần 1.000 SV trả lời câu hỏi về các chứng chỉ trình độ ngoại ngữ, 29%trả lời "có chứng chỉ quốc gia", chủ yếu là chứng chỉ B Đáng lưu ý là chỉ có 3%

"có chứng chỉ quốc tế" (TOEFL hoặc IELTS) Điều này chứng tỏ sự chênh lệch

về trình độ của SV Nhưng đáng nói ở đây là những SV có chứng chỉ quốc tế (với điểm số khá cao) này đang phải ngồi học trong cùng một lớp với các SV cótrình độ tiếng Anh trung bình

Trên đây là thực trạng dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam mà mình tổng kết từ Internet Đa số chúng ta đều hiểu rõ tầm quan trọng của tiếng Anh và chăc hẳn cũng đã

có nhiều nổ lực để cải thiện trình độ tiếng Anh nhưng tại sao kết quả lại tệ như vậy? Đâu

là nguyên nhân? Ở đây mình không đề cập nguyên nhân về sự yếu kém trong quản lý giáo dục mà tập trung vào việc dạy và học

Theo mình nghĩ có 4 yếu tố chính cho việc học bất cứ môn gì:

1 Động lực

2 Điều kiện học

3 Khả năng

4 Phương pháp dạy và học

Đông lực sẽ quyết định bạn sẽ học siêng năng hay không Như đã nói ở trên, ở nước

ta, vai trò tiếng Anh được đánh giá rất cao do đó chúng ta có “động lực” Có điều sau nhiều năm học tiếng Anh, động lực học ngoại ngữ của nhiều học sinh, sinh viên giảm sút.Điều này có liên quan trực tiếp đến phương pháp dạy và học Còn điều kiện học, rõ ràng chúng ta còn nghèo nên không thể nâng cao trình độ tiếng Anh cho một bộ phận lớn dân

số nhưng với một số điều kiện cơ bản như một chiếc máy nghe nhạc là đủ để tự học tiếng Anh và một số giáo trình cơ bản Nếu có được máy tính và Internet thì mình nghĩ là quá

đủ để học tiếng Anh tốt Nước Nhật giàu hơn chúng ta cả 100 lần nhưng đang gặp vấn đề lớn trong việc nâng cao trình độ tiếng Anh của học sinh, sinh viên Còn điều kiện thứ 3, theo nghiên cứu về ảnh hưởng của đặc điểm, tích cách của người học đối với sự thành công (hay không thành công) trong việc học ngoại ngữ thì “sự thông minh có liên hệ đến khả năng phát triển của khả năng đọc, ngữ pháp, từ vựng; nhưng nó không liên quan đến

kĩ năng nghe, nói” Một sự thật là chúng ta chả cần thông minh để có thể nghe nói tiếng Việt tốt Tiếng Việt của ta rất phong phú, và hệ thống “ngữ âm” của tiếng Việt không kém phức tạp hơn bất kì ngôn ngữ nào ở châu Á nên mình nghĩ nguyên nhân thứ 3 khôngphải là yếu tố quan trọng

Cho nên theo mình, nguyên nhân chính là nguyên nhân thứ 4 Bạn thích học tiếng Anh không? Bạn có xem tiếng Anh là môn học ưa thích nhất của mình? Bạn có thích đến lớp học tiếng Anh ko? Thầy cô đã từng bày bạn cách nào học tiếng Anh cho tốt chưa? Bạn đã áp dụng chưa và có thấy hiệu quả không? Nếu câu trả lời cho một trong những câu trên là Không Hi vọng cuốn tài liệu nhỏ có thể giúp bạn ít nhiều

Đây là những bài viết dựa trên kinh nghiệm học tiếng Anh của bản thân cộng với kiến thức mình thu được từ cuốn sách “How Languages are Learned” của Nany Spada và

Pasty Lightbrown, và những bài mình dịch lại từ các tác giả của “Effortless English Club” “How languages are Learned” là cuốn sách về các nghiên cứu việc học ngôn ngữ (cả ngôn ngữ mẹ đẻ và ngoại ngữ) – hay còn gọi là “Ngôn ngữ học ứng dụng” (Applied Linguistics) từ các nhà ngôn ngữ uy tín Effortless English Club là nơi mà mình nghĩ cung cấp các bài học tiếng Anh mang tính cách mạng, rất mới mẻ, dựa trên những nghiêncứu, rất nhiều điểm phù hợp với các kết quả trong cuốn “How Languages are Learned”, tuy nhiên có nhiều điểm mình không đồng ý hoàn toàn và nhiều điều có lẽ không phù hợpvới điều kiện ở Việt Nam Khi dịch các bài từ Effortless English Club, để tôn trọng tác giả và muốn bạn có có thông tin chính xác, mình đã cố dịch gần như nguyên vẹn các bài

đó Do đó, có thể bạn sẽ nhận ra nhiều điểm thiếu thống nhất Trong trường hợp đó, bạn

có thể tự chọn ý kiến của riêng bạn hoặc liên lạc với mình, chúng ta có thể thảo luận Phần lớn việc thảo luận tập trung vào tiếng Anh, nhưng những ý tưởng cơ bản có thể áp dụng cho hầu hết các ngoại ngữ khác được

Mình đặt tên “Phương pháp TỰ HỌC ngoại ngữ” là vì nó phục vụ tốt nhất cho việc

tự học Việc học có giáo viên hướng dẫn sẽ khác đi một số vấn đề Nhưng mình nghĩ trong việc học tiếng Anh thì tự học và học nhóm vẫn là chính

Chương 1: Các nguyên tắc chính

Trong chương này, mình nêu lên 6 nguyên tắc cơ bản nhất trong việc học ngoại ngữ Theo mình, đây là những nguyên tắc quan trọng mà chúng ta nên làm theo nếu muốn tự học có hiệu quả

Nguyên tắc 1: Tập trung vào việc NGHE

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất Sử dụng ngôn ngữ bao gồm 4 kĩ năng: Nghe, Nói, Đọc, Viết Một người bắt đầu làm quen với một ngôn ngữ bằng cách tiếp nhận Dữ Liệu Vào (Input) bằng 2 cách: Nghe và Đọc Còn Nói và Viết chính là chúng ta đưa dữ liệu ra (Output) Ở Việt Nam và nhiều nơi, chúng ta sử dụng việc Đọc là chủ yếu hơn là Nghe Đó là một sai lầm Nó làm cho khả năng Nghe và Nói của chúng ta rất yếu Đó là

lí do hầu hết chúng ta học 7 năm tiếng Anh phổ thông nhưng không thể giao tiếp với người bản xứ

Nghe không phải chỉ là để luyện Nghe, mà đó chính là phương pháp chủ yếu mà chúng ta nên dùng để học tiếng Anh nói chung Có thể đối với nhiều bạn gặp vấn đề với tiếng Anh, kĩ năng Nghe là kĩ năng khó nhất Nhưng thật ra, kĩ năng Nói còn khó gấp nhiều lần Các bạn cần biết là cách học nói quan trọng nhất chính là từ việc nghe

Khi bạn đọc, bạn không thể biết cách phát âm của từ, cụm từ hay cả câu một cách chính xác được dù có tra từ điển Khi đọc, bạn không thể nâng cao trình độ nghe, nói nhiều được Nhưng khi nghe thì ngược lại, bạn có thể nâng cao khả năng nghe, nói và cả

kĩ năng đọc thông qua việc học từ vựng đi với bài nghe

Cho nên công cụ quan trọng nhất cho việc học ngoại ngữ là một chiếc máy mp3 (không cần iPod đâu) Khi bắt đầu học, chúng ta nên dành 90% thời gian cho việc nghe Khi trình độ của chúng ta nâng lên, chúng ta có thể dành nhiều thời gian hơn cho việc đọc Một người bản ngữ “học” nghe và nói trước khi học đọc và viết

Bạn nên nghe những bài dễ hiểu và phù hợp với trình độ của mình Bắt đầu, bạn nên nghe các đoạn hội thoại vì đây là tiếng Anh cơ bản Sau đó có thể nghe các bài luận (Facts and Figures, Causes and Effects,…)

Một hay hai lần đầu, có thể bạn nên nghe mà không đọc đoạn text để luyện khả năng phát đoán,…Sau đó, bạn cần vừa nghe vừa đọc đoạn text của bài nghe đó để phân tích cách phát âm Có thể nhiều bạn đã được thầy cô bảo khi nghe thì nhất định không được đọc đoạn text Đó là một điều hết sức sai lầm Trẻ em có thể nghe mà không cần đọc, tại sao chúng ta lại không làm như vậy?

1 Bộ não của trẻ giai đoạn đầu đời phù hợp cho việc học bất kì ngôn ngữ nào Nhưng khi đứa trẻ bắt đầu lớn lên và nghe những người khác nói chuyện bằng tiếng mẹ đẻ,

bộ não của đứa trẻ thay đổi Bộ não bắt đầu tập trung và phân biệt những âm cần thiết trong ngôn ngữ mẹ đẻ mà nó được nghe Và khi chúng bắt đầu nói chuyện, các

bộ phận phát âm như miệng, lưỡi, họng… chỉ quen với việc phát âm những âm trong tiếng mẹ đẻ (và những âm vô nghĩa khác) Mặc dù chúng có thể tạo ra những

âm thanh khác nhưng rất khó để cho một người đã lớn tạo ra âm trong ngôn ngữ khác một cách chính xác

2 Một người học từ vựng tiếng mẹ đẻ mình bằng cách liên kết và suy đoán Khi nghe một tù mới (ví dụ như “tiền” ^_^), dù chúng ta không hiểu nghĩa, chúng ta có thể

nhớ chính xác cách phát âm của từ này (thậm chí biết được cách đánh vần nếu chúng ta đã học hết bộ “Tập đọc”) Sau khi nghe từ “tiền” nhiều lần ở những ngữ cảnh khác nhau, ta dần dần hiểu nghĩa của từ này Nhưng đối với các ngoại ngữ, thường chúng ta không làm được như vậy.

3 Trẻ em được nghe tiếng mẹ đẻ của mình nhiều hơn nhiều lần so với người học ngoại ngữ nghe tiếng mà mình học Và trẻ em được tiếp xúc với ngôn ngữ trong nhiều ngữ cảnh rất dề hiểu Chúng có thể đoán được nghĩa của từ mới dễ dàng hơn

4 Đối với tiếng Anh, phát âm của một từ không có qui luật chặt hẽ nên hầu hết các trường hợp, chúng ta không thể đoán ra được đánh vần của các từ nếu không đọc

5 Đây là một cách giúp việc nghe dễ dàng hơn, gần với trình độ của bạn hơn (Mình nói kĩ hơn về vấn đề này ở bài 2)

OK, chúng ta đã thấy được tầm quan trọng của việc nghe trong việc học ngoại ngữ Vấn đề bây giờ là, chúng ta nên nghe những gì và cách nghe như thế nào Mình sẽ làm rõ

ở những bài sau

Nguyên tắc 2: Học dễ

Nhiều bạn có thể có suy nghĩ muốn tiến bộ nhanh nên tìm những cuốn sách khó

để học nhưng đó là một sai lầm Giống như việc học bất cứ môn gì, mọi thứ nên được học từ dễ đến khó Để giải được những bài toán lớn, ta phải bắt đầu từ những bài toán nhỏ

Một nhà ngôn ngữ học ứng dụng (Applied Linguistics), ông Stephen Krashen (Comprehensible Input Hypothesis) đề xuất một mô hình của việc học ngoại ngữ, trong

đó đề cập đến Input như sau: Việc nắm bắt ngôn ngữ diễn ra khi một người được tiếp xúc với Input dễ hiếu, thú vị và có chứa “i+1” ‘i’ đại diện cho cấp độ (level) ngôn ngữ

mà người học đã đạt được ‘+1’ là phép ẩn dụ chỉ những yếu tố ngôn ngữ (từ vựng, ngữ pháp, phát âm) chỉ một bước bên ngoài cấp độ đó, tức i

Vậy chúng ta xác định cấp độ của mình như thế nào Tiêu chuẩn chung châu Âu cho ngôn ngữ (Common European Framework for languages) chia học viên thành 3 nhóm, 6 cấp độ:

Có thể giới thiệu về bản thân và người khác, có thể hỏi và trả lời những câu hỏi về chi tiết

cá nhân như: nơi sống, những người quen biết và vật sở hữu

Có thể giao tiếp một cánh đơn giản với người khác nếu người này nói chậm rãi, rõ ràng và sằn sàng giúp đở.

Có thể mô tả những kinh nghiệm và những sự kiện, những giấc mơ, hy vọng, những hoài bão và đưa ra những nguyên nhân và những lời giải thích ngắn gọn về những ý kiến, những

kế hoạch.

B2 Có thể hiểu những ý chính của một đoạn văn phức tạp cả về trừu tượng lẫn cụ thể, bao gồm các cuộc thảo luận mang tính kĩ thuật về các lĩnh vực chuyên môn của bản thân

Có thể giao tiếp ở mức độ trôi chảy và tự phát, sao cho những cuộc nói chuyện thông thường với người bản xứ dễ dàng hơn và không có sự căng thẳng.

Có thể tạo ra những văn bản rõ ràng và chi tiết trong một phạm vi rộng các vấn đề khác nhau và giải thích quan điểm về một vấn đề, cho thấy ưu khuyết điểm của những lựa chọn khác nhau.

Có thể hiểu dễ dàng hầu như mọi thứ nghe hay đọc

Có thể tóm tắt thông tin từ những nguồn khác nhau, cả văn nói và văn viết; tái cấu trúc các

lý lẽ, báo cáo trong một bài thuyết trình chặt chẽ.

Có thể biểu đạt ý mình một cách tự nhiên, rất trôi chảy và chính xác, phân biệt được những mảnh thông tin nhỏ, “mịn” nhất ngay cả trong những tình huống phức tạp nhất.

Còn đây là bản đối chiếu trình các bài thi tiếng Anh quốc tế

Một cách dễ xác định là dựa vào mật độ từ mới mà bạn gặp phải Nếu bạn thấy trong tài liệu bạn học, số lượng từ mới không quá 5% thì như vậy là được Nếu bạn biết không quá 95% số từ thì như vậy là hơi khó Theo nghiên cứu của nhà ngôn ngữ học Bhatia Laufer (1992) trong việc học từ vựng thông qua đọc sách thì rất là khó để người học có thể suy ra nghĩa và học từ vựng từ việc đọc sách trừ khi người đó đã biết ít nhất 95% số từ trong bài

Vậy, bạn không nên nghe hay đọc những tài liệu quá khó Hãy nghe những tài liệu dễ hiểu, dễ nghe Tài liệu bạn học chỉ nên vừa trên trình độ của bạn một chút xíu

thôi, nghĩa là rất ít từ mới (và từ mới tốt nhất là thông dụng), ngữ pháp dễ hiểu, những bài nói chậm rãi, rõ ràng Khi nghe những bài với ngữ pháp và từ vựng đơn giản, bạn sẽ

cảm thấy dễ dàng hơn để hiểu ý nghĩa của từ mới, hiểu được ý nghĩa các cụm từ hay câu

-từ đó nắm được các cấu trúc ngữ pháp Đồng thời, khi nghe những bài chậm rãi, rõ ràng, bạn có thể nắm bắt tốt hơn cách phát âm của các từ và các câu Bạn sẽ nâng cao khả năngnghe và nói tốt hơn là cố gắng nghe những bài khó Kiên nhẫn!

đã lặp lại 10 lần rồi Hãy làm điều gì đó mới đi.” Không may là nhiều người có ý nghĩ này trong việc học tiếng Anh vì một vài nguyên nhân Một ví dụ khác là trong thể thao, nếu bạn muốn học một môn thể thao, bạn phải tập đi tập lại những bài tập cơ bản (again, again and again) Nếu bạn muốn trở thành một cầu thủ bóng rổ giỏi, bạn phải tập rê bóng again, again and again Michael Jordan đã tập bài tập cơ bản này từ khi còn là một đứa trẻcho đến khi giải nghệ, trong 20 năm! Và không chỉ tập hời hợt mà tập với cảm xúc (emotion), tập với sức mạnh (power), tập với năng lượng (energy), mọi ngày trong vòng

20 năm

Vậy thì tại sao khi chúng ta học tiếng Anh hay một ngôn ngữ khác, ta lại nói “Ô! Tôi không muốn học cái này thêm nữa Tôi đã biết rồi Tôi đã biết ‘thì hiện tại đơn’ Tôi

đã biết những từ này Tôi đã biết cấu trúc ngữ pháp này rồi.” Có thể bạn đã nghe nó 5 lần,

7 lần? Như thế chưa đủ Chúng ta cần lặp lại rất nhiều, lặp lại với năng lượng và sự tập trung cao Đối với người bản ngữ, từ khi sinh ra, họ nghe tiếng Anh, cùng một tiếng Anh căn bản lặp đi lặp lại Họ không nói với người khác “Tôi đã biết thì quá khứ rồi, thôi đừng dùng nó nữa Hãy học cái gì đó khó hơn Bây giờ, hãy học cái gì đó khó hơn Tôi chán với thì quá khứ rồi.” Tất nhiên, như thế là lố bịch, đúng không? Họ vẫn tiếp tục nghe thấy thì quá khứ liên tục, mọi ngày Và đó là lí do họ có thể dùng thì quá khứ chính xác mà không cần suy nghĩ, hoàn toàn không cần nỗ lực Trong bài trước, chúng ta có thảo luận về vấn đề cấp độ Bây giờ chúng ta đã thấy, việc thực sự đạt được cấp độ nào

đó là không chắc chắn Bạn cần luyện tập thường xuyên Thực sự, bạn cần phải tập trung vào những thứ căn bản nhất, thường xuyên nhất, phần lõi, chủ yếu, quan trọng nhất của ngôn ngữ

Bạn sẽ bắt đầu học những từ mới cao hơn Bạn sẽ học những ngữ pháp cao cấp, hay mà bạn luôn muốn học Nhưng những điều này chỉ là phụ thêm (extra) Luôn luôn, phần lõi, điểm tập trung chính của bạn phải là những từ thường gặp, chủ yếu nhất, cấu trúc ngữ pháp phổ biến nhất, và những phát âm cơ bản nhất của ngôn ngữ mà bạn học Bạn không bao giờ ngừng luyện tập những cái này Bạn không bao giờ ngừng cải thiện chúng Mọi ngày, bạn tiếp tục tập trung vào chúng

Được rồi, chúng ta đã thấy tầm quan trọng của việc lặp lại Câu hỏi kế tiếp là, nhưthế nào? Bới vì vấn đề là lặp lại nhiều lần có thể rất là chán Và đây là vấn đề mà mọi người đều gặp phải Mình chắc rằng Michael Jordan đôi khi phải nói: “Tôi bịnh với việc

ném bóng tự do (free throw) rồi.” “Free throws” là cú ném căn bản, như nhau mà tất cả cầu thủ bóng rổ luyện tập mỗi ngày trong suốt cuộc đời Có thể lúc nào đó, ông ta quyết định “Oh man, tôi đã ném 20,000 lần rồi, tôi không muốn làm lại nữa.” Nhưng sau ông

ta nói “Ô! Nhưng tôi cần phải làm như vậy” Ông ta nhận ra là ông ta không thể dừng lại

Làm sao Michael Jordan tiếp tục luyện tập cùng một thứ mỗi ngày khi ông ta đã

“trùm” (master) Đó là vấn đề về cảm xúc, đúng không? Đó không phải là vấn đề về thể chất Làm thì dễ nhưng vấn đề là chúng ta không muốn làm nữa Đó là vấn đề về tâm lí Chúng ta cần phải học cách luyện tập bằng lặp lại nhiều lần nhưng vẫn tiếp tục cảm thấy khỏe khoắn, tiếp tục có năng lượng và sự tập trung Có một số cách để duy trì động lực (motivation) và sự hưng phấn

Peak State

Đầu tiên, bạn phải đưa bản thân mình lên trạng thái “đỉnh” (peak state) Tức là, mỗi lần trước khi nghe tiếng Anh, bạn điều kiện cơ thể và tâm lý của mình bằng cách di chuyển, ngồi thẳng lưng, đầu ngẩng lên, mỉm cười, hít thở sâu

Điều đó sẽ giúp bạn giữ năng lượng ở mức cao Nó sẽ giúp bạn lặp lại bài học nhiều lần mà không cảm thấy chán Bạn có thể lặp lại nhiều hơn với độ tập trung cao hơn

Goal

Nghĩ về những lợi ích lớn mà bạn sẽ có được nếu bạn nói được tiếng Anh Nghĩ

về việc học hay việc làm của bạn khi bạn có trình độ tiếng Anh Với tiếng Anh, bạn có thể khai thác một kho dữ liệu khổng lồ trên mạng Bạn có thể đọc báo, xem phim, hiểu được những bài hát tiếng Anh ưa thích của mình Bạn có phải là một người thích du lịch ko? Giỏi tiếng Anh bạn sẽ tự tin hơn khi đi đến nước mà bạn muốn, tìm hiểu về con người và văn hóa nơi đó.Bạn sẽ được xem là một người thông minh và được tôn trọng hơn khi có một trình độ tiếng Anh cao

Learn Real and Interesting English

Khi trình độ bạn đạt đến mức nhất định, bạn có thể học tiếng Anh bằng cách đọc báo, xem phim hay nghe nhạc Lúc đó thì chắc bạn sẽ không chán nỗi đâu.Thực ra, mình

có thể đọc báo và xem phim cả ngày

Find Distinctions

Khi lặp lại, bạn không chỉ làm một việc hoàn toàn như nhau Mỗi lần, Bạn hãy tìm những “nét đặc biệt” (distinctions) Một distinction là một sự khác biệt, một sự khác biệt quan trọng

Ví dụ như bạn đang nghe một bài hội thoại tiếng Anh mới Một vài lần đầu, bạn

có thể muốn kiểm tra khả năng nghe và phán đoán của mình, bạn sẽ nghe và cố gắng tìm

ra ý nghĩa cơ bản của toàn bài, sau đó bạn sẽ cố gắng nghe ra từng từ (1st distinction) Bạn bỏ ra có thể 2 hay 3 lần nghe gì đó Đến lần thứ 4, bạn có thể đọc bài text để tìm ra những chổ mình chưa nghe được, những từ mới

Đến lúc này, bạn có thể tập trung nghe kĩ cách phát âm (pronunciation) của nhânvật trong bài hội thoại (2nd distinction) Bạn chú ý đến phát âm của từng từ riêng lẻ Sau

đó, bạn bắt đầu lắng nghe “ngữ điệu” (intonation) Intonation là một từ quan trọng nếu bạn muốn học một ngôn ngữ Intonation kiểu như là âm nhạc của ngôn ngữ, sự lên và xuống giọng của người nói, độ to nhỏ, sự phát âm dài và ngắn của từ, nó chứa đựng cả

cảm xúc cảm người nói Tất cả những thứ này đều rất quan trọng Nếu bạn muốn nâng cao khả năng nghe và phát âm của mình, bạn phải lắng nghe kĩ Vậy, bạn tiếp tục nghe cẩn thận, nghe mọi thứ 5 lần, 10 lần hay 15 lần tùy bạn, tập trung vào phát âm

OK, bây giờ đến 3rd distinction, bước tiếp theo là bạn lặp lại (repeat) những gì trong bài nghe để luyện phát âm của mình

4th distinction, làm theo (imitate) Imitate chứ không phải repeat (3rd distinction).Bạn không lặp lại, lặp lại không có năng lượng Imitate nghĩa là sao chép (copy) một cách hoàn toàn, sao chép mọi thứ Sao chép chính xác âm thanh của từng từ, từng câu, và

cả “ngữ điệu”, cảm xúc của người nói – như một diễn viên Hòa mình vào ngữ cảnh, cảm thấy tự nhiên Đó là distinction cuối cùng Bạn có thể xem phim và sao chép các diễn viên Bạn có thể bắt chước cả di chuyển của họ Và đó là một distinction còn cao hơn và sâu hơn

Michael Jordan, ông ta không chỉ ném, ném và ném như nhau cho tất cả mọi ngày Ông ta thay đổi distinctions Khi ông ta đạt được cấp độ nào đó, ông ta quyết định

“Tôi muốn lên cao nữa.” Ông ta tập trung vào cái gì đó khác đi một chút Cùng động tác,cùng kĩ năng, nhưng bây giờ ông ta tập trung vào cái gì đó cao hơn, sâu hơn Và khi điều

đó trở thành dễ dàng, ông ta tìm những cái khác Ông ta tiếp tục như vậy không ngừng nghỉ

Đó là những gì bạn đã làm một cách tự nhiên đối với ngôn ngữ mẹ đẻ của mình Bạn không nhận ra, nó xảy ra trong tiềm thức, không cần bạn phải nổ lực Nhưng đó là những gì một đứa trẻ làm khi nó lớn lên Mỗi ngày, mỗi tuần hay mỗi tháng, bạn tập trung (trong tiềm thức) vào cái gì đó mới trong những thứ bạn vẫn thường nghe mỗi ngày

Kết luận

Nhiều thứ bạn sẽ nhận ra sau khi học cùng một thứ nhiều lần Có những thứ bạn

nhận ra một cách có ý thức (conscious) như nghĩa, cách phát âm Có những cái sẽ đi vào

bộ não của bạn một cách vô thức (subconscious) Điều đó sẽ giúp bạn dùng tiếng Anh

một cách tự nhiên Sau đây là những điều bạn nên làm:

1 Nghe một bài không chỉ một lần mà nhiều lần Theo mình cỡ 16 lần là tốt Mình chọn con số 16 vì theo một nghiên cứu thì một người trung bình cần gặp cùng một

từ 16 lần trong những ngữ cảnh khác nhau thì sẽ nhớ được nghĩa từ đó (và 32 lần nếu muốn dùng từ đó khi viết và nói) Và mình nghĩ như thế là vừa Áp dụng những cách mình đã nói trên, mình nghĩ 16 lần là bình thường Có thể bạn không nghe một bài 16 lần liên tục Nên chia ra, ví dụ, nghe 3 bài một ngày, mỗi bài nghe 5 lần Ngày hôm sau tiếp tục 3 bài đó và ngày hôm sau nữa, như vậy là đủ

15 lần Như vậy thậm chí còn tốt hơn Chú ý, không nên nghe qua loa, nghe cho

đủ số lần, như thế không hiệu quả Cần phải nghe với sự tập trung cao và tinh thầnthoải mái

2 1st và 2nd distinction mình nghĩ cần thiết cho mọi người Còn 3rd và 4th distinction dành cho những bạn muốn tập phát âm Những bạn không cần luyện phát âm (chỉ muốn đọc sách hay thi các bài thi TOEIC, TOEFL pBT) có thể bỏ qua phần 4th

hoặc cả phần 3rd nếu không thích Nhưng trước khi quyết định bỏ qua thì bạn cần phải chú ý, việc học phát âm chắn chắn sẽ giúp ích nhiều cho kĩ năng nghe (luôn

có trong các bài thi) và hơn nữa, nghĩ xem bạn có cần sử dụng kĩ năng nói của mình hay không (khi ra trường,…).

3 Với một bài học, bạn nên học chậm rãi, cố gắng tiếp thu nhiều mặt của nó Khôngchỉ học cho qua bài khác để rồi quên Học sâu sắc, bạn sẽ không bao giờ quên

4 Bạn nên học một chủ đề, lĩnh vực (chính trị, kinh tế, khoa học, xã hội…) nhất định trong một thời gian rồi hãy chuyển sang chủ đề, lĩnh vực khác Ví dụ bạn học

về một nhánh của khoa học, chẳng hạn như Vật lý Ngay cả Vật lý có thể chia ra nhiều ngành nhỏ: Cơ Học, Trường Điện Từ, Quang Học, Vật lý hạt nhân…Khi học như vậy, nhiều từ vựng sẽ lặp đi lặp lại nhiều lần trong những ngữ cảnh khác nhau, bạn có cơ hội để ôn tập một cách tự nhiên Chúng ta học được những từ như

“gia tốc”, “hệ qui chiếu”, “điện trường”, “từ trường”, “hạt nhân” là do chúng ta gặp đi gặp lại nhiều lần trên lớp Một lợi ích không kém là khi học như vậy, bạn

có thể nâng cao được kiến thức ở nhiều lĩnh vực một cách chắc chắn hơn việc đọcnhững bài riêng lẻ, lang mang trong các cuốn sách luyện thi Hãy sử dụng thời gian của mình hiệu quả hơn

5 Khi bắt đầu tập đọc báo (trên mạng), bạn nên chọn một chủ đề nhất định ví dụ như Chính trị, Xã Hội hay Giáo dục Nếu bạn muốn đọc về kinh tế, trước tiên mình nghĩ bạn nên đọc một số sách về Kinh tế vĩ mô cơ bản để hiểu được một số khái niệm

6 Khi đọc sách ví dụ như tiểu thuyết, bạn nên chọn đọc những truyện có sêri hoặc sách của cùng một tác giả Các tác giả có một tập hợp nhất định các từ vựng và cách diễn đạt ưa thích Bạn có cơ hội để tạo liên kết nhằm hiểu rõ hơn về nghĩa của các từ

Nguyên tắc 4: Không nên tập trung vào ngữ pháp

Chắc bạn đã nghe nói nhiều về việc không nên tập trung vào ngữ pháp, mà nên học “giao tiếp”, cần học “từ vựng” Có bao giờ bạn tự hỏi không học ngữ pháp thì học cái

gì, học như thế nào? Những bài thi như TOEIC vẫn có nhiều câu về ngữ pháp, nếu khônghọc thì làm sao mà làm bài Chúng ta sẽ thảo luận vấn đề này trong bài này

Tập trung vào ngữ pháp là sai lầm phổ biến nhất trong việc dạy và học ngoại ngữ

Đi cùng với việc không chú ý đến việc nghe là 2 sai lầm nghiêm trọng nhất dẫn đến việc học ngoại ngữ không hiệu quả

Vậy ngữ pháp là gì và tại sao lâu nay chúng ta vẫn học ngoại ngữ bằng việc học ngữ pháp? Một ngôn ngữ được cấu thành từ 3 yếu tố: 1-Từ vựng(vocabulary), 2-Ngữ pháp(grammar), 3-Phát âm(Pronunciation) Ngữ pháp là các cấu trúc, qui luật mà theo đó

ta tập hợp những từ vựng riêng rẻ để tạo thành cụm từ, câu có nghĩa hoàn toàn mà ta muốn diễn đạt Ý tưởng của phương pháp tập trung vào ngữ pháp là chúng ta học từ vựng

và ngữ pháp riêng rẻ, khi đó chúng ta kết hợp từ vựng lại với nhau theo các qui luật ngữ pháp đã học để đặt câu Và khi chúng ta học thêm cách phát âm, chúng ta có thể nói được Ban đầu chúng ta có thể nói chậm, nhưng sau khi luyện tập thành thục bằng các bàitập ngữ pháp, người ta cho rằng người học có thể nói nhanh hơn và trôi chảy hơn Những nhà ngôn ngữ học đặt tên cho phương pháp này là “Grammar translation”. Nguồn gốc của nó là từ việc dạy các ngôn ngữ cổ: Hi Lạp và La-tinh Mục đích ban đầu của phương pháp này là giúp người học đọc văn học hơn là phát triển khả năng nghe và nói

Trước khi đưa ra nguyên nhân mà do đó chúng ta không nên học ngữ pháp Mình sẽ phân tích một số bài viết và ý tưởng liên quan đến vấn đề này

Subconscious vs Conscious

Ngôn ngữ không giống như toán hay lịch sử - chỉ là những sự tích tụ dữ liệu và sựkiện.Với ngôn ngữ, trí nhớ hoạt động ở hai mức độ Một là ghi nhớ có ý thức (conscious memorization) – nắm vững các yếu tố ngữ pháp và từ vựng,…để có thể dịch và đặt câu Nhưng đến một cấp độ nào đó ngôn ngữ phải chuyển sang tiềm thức (subconscious) và chỉ có thể xảy ra với một động lực lớn và phương pháp học tốt – sự lặp lại, đoạn hội thoạithực tế, những bài nghe tốt,…Chỉ ở cấp độ tiềm thức, bạn có thể ghi nhớ được từ vựng vànói một cách tự nhiên

Một mô hình tương tự là việc tập lái xe, bạn có thể biết tất cả các bước, các cách

xử lí tình huống cần thiết cho việc lái xe (đọc từ sách hướng dẫn hay người khác bày) nhưng điều đó không có nghĩa là bạn sẽ lái xe tốt Khi bạn thật sự lái xe (không phải là luyện tập), bạn không nghĩ đến những bước lái xe, cách xử lí tình huống mà bạn đã học Nếu bạn nghĩ đến những thứ đó, bạn không thể lái xe một cách bình thường, trôi chảy được Bạn điều khiển xe bằng tiềm thức là chủ yếu

Khi học bằng phương pháp “Grammar Translation”, bạn sử dụng bộ não để phân tích ngữ pháp tiếng Anh, ghi nhớ từ vựng và dịch các đoạn tiếng Anh sang tiếng Việt Khi học theo cách đó, bạn không thể nói tốt được Để nói một câu, bạn cần phải trước tiên là tìm ra từ vựng thích hợp, dựa vào các qui luật ngữ pháp để nối thành câu, chia động từ, thêm ‘s’ vào số nhiều, sắp xếp vị trí các từ cho đúng,… sau đó sẽ là nghĩ đến cách phát âm từng từ, rồi về ngữ điệu, sau đó mới nói ra Không có cách nào bạn có thể nói với một đống thủ tục như vậy Ngay cả những ngữ pháp căn bản nhất mà bạn được

học ví dụ như: cách dùng “a” và “an” hay thêm “s” vào số nhiều Những qui luật này rất

dễ hiểu nhưng lại cực kì khó khăn khi dùng trong văn nói Việc nghe cũng tương tự như vậy, chúng ta không có thời gian để phân tích

Người bản ngữ nói chuyện, người ta không nghĩ đến ngữ pháp Thực ra, người ta không nghĩ nhiều, họ cứ nói ra một cách tự nhiên, không cần nổ lực Khi nói tiếng Việt, bạn có suy nghĩ nhiều không? Mình có cơ hội nói chuyện với một vài người Mỹ, khi mình hỏi họ một số câu về ngữ pháp khó Họ chỉ nhẩm nhẩm trong miệng, nếu thấy tự nhiên là được, còn nếu thấy không tự nhiên thì không được Chỉ như vậy thôi, họ không nghĩ đến những qui luật (có thể là họ cũng không nhớ) Mình đã thi thử bài thi TOEIC (mà chưa bao giờ ôn thi) và đã trả lời đúng nhiều câu hỏi về ngữ pháp mà mình chưa từngthực sự học Mình chỉ trả lời theo cảm giác Một người bạn Mỹ của mình tên là Josh, anh

ta kể là anh ta không biết đến từ “Gerund” (danh động từ) cho đến khi vào đại học Nhưng anh ta vẫn dùng nó trong suốt 18 năm Nhiều bạn có lẽ đã biết đến từ này, nhưng liệu bạn đã sử dụng Gerund đúng chưa?

Quá nhiều để ghi nhớ

Không những thế, nếu học theo kiểu phân tích thì còn vô số thứ bạn cần học thuộc Sau đây là một số ví dụ cơ bản:

1 Dễ thấy nhất đó là từ vựng, theo thống kê một người có giáo dục ở các nước nói tiếng Anh biết trung bình ít nhất 20.000 từ Số lượng từ tiếng Anh được thừa nhận bởi một cơ quan chuyên trách (mình quên tên) đã đạt con số 1 triệu một vài năm trước đây Làm sơ một phép tính, nếu bạn học 10 từ một ngày, 300 ngày một năm, như vậy bạn sẽ học 3000 từ một năm Bạn mất 7 năm để học hết 21.000 từ Đó là một số lượng lớn và cách ghi nhớ có ý thức có thể không thực hiện được

2 Bên cạnh việc học nghĩa và phiên âm của từ, bạn phải học phát âm, theo kiểu phân tích thì bạn phải nhớ từng đơn âm, nhớ vị trí nhấn âm của từ đó Bạn cần phải chú ýđến ngữ điệu nữa Đó là điều không thể

3 Bạn nghĩ bạn có thể nhớ hết, hiểu hết và thông thạo được bao nhiêu cấu trúc ngữ pháp?

4 Hàng trăm thứ khác nữa!

Không giống như việc học lái xe, số bước bạn cần học rất là ít, những thứ bạn cầnnhớ thì nhiều vô số kể, và có những cái phức tạp vô cùng Vì có quá nhiều thứ phức tạp phải học, cho dù luyện tập siêng năng, bạn vẫn không thể đạt được khả năng như việc lái

xe không cần suy nghĩ được Kết quả là bạn có thể biết nhiều về ngữ pháp và việc biên dịch – nhưng không thể nói và nghe tốt

Connectionism

Đối với một số bạn có trình độ tiếng Anh tương đối, có thể bạn sẽ tự hỏi: “Nhưng ngữ pháp của mình vẫn tốt và mình vẫn biết nhiều từ vựng?” Thật ra, đó một phần là do bạn siêng năng học, còn phần lớn là do bạn đọc nhiều chứ không phải từ việc học và làm bài tập ngữ pháp

Những nhà ngôn ngữ theo “Thuyết Liên Kết” (connectionism) cho rằng một người sau khi nghe đi nghe lại hàng ngàn ví dụ của một yếu tố ngôn ngữ trong những tình

huống đặc biệt nào đó thì sẽ hình thành “mạng lưới những liên kết” (network of

connections) Từ đó người học có thể rút ra một cách có ý thức những qui luật (mình đã nắm được được nhiều qui luật dựa trên cách này); hoặc vô thức thông qua việc “chú ý” một số tín hiệu (cues) Một ví dụ là, nếu các bạn đã từng học thì hiện tại hoàn thành, chắccác bạn đã được bày cách phát hiện thì hiện tại hoàn thành bằng một số từ đặc biệt (tín hiệu) ví dụ như: already, ever, never, yet…Người bản ngữ cũng sử dụng những tín hiệu này nhưng bằng tiềm thức, do đó họ có thể dùng chính xác, nhanh và không cần suy nghĩ

Một liên kết rất quan trọng chính là “cụm từ” (phrases) Nhà ngôn ngữ học Nick Ellis (ủng hộ thuyết liên kết) cho rằng ngôn ngữ một phần được học theo các “khúc” (chunks) hơn và từ riêng lẻ Người bản ngữ không học tiếng anh bằng cách nhớ các từ riêng lẻ, họ học các cụm từ Cụm từ là nhóm từ mà đi theo với nhau một cách tự nhiên

Ví dụ như trong tiếng Việt, ta gặp từ “tình cảm” nhiều hơn là 2 từ “tình” và “cảm” đi riêng lẻ Ví dụ trong tiếng Anh, chẳng hạn như cụm từ: “fall in love” Người Mĩ khi

“học” sẽ “học” cả cụm từ này Nếu chúng ta học 3 từ riêng lẻ trong đó thì khi cần dùng cụm từ này có thể chúng ta sẽ ko biết, ko nhớ ra hoặc tốn một thời nhất định

Một ví dụ cho thấy sự liên quan giữa việc học cụm từ và nâng cao ngữ pháp một cách tự nhiên đó là “cụm động từ” (verb phrases) và “cụm tính từ” (adjective phrases) Một trong những chủ điểm ngữ pháp khó nhất trong tiếng Anh chính là giới từ Trong phần giới từ thì ngoài cách dùng giới từ chỉ thời gian, không gian… thì chính là các cụm

từ chứa giới từ Cụm động từ và cụm tính từ là tổ hợp một động từ, tính từ đi với giới từ (preposition) Ví dụ như: “interested in”, “afraid of”, “go on”, “go off”, “come up with”,

… Có hàng ngàn cụm từ như vậy trong tiếng Anh Bằng cách học theo cụm từ, chúng ta

sẽ bớt đi việc phải học đi học lại nhiều lần Cho nên người học theo cụm từ sẽ có ngữ pháp tốt hơn nhiều

Ảnh hưởng không tốt đến động lực và tâm lí người học

Việc học ngữ pháp về cơ bản là khó và chán đối với đa số người học Có thể vào giai đoạn đầu, một số bạn thông minh sẽ thấy việc học ngữ pháp cũng hay (có thể thấy nógiống toán học) Nhưng sau thời gian thì cũng sẽ thấy chán vì 2 nguyên nhân:

1 Có quá nhiều thứ khó, phức tạp cần phải học thuộc

2 Không giống như học toán học, ta học ngữ pháp là để sử dụng ngôn ngữ và việc

sử dụng ngôn ngữ không có gì giống với việc giải toán Học ngoại ngữ mà không thể nghe, không thể nói thì dẫn đến chán

Sau đây là một bài viết của AJ Hoge từ Effortless English Club về một lớp học tiêu biểu mà ông quan sát được ở Nhật Các bạn nên tham khảo Bạn hãy thử tra nghĩa từ TRAUMA trong từ điển

English Trauma

Có một lần tôi được tham dự một lớp học tiếng Anh ở Nhật Cô giáo người Nhật đứng ở trước lớp và giữa các học sinh của mình Các bạn học sinh rất trẻ và háo hức Tôi ngồi ở bên để quan sát Cô giáo viết một câu tiếng Anh lên bảng đen: “John is taller than Mary”, sau đó cô ấy bắt đầu nói bằng tiếng Nhật Khi nói, cô khoanh tròn những từ khác nhau trong câu Cô ấy khoanh tròn từ John với phấn màu xanh Cô ấy vẫn cứ nói, nói và

nói, bằng tiếng Nhật, khi chỉ vào từ John Các bạn học sinh mở vở ra và bắt đầu ghi chép,

cô giáo cũng bắt đầu viết các câu lên trên bảng bằng tiếng Nhật…nhiều câu dài bằng tiếng Nhật Sau đó cô ấy lại chỉ vào từ John Tôi không hiểu tiếng Nhật và tôi tự hỏi là:

“Cô ấy đang nói cái gì vậy? Làm sao cô ấy có thể nói nhiều như vậy về một từ, nó chỉ là một cái tên?”

Cô ấy khoanh tròn từ cuối cùng - Mary, và cô lại bắt đầu tiếp tục nói bằng tiếng Nhật, cô chỉ vào từ đó, rồi lại viết nhiều câu tiếng Nhật lên bảng… các bạn học sinh vẫn

cứ viết, viết và viết vào trong vở của họ Trông họ có vẻ nghiêm túc và hơi chút mơ

hồ Cô giáo tiếp tục nói và luôn luôn là bằng tiếng Nhật Sau gần 10 phút cô ấy mới kết thúc phần trình bày bằng tiếng Nhật của mình về từ Mary Các bạn học sinh bây giờ trông có vẻ bị áp lực và mệt mỏi

Tiếp theo cô ấy dùng phấn trắng để gạch dưới từ “is” Sau đó cô lại lặp lại… nói,nói, nói và nói…bằng tiếng Nhật; viết, viết, viết và viết…bằng tiếng Nhật Cứ thế tiếp tụccho toàn bộ giờ học Vào cuối buổi, cô ấy lại khoanh tròn vào từ “taller” và “than” bằng phấn xanh và dành 20 phút để nói về chúng, bằng tiếng Nhật Cuối buối học các bạn học sinh đều cảm thấy mệt mỏi, áp lực và hoàn toàn mơ hồ

Trong 50 phút họ học dược chỉ một câu tiếng Anh và lặp lại chỉ có 1 lần Mặt khác họ lại được nghe giáo viên của mình nói toàn bằng tiếng Nhật trong gần 49 phút Thật ko thể tin nổi

Tuy nhiên, điều thực sự đáng buồn là đây chính là một lớp học tiếng Anh điển hình Học sinh phải nghe giáo viên của họ trình bày các câu tiếng Anh bằng tiếng Nhật mỗi ngày Sau 3 năm học tiếng Anh, ko có một học sinh nào có thể nói thậm chí là nhữngcâu tiếng Anh đơn giản Hầu hết học sinh đều cảm thấy ghét tiếng Anh, giờ học có nhiều

áp lực, các bài kiểm tra thì phức tạp Mỗi ngày họ phải phân tích những quy luật ngữ pháp rất phức tạp mỗi ngày họ phải nhớ một danh sách dài các từ vựng

Thật ko may là nhiều học sinh học tiếng anh ở nhiều nước khác cũng trãi qua những điều tương tự Khi học tiếng Anh theo cách này họ sẽ thấy tiếng Anh rất khó và phức tạp, họ sẽ ko có sự tự tin nào vào khả năng tiếng Anh của mình cả Họ cảm thấy bị

áp lực mỗi lần họ nghe hoặc cố để nói tiếng Anh Một học sinh đã nói cảm giác này là:

“English trauma”

Nguyên nhân của English Trauma

Nguyên nhân của “English trauma” là gì? Vì sao có rất nhiều học sinh cảm thấy　lắng khi họ cố nói tiếng Anh? Vì sao có quá nhiều học sinh gặp khó khăn khi nói tiếng Anh? Đó ko phải là khuyết điểm của học sinh Nguyên nhân của “English trauma” là nhà trường mà trong đó nguyên nhân trực tiếp là phương pháp dạy của giáo viên Những phương pháp này gây ra sự khó hiểu và tạo ra áp lực cho học sinh Những phương pháp này còn làm hỏng khả năng nói của học sinh Phương pháp này không hề có hiệu quả Nó

là một thất bại

Nguyên nhân 1 – Phân tích và Ghi nhớ

Cách dạy tiếng Anh truyền thống có trọng tâm là đi vào phân tích ngữ pháp và nhớ từ vựng Trong một lớp học tiếng Anh điển hình, học sinh trải qua hầu hết thời gian của mình để nghe những lời giảng bằng chính ngôn ngữ của họ chứ ko phải là tiếng Anh

Trong hầu hết các lớp học giáo viên chỉ tập trung vài các điểm ngữ pháp…những quy luật phức tạp về các cấu trúc trong tiếng Anh, những quy luật này rất khó để nhớ và sử dụng Thực tế, trong những đoạn đối thoại với một tốc độ bình thường,chúng ta không thể nhớ và sử dụng những quy luật này một cách đúng đắn Sẽ dễ dàng để nhớ tất cả chúng trong khi đang nghe và nói ở một tốc độ vừa phải Chính vì vậy , những học sinh học để thi những bài kiểm tra ngữ pháp, họ thường học đọc và viết tốt, nhưng hiếm khi

họ học nói một cách dễ dàng và nhanh chóng

Tương tự như vậy, rất nhiều thời gian được để ghi nhớ các từ vựng Những học sinh thường phải nhớ nhớ một danh sách dài từ vựng và nghĩa của chúng Học sinh học cách nhớ từ vựng “hiệu quả” cho các bài thi Sau bài thi, chúng quên hầu hết những từ đã học Kết quả là những học sinh làm rất tốt trong những bài kiểm tra ngữ pháp và từ vựng nhưng không thể hiểu những bài nói tiếng Anh bình thường và không thể nói dễ dàng và nhanh Bởi vì hầu hết học sinh cảm thấy rất căng thẳng mỗi khi nói tiếng Anh Chúng không có sự tự tin Chúng cảm thấy thoải mái khi làm những bài thu hơn là thực sự tham gia một cuộc nói chuyện bằng tiếng Anh

Nguyên nhân 2 – Speak Dammit!

Phương pháp dạy học truyền thống tập trung vào Output Nghĩa là hầu hết giáo viên muốn học sinh tạo ra tiếng Anh ngay lập tức Nói cách khác, họ buộc học sinh viết, làm các bài kiểm tra, và đôi khi là nói Ví dụ như, trong lớp học ở trên, cô giáo đôi khi chia học sinh thành những nhóm nhỏ Sau đó, cô bảo học sinh (bằng tiếng Nhật): “Hãy tập dùng so sánh Mỗi em hãy nói một câu tiếng Anh so sánh 2 học sinh khác với nhau”

Các học sinh luôn luôn trông bối rối và căng thẳng trong những hoạt động như vậy Các tập nói như vậy là không tự nhiên (unnatural) Nó gây ra căng thẳng

(stressful) Tất nhiên, chúng ta đều muốn nói tiếng Anh Vấn đề là lớp học tryền thống buộc học sinh nói quá sớm, trước khi chúng sẵn sàng Và họ buộc học sinh nói theo một cách hoàn toàn không tự nhiên (totally unnatural ways) Nghiên cứu ngôn ngữ cho thấy Input dễ hiểu (understandable input) chính là chìa khóa để nói tốt Nói một cách khác, bạn cần nghe rất nhiều tiếng Anh tự nhiên (natural English) trước khi bạn có thể nói một cách dễ dàng và nhanh chóng Bạn nghe càng nhiều, bạn nói càng tốt

Một vấn đề nữa là về cảm xúc (emotional problem) Khi giáo viên buộc học sinh nói khi chúng chưa sẵn sàng, chúng sẽ cảm thấy rất căng thẳng Cảm giác này lặp lại lặp lại nhiều lần và được tăng cường Cuối cùng, học sinh cảm thấy stress mỗi lần chúng cố nói tiếng Anhh Nói cách khác, chúng có “English trauma”

Nguyên nhân 3 - You are Stupid!

Giáo viên tiếng Anh theo cách truyền thống “love” sửa lỗi ngôn ngữ của học sinh.Bạn làm một bài kiểm tra và giáo viên xác định lỗi của bạn Bạn thử nói bằng tiếng Anh

và ngay lập tức giáo viên xác định và sửa lỗi của bạn Nhiều lớp học, học sinh bị buộc phải nói khi cả lớp đang lắng nghe Dí nhiên, điều này làm học sinh cảm thấy căng thẳng.Tuy nhiên, mọi thứ càng tồi tệ hơn Khi người học sinh nói, giáo viên đôi khi xác định lỗi

và sửa khi cả lớp đang lắng nghe Dĩ nhiên, điều đó thật khó chịu, ngượng ngùng và “siêustress” (super stressful) Nó làm cho người học sinh cảm thấy mình ngu ngốc Và nó không có hiệu quả

Nghiên cứu cho thấy việc sửa lỗi (error correction) không có hiệu quả gì trong việc tăng độ chính xác (accuracy) trong ngôn ngữ của người học Tuyệt đối không có hiệu quả gì Ví dụ, chúng ta chia một lớp học thành 2 nhóm Nhóm 1, giáo viên liên tục sửa mọi lỗi của của học sinh Nhóm 2, giáo viên không hề sửa lỗi Sau một năm, chúng takiểm tra cả 2 nhóm Kết quả là, mọi lần, không có sự khác biệt về độ chính xác, không có

sự khác nhau về số lỗi mà học sinh trong mỗi nhóm mắc phải Việc sửa lỗi có vẻ như là hợp logic, nhưng sự thật, nó hoàn toàn không hiệu quả Thật ra, việc sửa lỗi còn tệ hơn là không có hiệu quả Nó làm hại (damage) cho người học Có thêm một kết quả khác khi chúng tôi so sánh 2 nhóm Chúng đều mắc nhiều lỗi như nhau, nhưng học sinh ở nhóm 1 nói chậm hơn Nói cách khác, việc sửa lỗi đã giết chết khả năng nói nhanh của học sinh (error correction kills fast speech) Việc sửa lỗi khiến học sinh phải nghĩ về tiếng Anh Việc sửa lỗi khiến học sinh luôn luôn phân tích và dịch trước khi nói Những học sinh này không thể nói dễ dàng và nhanh Chán nản, áp lực và bối rối

Trên đây là kết quả của phương pháp dạy tiếng Anh truyền thống Một học sinh chán nản (bored)…nghĩ rằng tiếng Anh thật là chán Một học sinh bị áp lực (stressed) , cảm thấy căng thẳng mỗi khi nói tiếng Anh Một học sinh bối rối (confused) nghĩ rằng tiếng Anh thật là khó khăn, phức tạp Một học sinh với điểm số cao nhưng không thểnghe và nói tốt Và thông thường, một học sinh từ bỏ việc học tiếng Anh…tin rằng mình

sẽ không thể và sẽ không bao giờ nói tốt tiếng Anh Một học sinh nghĩ rằng “I’m not good at English.” Nói cách khác, một học sinh với “English trauma”

Tổng kết

Ở đây, mình tổng kết lại một số nguyên nhân chính mà do đó phương pháp học tập trung vào ngữ pháp là không hiệu quả:

1 Chúng ta không thể dùng ngữ pháp trong văn nói nhiều được Rộng hơn là cả các

phân tích ngôn ngữ khác cũng không có tác dụng trong văn nói và nghe

2 Có quá nhiều cấu trúc ngữ pháp và những thứ khác mà ta cần phải nhớ nếu học

theo phương pháp này Nó rất khổ sở và hầu như là không thể Trong khi bạn có nhiều thứ quan trọng hơn để làm như nghe hay học từ vựng

3 Ngữ pháp có thể được học một cách tự nhiên bằng cách đọc hoặc nghe nhiều Bộ

não của bạn sẽ tự động tìm ra các mối liên kết (links) Khi bạn học ngữ pháp bạn cách đó, bạn sẽ không sợ quên Bạn sẽ không bao giờ quên

4 Việc học ngữ pháp cơ bản là chán ngắt, nó sẽ làm cho bạn cảm thấy chán nản –

và đó là điều rất không tốt cho việc học tiếng Anh

5 Chỉ trừ những trường hợp trang trọng ra, khi bạn giao tiếp với người nước ngoài

thì ý nghĩa mới là điều quan trọng Chúng ta có thể giao tiếp chỉ bằng các từ có nghĩa mà không cần các từ đó phải đặt đúng vị trí, đúng dạng ngữ pháp Chắc bạn đã nghe điều này nhiều lần

Các phương pháp dạy và học không tập trung vào cấu trúc:

Chúng ta đã thảo luận nguyên nhân mà phương pháp học dựa vào ngữ pháp không đem lại hiệu quả Trong phần này, chúng ta sẽ phân tích những phương pháp dạy

và học khác Trong những phương pháp này, mục tiêu của người học là ngôn ngữ nhưng phong cách dạy và học đặt trọng tâm vào việc giao tiếp, hội thoại và việc thật sự sử dụng