Muốn vậy cần tập trung làm tốt các việc sau : - Tiếp tục đẩy mạnh cải tạo vờn tạp, xây dựng cácmô hình vờn cho phù hợp với từng địa phơng.. Bài mới : Hoạt động của GV và Theo em, thiết
Trang 1Ngày soạn: 14/9/2014 Ngày dạy: 15/9/2014 Tiết: 1 Bài mở đầu: Giới thiệu nghề làm vờn
A MụC TIÊU: HS phải:
- Biết đợc vị trí và vai trò, triển vọng của nghề làm vờn
- Nắm đợc mục tiêu nội dung chơnhg trình nghề làm vờn
- Góp phần nâng cao chất lợng bữa ăn hàng ngày
- Cung cấp những chất dinh dỡng có nhiều chất
đạm, chất béo, vitamin
- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biếnthực phẩm, nguyên liệu cho ngành, thủ côngnghiệp nguyên liệu làm thuốc chữa bệnh
- Ngoài ra nghề làm vờn góp phần làm đẹp thêmcho đời nhờ các vờn hoa, cây cảnh từ các nơi côngcộng đến mỗi gia đình
* Tóm lại : Nghề làm vờn có vị trí rất quan trọng,
tạo ra nhiều sản phẩm cho xã hội, mang lại hiệu quảkinh tế cao, tăng thu nhập cho ngời lao động
II, Đặc điểm của nghề làm v ờn :
1 Đối t ợng lao động :
Đối tợng lao động của nghề làm vờn là các câytrồng có giá trị kinh tế và dinh dỡng cao, bao gồmcác loại cây rau, cây ăn quả, cây hoa, cây cảnh,cây dợc liệu, cây lấy gỗ,
2 Mục đích lao động :
Làm vờn nhằm tận dụng đất đai, điều kiện thiênnhiên, lao động sản xuất ra những nông sản có giátrị cung cấp cho ngời tiêu dùng, góp phần tăng thêmthu nhập
3 Nội dung lao động :
Nghề làm vờn bao gồm các công việc sau :
- Làm đất : Bao gồm các thao tác cày, bừa, đập
nhỏ đất, lên luống,
Gieo trồng : Bao gồm các thao tác xử lí hạt, gieo
-ơm cây và trồng cây
- Chăm sóc : Bao gồm các thao tác làm cỏ, vun xới,
tới nớc, bón phân, tỉa cây, cắt cành tạo hình,phun thuốc trừ sâu,
- Thu hoạch : Bằng cách nhổ, cắt, hái, chặt,
- Chọn, nhân giống cây : Bằng các phơng pháp
lai tạo giâm, chiết cành, ghép cây,
- Bảo quản, chế biến : Bao gồm các thao tác phơi
Trang 2trong những điều kiện
nào ? (về thời tiết, khí
xe cải tiến, dao ghép cây, quang gánh,
5 Điều kiện lao động :
Chủ yếu hoạt động ở ngoài trời với không khíthoáng mát, nhng cũng phải chịu ảnh hởng củanhững tác động thiên nhiên nh nhiệt độ, ánhnắng, ma, gió, tiếp xúc với hoá chất (phân bón,thuốc trừ sâu, ) T thế làm việc thờng xuyên thay
đổi tuỳ theo từng công việc
2 Tâm sinh lí :
- Phải yêu thích nghề làm vờn
- Phải có tính cần cù, tỉ mỉ, có khả năng quansát, phân tích tổng hợp, có t duy kinh tế và hiểubiết về thẩm mĩ
- Có ớc vọng tạo ra những giống cây trồng tốt vàtrở thành ngời kinh doanh vờn giỏi
3 Sức khoẻ :
- Phải có sức khoẻ tốt, dẻo dai, có khả năng thíchứng với hoạt động ngoài trời
- Có đôi mắt tinh tờng, bàn tay khéo léo
4 Nơi đào tạo :
Tại các khoa trồng trọt của các trờng sơ cấp, trungcấp Cao đẳng và đại học Nông nghiệp
IV, Tình hình và ph ơng h ớng phát triển nghề làm v ờn ở n ớc ta :
1 Tình hình nghề làm v ờn :
- Phong trào phát triển kinh tế vờn còn cha mạnh,
số lợng vơng tạp còn nhiều, diện tích vờn còn hẹp,cha chú ý đến đầu t cơ sở vật chất, còn sử dụnggiống xấu, kĩ thuật nuôi trồng kém nên hiệu quảkinh tế thấp
- Nguyên nhân là do ngời làm vờn cha có ý thức
đầu t, thiếu vốn, thiếu giống tốt, không mạnh dạncải tạo vờn, cha nhạy bén với kinh tế thị trờng
2 Triển vọng nghề làm v ờn ở n ớc ta
ở nớc ta hiện nay, nghề làm vờn ngày càng đợckhuyến khích phát triển nhằm sản xuất ra nhiềusản phẩm hàng hoá cung cấp cho ngời tiêu dùng, choxuất khẩu và nguyên liệu cho công nghiệp chế
Trang 3để tiếp tục đẩy mạnh
nghề làm vơng ở nớc ta
hiện nay ?
biến
Muốn vậy cần tập trung làm tốt các việc sau :
- Tiếp tục đẩy mạnh cải tạo vờn tạp, xây dựng cácmô hình vờn cho phù hợp với từng địa phơng
- Khuyến khích phát triển vờn đồi, vờn rừng,trang trại ở vùng trung du, miền núi góp phần phủxanh đất trống, đồi trọc, xây dựng mở mang cácvùng kinh tế mới
- Áp dụng các tiến bộ kĩ thuật nh trồng các giốngcây, con tốt, các phơng pháp nhân giống nhanh,
có kết quả cao, phòng trừ sâu bệnh bằng các biệnpháp sinh học
- Mở rộng mạng lới hội làm vờn
- Xây dựng các chính sách về đất đai, tài chính, tín dụng phù hợp để khuyến khích phát triển nghề làm vờn
D CủNG Cố:
- Hs nhắc lại các nội dung theo mục tiêu của bài
Ngày soạn: 14/9/2014 Ngày dạy: 15/9/2014
Tiết 2: nguyên tắc thiết kế và quy hoạch vờn
A Mục tiêu :
- Giúp học sinh nắm đợc quy trình thiết kế quy hoạch vờn và một số mô hìnhvờn ở các vùng sinh thái
- Học sinh có kĩ năng t duy, thực hành, tập thiết kế quy hoạch vờn
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu thích khoa học, hăng say lao động, yêu thíchnghề làm vờn
CH : 1/ Nêu những đặc điểm của nghề làm vờn
2/ Tình hình và triển vọng nghề làm vờn ở nớc ta hiện nay
là gì ?
3 Bài mới :
Hoạt động của GV và
Theo em, thiết kế,
quy hoạch vờn có ý
- Để thiết kế, quy hoạch vờn – ao – chuồng – nhà
ở – công trình phụ thật khoa học, hợp lí để tiếtkiệm đất phải biết chọn cây trồng, vật nuôi phùhợp có năng suất cao, phẩm chất tốt, phải nêu ra đ-
ợc quy trình xây dựng và cải tạo vờn là việc cầnthiết có tác dụng quan trọng trong việc phát triểnkinh tế vờn ở gia đình
Trang 4Em hiểu thế nào là hệ
sinh thái V.A.C ?
Các yếu tố Vờn, Ao,
Chuồng trong hệ sinh
thái V.A.C có vai trò và
quan hệ với nhau nh thế
nào ?
Vậy việc thiết kế, quy
hoạch vờn theo hệ sinh
thái V.A.C cần phải căn
2 Khái niệm về hệ sinh thái V.A.C :
-V.A.C là chữ đầu của ba chữ Vờn – Ao –Chuồng V.A.C là một hệ sinh thái, trong đó có sựkết hợp chặt chẽ hoạt động làm vờn, nuôi cá vàchăn nuôi Trong hệ sinh thái này có mối liên quanqua lại chặt chẽ : Vờn trồng cây vừa để lấy sảnphẩm cho ngời, vừa lấy thức ăn để chăn nuôi giasúc, nuôi cá ; Ao là nguồn nớc tới cho cây trong vờn,làm vệ sinh cho gia súc và lấy bùn bón cho cây ;Chuồng chăn nuôi vừa để lấy thịt, lấy trứng chongời, vừa lấy phân bón cho cây và làm thức ăn chocá
- V.A.C có cơ sở chắc chắn dựa trên “Chiến lợctái sinh”
- V.A.C cung cấp thực phẩm cho bữa ăn hàngngày nh rau, quả, cá, trứng tăng thêm chất dinh d-ỡng Tạo ra nhiều loại sản phẩm hàng hoá cung cấpcho xã hội nh thực phẩm, nguyên vật liệu, dợc liệu,củi, gỗ, Có tác dụng bảo vệ đất, chống xói mòn
và cải tạo môi trờng
- Căn cứ vào khả năng lao động, vật t, vốn vàtrình độ của ngời làm vờn mà tiến hành thiết kếvờn to (nhỏ), sử dụng các thiết bị kĩ thuật tiên tiếnhoặc chọn các giống cây trồng, vật nuôi quý đắttiền đòi hỏi kĩ thuật cao
4 Ph ơng châm :
- Thực hiện thâm canh cao, áp dụng các tiến bộkhoa học kĩ thuật, tập trung đầu t lao động, vật t,giống tốt, tận dụng tối đa khả năng đất đai, nguồnnớc, để có thu nhập cao trên mảnh vờn
- Phát huy tác dụng của cả hệ thống sinh tháiV.A.C (chú ý đến quan hệ, hỗ trợ giữa các loại câytrồng và vật nuôi nhằm đạt hiệu quả kinh tế caonhất)
- Lấy ngắn nuôi dài – tiến hành trồng cây ngắnngày nh rau, đậu xen với cây dài ngày khi cha kịpkhép tán để tận dụng đất đai, ánh sáng, năng lợngmặt trời để tăng thêm nguồn thu nhập và tạo
điều kiện cho cây lâu năm phát triển
- Làm dần từng bớc theo thời vụ, làm đến đâuphát huy tác dụng đến đó, việc làm trớc tạo điều
Trang 5Trong mỗi nội dung cần
5 Nội dung thiết kế :
Bao gồm các công việc sau :
a) Điều tra thu thập tình tình hình về đất đai,
khí hậu, nguồn nớc, điều kiện giao thông, thị ờng ở địa phơng
tr-b) Xác định phơng hớng mục tiêu sản xuất và tiêu thụ sản phẩm : Xác định các loại cây trồng,
vật nuôi chính ; mục tiêu cần đạt về sản lợng, chấtlợng trong những năm đầu và các năm sau
c) Lập sơ đồ vờn : Trớc hết phải xác định rõ vị
trí của nhà ở và công trìn phụ, sau đó đến khu
v-ờn, chuồng nuôi gia súc, ao thả cá và hệ thống dẫntiêu nớc
Cùng đó phải xác định đờng đi lại trong vờn, hệthống mơng máng, hàng rào bảo vệ,
d) Quy hoạch, thiết kế cụ thể : Trên cơ sở sơ đồ
thiết kế chung của vờn, tiến hành thiết kế chi tiếttừng khu vực nhà ở và công trình phụ, chuồngnuôi, ao cá, vờn nhà, vờn đồi, vờn rừng, trang trại
e) Lập kế hoạch xây dựng V.A.C, xác định các
b-ớc và thời gian thực hiện, các chi phí cần thiết.
D.Củng cố:
- GV hệ thống kiến thức của bài học
- Nhắc lại khái niệm về quy hoạch, thiết kế vờn ; Khái niệm hệ sinh thái V.A.C ; Các mô hình vờn điển hình ở các vùng sinh thái nớc ta
E.Dặn dò:
- Về nhà học bài theo vở ghi
- Liên hệ với thực tế tại địa phơng nơi em đang sống
Ngày soạn: 20/9/2014 Ngày dạy: 26/9/2014
Tiết 3-4: Cải tạo Và tu bổ vờn CŨ
A Mục tiêu :
- Giúp học sinh nắm đợc thực trạng vờn hiện nay và nắm đợc nguyên tắc cảitạo, tu bổ vờn
- Rèn kĩ năng xây dựng kế hoạch tu bổ, cải tạo vờn
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu thích lao động
B Chuẩn bị :
1 GV : Giáo án, tài liệu ; Địa điểm vờn để học sinh tham quan
Trang 62 HS : Vở ghi.
C Tiến trình dạy học :
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra :
CH : 1/ Nêu khái niệm hệ sinh thái V.A.C
2/ Nêu đặc điểm, mô hình vờn của vùng trung du miền núi
hiệu quả kinh tế cao ?
- Khi cải tạo, tu bổ vờn
I Thực trạng của v ờn hiện nay :
Những vờn đã có hiện nay cha đảm bảo yêu cầu
kĩ thuật và có những nhợc điểm sau :
a) Vờn :
- Đa số vờn hiện nay còn là vờn tạp, cơ cấu câytrồng không hợp lí, giống xấu, chăm sóc kém, sâubệnh nhiều, trồng quá dầy, lộn xộn, còn ít giốngtốt
- Đất vờn không đợc cải tạo nên năng xuất vờnthấp, hiệu quả kinh tế kém
b) Ao :
- Ao thờng bị cớm, bờ không đợc đắp kĩ nên nớc
rò rỉ nhiều, không có hệ thống dẫn nớc, tháo nớcnên nớc ao bị thiếu ô xi
- Kĩ thuật nuôi cha tốt
c) Chuồng :
- Diện tích chuồng còn hẹp, trống trải, không
đảm bảo vệ sinh, dịch bệnh dễ phát sinh
- Cha có giống tốt, thức ăn cha đủ chất dinh dỡng
II Nguyên tắc cải tạo, tu bổ v ờn :
Khi cải tạo tu bổ vờn cũ phải tuân theo nhữngnguyên tắc sau :
- Phải chọn cây, con có hiệu quả kinh tế cao vàphù hợp với điều kiện ở địa phơng
- Cải tạo, tu bổ vờn phải nhằm nâng cao hiệuquả kinh tế và trình độ ngời làm vờn
- Tuyệt đối không vì cải tạo, tu bổ vờn mà làmgiảm hiệu quả kinh tế
III Những công việc cần làm để cải tạo, tu bổ v
ờn :
1 V ờn :
- Phân tích hiện trạng của vờn xem có u, nhợc
điểm gì về cơ cấu cây trồng, cách sắp xếptrong vờn
- Xem xét việc sử dụng quy hoạch đất, cải tạo
đất, chống xói mòn
- Xem xét kĩ thuật trồng và hiệu quả của từngloại cây nh giống, sâu bệnh, sản lợng, tiêu thụ sảnphẩm
- Đánh giá chung và đề ra biện pháp khắc phục
2 Ao :
Đánh giá kĩ thuật xây dựng ao, hệ thống dẫn và
Trang 7- Việc đánh giá hiện
- Mỗi yếu tố trong hệ
sinh thái V.A.C cần phải
tiến hành các thao tác
cải tạo khác nhau
- Trong mỗi yếu tố cần
* Sau khi phân tích u nhợc điểm của từng yếu
tố V.A.C, thì tiến hành đáng giá chung về vị trí,mối liên hệ giữa các thành phần của V.A.C, giữaV.A.C với khu nhà ở, các công trình phụ, giữa toàn
bộ khu nhà và V.A.C với môi trờng xung quanh (khíhậu, địa hình, giao thông ) Trên cơ sở đó rút ranhững u điểm để phát huy và nhợc điểm đểkhắc phục và cải tạo trong kế hoạch cải tạo, tu bổvờn
4 Tiến hành xây dựng kế hoạch tu bổ, cải tạo v ờn :
- Xây dựng kế hoạch tu bổ, cải tạo chung cho cả
hệ thống bao gồm : Nhà ở, công trình phụ và từngthành phần của V.A.C Xác định thời gian và địnhhình sau khi cải tạo Phải vẽ sơ đồ của khu V.A.C cụthể
- Xác định mục tiêu về kĩ thuật và mục tiêu kinh
tế (năng suất, sản lợng, hiệu quả kinh tế và các mụctiêu khác)
5 Tiến hành tu bổ, cải tạo v ờn :
a) Vờn :
- Cải tạo về cấu trúc cây trồng bằng cách loại bỏcây bị sâu bệnh, năng suất thấp, tiến hành trồngxen những cây mới và khi cây mới đi vào sản xuấtthì loại thải dần hết cây cũ Những cây mới trồngphải là những giống tốt có năng suất cao, phẩmchất tốt, ít sâu bệnh
- Sửa sang lại hệ thống tiêu, tới nớc cho hợp lí.Bónthêm phân hữu cơ, bùn ao, phù xa và vôi để cảithiện kết cấu đất, giảm độ chua, làm cho đất đợctơi xốp
- áp dụng các tiến bộ kĩ thuật phù hợp với từng loạicây trồng ở các khâu từ khi gieo trồng, chăm sóc,phòng trừ sâu bệnh đến thu hoạch, bảo quảnnhân giống cây trồng Tiến hành trồng xen câyhợp lí trong vờn giữa cây ngắn ngày (rau, đậu, )với cây dài ngày
b) Ao :
- Diện tích ao tuỳ theo điều kiện từng nơi mà
to nhỏ khác nhau, nhng phải đảm bảo không bịocớm, rợp, cáo hệ thống cấp thoát nớc chủ động Bờ
áo phải đợc đắp cao, không để rò rỉ, sạt lở, cócống dẫn nớc và thoát nớc
- Xác định các loại cá nuôi trong ao : Loại nuôi
Trang 8có kích thớc khác nhau
Ngày soạn: 27/9/2014 Ngày dạy: 29/9-10/10/2014 Tiết 5-8: Thực hành : thiết kế vờn
A Mục tiêu :
- Giúp học sinh biết thiết kế vờn theo hệ sinh thái V.A.C đạt hiệu quả kinh tếcao phù hợp với địa phơng
- Học sinh biết tự thiết kế vờn theo hệ sinh thái V.A.C
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu thích lao động, say mê khoa học, ham hiểubiết
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3 Giảng bài mới :
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Giáo viên hớng dẫn học sinh
tham quan vờn mẫu, hớng dẫn
học sinh cách quan sát các yếu
tố trong hệ sinh thái V.A.C để
rút ra nhận xét và kinh nghiệm
cho bản thân mình và có thể
tự mình thiết kế, quy hoạch
v-ờn ở tại gia đình cho phù hợp
và đạt hiệu quả kinh tế cao
1 Tham quan v ờn mẫu :
- Hớng dẫn, tổ chức học sinh tham quanmột mô hình vờn mẫu đã cải tạo và đạthiệu quả kinh tế cao
- Nghe báo cáo về quy trình xây dựng
v-ờn, quy hoạch, cơ cấu cây trồng vật nuôi
- Sau khi tham quan cho học sinh nhậnxét về mô hình của hệ sinh thái V.A.C đó
có u điểm và nhợc điểm gì ? Từ đó rút rakinh nghiệm cho bản thân và có thể tựthiết kế, quy hoạch vờn theo hệ sinh tháiV.A.C ở gia đình cho phù hợp
B H ớng dẫn th ờng xuyên:
2 Tiến hành thiết kế :
- Giáo viên hớng dẫn học sinh, cho học sinh
số liệu cụ thể, Yêu cầu học sinh tự xâydựng bản thiết kế, quy hoạch mẫu vờn
- Học sinh thực hiện
- Giáo viên kiểm tra thu bài chấm lấy một
điểm thực hành
Trang 9Giáo viên xem xét - giúp học
- Về nhà học bài và liên hệ tại địa phơng về kĩ thuật trồng hoa
- Về nhà thực hành thiết kế, quy hoạch vờn tại gia đình
Ngày soạn:11 /10/2014 Ngày dạy: 13/10-20/10/2014 Tiết : 9-11 Thực hành : cải tạo vờn CŨ
A Mục tiêu :
- Học sinh đợc tham gia một số công việc cải tạo, tu bổ vờn công việc tu
bổ, cải tạo ao
- Học sinh biết áp dụng lí thuyết vào thực tế sản xuất
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu thích lao động, say mê khoa học, ham hiểubiết, biết quý trọng thành quả lao động
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Giáo viên hớng dẫn học sinh
- Tới nớc cho cây con (dùng ô doa tới nhẹ)
- Sửa sang lại bờ rào quanh vờn
* Học sinh tiến hành thực hành.
b Các công việc cần làm :
- Dùng dao phát quang xung quanh bờ ao,dọn sạch cỏ, thu gọn để gọn gàng
Trang 10- Giáo viên lại kiểm tra chất lợng môn học.
- Học sinh hoàn thành công việc và biết tu
2 Nh ợc điểm:
- Cây khó giữ đợc đặc tính của giống, rahoa kết quả muộn
- Thân cây cao, tán lá phát triển không
đều – khó khăn cho việc chăm sóc và phòngtrừ sâu bệnh
- Phơng pháp này chỉ thực hiện các trờnghợp:
+ Gieo hạt lấy cây làm gốc ghép+ Dùng cho việc lai tạo, chọn lọc giống+ Sử dụng với những cây cha có phơngpháp nhân giống tốt hơn
Trang 11Có mấy cách gieo hạt làm cây
giống ?
Trong hai cách gieo hạt, cách
nào tốt hơn ? Tại sao ?
- Nêu u, nhợc điểm của phơng
4 Ph ơng pháp gieo hạt làm cây giống:
- Gieo hạt ơm cây trên luống: Đảm bảo yêu
- Gieo hạt ơm cây trong bầu.
+ Chất độn bầu phải đợc xác định, chuẩn
+ Dùng túi bầu PE có đục lỗ, đảm bảo dinh dỡng trong bầu, kỷ thuật chăm sóc đúng
D Củng cố:
- Những điểm lu ý khi nhân giống bằng hạt
- Kỷ thuật gieo hạt
Trang 12Ngày soạn25/10/2014 Ngày dạy: 27/10-7/11/2014
TiÕt 14,15: kü thuËt nh©n gièng v« tÝnh
Trang 13đạt yêu cầu, cần phải đảm
bảo về kỹ thuật nh thế nào ?
2 Kỹ thuật giâm cành:
a Làm nhà giâm cành.
- Địa điểm: Nơi thoáng mát, kín gió, khôngkhí lu thông tốt, gần nơi ra ngôi cây consau này
- Khung nhà: Bằng rát hoặc tre nứa
- Mái che: Bằng giấy P.E trắng, đục nhiều lỗthông khí
- Kích thớc tuỳ theo nhu cầu giống cây
- Nền nhà chia thành các luống rộng 1-1,2m,cao 10-15cm, k/cách giữa các luống 30-40cm
- Đất nền phải xốp ẩm
b Chọn và sử lý cành giâm:
- Chọn cành: Bánh tẻ, giữa tầng tán, vơn ra
ánh sáng, không sâu bệnh, không mangquả
- Thời điểm cắt: Buổi sáng sớm khi cha cónắng, sau khi cắt phải phun nớc, cắm vàonớc
+ Khi dễ cành giâm mọc đủ dài, chuyển từmàu trắng - màu vàng - ra ngôi ( ở vờn ơm,túi bầu)
+ Ra ngôi 20 - 30 ngày, bón thúc bằng cách:Hoà loãng phân vào nớc nồng độ 1/200 -1/100 tỉ lệ 6N:4R:7K/100l nớc cho 100m2 v-ờn
+ Bấm ngọn, tỉa cành, tạo tán
d Tiêu chuẩn cây giống xuất vờnCây cao 40 - 60cm, có 2 cành cấp 1 trở lên
từ 0,5 - 0,6 cm, không sâu bệnh
II Ph ơng pháp chiết cành:
1.Ưu, nhợc điểm:
a Ưu điểm: Cây con giữ đợc đặc tính của
giống, ra hoa kết quả sớm, mau cho câygiống, cây thấp, tán gọn, thuận tiện chămsóc
b Nhợc điểm: Hệ số nhân giống thấp, ảnh
Trang 14? Tại sao không chiết vào vụ
xuân ?
- Tỉ lệ1/2 đất + phân
chuồng,2/3phân
chuồng+1/3đất
- Buộc hai đầu và giữa
? Nêu kỹ thuật giâm và chiét
- Giống: P/c thơm ngon, năng suất cao
- Cây: Những cây tốt nhất, đạt yêu cầunăng suất và phẩm chất
- Cành:
+ Đờng kính 1-2cm
+ Vị trí: Giữa tầng tán, vơn ra ánh sáng+ Cành: Bánh tẻ, tuổi 1-3 năm
b Thời vụ chiết:
- Đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trụng Bộ: Vụxuân (Tháng 3, 4); Vụ Thu: (tháng 8, 9); cây
đào chiết vào 15/2-15/3 và kéo dài tháng10
- Các tỉnh Khu 4 cũ: Vụ Thu: (tháng 8, 9)
- Các tỉnh phía Nam- Tây Nguyên: Tậptrung vào đầu mùa ma
c Kỹ thuật chiết cành:
- Khoanh vỏ cành chiết 1,5-2 lần/cành, cáchgốc 10-15cm, cạo sạch lớp tế bào tợng tầng
Trang 15Ngày soạn25/10/2014 Ngày dạy: 27/10-7/11/2014 Tiết 14,15: kỹ thuật nhân giống vô tính (Tiếp)
A Mục tiêu:
- HS hiểu đợc kỹ thuật ghép cây và các phơng pháp ghép cây, ghépcửa sổ, chữ T, ghép mắt nhỏ có gỗ, đoạn cành, ghép nêm, ghép áp, ghép chẻbiên
- Vận dụng vào việc nhân giống cây ở vờn gia đình, địa phơng
- Sớm ra hoa, kết quả - cho thu hoạch
- Nâng cao sức chống chịu của giống vớinhững điều kiện không thuận lợi, khi chọn
3 Kỹ thuật ghép:
a Chọn cành ghép, mắt ghép trên cây mẹ
có năng suất cao, p/chất tốt, phù hợp với thịhiếu ngời tiêu dùng đã qua 3 vụ quả trở lên.Chọn những quả ở giữa tầng tán vơn rangoài ánh sáng
Tuổi cành 4-6 tháng, Kích thớc cành: ĐK 0,4-1cm, cành khoẻ,không sâu bệnh
Trang 16Em hãy trình bày các kiểu
Kiểu ghép cành áp dụng đối
với cây nào ?
+ Cành lấy mắt ghép: Không non quá,không già quá, có đờng kính gốc từ 6-10mm, 6-8 mầm ngủ ở các nách lá
+ Chăm sóc vệ sinh vờn gốc ghép: Trớc 1tuần, cắt bỏ cành phụ ở đoạn cách mặt
đất 10-20cm, làm sạch cỏ, bón phân, tới nớclần cuối để nhựa trong cây di chuyển tốt.+ Dùng dao ghép mở cửa sổ trên thân gốcghép, cách mặt đất 15-20cm, kích thớc cửa
sổ 1x2cm
+ Dùng dao cắt mắt ghép theo kích thớccửa sổ đã mở
+ Đặt mắt ghép vào cửa sổ, đậy cửa sổlại và cuốn chặt dây nilon mỏng, sau 10-15ngày mở dây buộc cắt bỏ miếng vỏ đậyngoài mắt ghép
+ Sau khi cắt dây buộc 7 ngày, nếu mắtghép sống, cắt ngọn gốc ghép cách mắtghép 2 cm, nghiêng góc 450 về phía ngợcchiều với mắt ghép
- Ghép chữ T:
+ Yêu cầu cành ghép và gốc ghép đangtrong thời kỳ chuyển động nhựa nhanh,mạnh
+ Chuẩn bị (giống với ghép cửa sổ)
+ Cành lấy mắt ghép yêu cầu non hơncành ghép cửa sổ
+ Dùng dao ghép rạch một đờng ngang 1cmcách mặt đất 10-20cm, rạch tiếp từ điểmgiữa 1 đờng vuông góc với đờng rạch trêndài 2cm, tạo thành chữ T
+ Dùng dao tách vỏ theo chiều dọc vếtghép
+ Cắt mắt ghép hình thoi 1-2cm có mộtlớp gỗ mỏng
+ Gài mắt ghép vào khe dọc chữ T đã mở
Trang 17Tại sao phải đạt yêu cầu phần
tợng tầng của cành ghép và
gốc ghép lại tơng đơng ?
trên gốc ghép, tay cầm cuống lá đẩy nhẹxuống cho chặt, dùng nilon buộc chặt vàkín mắt ghép
+ Sau 15-20 ngày mở dây buộc, kiểm tra.Nếu mắt ghép xanh, cuống lá vàng vàdụng, chứng tỏ mắt ghép sống
+ Sau khi tháo dây 7-10 ngày, cắt ngọngốc ghép
+ Dùng kéo cắt cành, cắt ngọn gốc ghép ở
vị trí cách mặt đất 15-20 cm, dùng daocắt vát một đoạn dài 1,5-2cm Lấy 1 đoạncành ghép có 2 đến 3 mắt ngủ, dùng daosắc cắt vát 1 đoạn gốc cành 1,5-2cm saocho khi đặt cành ghép lên gốc ghép, phầntợng tầng của cành ghép và gốc ghép chồngkhít nhau
+ Yêu cầu vết cắt phẳng, đờng kính cành
và gốc ghép tơng đơng, dùng dây nilonbuộc chặt chỗ ghép
+ Sau khi ghép 30-35 ngày, mở dây buộc
và kiểm tra
D Củng cố:
? Nêu sự khác nhau giữa các kiểu ghép mắt và các kiểu ghép cành ?
Ngày soạn1/11/11/2014 Ngày dạy: 3/11-21/11/2014 Tiết 16-17: kỹ thuật trồng một số cây ăn quả
Trang 18Hoạt động của GV và HS Nội dung
Tại sao cam, quýt lại đợc
vậy, theo em cam, quýt và cây
có múi khác yêu cầu về điều
kiện ngoại cảnh nh thế nào ?
Em hãy kể ten các giống cam,
quýt mà em biết và đợc
trồng ở đâu ?
Trình bày kỹ thuật trồng một
số loại cây có múi ?
Cam, quýt và cây có múi khác
thờng đợc nhân giống bằng PP
nào ?
Thời vụ trồng cây có múi ?
Nêu cách trồng cam, quýt
I Kỹ thuật trồng cam, quýt và cây có múi khác:
2 Đặc điểm sinh học:
- Tuổi thọ cao, nhất là trồng ở vùng có khíhậu ôn hoà, đất tốt và thoát nớc Tuổi thọ
TB 30-40 năm
- Thờng có nhiều cành, cành vọt rất khoẻ
- Hoa thờng ra rộ đồng thời với cành non
nh-ng rụnh-ng nhiều
- Rễ cọc, thời gian đầu thờng cắm sâuxuống đất, rễ cắm lại tập trung phát triểntrên lớp đất mặt từ 50cm trở lên
- Yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh:
+ Nhiệt độ thích hợp: 23-290C, không chịu
đợc nhiệt độ quá cao, qua thấp
+ Ma và độ ẩm: Lợng ma TB hàng năm từ70-80%
+ ánh sáng: Đủ ánh sáng
+ Đất và độ ẩm đất: Thích hợp với đất phù
xa ven sông, xốp nhẹ, nhiều dinh dỡng, dễthoát nớc, tầng canh tác dày, có kết cấu tốt
để giữ ẩm, độ pH thích hợp 4-8(tốt: 6,5)
+ Chanh: 3x3m, 3x4m+ Bởi: 6x7m, 7x7m
b Chuẩn bị cây con giống để trồng:
- Thờng đợc nhân giống bằng phơng phápgiâm, chiết, ghép
- Gốc ghép: Bởi (MB) Cam mật (MN)
Trang 19đúng kĩ thuật?
Mục đích ?
Cách bón phân thúc cho cây
để đạt hiệu quả cao ?
?Đặc điểm thực vật của cây
GV: Hãy nói những đặc điểm
cần chú ý khi nghiên cứu các bộ
phận rễ, thân, cành,lá, hoa
quả của cây nhãn?
HS: Nghiên cứu sách giáo khoa
kết hợp với thảo luận nhóm trả
- Đốn tỉa cành:
+ Đốn tạo tán: Tán tròn, cành phân bố đều.+ đốn tạo quả
- Rễ nhãn thuộc cây ăn quả rễ nấm, thích
nghi với điều kiện đất khô, nghèo dinh dỡng,
có hai loại rễ: Rễ cọc đứng ăn sâu 2 - 3m ,
rễ ngang ở tầng 0 70cm , ngoài tán 10 30cm
Nhãn là cây á nhiệt đới thờng xanh quanh
năm, cây ra nhánh một năm 4 - 5 lợt cây trẻ;cây già 2 - 3 lợt
- Nhãn có hai loại hoa chủ yếu: Hoa đực vàhoa cái
- Hoa thụ tinh phát triển thành quả trong
năm có hai đợt rụng quả
3 Một số giống điển hình và phân bố
ở nớc ta:
* ở các tỉnh phía Bắc
Nhãn lồng: quả to khối lợng trung bình 11
-12g, cùi bóng, hạt màu đen, tỉ lệ ăn đợc60%
- Nhãn đờng phèn: Vỏ màu nâu, cùi dày, trên
cùi có cục u đờng phèn, tỷ lệ ăn đợc 60%
- Nhãn cùi: quả hơi dẹt, vỏ quả màu vàng tối,
tỷ lệ ăn đợc thấp hơn 60%
* ở các tỉnh phía Nam