Trong thực tiễn dạy học môn Cơ sở văn hóa cho sinh viên ngành Giáo dục công dân ở trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương cho thấy cần có một số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực học tập
Trang 1BIỆN PHÁP PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP
MÔN CƠ SỞ VĂN HÓA VIỆT NAM CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Ths Trần Thị Minh Huệ Khoa Xã hội - Nhân văn
Tóm tắt: Phát huy tính tích cực học tập của sinh viên luôn là vấn đề được
nhiều nhà giáo dục, nhiều nhà trường kể cả phương Đông và phương Tây nghiên cứu, bàn luận và tìm cách thực hiện Kết quả quá trình học tập và xa hơn nữa là kết quả của quá trình giáo dục - đào tạo luôn gắn liền với tính tích cực học tập của sinh viên Trong thực tiễn dạy học môn Cơ sở văn hóa cho sinh viên ngành Giáo dục công dân ở trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương cho thấy cần có một số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực học tập của sinh viên
I Đặt vấn đề
Hiện nay một bộ phận không nhỏ sinh viên chưa thực sự tích cực học tập, các kết quả khảo sát đã phản ánh đậm nét điều đó Cụ thể là, sinh viên còn thụ động trong quá trình học tập, chưa có phương pháp học tập tích cực, chưa có kĩ năng tự học, khả năng vận dụng những điều đã học vào thực tiễn còn hạn chế dẫn đến kết quả học tập chưa cao, chưa phản ánh được thực chất khả năng học tập của sinh viên Vì vậy cần phải nhanh chóng khắc phục tình trạng này bằng nhiều biện pháp khác nhau, trong đó có chú ý đến việc phát huy tính tích cực học tập môn các môn Cơ sở ngành của sinh viên
II Nội dung.
Học tập là một quá trình nhận thức mang tính chất nghiên cứu của sinh viên các trường Đại học và Cao đẳng Việc phát huy tính tích cực học tập môn Cơ sở văn hóa của sinh viên ngành Giáo dục công dân ở trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương thực chất là việc tổ chức quá trình học tập, xác lập được một quy trình tối ưu, trên cơ sở sử dụng các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm sư phạm, đảm bảo cho sinh viên hoạt động một cách chủ động, tích cực trong quá trình học tập Học phần
cơ sở văn hóa Việt Nam thuộc khối kiến thức cơ sở ngành với mục tiêu: Cung cấp cho sinh viên những lý luận về Cơ sở văn hóa Việt Nam từ truyền thống đến hiện đại, trong mối quan hệ giữa con người Việt Nam với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội, trong đó có vai trò chủ thể của tộc người Việt.Thông qua việc giảng dạy học phần này, tác giả đề xuất một hệ thống gồm năm biện pháp, đó là:
Biện pháp thứ nhất: Xây dựng động cơ, thái độ học tập đúng đắn cho sinh
viên Biện pháp này thể hiện ở việc xác định mục tiêu và nhiệm vụ học tập môn học, từng chương, từng bài Nhờ đó mà sinh viên nhận thức được ý nghĩa, tác dụng của môn học, từ đó kích thích tính tự giác, chủ động, tích cực học tập của sinh viên
Trang 2Biện pháp thứ hai: Rèn kĩ năng tự học cho sinh viên.
Biện pháp này thể hiện ở việc xây dựng kế hoạch tự học của sinh viên để giải quyết những yêu cầu của bài học do giáo viên đưa ra, tạo cho sinh viên có thói quen tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo trong quá trình học tập
Biện pháp thứ ba: Thiết kế nội dung bài học theo hướng tích cực hóa hoạt
động học tập của sinh viên, đây là biện pháp chủ đạo, thể hiện ở việc xác định rõ những hoạt động của giáo viên và sinh viên khi lên lớp Tạo cho sinh viên trạng thái luôn tích cực, chủ động, linh hoạt trong quá trình học tập
Biện pháp thứ tư: Cải tiến khâu kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh
viên Biện pháp này thể hiện ở việc kiểm tra, đánh giá việc lĩnh hội tri thức, các kĩ năng, kĩ xảo của sinh viên trong mỗi bài học, sau mỗi tín chỉ và sau mỗi học phần Nhờ đó mà khắc phục cách "học tủ", "học vẹt", giúp sinh viên có phương pháp học tập khoa học, nắm vững và khắc sâu tri thức đã học
Biện pháp thứ năm: Sử dụng phương tiện dạy học hiện đại, thể hiện ở việc
soạn giáo án điện tử, trình bày nội dung bài học, những vấn đề trọng tâm bằng máy chiếu hiện đại và những slide sinh động Nhờ đó mà lớp học sinh động, hiệu quả học tập được nâng cao
Năm biện pháp trên có mối quan hệ thống nhất, hữu cơ với nhau trong quá trình dạy học Giáo viên có thể sử dụng lồng ghép các biện pháp, các biện pháp có
sự bổ sung, hỗ trợ cho nhau Việc sử dụng nghiêm túc năm biện pháp này bước đầu
đã có tác dụng thiết thực nâng cao chất lượng học tập môn học của sinh viên và sẽ
có ảnh hưởng tích cực đến các môn học khác
Thông qua việc thực hiện tốt các biện pháp trên đã mang lại những kết quả khả quan về mức độ hứng thú, tích cực của sinh viên, về kết quả học tập bộ môn Qua quá trình triển khai ở học phần Cơ sở văn hóa Việt Nam thuộc khối kiến thức
cơ sở ngành bước đầu chúng tôi khẳng định rằng: Các biện pháp phát huy tính tích cực học tập các học phần của sinh viên không chỉ mang lại hiệu quả trong việc tạo lập hứng thú học tập mà còn có vai trò quan trọng trong việc rèn luyện cho sinh viên kĩ năng tự học, tự nghiên cứu, kĩ năng thực hành nghề nghiệp, kĩ năng diễn đạt bằng ngôn ngữ…
Để các biện pháp phát huy tính tích cực học tập môn Cơ sở văn hóa Việt Nam cho sinh viên đạt hiệu quả cao cần phải có những điều kiện tiên quyết của cả giảng viên, sinh viên và nhà trường về tư tưởng, tổ chức và cơ sở vật chất Nhưng trong điều kiện của nhà trường hiện nay, chúng tôi cho rằng: hoàn toàn có thể thực hiện được, tuy nhiên chúng tôi cũng xin đề xuất một số kiến nghị sau:
- Nhà trường cần tăng cường đầu tư về cơ sở vật chất như mở thêm phòng máy, mua sắm trang thiết bị, tài liệu, giáo trình phục vụ cho việc dạy và học Cần
Trang 3tạo điều kiện cho thư viện cung cấp đầy đủ tài liệu, giáo trình cho sinh viên và tăng thời gian mở cửa cho sinh viên tự học tập và nghiên cứu (tránh trường hợp sĩ số lớp đông nhưng sinh viên không đủ giáo trình)
- Tổ Bộ môn Giáo dục công dân cần có những biện pháp chỉ đạo để thống nhất việc đánh giá đúng chất lượng học tập các bộ môn
- Giáo viên cần chú ý nâng cao ý thức tự học, tự bồi dưỡng trình độ chuyên môn và sử dụng tốt các phương tiện dạy học hiện đại Cần đưa ra những bài thu hoạch, tiểu luận, đề tài nghiên cứu cho sinh viên, giúp họ có thói quen tự đọc sách, vận dụng thực tiễn và nghiên cứu sâu
- Sinh viên cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc lĩnh hội tri thức, có ý thức vươn lên trong học tập và tích cực tham gia các hoạt động bổ ích trong và ngoài nhà trường
III Kết luận
Việc thực hiện các biện pháp phát huy tính tích cực học tập học phần Cơ sở văn hóa Việt Nam của sinh viên ngành Giáo dục công dân có hiệu quả đòi hỏi cả giáo viên, sinh viên và nhà trường phải được chuẩn bị kĩ cả về tư tưởng, tổ chức cũng như cơ sở vật chất Các biện pháp dạy học trên phải được tiến hành đồng bộ, không được coi nhẹ biện pháp nào và hoàn toàn có thể thực hiện được trong điều kiện nhà trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương hiện nay
Tài liệu tham khảo
1 Nguyễn Ngọc Bảo, “Phát huy tính tích cực, tính tự học của học sinh trong quá trình dạy học, tài liệu bồi dưỡng thường xuyên, cho giáo viên”.
2 Đỗ Ngọc Đạt (2000), Tiếp cận hiện đại hoạt động dạy học, NXB ĐHQG Hà
Nội
3 Jean - Mare Denommo và MadeleineRoy (2000), Tiến tới một phương pháp sư
phạm tương tác (người dịch: GS.TS Nguyễn Quang Thuấn, TS Tống Văn
Quân), NXB Thanh niên