Sang kien khinh nghiem SKKN chi dao HD ngoai gio len lop o truong tieu học, ( sang kien kinh nghiem quan lý giáo dục) Sang kien khinh nghiem SKKN chi dao HD ngoai gio len lop o truong tieu học, ( sang kien kinh nghiem quan lý giáo dục) Sang kien khinh nghiem SKKN chi dao HD ngoai gio len lop o truong tieu học, ( sang kien kinh nghiem quan lý giáo dục)
Trang 1
UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN THUẬN THÀNH
TRƯỜNG TIỂU HỌC HÀ MÃN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“HIỆU TRƯỞNG CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP”
Trang 2Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp các em nhận thức, định hướngđúng đắn về công việc làm của mình; có kĩ năng giao tiếp, ứng xử mmột cách chủđộng sáng tạo; biết hợp tác, biết yêu tập thể, ghét lối sống ích kỷ, coi lao động lànghĩa vụ vinh quang Thông qua những hoạt động hàng ngày, giúp các em giảmcăng thẳng trong học tập, tạo cho các em có được tính tự tin trong giao tiếp, đồngthời giúp các em có được tâm thế thoải mái, sẵn sàng hoạt động, học tập Từ đókết hợp với hoạt động trên lớp thúc đẩy các em học tập đạt kết quả cao nhất.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là cơ hội hợp tác giữa các lực lượngtrong và ngoài trường, là điều kiện, là phương tiện để phát huy sức mạnh củacộng đồng cùng tham gia vào quá trình giáo dục của nhà trường
Qua thực tế cho thấy hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp còn nhiều hạn chếnhư: làm theo phong trào, qua loa, chiếu lệ, nói chính xác hơn còn xem nhẹ vai tròcủa hoạt động này, nếu có tổ chức thì chỉ mang tính hình thức, đối phó Nội dungcòn đơn điệu chưa khắc sâu vào ý thức học sinh nên dẫn đến chất lượng và hiệu quảgiáo dục chưa cao Muốn làm tốt công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp, Ban giám
Trang 3
hiệu nhà trường phải nhận thức rõ vai trò của hoạt động này, coi đó là một trongnhững công tác trọng tâm của nhà trường để đề ra biện pháp chỉ đạo cho phù hợp
Sau khi hiểu rõ vai trò quan trọng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp, với cương vị là Hiệu trưởng của trường, tôi đã lựa chọn đề tài “Hiệu
trưởng chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp".
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp gồm nhiều nhân tố: Khách quan,chủ quan, điều kiện môi trường, hoạt động cá nhân.Các nhân tố quan hệ vớinhau chặt chẽ tác động đồng thời lên quá trình tổ chức hoạt động giáo dục
1.2 Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp là tác động có mục đích, có tổchức, có kế hoạch Toàn bộ quá trình đó của ngêi quản lý nhằm thực hiện mụctiêu giáo dục đã được xác định
2 Vị trí, vai trò, mục tiêu, nhiệm vụ của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
2.1 Vị trí hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
2.1.1 Nhà trường có nhiệm vụ dạy chữ và dạy người Nếu nhà trường chỉthực hiện hoạt động dạy - học các bộ môn văn hoá trên lớp thì nhiệm vụ dạyngười sẽ không hoàn thành, vì học sinh sẽ thiếu môi trường hoạt động và giaotiếp, hạn chế về tình huống thực tế, hạn chế về thời gian
Trang 4
Như vậy, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp không phải là hoạt động
"phụ" hoạt động " bề nổi" mà giữ một vị trí rất quan trọng trong các hoạt độnggiáo dục của các trường
2.1.2 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là cầu nối tạo ra mối liên hệhai chiều giữa nhà trường và xã hội
- Thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, nhà trường có điều kiệnphát huy vai trò tích cực của mình với xã hội, mở ra khả năng thuận lợi để gắnhọc với hành, nhà trường với xã hội thông qua việc đưa thầy và trò tham gia cáchoạt động cộng đồng
- Bằng việc đóng góp sức người, sức của của cộng đồng để tổ chức cáchoạt động giáo dục, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là điều kiện và phươngtiện để huy động sức mạnh cộng đồng tham gia vào quá trình đào tạo thế hệ trẻ,vào sự phát triển nhà trường
2.2 Vai trò của họat động giáo dục ngoài giờ lên lớp
- Đây là dịp để học sinh củng cố tri thức đã học trên lớp, biến tri thứcthành niềm tin.Thông qua các hình thức hoạt động cụ thể, học sinh có dịp để đốichiếu, để kiểm nghiệm tri thức đã học, làm cho những tri thức đó trở thành củachính các em
- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là sự tiếp nối hoạt động dạy học
- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thu hút và phát huy được tiềmnăng của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để nâng cao hiệu quảgiáo dục học sinh
- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp phát huy cao độ tính chủ thể, tínhchủ động, tích cực của học sinh
2.3 Mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học
- Củng cố và khắc sâu kiến thức của môn học trên lớp; mở rộng hiểu biếtcho học sinh về các lĩnh vực của đời sống cộng đồng, bước đầu hình thành kinhnghiệm hoạt động tập thể của học sinh
Trang 5
- Bước đầu rèn luyện và hình thành cho học sinh các kỹ năng cơ bản phùhợp với học sinh tiểu học như: kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hoá; kỹ năng tựkiểm tra đánh giá kết quả học tập, rèn luyện; hình thành các hành vi, thói quentốt trong học tập, lao động tự phục vụ và hoạt động tập thể
- Bồi dưỡng thái độ tự giác tham gia các hoạt động tập thể; hình thànhtình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đấtnước; có thái độ đúng đắn đối với các hiện tượng tự nhiên và xã hội
2.4 Nhiệm vụ hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tạo cơ hội cho học sinh được tiếpxúc, được làm quen với những hoạt động : khoa học – kỹ thuật, lao động sảnxuất, văn hoá – nghệ thuật, thể dục – thể thao, kinh doanh, xã hội, nhân đạo,giúp các em có điều kiện vận dụng những tri thức đã học vào thực tiễn cuộcsống và làm phong phú vốn hiểu biết của các em
2.4.2 Nhiệm vụ giáo dục về thái độ
Đây là nhiệm vụ khó khăn nhưng vô cùng quan trọng đối với bậc tiểu học,bởi vì mọi thái độ, tình cảm đúng đắn với ông bà, cha mẹ, người thân đối vớiquê hương, đất nước…phải được giáo dục từ lứa tuổi này, cho nên nhiệm vụ nàyđòi hỏi hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp phải tạo điều kiện tốt để bồi dưỡngthái độ tích cực của các em đối với bản thân, bạn bè, công việc và cộng đồng
Trang 6
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp góp phần giáo dục cho học sinh tìnhđoàn kết hữu nghị với thanh thiếu niên, nhi đồng quốc tế, với các dân tộc trênthế giới
2.4.3 Nhiệm vụ rèn luyện kĩ năng
Thói quen hành vi và kĩ năng chỉ được hình thành thuận lợi khi các em cóđiều kiện tham gia các hoạt động Trong khi tham gia các hoạt động các em sẽgặp những tình huống cụ thể của cuộc sống buộc trÎ phải tìm cách giải quyếtbằng trí tuệ và sức lực của mình Từ đó giúp các em hiểu, biết cách làm và cách
tự điều chỉnh hành vi cho phù hợp với chuẩn mực
3.Các nguyên tắc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
3.1 Nguyên tắc về tính mục đích, tính kế hoạch
Tính mục đích : Nhà trường phải xác định mục đích của hoạt động ngoàigiờ lên lớp cho cả năm học, từng học kỳ, từng hoạt động; trong đó cần địnhhướng tính đa dạng của mục tiêu giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu giáo dụctoàn diện
Tính kế hoạch : Kế hoạch sẽ định hướng và giúp cho việc tổ chức hoạtđộng có chất lượng và hiệu quả.Tính kế hoạch của hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp sẽ đảm bảo tính ổn định tương đối, tính hệ thống và tính hướng đích
3.2 Nguyên tắc về tính tự nguyện, tự giác tham gia hoạt động
Các em có quyền lựa chọn tham gia các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
mà các em ưa thích, phù hợp với khả năng, hứng thú, sức khoẻ và điều kiện cụ thểcủa bản thân Nguyên tắc này đòi hỏi nhà trường, các nhà giáo dục phải tổ chức
và duy trì được nhiều nhóm hoạt động với các chủ đề khác nhau như các đội thểthao, đội văn nghệ, từ thiện xã hội…Thực hiện tốt nguyên tắc này sẽ góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường
3.3 Nguyên tắc tính đến đặc điểm lứa tuổi và tính cá biệt của học sinh
Trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của học sinh, mỗi lứatuổi có đặc điểm tâm sinh lý khác nhau, cá biệt có một số học sinh có nhữngbiểu hiện khác biệt trong quá trình phát triển Nhà trường, giáo viên phải hiểu
Trang 7Ở lứa tuổi học sinh tiểu học, các em chưa đủ kinh nghiệm sống, kinhnghiệm tổ chức hoạt động; vì vậy, vai trò của thầy cô giáo là người định hướng,gợi ý, dẫn dắt, giúp đỡ các em trong quá trình tổ chức hoạt động.
3.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả:
Cũng như các hoạt động khác, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trướchết phải tính đến hiệu quả giáo dục, những hiệu quả giáo dục là thước đo đểđánh giá quá trình hoạt động ngoài giờ lên lớp
4 Nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp
4.1.Nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của tiểu học rất đa dạng vàphong phú, bao gồm: hoạt động ngoại khoá về khoa học, văn học, nghệ thuật,thể dục thể thao nhằm phát triển năng lực toàn diện của học sinh và bồi dưỡnghọc sinh có năng khiếu, các hoạt động vui chơi, tham quan du lịch, giao lưu vănhoá, các hoạt động công ích, các hoạt động xã hội, các hoạt động từ thiện phùhợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học
4.2 Một số hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học rất đa dạng vàphong phú, song do những yêu cầu thực tiễn mà hoạt động này được thực hiện
Trang 8
chủ yếu thụng qua 3 hỡnh thức cơ bản (đó được qui định và dành thời gian trong
kế hoạch dạy học) Cụ thể:
- Tiết chào cờ đầu tuần, sinh hoạt 15 phỳt đầu giờ, sinh hoạt tập thể
- Dạy tớch hợp trong cỏc mụn học, đặc biệt là các môn nghệ thuật(Âm nhạc, mỹ thuật, kỹ thuật)
- Hoạt động giỏo dục theo chủ điểm, tham quan du lịch
4.3 Qui trỡnh chung tổ chức một hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp cho học sinh ( qui mụ lớp hoặc qui mụ trường ) nờn tiến hành theo cỏc bước sau :
- Bước 1 : Đặt tờn chủ đề hoạt động và xỏc định cỏc yờu cầu giỏo dục cầnphải đạt được:
+ Trước hết, ngời quản lý cần xỏc định chủ đề của hoạt động, vỡ chủ đềchứa đựng nội dung hoạt động và định hướng cho việc lựa chọn hỡnh thức hoạtđộng phự hợp với lứa tuổi và điều kiện cụ thể của nhà trường
+ Sau khi lựa chọn chủ đề, cần xỏc định rừ mục tiờu giỏo dục để chỉ đạotriển khai hoạt động đỳng hướng và cú hiệu quả Việc xỏc định mục tiờu hoạtđộng phải căn cứ vào cỏc nhiệm vụ của hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp,chỳ ý vào 3 yờu cầu giỏo dục:
* Yờu cầu giỏo dục về nhận thức: hoạt động sẽ cung cấp và củng cốcho học sinh những hiểu biết, những thụng tin gỡ?
*Yờu cầu giỏo dục về thỏi độ: qua hoạt động sẽ giỏo dục học sinh vềmặt tỡnh cảm, thỏi độ gỡ?( yờu, ghột, hứng thỳ, tớch cực )
* Yờu cầu giỏo dục về kỹ năng : qua hoạt động sẽ hỡnh thành ở học sinhnhững kĩ năng gỡ? (kĩ năng giao tiếp, ứng xử; tự phục vụ; kĩ năng tự quản )
- Bước 2 : Chuẩn bị cho hoạt động
+ Vạch kế hoạch bao gồm : Dự kiến thời gian chuẩn bị, thời gian tiếnhành hoạt động; dự kiến nội dung và hỡnh thức hoạt động; dự kiến những điềukiện về kinh phớ, phương tiện hoạt động và cơ sở, vật chất cho hoạt động
Trang 9
+ Dự kiến lực lượng tham gia chuẩn bị chủ yếu là học sinh; nhưng trongnhiều hoạt động cần có sự tham gia chuẩn bị của giáo viên, cha mẹ học sinh,đoàn- đội, các lực lượng ngoài xã hội
+ Xây dựng chương trình thực hiện hoạt động
+ Bồi dưỡng đội ngũ cốt cán học sinh về kĩ năng tự quản, kĩ năng điềukhiển hoạt động
+ Đôn đốc, kiểm tra việc chuẩn bị
Trong quá trình chuẩn bị hoạt động, phải khuyến khích và lôi cuốn học sinhtham gia vào các công việc chuẩn bị, để học sinh là chủ thể tích cực hoạt động
- Bước 3: Tiến hành hoạt động
Ở bước này, học sinh sẽ điều khiển hoạt động theo chương trình đã được xâydựng từ trước
- Bước 4: Đánh giá kết quả hoạt động và tổ chức rút kinh nghiệm
Việc đánh giá kết quả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có liên quantới kết quả giáo dục toàn diện của nhà trường, của lớp để từ đó rút ra kinhnghiệm cho việc tổ chức các hoạt động tiếp theo
II/QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Để quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hiệu trưởng cần thựchiện những biện pháp sau:
1 Xác định mục tiêu quản lý các hoạt động giáo dục
1.1 Căn cứ để xác định mục tiêu
- Mục tiêu phát triển toàn diện nhân cách học sinh được xác định tại điều
27 Luật giáo dục sửa đổi năm 2005
1.2 Định hướng mục tiêu quản lí các hoạt động giáo dục
Gồm mục tiêu hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục dân số,phòng tránh ma túy, giáo dục môi trường, an toàn giao thông
2 Xây dựng kế hoạch
Yêu cầu đối với việc xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục
- Đối với kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
Trang 10
+ Kế hoạch phải được xây dựng phù hợp với điều kiện cụ thể của từngtrường, đáp ứng nhiệm vụ giáo dục trọng tâm của từng năm học và nhiệm vụchính trị của địa phương
+ Phải có kế hoạch, lịch hoạt động cho toàn trường, cho từng khối lớp,cho từng thời kỳ tiến tới ổn định thành nề nếp
+ Có kế hoạch hoạt động đều dặn, cân đối từ đầu năm cho đến cuối nămhọc và trong hè
+ Có lịch hoạt động hàng ngày, hàng tuần
+ Kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp phải được xây dựngtrên cơ sở kế hoạch năm học chung của nhà trường
3.Tổ chức chỉ đạo thực hiện
- Tổ chức :
+ Thành lập Ban chỉ đạo hoạt động ngoài giờ lên lớp
+ Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong Ban chỉ đạo
- Chỉ đạo thực hiện:
+ Quán triệt, nêu cao vai trò nhận thức của giáo viên chủ nhiệm
+ Tạo cơ sở vật chất phục vụ hoạt động ngoài giờ lên lớp
+ Xác định rõ vai trò nòng cốt của đội thiếu niên tiền phong Hồ ChíMinh của nhà trường trong công tác tổ chức ngoài giờ lên lớp
+ Phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường
4 Đánh giá rút kinh nghiệm:
+ Tạo tiền đề cho phương hướng mới
+ Điều chỉnh những tồn tại để hoạt động sau tốt hơn
Trang 11bộ – giáo viên – nhân viên trong biên chế Trờng thành lập năm
1992 Năm học 2000 -2001 đợc công nhận đạt trờng Chuẩn quốcgia mức độ 1
- Số học sinh trên địa bàn khá đông, khu sân chơi cha quy
tụ vào 1 vị trí nên ít nhiều có ảnh hởng đến việc tổ chức cáchoạt động ngoài giờ lên lớp
- áp lực học tập và kinh phí hoạt động đôi khi có ảnh hởngnhiều đến việc tổ chức cũng nh sự thành công của các hoạt
động ngoài giờ lên lớp
2 Thực trạng chung về việc quản lý hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp:
Trang 12
Trong việc xây dựng kế hoạch các hoạt động ngoài giờ lên lớp thì kếhoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp còn chung chung, chưa có sự bàn bạc, traođổi thống nhất trước tập thể giáo viên, tổ chuyên môn và tổ chức đội nên chưathống nhất và phát huy hết hiệu quả khi thực hiện
Khi thực hiện kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp chưa thường xuyên,chưa có biện pháp phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài trường.Phương pháp và hình thức tổ chức còn đơn điệu, chưa phong phú Tổ khối, giáoviên chủ nhiệm, tổng phụ trách đội chưa phối hợp chặt chẽ trong công tác phốihợp thực hiện
Hiệu trưởng chưa trực tiếp chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp,
sự phối hợp với các lực lượng trong và ngoài nhà trường như tổ chức côngđoàn, hội cha mẹ học sinh còn nhiều hạn chế
Về công tác kiểm tra, chưa xây dựng được tiêu chí thi đua, lực lượngkiểm tra, phương pháp kiểm tra, thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt độngngoài giờ lên lớp chưa được cụ thể
Hiệu quả của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp chưa cao, chưa thu hút họcsinh tham gia vào hoạt động và phát huy vai trò của hoạt động ngoài giờ lên lớpnhư trong việc giáo dục học sinh theo yêu cầu hiện nay
3.Nguyên nhân của thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
Việc lập kế hoạch ngoài giờ lên lớp chưa có hướng dẫn cụ thể, thống nhất.Hiệu trưởng chưa quan tâm đến công tác xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp, khi duyệt kế hoạch còn mang tính hình thức chưa chú ý đếnnội dung Kế hoạch thường chỉ do cá nhân xây dựng chưa có sự phối hợp củacác tổ chức trong nhà trường như chuyên môn, tổ khối, tổng phụ trách đội,…
Chưa có sự quan tâm đúng mực đến việc tổ chức thực hiện kế hoạch hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp, khoán trắng cho giáo viên chủ nhiệm hoặc đội.Chưa có sự phối hợp của các lực lượng trong và ngoài trường Một số ít phụhuynh chưa tạo điều kiện cho con em tham gia vào hoạt động ngoài giờ lên lớpchỉ chú trọng vào hoạt động học chính khóa