Câu 1:
Ch t béo là trieste đ c t o b i axit béo và glixerol: C3H5(OOCR’)3
V i R’COOH là axit béo
ápăán : B
Câu 2:
Các trilixerit ch a ch y u các g c axit béo không no th ng là ch t l ng nhi t đ phòng
ápăán : A
Câu 3:
M nh đ nào d i đây là đúng:
A Ch t béo là ch t r n không tan trong n c
Sai có c ch t l ng
B. Ch t béo không tan trong n c, nh h n n c nh ng tan nhi u trong dung môi h u c
úng SGK
C. D u n và m bôi tr n có cùng thành ph n nguyên t Sai m bôi tr n là ankan có phân t kh i l n không ph i ch t béo
D. Ch t béo là trieste c a gilxerol v i axit
Sai Trieste t o b i glixerol và axit béo
ápăán : B
Câu 4:
A M đ ng v t ch y u c u thành t các este c a các axit béo no, t n t i th r n
úng SGK 12
B D u th c v t ch y u c u thành t các este c a các axit béo không no, t n t i th l ng.
úng SGK 12
C.Hiđro hoá d u th c v t l ng s t o thành các m đ ng v t r n Sai t o thành ch t r n
ch không ph i m đ ng v t đ c
CH T BÉO
Giáo viên: LÊă NGăKH NG
Các bài t p trong tài li u này đ c biên so n kèm theo bài gi ng “Ch t béo” thu c Khóa h c luy n thi THPT qu c gia PEN-C: Môn Hóa h c (Lê ng Kh ng) t i website Hocmai.vn đ giúp các B n ki m tra, c ng c l i các ki n th c
đ c giáo viên truy n đ t trong bài gi ng t ng ng s d ng hi u qu , B n c n h c tr c bài gi ng “Ch t béo” sau đó làm đ y đ các bài t p trong tài li u này.
Trang 2D Ch t béo nh h n n c và không tan trong n c úng ch t béo n i trên m t n c ta th
l y d u n đ lên n c là th y rõ
ápăán : C
Câu 5:
(A) sai vì Triolein có 17C, Tripanmitin có 15C
(C) sai vì ph n ng th y phân thu n ngh ch nên ch m h n
(D) sai vì c n H2SO4 đ c
ápăán : B
Câu 6:
A Ch t béo là trieste c a glixerol v i axit béo
úng theo SGK l p 12
B. un ch t béo v i dung d ch NaOH thì thu đ c s n ph m có kh n ng hòa tan Cu(OH)2
úng theo SGK l p 12
C Ch t béo và d u m bôi tr n máy có cùng thành ph n nguyên t Sai
D Ch t béo nh h n n c
úng theo SGK l p 12
ápăán : C
Câu 7:
A S n ph m c a ph n ng xà phòng hoá ch t béo là axit béo và glixerol Sai là mu i và r u
B Trong công nghi p có th chuy n hoá ch t béo l ng thành ch t béo r n úng
C S nguyên t H trong phân t este đ n và đa ch c luôn là m t s ch n úng
D Nhi t đ sôi c a este th p h n h n so v i ancol có cùng phân t kh i úng
ápăán : A
Câu 8:
A Trong phân t triolein có 3 liên k t
Sai : triolein là este 3 ch c t o b i axit béo oleic C17H33COOH có 2 do đó triolein ph i có 6
B Mu i Na ho c K c a axit béo đ c g i là xà phòng Chu n theo SGK
C.Khi hiđro hóa hoàn toàn ch t béo l ng s thu đ c ch t béo r n Chu n theo SGK
D Xà phòng không thích h p v i n c c ng vì t o k t t a v i n c c ng.Chu n theo SGK
ápăán : A
Câu 9:
Oxi hóa ch t béo thu đ c CO2 và H2O
Là ph n ng đ t cháy
ápăán : C
Câu 10:
Ch t béo long đ c t o b i axit béo không no
Mu n chuy n thành m r n, m nhân t o ng i ta hidro hóa (Ni, to
) thành Trieste no
ápăán : A
Câu 11:
S đ ng phân th a mãn là 3 :
Trang 3C3H5 OOCC15H31
OOCC17H33
OOCC17H35
C3H5 OOCC17H35 OOCC17H33
OOCC15H31
C3H5 OOCC17H33 OOCC17H35 OOCC15H31
ápăán : C
Câu 12:
° Cách 1 : Vi t c th t ng đ ng phân
Cho glixerol ph n ng v i h n h p axit béo g m C17H35COOH và C15H31COOH, s lo i trieste đ c t o ra
t i đa là 6 :
C3H5 OOCC17H35
OOCC17H35
OOCC17H35
C3H5 OOCC15H31 OOCC15H31
OOCC15H31
C3H5 OOCC15H31 OOCC17H35 OOCC15H31
C3H5 OOCC17H35
OOCC15H31
OOCC15H31
C3H5 OOCC17H35 OOCC15H31
OOCC17H35
C3H5 OOCC15H31 OOCC17H35 OOCC17H35
° Cách 2 : Tính nhanh s đ ng phân b ng công th c
Có n axit béo khác nhau thì có th t o thành
2
2
ch t béo khác nhau Suy ra s lo i ch t béo khác nhau đ c t o thành t glixerol và hai lo i axit béo khác nhau là : 2 (22 1) 6
2
ápăán : A
Câu 13:
S trieste khi th y phân đ u thu đ c s n ph m g m glixerol, axit CH3COOH và axit C2H5COOH là 4 :
C3H5 OOCCH3
OOCC2H5
OOCCH3
C3H5 OOCC2H5 OOCCH3
OOCCH3
C3H5 OOCC2H5 OOCC2H5
OOCCH3
C3H5 OOCCH3 OOCC2H5 OOCC2H5
ápăán : B
Câu 14:
Tên g i
(CH3[CH2]16COO)3C3H5 : tristearin
(CH3[CH2]7CH=CH[CH2]5COO)3C3H5:
(CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5 : triolein
(CH3[CH2]14COO)3C3H5: tripanmitin
ápăán : C
Câu 15:
glixerin trioleat (hay triolein) :(CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5
Ph n ng đ c v i Br2 và dung d ch NaOH
(CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5 + 3Br2 (CH3[CH2]7CHBr-BrCH[CH2]7COO)3C3H5
(CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5 + 3NaOH C3H5(OH)3 + 3CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COONa
ápăán : B
Câu 16:
Trang 4(CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5 : triolein
(CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5 + 3H2O H,to 3CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COOH + C3H5(OH)3 (CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5 + 3H2 CH3[CH2]7CH2 –CH2[CH2]7COO)3C3H5
CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COO)3C3H5 + 3NaOH3CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COONa + C3H5(OH)3
ápăán : B
Câu 17:
phenyl axetat: CH3COOC6H5 + 2NaOH CH3COONa + C6H5ONa + H2O không thu đ c ancol anlyl axetat: CH3COOCH2-CH=CH2 + NaOH CH3COONa + CH2=CH-CH2OH
etyl fomat: HCOOCH2-CH3 + NaOH HCOONa + C2H5OH
tripanmitin : (CH3[CH2]14COO)3C3H5 + 3NaOH 3CH3[CH2]14COONa + C3H5(OH)3
ápăán : A
Câu 18:
C3H5(OOCC17H33)3 + 3NaOH C3H5(OH)3 + 3C17H33COONa
C17H33COONa + HCl C17H33COOH + NaCl
C17H33COOH + H2 ,
o
Ni t
C17H35COOH
C17H35COOH là: Axit stearic
ápăán : C
Câu 19:
Triolein: C3H5(OOCC17H33)
C3H5(OOCC17H33)3 + 3KOH C3H5(OH)3 + 3C17H33COOK
C3H5(OOCC17H33)3 + 3H2 ,
o
Ni t
C3H5(OOCC17H35)3
C3H5(OOCC17H33)3đung trong H2SO4 loãng C3H5(OH)3 + 3C17H33COOH
C3H5(OOCC17H33)3 + 3Br2 C3H5(OOCC17H33Br)3
ápăán : A
Câu 20:
Vì
CO H O este
n n 5n nên este có 6 liên k t đo đó nó có 3 liên k t trong m ch
ápăán : D
Câu 21:
Chú ý : Ch t béo là este c a axit béo do đó ch có 2 axit th a mãn là axit stearic ,axit panmitic
Các tr ng h p th a mãn là :
Ch t béo ch a thu n ch c axit có 2 tr ng h p
Ch t béo ch a 1 g c axit axit stearic và 2 g c axit panmitic có 2 tr ng h p
Ch t béo ch a 2 g c axit axit stearic và 1 g c axit panmitic có 2 tr ng h p
ápăán : B
Câu 22:
X là este 3 ch c th y phân luôn cho natri oleat và panmitat do đó có 2 tr ng h p
TH1 : X ch a 1 g c axit oleic và 2 g c axit panmitic (2 đ ng phân)
TH2 : X ch a 2 g c axit oleic và 1 g c axit panmitic (2 đ ng phân)
ápăán : D
Câu 23 :
Trang 5Cho các phát bi u sau:
(a) Ch t béo đ c g i chung là triglixerit hay triaxylglixerol úng Theo SGK l p 12
(b) úng Theo SGK l p 12
(c) úng Theo SGK l p 12
(d) Sai Tristearin, triolein có công th c l n l t là: (C17H35COO)3C3H5, (C17H33COO)3C3 H5
ápăán : D
Câu 24 :
(1) úng, theo SGK l p 12
(2) Sai, nh h n n c
(3) úng, theo SGK l p 12
(4) Sai, d u bôi tr n không tan trong axit
(5) úng, đây đ c g i là ph n ng xà phòng hóa
ápăán : D
Câu 25:
(1) Ph n ng th y phân este trong môi tr ng axit là ph n ng thu n ngh ch
úng Theo SGK l p 12
(2) Ch t béo là trieste c a etylen glicol v i các axit béo
Sai.Là trieste c a glixerol v i các axit béo
(3) Tristearin, triolein có công th c l n l t là: (C17H33COO)3C3H5, (C17H35COO)3C3H5
Sai.Tristear in là (C17H35COO)3C3H5 và triolein là (C17H33COO)3C3H5
(4) Các ch t béo th ng không tan trong n c và nh h n n c
úng Theo SGK l p 12
(5) Triolein có kh n ng tham gia ph n ng c ng hiđro khi đun nóng có xúc tác Ni
úng Theo SGK l p 12
(6) Ch t béo b th y phân khi đun nóng trong dungd ch ki m t o axit béo và glixerol
Sai.T o xà phòng (mu i c a axit béo v i Na ho c K) và glixerol
ápăán : B
Câu 26:
Phát bi u đúng
2, Lipit g m ch t béo, sáp, steroit, photpholipit,
6, Ch t béo là thành ph n chính c a d u m đ ng, th c v t
4, Ch t béo ch a các g c axit không no th ng là ch t l ng nhi t đ th ng và đ c g i là d u
ápăán : B
Câu 27:
Phát bi u đúng
3, Các este không tan trong n c và n i trên m t n c là do chúng không t o đ c liên k t hiđro
v i n c và nh h n n c
4, Khi đun ch t béo l ng v i hiđro có xúc tác Ni trong n i h p thì chúng chuy n thành ch t béo r n
5, Ch t béo l ng là nh ng triglixerit ch a g c axit không no trong phân t
ápăán : A
Trang 6Câu 28:
(1) Ph n ng th y phân este trong môi tr ng axit là ph n ng thu n ngh ch
úng Theo SGK l p 12
(2) Ch t béo là trieste c a etylen glicol v i các axit béo
Sai.Là trieste c a glixerol v i các axit béo
(3) Tristearin, triolein có công th c l n l t là: (C17H33COO)3C3H5, (C17H35COO)3C3H5
Sai.Tristear in là (C17H35COO)3C3H5 và triolein là (C17H33COO)3C3H5
(4) Các ch t béo th ng không tan trong n c và nh h n n c
úng Theo SGK l p 12
(5) Triolein có kh n ng tham gia ph n ng c ng hiđro khi đun nóng có xúc tác Ni
úng Theo SGK l p 12
(6) Ch t béo b th y phân khi đun nóng trong dungd ch ki m t o axit béo và glixerol
Sai.T o xà phòng (mu i c a axit béo v i Na ho c K) và glixerol
ápăán : B
Câu 29:
(a)Ch t béo đ c g i chung là triglixerit hay triaxylglixerol
úng theo SGK l p 12
(b) Ch t béo nh h n n c, không tan trong n c nh ng tan nhi u trong dung môi h u c
úng theo SGK l p 12
(c)Ph n ng th y phân ch t béo trong môi tr ng axit là ph n ng thu n ngh ch
úng theo SGK l p 12
(d) T ch t béo l ng có th đi u ch ch t béo r n b ng ph n ng c ng hiđro
úng theo SGK l p 12
ápăán : B
Câu 30:
(a) Th y phân este t o thành t axitcacboxylic no đ n ch c và ancol no đ n ch c luôn thu đ c mu i và ancol
Sai.Vì n u th y phân trong môi tr ng axit thì thu đ c axit và ancol
(b) Ch t béo nh h n n c, không tan trong n c nh ng tan nhi u trong dung môi h u c
úng.Theo SGK l p 12
(c) Phenol và anilin tác d ng đ c v i dung d ch Br2 t o k t t a tr ng
úng.Theo SGK l p 12
(d) Thành ph n chính c a xà phòng là mu i natri ho c kali c a các axit béo
úng.Theo SGK l p 12
ápăán : C
Câu 31:
(1) Ch t béo là Trieste c a glixerol v i các axit monocacboxylic có m ch C dài, không phân nhánh
úng.Theo SGK l p 12
(2) Lipit g m ch t béo, sáp, steroit, photpholipit, …
úng.Theo SGK l p 12
Trang 7(3) Ph n ng c a ch t béo v i dung d ch ki m đ c g i là ph n ng xà phòng hóa và nó x y ra ch m h n
ph n ng th y phân trong môi tr ng axit
Sai.Ph n ng c a ch t béo v i dung d ch ki m đ c g i là ph n ng xà phòng hóa và nó x y ra nhanh h n ph n ng th y phân trong môi tr ng axit
(4) Ch t béo ch a các g c axit không no th ng là ch t l ng nhi t đ th ng và g i là xì d u
Sai Ch t béo ch a các g c axit không no th ng là ch t l ng nhi t đ th ng và g i là d u (5) D u m b ôi là do n i đôi C=C g c axit không no c a ch t ch t béo b kh ch m b i oxi không khí
t o thành peoxit
Sai D u m b ôi là do n i đôi C=C g c axit không no c a ch t ch t béo b oxi hóa ch m b i oxi không khí t o thành peoxit
(6) M i v axit có v riêng: Axit axetic có v gi m n, axit oxalic có v chua c a me, …
úng.Theo SGK l p 11
(7) Ph ng pháp hi n đ i s n xu t axit axetic đ c b t đ u t ngu n nguyên li u metanol
úng.Theo SGK l p 11
(8) Phenol có tính axit r t y u: dung dch phenol không làm đ i màu qu tím
úng.Theo SGK l p 11
(9) Cho dung d ch HNO3 vào dung d ch phenol, th y có k t t a tr ng c a 2,4,6-trinitrophenol
Sai Cho dung d ch HNO3 vào dung d ch phenol, th y có k t t a vàng c a 2,4,6-trinitrophenol
ápăán : A
Câu 32:
Có 3 phát bi u sai là :
(3) Ch t béo là các ch t l ng
Sai.Ch t béo có th th r n (Ch t béo no)
(8) D u n và m bôi tr n có cùng thành ph n nguyên t
Sai.D u n là ch t béo,m bôi tr n là s n ph m công nghi p (S n ph m c a d u m )
(10) Ch t béo nh h n n c và tan nhi u trong n c
Sai.Ch t béo không tan trong n c
áp án : B
Câu 33:
Có hai phát bi u sai là :
(2) Sai vì triglixerit r n không có ph n ng c ng hiđro
(6) Sai vì este ít tan trong n c
ápăán : A
Câu 34:
(a) Phenol tan đ c trong dung d ch KOH
úng : C H6 5 OHKOH C H6 5OKH O2
(b) Trong các este m ch h có công th c C4H6O2 có m t este đ c đi u ch t ancol và axit
t ng ng Sai có 2 este CH2 CHCOOCH3 HCOO CH 2CHCH2
(c) Có th phân bi t d c ch t béo l ng và hexan b ng dung d ch NaOH, đun nóng
úng Vì ch t béo tác d ng v i NaOH s t o dung d ch đ ng nh t
Trang 8(d) Có th chuy n d u n thành m b ng ph n ng hiđro hóa.
úng.Theo SGK l p 12
(e) Tristearin không th tác d ng v i dung d ch axit đun nóng
Sai.Vì este b th y phân trong dung d ch axit
ápăán : D
Câu 35 :
(a) úng.Theo SGK l p 12
(b) úng.Theo SGK l p 12
(c) Sai ây là ph n ng m t chi u
(d) úng.Vì tristearin là ch t béo r n còn triolein là ch t béo l ng
ápăán : D
Câu 36:
Theo đ bài: nRCOONa (xà phòng) = 119,102mol
304
1000 207 ,
mol
nNaOH(đ trung hoà axit béo t do) = 119,102 4,375mol
40
1000 939 ,
nKOH(đ trung hoà axit béo t do) = 4,375 mol
mKOH (trong 1 g ch t béo) = 1000 7mg
35000
56 375 ,
ch s axit = 7
ápăán : A
Câu 37:
axp = 188,72.10-3 ph n ng v i 100 g ch t béo c n mKOH = 188,72.10-3 100 = 18,872 g
56
872 ,
18
mol
nNaOH = 0,337 mol
g 100 n
890 n
284 m
mol 337 , 0 n
n
n
tristearin axit
chÊtbÐo
tristearin axit
NaOH
mol 109 , 0 n
mol 01 , 0 n tristearin axit
V y: Trong 100 g m u ch t béo có 0,01 mol axit t do nNaOH (p ) = 0,01 mol
Vdd NaOH = 200 ml
ápăán : C
Câu 38:
châtbeo
s mol NaOH ph n ng v i trieste là : a – 0,025 s mol glixerol thu đ c: ( 0, 025)
3 a
Áp d ng đ nh lu t b o toàn kh i l ng ta có
2
X NaOH muoi glixerol
NaOH
( 0, 025)
200 +40a = 207,55+92 + 18 0,025=> a = 0,775 => m = 31 gam
3
H O m
a
ápăán : A
Trang 9Câu 39:
+ Có
CO H O X
n n 6n nên X có t ng c ng 7 liên k t
+ Do đó Br2
1, 2
0,5
ápăán : A
Câu 40:
Các bài toán liên quan t i ch t béo Các b n c n nh 4 lo i axit béo quan tr ng sau :
Axit panmitic: C15H31COOH M=256 Axit stearic : C17H35COOH M=284
Axit oleic : C17H33COOH M=282 Axit linoleic : C17H31COOH M=280
2
CO
55 104 6 X
H O
Ch¸y
0,55.2 0,52 0, 01.6
0, 78(mol) V 17, 472(lit) 2
2
Ph¶n øng
O
ápăán : C
Câu 41:
Theo t l mol mu i suy ra X ch a 2 g c no và 1 g c không nó có 1 liên k t pi
V y trong X có t ng c ng 4 liên k t pi
Chú ý : V i h p ch t X ch có C,H,O có k liên k t pi thì nCO2 nH O2 k.nX
ápăán : B
Câu 42:
D suy ra trong ch t béo có t ng c ng 9 liên k t hay 6 liên k t trong m ch cacbon
0, 6
6
áp án : B
Câu 43:
Các ch t trong X đ u là ch t no.este nó 3 ch c nên có 3 liên k t
2 2
ápăán : A
Câu 44:
Cách 1: Ph ng pháp B o toàn kh i l ng
S đ ph n ng xà phòng hóa: Chat beo + 3NaOH xa phong + glixerin
T ph n ng, ta có: nglixerin = 13nNaOH = 0,02 mol
Áp d ng đ nh lu t b o toàn kh i l ng, ta có:
xa phong xa phong 17,24 + 40 0,06 = m + 92 0, 02 m = 17,8 gam
Cách 2: Ph ng pháp t ng – gi m kh i l ng
Theo ptp , c 3 mol NaOH ph n ng thì kh i l ng mu i xà phòng t o thành t ng 23 3 - 41 = 28 gamso
v i ch t béo ban đ u
Theo đ bài, có 0,06 mol NaOH ph n ng kh i l ng xà t ng 0,56 gam
Trang 10xa phong
m = 17,24 + 0,56 = 17,8 gam
ápăán : A
Câu 45:
BTKL
ápăán : C
Câu 46:
b mol
m i g c axit có 1 liên k t
Nh v y: 2
m gam 0,6 mol
m = 53,6 gam
m1 = 53,6 + 40 – 0,2.92 = 75,2 gam
ápăán : D
Câu 47:
Ta th y: tristearin, tripanmitin đ u là ch t béo no có chung CTTQ là CnH2n-4O6(do đ u có 3 liên k t
3 ch c este)
Axit stearic và axit panmitic đ u là axit no đ n ch c, m ch h có chung CTTQ là CmH2mO2
V y:
2
CO + H O : x mol
: m l
Xà phòng hoá m gam X (hi u su t 90%) 0,01.0,9 mol glixerol m = 0,828 gam
ápăán : A
Câu 48:
Theo bài ra ta có:
triglixerit C H O + 3,22 mol O x y 6 2 2,28 mol CO + 2,12 mol H O2 2
ntriglixerit = 2,28.2 2,12.1 3,22.2
0,04 mol 6
mtriglixerit = 0,04.96 + 2,28.12 + 2,12.2 = 35,44 gam
0,12 mol 0,04 mol 0,04 mol
35,44 gam
ápăán : D
Câu 49:
Ta th y: tristearin, tripanmitin đ u là ch t béo no có chung CTTQ là CnH2n-4O6(do đ u có 3 liên k t
3 ch c este)
Axit stearic và axit panmitic đ u là axit no đ n ch c, m ch h có chung CTTQ là CmH2mO2
V y:
2
CO + H O : x mol
: m l
Xà phòng hoá m gam X (hi u su t 90%) 0,01.0,9 mol glixerol m = 0,828 gam
ápăán : A
Câu 50: