Tiểu luận môn vi điều khiển

CHƯƠNG ITỔNG QUAN VỀ THANG MÁY VÀ ĐẶC ĐIỂM TRUYỀN ĐỘNG CỦA THANG MÁY NHÀ CAO TẦNG 1.1.TỔNG QUAN VỀ THANG MÁY 1.1.1.Khái niệm chung: Thang máy là một loại thiết bị nâng hạ chuyên dùng, l

CHƯƠNG I

TỔNG QUAN VỀ THANG MÁY VÀ ĐẶC ĐIỂM TRUYỀN

ĐỘNG CỦA THANG MÁY NHÀ CAO TẦNG

1.1.TỔNG QUAN VỀ THANG MÁY

1.1.1.Khái niệm chung:

Thang máy là một loại thiết bị nâng hạ chuyên dùng, lắp đặt cố định, làm việctheo chu kỳ, là thiết bị chuyên dụng để vận chuyển người, hàng hóa, vật liệu từ độ caonày đến độ cao khác theo phương thẳng đứng, hoặc nghiêng một góc nhỏ hơn 15o sovới phương thẳng đứng theo một tuyến đã định sẵn

Thang máy được lắp đặt và sử dụng rộng rãi trong hầu hết các công trình xâydựng cao tầng: nhà ở, chung cư, công sở, khách sạn, bệnh viện, thư viện, nhà ga, tháptruyền hình, đài quan sát … Ưu điểm của vận chuyển bằng thang máy so với cácphương tiện vận chuyển khác là thời gian của một chu kỳ vận chuyển bé, tần suất vậnchuyển lớn Ngoài ý nghĩa về vận chuyển, thang máy còn là một trong những yếu tốlàm tăng vẻ đẹp và tiện nghi của công trình

Thang máy là một thiết bị vận chuyển đòi hỏi tính an toàn nghiêm ngặt, vì nóliên quan đến tài sản và tính mạng con người, chính vì thế yêu cầu chung đối với thangmáy khi thiết kế, chế tạo, lắp đặt vận hành và sửa chữa phải tuân thủ nghiêm ngặt vàocác yêu cầu kỹ thuật an toàn được qui định trong các tiêu chuẩn qui trình, qui phạm.Thang máy chỉ có cabin đẹp, thông thoáng, sang trọng thì chưa đủ điều kiện đểđưa vào sử dụng mà còn phải có đầy đủ các thiết bị an toàn, đảm bảo độ tin cậy như:điều kiện chiếu sáng dự phòng khi mất điện, điện thoại nội bộ (interphone), điều hòanhiệt độ, chuông báo, bộ hãm bảo hiểm, an toàn cabin (đối trọng), công tắc an toàn củacabin, khóa an toàn cửa tầng, bộ cứu hộ khi mất điện nguồn, mất pha …

1.1.2 Lịch sử phát triển của thang máy

Thang máy có công suất lớn xuất hiện lần đầu tiên vào giữa thế kỷ 19 ở Hoa Kỳ

Đó là một tời nâng hàng hoạt động đơn giản giữa hai tầng trong một công trình ởthành phố New York Năm 1853, Elisha Graves Otis đã trình diễn tại New YorkCrystal Palace, chứng minh hệ thống an toàn thang máy của ông bằng cách làm giánđoạn cabin rơi xuống khi loại bỏ cáp tải, nguyên nhân làm hạn chế quá trình phát triểnthang máy

Năm 1857, thang khách Otis đầu tiên đã đưa vào hoạt động tại cửa hàng bách hoáthành phố New York Và 10 năm sau, sau khi đã đạt được hàng ngàn sản phẩm thang

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang 1

máy, những người con của Elisha đã thành lập công ty Otis Brothers tại Yonkers, NewYork Những thiết kế thang máy khác dần xuất hiện, bao gồm các kiểu điều khiểnbánh răng - trục vít và thuỷ lực.

Đến khoảng năm 1874, hãng thang máy Schindler (Thụy Sĩ) cũng đã chế tạothành công những thang máy khác Lúc đầu bộ tời kéo chỉ có một tốc độ, cabin có kếtcấu đơn giản, cửa tầng đóng mở bằng tay tốc độ di chuyển cabin thấp

Đầu thế kỷ thứ 20, có nhiều hãng thang máy khác ra đời như KONE (Phần Lan),MITSUBISHI (Nhật Bản), THYSEN (Đức), SABIEM (Ý) Đã chế tạo các thangmáy có tốc độ cao, tiện nghi hơn, và vận hành êm ái hơn

Vào đầu những năm 1970, thang máy đã chế tạo đạt đến tốc độ 450m/phút,những thang máy chở hàng có tải trọng lên đến 30 tấn, đồng thời cũng trong khoảngthời gian này đã có những thang máy thủy lực ra đời Sau một khoảng thời gian rấtngắn với tiến bộ của những ngành khoa học khác, tốc độ của thang máy đã đạt tới600m /phút

Đến những năm 1980, xuất hiện hệ thống điều khiển động cơ mới bằng phươngpháp biến đổi điện áp và tần số VVVF ( variable voltage variable frequeny), thành tựunày đã cho phép thang máy hoạt động êm hơn, tiết kiệm được đến 40% công suất độngcơ

Vào đầu những năm 1990 trên thế giới đã có những thang máy 750m/ph và cácthang máy có tính năng đặc biệt khác

Còn ở Việt nam thang máy đã có mặt vào những năm 1920, nhưng chỉ phát triển chỉ từ khoảng 10 năm trở lại đây Những thang máy lắp đặt, khai thác ở Việt nam là

thang máy của các hãng hàng đầu thế giới như OTIS, SCHINDLER, MITSUBISHI,HITACHI…

Cho đến nay trên thế giới có khoảng 55 đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thangmáy, nhìn chung thang máy đang hoạt động đảm bảo điều kiện an toàn, chất lượng,trang trí nội thất đã có nhiều tiến bộ

1.1.3 Phân loại thang máy:

Thang máy hiện nay được thiết kế chế tạo rất nhiều kiểu khác nhau để phù hợpvới mục đích sử dụng của từng công trình Và được phân loại như sau:

+ Thang máy chuyên chở người : loại

này chuyên dùng để vận chuyển hành khách giữa

các tầng lầu khác nhau trong tòa nhà, có tốc độ

vận chuyển đến 1,4 m/s và tải trọng nâng đến

1000 KG Thang máy chở người tốc độ cao

chuyên chở từ 350kg ÷ 1600kg, phục vụ lên tới

30 tầng với tốc độ lên tới 2.5m/s Thang máy tải

khách được trang bị rất chi tiết và an toàn phù

hợp với các khách sạn, cao ốc, văn phòng, trung

tâm thương mại

+ Thang máy chuyên chở người có hàng đi kèm: loại này dùng trong khu

siêu thị, khu triển lãm

+ Thang máy chuyên chở bệnh nhân:

loại này chuyên dùng cho các bệnh viện, khu

điều dưỡng Khác với thang máy tải khách,

thang máy này có kích thước cửa và phòng cabin

rộng và dài hơn, thuận tiện cho việc vận chuyển

bệnh nhân hay các thiết bị y tế Hệ thống này

cũng phải yêu cầu hoạt động êm, thuận tiện,

điểm dừng chính xác, điều khiển trong trường

hợp khẩn cấp Ðặc biệt, thang máy bệnh viện

thường được thiết kế có lan can mềm để chống

những va đập

+ Thang máy chuyên chở hàng có người đi kèm: loại này dùng để vận

chuyển hàng, vật liệu, máy móc có người điều hành đi kèm Thường dùng trong cácnhà máy công xưởng, kho hàng…

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang 3

Buồng thang máy chở bệnh

nhân Buồng thang máy chở người

Thang máy dùng vận chuyển

hàng hóa

+ Thang máy chuyên chở hàng

không có người đi kèm: loại này chuyên để

chở vật liệu, thức ăn trong khách sạn lớn, nhà

ăn tập thể, đặc điểm của thang máy loại này là

chỉ điều khiển ở ngoài ca bin Với loại thang

này, điểm dừng được thiết kế phù hợp với việc

bốc dỡ hàng hóa hay thức ăn, nghĩa là khi thang

dừng không cần phải bằng tầng mà phải ở 1 vị

trí thuận lợi để dể dàng lấy hàng hóa từ trong

thang máy ra

1.1.3.2 Theo hệ thống dẫn động :

- Thang máy dẫn động điện : loại này dẫn động ca bin lên xuống nhờ động cơđiện truyền qua hộp giảm tốc puly ma sát hoặc tang cuộn cáp, chính nhờ ca bin đượctreo bằng cáp mà hành trình lên xuống của nó không bị hạn chế

- Thang máy thuỷ lực ( xylanh-pit tông), đặc điểm của loại thang máy này là,hiện nay thang máy thuỷ lực với hành trình tối đa là 18 mét Vì vậy không chuyên chởngười và hàng hoá ở các công trình cao tầng

1.1.3.3 Theo vị trí đặt bộ tời kéo:

- Bộ tời kéo đặt phía trên giếng thang

- Bộ tời kéo đặt phía dưới giếng thang

- Dẫn động ca bin lên xuống bằng bánh răng ,thanh răng và bộ tời đặt ở nóccabin

- Đối với thang máy thuỷ lực buồng máy được đặt ở tầng trệt của công trình

1.1.3.4 Theo hệ thống vận hành :

+ Theo mức độ tự động:

- Loại nửa tự động

- Loại tự động

+ Theo tổ hợp điều khiển :

- Điều khiển đơn

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang 4

- Điều khiển kép.

- Điều khiển theo nhóm

+ Theo vị trí điều khiển:

- Điều khiển trong ca bin

- Điều khiển ngoài ca bin

- Điều khiển trong và ngoài ca bin

1.1.3.5 Theo các thông số cơ bản:

+ Theo tốc độ di chuyển của ca bin:

1.1.3.6 Theo kết cấu của bộ tời kéo

+ Theo kết cấu của bộ tời kéo

- Bộ tời kéo có bộ giảm tốc

- Bộ tời kéo không có bộ giảm tốc : thường dùng cho loại thang máy cótốc độ ( V > 2,5 m/s)

- Bộ tời kéo sử dụng động cơ một tốc độ, hai tốc độ, động cơ điều chỉnh

về cấp, động cơ điều chỉnh tuyến tính ( Lim – linear Introduction moto)

- Bộ tời kéo có puly ma sát hoặc tang cuốn cáp để dẩn động cho ca bin lênxuống, có puly ma sát thì khi puly quay kéo theo cáp chuyển động là nhờ masát sinh ra giữa ma sát của puly và cáp loại này đều phải có đối trong

+ Theo hệ thống cân bằng :

- Có đối trọng

- Có cáp hoặc xích cân bằng dùng cho thang máy có hành trình lớn

- Không có cáp hoặc xích cân bằng

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang 5

+ Theo cách treo ca bin và đối trọng:

- Treo trực tiếp vào dầm trên của ca bin

- Có pulăng cáp ( không qua puly trung gian ) vào dầm trên của ca bin

+ Theo hệ thống của ca bin

- Đóng mở bằng tay khi ca bin dừng đúng tầng thì phải có người ở tronghoặc ngoài cửa tầng đóng, mở cửa ca bin và cửa tầng

- Đóng mở nửa tự động : khi ca bin dừng đúng tầng thì cữa ca bin và cửatầng tự động mở, khi đóng phải dùng tay hoặc ngược lại

- Đóng mở cửa tự động : khi ca bin dừng đúng tầng thì cửa ca bin và cửatầng tự động đóng mở ,và đóng nhờ một cơ cấu đặt ở đầu cửa của ca bin theokết cấu của cửa:

 Cánh cửa dạng cửa xếp lùi về một phía hoặc hai phía

 Cánh cửa dạng tấm (panel) đóng, mở bản lề một cánh hoặc hai cánh

 Cánh cửa dạng tấm: mở về hai phía, đối với thang máy có đối trọng ởbên cạnh

- Thông số của ca bin:

 Thang máy có một cửa

 Thang máy có hai cửa đối xứng

 Loại hai cửa vuông góc nhau

+ Theo bộ phận hãm an toàn cho ca bin :

- Hãm tức thời: loại này thường dùng cho thang máy có tốc độ thấp

- Hãm êm: loại này thường dùng cho thang máy có tốc độ lớn hơn 45m/ph

và thang máy chở bệnh nhân

+ Theo vị trí của ca bin và đối trọng giếng thang:

- Đối trọng bố trí phía sau

- Đối trọng bố trí một bên ( trong một số trường hợp đối trọng có thể bốtrí ở một vị trí mà không cùng chung giếng thang với ca bin )

+ Theo quỹ đạo di chuyển của ca bin:

- Thang máy thẳng đứng: là loại thang máy có ca bin di chuyển theophương thẳng đứng, hầu hết các thang máy đang sử dụng thuộc loại này

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang 6

- Thang máy nghiêng: là loại thang máy có ca bin di chuyển một góc sovới phương thẳng đứng

- Thang zíc zắc: là loại thang máy có ca bin di chuyển theo đường zíc zắc

1.1.4 Cấu tạo chung của thang máy :

Cơ cấu thang máy được chia ra làm 03 khu vực :

1.1.4.1 Khu vực phòng máy (Machine Room): bao gồm

- Tủ điều khiển (Control panel: Bao gồm mạch động lực, Mạch điêu khiển(PLC, mạch vi xử lý) Rơ le, contactơ…

- Động cơ điện và hộp số (Moto & Gear): được gắn đồng truc với nhau, tùy vàocông suất vá tốc độ người ta chọn loại động cơ và hộp số tương ứng

- Phanh hãm (Break Moto): cơ cấu phanh điện từ, bình thường phanh kẹp chặttrục động cơ, khi động cơ điện chạy thì phanh mới mở ra

- Phát tốc (Encoder): gắn đồng trục với động cơ, đưa tín hiệu hồi tiếp về bộVVVF

- Thắng cơ (Govenor): khi có sự cố thang máy chạy quá vận tốc định mức, bộthắng cơ sẽ tác động làm cho thang máy đứng ngay lập tức và bám chặt vào Railcarbin

- Cáp & Puly : cáp để nối giữa đầu carbin và đối trọng, cáp được gắn vào Pulykéo carbin và đối trọng lên xuống nhờ lực ma sát

1.1.4.2 Khu vực hố thang (Hoistway ):

- Buồng thang (Cabin): là nơi hành khách sử dụng, trong đó có đèn chiếu sáng, quạt, nút gọi tầng

- Cửa cabin: đóng mở bằng động cơ điện nhỏ thường là từ 500W-1000W

- Hệ thống sensor hai bên cánh cửa cabin: khi gặp vật cản che giữa 02 cánh cửa, thì mạch điều khiển sẽ cho lệnh mở cửa ra ngay lập tức

- Rail cabin & Rail đối trọng: dùng để dẫn hướng cabin và đối trọng di chuyển theo phương thẳng đứng dọc suốt hành trình

- Đối trọng

- Công tắc giới hạn: gắn ở đầu và cuối hành trình thang máy, dùng để cưỡng bức cho thang dừng khi hệ thống dừng tầng bằng điện tử làm việc bị sai, hoặc khi mới đóng điện khởi động thang (Reset)

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang 7

- Sensor và cờ: dùng để báo về mạch điều khiển vị trí đổi tốc độ và dừng tầng.

- Dây điện dẻo (Travelling cable): nối giữa cabin và tủ điều khiển, truyền tín hiệuqua lại lẫn nhau Gắn ở đáy cabin và di chuyển lên xuống theo buồng thang

- Dây điện dọc hố (Hoistway belong cable): kết nối đèn báo tầng, báo chiều, nút gọi tầng, công tắc cửa, công tắc giới hạn với tủ điều khiển

1.1.4.3 Khu vưc cửa tầng (Landing Door) :

- Đèn báo tầng, báo chiều: báo cho hành khách biết thang máy đang ở đâu, hoạt động theo chiều nào

- Nút gọi tầng: hành khách gọi thang đến vị trí mình đang đứng

- Cửa tầng: luôn đóng, chỉ mở khi thang dừng ngay tầng đó và cửa cabin cùng mở

* Có nhiều kiểu dạng khác nhau của thang máy, nhưng cùng có một số bộ phậnchính: cơ cấu dẫn động, cabin dùng hệ thống treo cabin, cơ cấu đóng mở cửa cabin vàphanh an toàn bảo đảm cho cabin không bị rơi tự do khi có sự cố, cáp nâng, đối trọngcân bằng với trọng lượng cabin (và một phần trọng lượng người và hàng trong cabin);

hệ thống ray dẫn hướng cho cabin và đối trọng, bộ phận giảm chấn cho cabin và đốitrọng đặt ở đáy giếng thang, bộ hạn chế tốc độ tác động lên phanh an toàn để dừngcarbin khi tốc độ vượt quá giới hạn cho phép, tủ điện điều khiển cùng các trang thiết bịđiện để điều khiển tự động thang máy hoạt động theo đúng chức năng yêu cầu và đảmbảo an toàn khi sử dụng Ngày nay, loại thang máy dẫn động bằng tời điện có puly masát là thông dụng nhất

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang 8

Đối trọng

Cabin

Sơ đồ dẫn động thang máy cơ bản

1.2.ĐẶC ĐIỂM TRUYỀN ĐỘNG CHO THANG MÁY NHÀ CAO TẦNG 1.2.1 Đặc điểm truyền động:

Khi động cơ hoạt động, truyền momen xoắn cho trục vào của hộp giảm tốc.Thông qua hộp giảm tốc truyền chuyển động cho cabin, trục vào của hộp giảm tốcđược nối với động cơ thông qua khớp nối trục đàn hồi, trục ra của hộp giảm tốc có gắntang Cáp dẫn động được cố định trên cabin vắt qua tang và con lăn rồi nối cố định trênđối trọng Con lăn có tác dụng dẫn hướng chuyển động cho cabin Đối trọng, cáp nâng

là những bộ phận của hệ thống cân bằng trong thang máy để cân bằng với trọng lượngcabin và tải trọng nâng

Để đảm bảo mức độ êm dịu và độ dừng chính xác khi phanh, trước khi phanh

cơ khí làm việc, người ta hạ tốc độ quay của động cơ xuống tốc độ quay nhỏ Chọn bộtruyền trục vít bánh vít có ưu điểm là: tỉ số truyền lớn, làm việc êm, có khả năng tựhãm và chịu tải trọng lớn nhưng cũng tồn tại những nhược điểm như hiệu suất thấp,cần dùng vật liệu đắt tiền để làm bánh vít

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang 9

Sơ đồ nguyên lý truyền động

1.2.2.Phạm vi hoạt động của thang máy:

- Thang máy hoạt động với hai cấp tốc độ khác nhau nhằm đảm bảo độ êm,tạo cảm giác dể chịu cho hành khách đi thang máy

- Cho phép nhiều người ấn nút gọi tầng và ưu tiên cho người gọi tầng gầnbuồng thang nhất Nếu người đầu tiên gọi tầng để đi lên thì cho phép những người tiếptheo gọi tầng đi lên

- Nếu tầng gọi lớn hơn tầng hiện tại và bé hơn tầng đặt, cho phép rước khách

đi lên

- Nếu tầng gọi bé hơn tầng hiện tại và lớn hơn tầng đặt, cho phép rước khách

đi xuống Cho phép khách ấn nhiều nút ấn đặt tầng khác nhau và ưu tiên tầng đặt gầnbuồng thang nhất

- Khi buồng thang dừng, ta tạo ra một thời gian trể để mở /đóng cửa buồngthang, cửa ở các tầng Nếu sau đó không còn khách nào gọi tầng, đặt tầng thì buồngthang tiếp tục đứng yên cho đến khi có người gọi tầng

- Trong truyền động, nâng hạ buồng thang cũng như truyền động đóng mởcửa buồng thang, cửa tầng chúng ta có thể sử dụng động cơ điện một chiều hoặcđộng cơ không đồng bộ ba pha

1.2.3.Phân loại hệ thống truyền động:

* Hiện nay tồn tại rất nhiều loại thang máy từ đơn giản nhất đến hiện đại nhất.

* Tương ứng các hệ thống truyền động điện và điều khiển thang máy có thể chialàm bốn loại:

a) Hệ thống truyền động thang máy bằng động cơ điện xoay chiều với điềukhiển bằng rơle và công tắc tơ Hệ thống này có ưu điểm là đơn giản giá thành hạ,nhưng có nhược điểm là không đáp ứng được biểu đồ tốt nhất của buồng thang vàlàm việc không thật tin cậy vì các tiếp điểm của rơle và công tắc tơ có thể bị màimòn và hỏng hóc khi đóng cắt nhiều lần

Do những ưu khuyết điểm trên đây hệ thống loại này thường được dùng trong các thang máy chạy chậm và tốc độ trung bình.

b) Hệ thống truyền động thang máy bằng động cơ điện xoay chiều điều khiểnbằng bộ biến tần bán dẫn

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang

10

Ưu điểm của loại hệ thống này là làm viêc rất tin cậy vì không có tiếp điểm và

có thể điều khiển tốc độ động cơ để đạt được biểu đồ tôc độ tốt nhất của buồng thang Tất nhiên sơ đồ điều khiển sẽ phức tạp hơn và giá thành cao hơn loại trên.

Hệ thống loại thứ hai này thường được dùng trong các thang máy tốc độ chạy nhanh

một chiều để đạt được biểu đồ tốc độ tối ưu của buồng thang Tất nhiên giá thành của loại hệ thống này cao hơn nhiều so với hai loại trên.

Hệ thống này chỉ dùng ở các thang máy chạy nhanh hoặc cao tốc.

d) Hệ thống truyền động thang máy bằng bộ biến đổi thyristor và động cơđiện một chiều (hệ T-D) với sự điều khiển bằng các thiết bị bán dẫn, ở hệ thống loạinày, người ta dùng một bộ biến đổi thyristor biến dòng điện xoay chiều thành dòngđiện một chiều để cung cấp điện cho một động cơ điện một chiều nâng hạ buồngthang

thứ ba hệ thống loại này bao gồm ít thiét bị hơn và do đó giá thành hạ hơn, hiệu suất cao hơn Hệ thống loại này cũng được sử dụng ở các thang máy chạy nhanh hoặc cao tốc.

1.2.4.Quy trình hoạt động của thang máy:

- Ấn Start → Thang máy sẵn sàng làm việc.

- Khi có lệnh Gọi Tầng, hệ thống tiến hành so sánh vị trí hiện hành của buồngthang và vị trí Gọi Tầng:

 Nếu vị trí Gọi Tầng bằng vị trí hiện hành của buồng thang, buồngthang sẽ không di chuyển

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang

11

 Nếu vị trí Gọi Tầng lớn hơn vị trí hiện hành của buồng thang, buồngthang sẽ di chuyển đi lên.

 Nếu vị trí Gọi Tầng nhỏ hơn vị trí hiện hành của buồng thang, buồngthang sẽ di chuyển đi xuống

* Buồng thang di chuyển đến khi vị trí hiện hành của buồng bằng vị trí GọiTầng thì buồng thang sẽ dừng lại đón khách và đợi lệnh Đến Tầng

- Khi có lệnh Đến Tầng, hệ thống tiến hành so sánh vị trí hiện hành của buồngthang và vị trí Đến Tầng :

 Nếu vị trí Đến Tầng lớn hơn vị trí hiện hành của buồng thang, buồngthang sẽ di chuyển đi lên

 Nếu vị trí Đến Tầng nhỏ hơn vị trí hiện hành của buồng thang, buồngthang sẽ di chuyển đi xuống

* Buồng thang di chuyển đến khi vị trí hiện hành của buồng thang bằng vị tríĐến Tầng, buồng thang sẽ dừng lại trả khách và tiếp tục kiểm tra các lệnh chính vàlệnh lưu

- Trong lúc Thang máy đang phục vụ hành khách, cho phép các lệnh quá giang

đi cùng chiều với chiều di chuyển của buồng thang, còn các lệnh đi ngược chiều vớichiều di chuyển của buồng thang sẽ được lưu vào lệnh lưu chờ giải quyết sau

- Khi Thang máy thực hiện xong lệnh chính sẽ tiến hành thực hiện lệnh lưu theochế độ ưu tiên như sau:

 Nếu buồng thang đi lên sẽ ưu tiên những lệnh Gọi Tầng đi lên củanhững tầng phía trên và Gọi Tầng đi xuống của tầng trên cùng, sau đóđến các lệnh Gọi Tầng đi xuống của những tầng phía dưới

 Nếu buồng thang đi xuống sẽ ưu tiên những lệnh Gọi Tầng đi xuốngcủa những tầng phía dưới và Gọi Tầng đi lên của tầng dưới cùng, sau

đó đến các lệnh Gọi Tầng đi lên của những tầng phía trên

- Khi ấn Stop → hệ thống ngừng làm việc Nút ấn Stop chỉ có tác dụng khibuồng thang đã dừng và trong buồng thang không có người Sau đó đưa hệ thống vềlại trạng ban đầu

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang

12

- Trong trường hợp có sự cố, ấn nút dừng khẩn cấp, buồng thang sẽ dừng lại ởtầng gần nhất

CHƯƠNG II

ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT VÀ TRANG THIẾT BỊ

CỦA MỘT THANG MÁY THÔNG DỤNG

2.1.Đặc tính chung:

Ở một số thang máy, bộ hãm bảo hiểm và bộ hệ thống hạn chế tốc độ cònđược trang bị cho cả đối trọng Hệ thống điều khiển thang máy là toàn bộ các trangthiết bị và linh kiện điện, điện tử bán dẫn Đảm bảo cho thang máy hoạt động theođúng chức năng yêu cầu và đảm bảo an toàn Thang máy chở người thường dùngnguyên tắc kết hợp điều khiển để cho năng suất cao (dùng một lúc có thể nhận nhiềulệnh điều khiển hoặc gọi tầng) Các nút ấn ở cửa tầng cho phép hành khách gọi cabin đến tầng đang đứng, các đèn tín hiệu ở cửa tầng và trong ca bin cho biết trạngthái làm việc của thang máy và vị trí của

cabin

- Tốc độ: 60m/phút

- Số điểm dừng: 05 (GF, 1F, 2F, 3F, 4F)

- Cửa vào: 05 ở phía trước

- Chiều sâu đáy hố: 1.500 mm

- Overhead: 4.200 mm

- Kích thước hố thang: rộng(W) 1.800 x

sâu(D) 1.450 (mm)

- Vị trí đặt máy: ngay bên trên hố thang

- Nguồn điện động cơ: 3 phase 380V –

Hình 2.1: Sơ đồ cấu tạo của loại thang máy chở người thông dụng nhất dẫn

động bằng tời điện với puly dẫn cáp bằng ma sát

2.2.Các trang thiết bị của thang máy:

2.2.1 Trang thiết bị của thang máy

Mặc dầu thang máy và máy nâng có kết

cấu đa dạng nhưng trang thiết bị chính của

thang máy hoặc máy nâng gồm có: buồng

thang, tời nâng, cáp treo buồng thang, đối

trọng, động cơ truyền động, phanh hãm

điện từ và các thiết bị điều khiển

Tất cả các thiết bị của thang máy được bố

trí trong giếng buồng thang (khoảng không

gian từ trần của tầng cao nhất đến mức sâu

của tầng 1), trong buồng máy (trên trần

của tầng cao nhất) và hố buồng thang

(dưới mức sàn tầng) Bố trí các thiết bị của

một thang máy được biểu diễn trên hình

2-2

Các thiết bị thang máy gồm: 1 động cơ

điện; 2 Puli; 3 Cáp treo; 4 Bộ phận hạn

chế tốc độ; 5 Buồng thang; 6 Thanh dẫn

hướng; 7 Hệ thống đối trọng; 8 Trụ cố

định; 9 Puli dẫn hướng; 10 Cáp liên động;

11 Cáp cấp điện; 12 Động cơ đóng, mở

cửa buồng thang.

a) Thiết bị lắp trong buồng máy

+ Cơ cấu nâng

Trong buồng máy lắp hệ thống tời nâng

-hạ buồng thang 1(cơ cấu nâng) tạo ra lực

kéo chuyển động buồng thang và đối

trọng

Cơ cấu nâng gồm có các bộ phận: bộ

phận kéo cáp (puli hoặc tang quấn cáp),

hộp giảm tốc, phanh hãm điện từ và động

cơ truyền động Tất cả các bộ phận trên

được lắp trên tấm đế bằng thép Trong

thang máy thường dùng hai cơ cấu nâng:

(hình 9-4)

- Cơ cấu nâng có hộp tốc độ (H.2-3a)

- Cơ cấu nâng không có hộp tốc độ (H.2-3b)

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang

14

Cơ cấu nâng không có hộp tốc độ thường được sử dụng trong các thang máy tốc độ cao

+ Tủ điện: trong tủ điện lắp ráp cầu dao tổng, cầu chì các loại, công tắc tơ và rơle trung gian

+ Puli dẫn hướng

+ Bộ phận hạn chế tốc độ 4 làm việc phối hợp với phanh bảo hiểm bằng cáp liên động 10 để hạn chế tốc độ di chuyển của buồng thang

H 2-3 Cơ cấu nâng

a) Cơ cấu nâng có hộp tốc độ; b) Cơ cấu nâng không có hộp tốc độ

1 Động cơ truyền động; 2 Phanh hãm điện từ; 3 Hộp tốc độ; 4 Bộ phận kéo cáp

b) Thiết bị lắp trong giếng thang máy

+ Buồng thang: trong quá trình làm việc, buồng thang 5 (h.9-3) di chuyển trong giếng thang máy dọc theo các thanh dẫn hướng 6 Trên nóc buồng thang

có lắp đặt thanh bảo hiểm, động cơ truyền động đóng - mở cửa buồng thang 12 Trong buồng thang lắp đặt hệ thống nút bấm điều khiển, hệ thống đèn báo, đèn chiếu sáng buồng thang, công tắc liên động với sàn của buồng thang và điện thoại liên lạc với bên ngoài trong trường hợp thang mất điện Cung cấp điện cho buồng thang bằng dây cáp mềm 11

+ Hệ thống cáp treo 3 (h.9-3) là hệ thống cáp hai nhánh một đầu nối với buồng thang và đầu còn lại nối với đối trọng 7 cùng với puli dẫn hướng 9

+ Trong giếng của thang máy còn lắp đặt các bộ cảm biến vị trí dùng để chuyển đổi tốc độ động cơ, dừng buồng thang ở mỗi tầng và hạn chế hành trình nâng - hạ của thang máy

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang

15

c) Thiết bị lắp đặt trong hố giếng thang máy

Trong hố giếng thang máy lắp đặt hệ thống giảm xóc là hệ thống giảm xóc và giảm xóc thuỷ lực tránh sự va đập của buồng thang và đối trọng xuống sàn của giếng thang máy trong trường hợp công tắc hành trình hạn chế hành trình xuống bị sự cố (không hoạt động).

2.2.2 Các thiết bị chuyên dùng trong thang máy

a) Phanh hãm điện từ: Về kết cấu, cấu tạo, nguyên lý hoạt động giống như

phanh hãm điện từ dùng trong các cơ cấu của cầu trục

b) Phanh bảo hiểm ( phanh dù): có nhiệm vụ là hạn chế tốc độ di chuyển của

buồng thang vượt quá giới hạn cho phép và giữ chặt buồng thang tại chỗ bằng cách ép vào hai thanh dẫn hướng trong trường hợp bị đứt cáp treo Về kết cấu và cấu tạo, phanh bảo hiểm có ba loại:

- Phanh bảo hiểm kiểu nêm dùng để hãm khẩn cấp

- Phanh bảo hiểm kiểu kìm (h 2-4) dùng để hãm êm

- Phanh bảo hiểm kiểu lệch tâm dùng để hãm khẩn cấp.

H 2-4 Phanh bảo hiểm kiểu kìm

1 Thanh dẫn hướng; 2 Gọng kìm; 3 Dây cáp liên động cơ với bộ hạn chế tốc độ; 4

Tang- bánh vít; 5 NêmPhanh bảo hiểm lắp đặt trên nóc của buồng thang, hai gọng kìm 2 trượt dọc theo hai thanh dẫn hướng 1.Nằm giữa hai cánh tay đầu của gọng kìm có nêm 5 gắn chặt với hệ truyền lực trục vít và tang - bánh vít 4 Hệ truyền lực bánh vít - trục vít có hai dạng ren: bên phải là ren phải, còn phần bên trái là ren trái Khi tốc độ của buồng thang thấp hơn trị số giới hạn tối đa cho phép, nêm 5 ở hai đầu của trục vít ở vị trí xa nhất so với tang - bánh vít 4, làm cho hai gọng kìm 2 trượt bình thường dọc theo thanh dẫn hướng 1 Trong trường hợp tốc độ của buồng thang vượt quá giới hạn cho phép, tang - bánh vít 4 sẽ quay theo chiều để kéo dài hai đầu nêm 5 về phía mình, làm cho hai gọng kìm 2 ép chặt vào thanh dẫn hướng, kết quả sẽ hạn chế được tốc độ di chuyển của buồng thang và trong trường hợp bị đứt cáp treo, sẽ giữ chặt buồng thang vào hai thanh dẫn hướng

Học Viên: Vũ Bảo Toàn – Tự Động Hóa –K24 Trang

16