Bai Thuyet Trinh Doc Chat Hoc

Bài tập cá nhân: Đề tài một số khí độc thường gây tai nạn bất ngờ trong công nghiệp: + Khí gây ngạt đơn thuần :Cacbon dioxit, Heli, Nito, Metan, Butan, Axetylen… +Khí gây ngạt hóa học: Cacbon monooxit, Hydro Xianua, Hydro sunfua, Asin, Hydro Selenua, Photphin…

Một số khí độc thường gây

tai nạn bất ngờ trong công nghiệp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP.HCM

KHOA KĨ THUẬT HÓA HỌC

BỘ MÔN KT HÓA HỮU CƠ

1

I Giới thiệu chung.

II Một số khí độc gây tai nạn bất ngờ trong công nghiệp

II Một số khí độc gây tai nạn bất ngờ trong công nghiệp

• Khí Carbon monoxide (CO).

CÁC KHÍ GÂY NGẠT

CÁC KHÍ GÂY NGẠT

Khí gây ngạt Đơn thuần

Khí gây ngạt Đơn thuần Khí gây ngạtKhí gây ngạt Hóa học Hóa học

Cacbon dioxit, Heli, Nito,

Metan, Butan, Axetylen…

Cacbon monooxit, Hydro Xianua, Hydro sunfua, Asin, Hydro

Selenua, Photphin…

Gây tai nạn bất ngờ trong Công nghiệp

I Giới thiệu chung

3

CARBON MONOXIDE (CO)

4

II Một số khí độc gây tai nạn

bất ngờ trong công nghiệp

1 Tính chất lý-hóa

5

LÝ TÍNH

6

Oxit trung tính

Chất khử mạnh ở nhiệt độ cao

Chất khử mạnh ở nhiệt độ cao

HÓA

TÍNH

Có nhiều ứng dụng trong công nghệ và phân tích

7

CO được sinh ra

từ đâu??

2 Nguồn tiếp xúc

8

Các chất hữu cơ đốt cháy không hoàn toàn

9

Công nghiệp gang thép

10

Sản xuất khí đốt từ than đá

11

Các nguồn tiếp xúc khác

12

3 Độc tính

13

• Bình thường:

• Khi có mặt CO:

CO ngăn cản sự vận chuyển Oxy đến các

tế bào, các mô của cơ thể

14

Sự liên quan giữa CO trong không

khí-COHb trong máu - Các triệu chứng

15

Thống kê số lượng vụ tai nạn

do CO gây ra trên thế giới (2003-2010)

16

Năm

Số lượng

4 Triệu chứng nhiễm độc

Nhiễm độc Cấp tính

Nhiễm độc Cấp tính

Nhiễm độc Mãn tính

Nhiễm độc Mãn tính

Cấp tính thể nặng

Cấp tính thể nhẹ

Cấp tính thể nhẹ

Di chứng

Di chứng

17

Nôn, mửa Khó thở Gục ngã

Gục ngã Hôn mê, chết

Hôn mê, chết

Triệu chứng nhiễm độc cấp tính

18

5 Cấp cứu và điều trị

19

Trường hợp nhiễm độc CO cấp tính

20

Trường hợp nhiễm độc CO mãn tính

21

6 Dự phòng

22

HYDRO SUNFUA (H2S)

24

Nhiễm độc BẤT NGỜ

• Khí không màu, mùi trứng thối, khứu giác có thể nhận biết được mùi H2S ở nồng độ 0.025ppm.

1 Tính chất lý-hóa

• Phân ly trong dung

dịch nước cho hai loại

ion là HS- và S

2-26

Chế tạo tơ nhân

tạo

Chế tạo tơ nhân

tạo

Thuốc thử trong phân tích hóa

học

Thuốc thử trong phân tích hóa

học

Làm việc dưới cống rãnh

Làm việc dưới cống rãnh

2 Nguồn tiếp xúc

Trong sản xuất

28

Xâm nhập, hấp

thụ qua đường

hô hấp

Chuyển hóa sinh học

Thải loại

3 Quá trình xâm nhập cơ thể

29

4 Tác động của khí độc

Tác động cục bộ

Tác động toàn thân

30

Tác động cục bộ

Gây kích ứng niêm mạc, kết mạc

và đường hô hấp.

31

Tác động toàn thân

• Gây kích ứng  suy sụp hệ thần kinh trung ương, đặc biệt là trung tâm hô hấp.

• Ức chế hô hấp xytochromoxidaza  ngạt và tử vong.

• Chuyển hóa hemoglobin của máu thành sunfhemoglobin

(độc tính không đáng kể)

32

Siêu cấp tính

Siêu cấp tính Cấp tính

Bán cấp tính

Bán cấp tính Mãn Mãn tính tính

5 Triệu chứng nhiễm độc

33

Đặc điểm: xảy ra rất nhanh, chỉ do

một lần tiếp xúc

Biểu hiện:

• Mất tri giác bất ngờ, co giật và giãn đồng tử

• Có thể co giật, thê động kinh, đổ gục, mất tri

Cấp tính

• Cảm giác yếu mệt, nhức đầu, buồn nôn, nôn.

• Tăng tính hưng phấn, co giật, có thể kết thúc bằng

 Nồng độ tiếp xúc: 10 – 300 ppm

Tổn thương mắt Kích ứng các đường hô hấp

Rối loạn tiêu hóa Rối loạn thần kinh, tâm lý

36

Mãn tính

Viêm phế quản

mãn tính

Rối loạn thần kinh

Rối loạn tiêu hóa

37

Đưa nhanh ra khỏi nơi ô nhiễm 

hô hấp nhân tạo, cho thở oxy.

Nhỏ dung dịch axit boric hay dung dịch muối đẳng trương

6 Cấp cứu và điều trị

39

Giám sát, kiểm tra môi trường lao động

Giám sát, kiểm tra môi trường lao động

7 Dự phòng

Biện pháp y học

41

ARSINE (AsH3)

42

Khí không màu, dễ cháy,

1 2

4 3

2 Nguồn tiếp xúc

Luyện kim

44

Tác dụng của nước với arsenua

Làm ướt xỉ nhôm và photphat

Cọ rửa thùng bể đã từng

chứa natri asenit, hoặc

H2SO4 chứa tạp chất As

46

Hoạt động của acquy chì

có chứa tạp chất As Sản xuất clorua và sunfat kẽm

Luyện chì

Nguồn tiếp xúc khác

47

Làm sạch các lò luyện kim

Trong ngành điện tử Tách chiết vàng

Nguồn tiếp xúc khác

48

NHIỄM ĐỘC NẶNG

Nhức đầu, chóng mặt,

NHIỄM ĐỘC NẶNG

Thiếu máu do dung huyết

Rối loạn

điện tim

Vô niệu, tiểu có Hb

Tử vong

51

Chuẩn đoán

nhiễm độc

AsH3

Đánh giá môi trường

Đánh giá sinh học

4 Chẩn đoán

52

Đưa nạn nhân ra khỏi

nơi nguy hiểm

5 Cấp cứu

Biểu hiện tổn thương chức năng thận

53

57

• Ts = -87.40C

• Tnc = -132.50C

• Cháy ngọn lửa màu xanh sáng

• Ít tan trong nước

• Tan nhiều trong cồn, ether

• Ít tan trong nước

• Tan nhiều trong cồn, ether

1 Tính chất lý-hóa

58

2 Nguồn tiếp xúc

61

Hô hấp Da

Tiêu hóa

3 Quá trình xâm nhập cơ thể

Nhiễm độc nhẹ  nặng

Kích ứng da, niêm mạc mắt và đường

hô hấp

Bụi photphua qua phổi thanh lọc  nuốt trở lại Tay chân dính photphua

 nhiễm độc

62

Triệu chứng Nồng độ PH3

mg/l cm 3 /m 3

Chết trong 0.5-1 giờ 0.56 – 0.84 400 – 600 Chịu được từ 0.5-1 giờ (không

có hiệu quả tức thì hoặc về

Siêu cấp tính

Siêu cấp tính Cấp tính

Bán cấp tính

Bán cấp tính Mãn Mãn tính tính

5 Triệu chứng nhiễm độc

65

Nhiễm độc siêu cấp tính

66

Nhiễm độc cấp tính

67

Phế quản

bình thường Viêm phế quản

Nhiễm độc bán cấp tính

68

Phế quản bình thường Viêm phế quản Phổi bình thường Phù phổi

Nhiễm độc mãn tính

69

Chẩn đoán phân biệt Chẩn đoán tiếp xúc

PH3

6 Chẩn đoán

70

Biện pháp kĩ thuật và phòng hộ cá nhân

PH3

73

Mời cô và các bạn xem 1 đoạn clip ngắn

• [1] TS Nguyễn Văn Bính, “Độc chất học công nghiệp và

dự phòng nhiễm độc” , nhà xuất bản khoa học kĩ thuật,

xuất bản lần thứ 2.

• [2] MSDS of phosphine, Voltaix, Sigma-Aldrich, Praxair.

• [3] U.S Department of Labor, ‘Occupational Safety and

Health Administration – Carbonmonoxide’ (2002).

75

TÀI LIỆU THAM KHẢO

76