PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI GIÁO VIÊN “DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP” 1. Tên hồ sơ: Tích hợp môn Giáo dục công dân, môn Địa lí, Lịch sử, Sinh học, Mĩ thuật… vào dạy tiết 46 “Đồng chí” (Ngữ văn 9) 2. Mục tiêu dạy học: a. Kiến thức. Môn giáo dục công dân: Giáo dục công dân lớp 6 bài 6 “Biết ơn”; lớp 9 bài 10 “Lý tưởng sống của thanh niên”; lớp 9 bài 17 “Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” HS hiểu công lao to lớn của cha ông đã anh dũng chiến đấu, hi sinh cho nền độc lập tự do của Tổ quốc ngày nay. Bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc và rèn đắp lý tưởng sống cao đẹp, ý thức được nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc. Môn Sinh học: Sử dụng kiến thức bộ môn giải thích về căn bệnh sốt rét. Nâng cao nhận thức về phòng chống bệnh đồng thời để tuyên truyền về việc bảo vệ môi trường, ngăn chặn sự phát triển của các loại muỗi truyền bệnh trong thời đại ngày nay. Môn Địa lý: Dựa vào kiến thức địa lý Việt Nam phần khí hậu (Đại lý 8), HS giải thích được đặc điểm thời tiết được miêu tả trong bài thơ. Nắm được đặc điềm khó khăn của tự nhiên nước ta “…nước mặn, đồng chua… đất cày lên sỏi đá…” Môn Lịch sử: Bài 25 lịch sử lớp 9 “Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (19461950)” Học sinh biết được hoàn cảnh lịch sử ra đời của bài thơ (1948). Nó là sự thấu hiểu của nhà thơ về một thế hệ chiến sĩ. Từ đó các em thấy được được những gian khó của nhân dân ta trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tự hào về những con người áo vải theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, rời quê hương lên đường làm nghĩa vụ quân sự. Tự hào về chiến thắng Việt Bắc thu – đông 1947. Môn Mĩ thuật: Sử dụng các hình ảnh minh họa làm phong phú kiến thức bài học. Đồng thời việc khuyến khích vẽ tranh về anh bộ đội cụ Hồ là phương pháp để các em chuyển thể kiến thức thành hình ảnh trực quan. Môn Âm nhạc: Sử dụng bài hát “Tình đồng chí” do nhạc sĩ Minh Quốc phổ nhạc nhằm giúp học sinh hiểu và khắc sâu kiến thức bài học. Là một cách làm cho các em hiểu tác phẩm nhanh hơn. b. Kĩ năng. Lên án và phê phán các biểu hiện hành vi xuyên tạc phá hoại công cuộc xây dựng đất nước. Biết vận dụng những kiến thức của môn học khác và kiến thức trong xã hội để nâng cao, mở rộng kiến thức. Kỹ năng thu thập thông tin qua sách, báo, tivi, đài truyền thông, internet. Kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin c. Thái độ. HS hiểu biết và tự hào về cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của ông cha ta, phê phán đâú tranh ngăn chặn cái xấu. Bồi dưỡng khả năng vận dụng kiến thức để giải quyết tình huống trong thực tế. 3. Đối tượng dạy học của bài học Học sinh khối 9 của trường THCS Nga Trường. 4. Ý nghĩa của bài học: Việc kết hợp các kiến thức liên môn như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân… vào môn Ngữ văn rất quan trọng, giúp học sinh hứng thú hơn trong học tập; tiết học bớt nhàm chán, đơn điệu. Kiến thức liên môn tạo giúp cho học sinh chủ động tích cực, sáng tạo; giáo dục thêm những hiểu biết về quê hương, bồi dưỡng lòng tự hào và yêu quê hương đất nước của mình hơn đồng thời giúp học sinh ý thức hơn trong việc học đi đôi với hành; rèn luyện các kĩ năng giải quyết tình huống trong cuộc sống và ứng dụng vào thực tế đời sống. 5. Thiết bị dạy học, học liệu. Các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu sử dụng trong dạy học: SGK, máy chiếu, tranh ảnh minh họa, tài liệu sưu tầm của HS. Các ứng dụng CNTT trong việc dạy và học của bài học: dùng máy chiếu để trình chiếu các tranh ảnh và tài liệu minh họa. SGK các môn học Giáo dục công dân 9 và 6, môn Địa lí 8, Lịch sử 9, Sinh học… 6. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Trang 1PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI GIÁO VIÊN
“DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP”
1 Tên hồ sơ: Tích hợp môn Giáo dục công dân, môn Địa lí, Lịch sử, Sinh học,
Mĩ thuật… vào dạy tiết 46 “Đồng chí” (Ngữ văn 9)
2 Mục tiêu dạy học:
a Kiến thức.
* Môn giáo dục công dân:
- Giáo dục công dân lớp 6 bài 6 “Biết ơn”; lớp 9 bài 10 “Lý tưởng sống của thanh niên”; lớp 9 bài 17 “Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc”
- HS hiểu công lao to lớn của cha ông đã anh dũng chiến đấu, hi sinh cho nền độc lập tự do của Tổ quốc ngày nay Bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc và rèn đắp
lý tưởng sống cao đẹp, ý thức được nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
* Môn Sinh học:
- Sử dụng kiến thức bộ môn giải thích về căn bệnh sốt rét Nâng cao nhận thức về phòng chống bệnh đồng thời để tuyên truyền về việc bảo vệ môi trường, ngăn chặn sự phát triển của các loại muỗi truyền bệnh trong thời đại ngày nay
* Môn Địa lý:
- Dựa vào kiến thức địa lý Việt Nam phần khí hậu (Đại lý 8), HS giải thích được đặc điểm thời tiết được miêu tả trong bài thơ Nắm được đặc điềm khó khăn của tự nhiên nước ta “…nước mặn, đồng chua… đất cày lên sỏi đá…”
* Môn Lịch sử:
- Bài 25 lịch sử lớp 9 “Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1950)”
- Học sinh biết được hoàn cảnh lịch sử ra đời của bài thơ (1948) Nó là sự thấu hiểu của nhà thơ về một thế hệ chiến sĩ Từ đó các em thấy được được những gian khó của nhân dân ta trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Tự hào về những con người áo vải theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, rời quê hương lên đường làm nghĩa vụ quân sự Tự hào về chiến thắng Việt Bắc thu – đông 1947
* Môn Mĩ thuật:
- Sử dụng các hình ảnh minh họa làm phong phú kiến thức bài học Đồng thời việc khuyến khích vẽ tranh về anh bộ đội cụ Hồ là phương pháp để các em chuyển thể kiến thức thành hình ảnh trực quan
* Môn Âm nhạc:
- Sử dụng bài hát “Tình đồng chí” do nhạc sĩ Minh Quốc phổ nhạc nhằm giúp học sinh hiểu và khắc sâu kiến thức bài học Là một cách làm cho các em hiểu tác phẩm nhanh hơn
b Kĩ năng.
- Lên án và phê phán các biểu hiện hành vi xuyên tạc phá hoại công cuộc xây dựng đất nước
Trang 2- Biết vận dụng những kiến thức của môn học khác và kiến thức trong xã hội để nâng cao, mở rộng kiến thức
- Kỹ năng thu thập thông tin qua sách, báo, tivi, đài truyền thông, internet
- Kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin
c Thái độ.
- HS hiểu biết và tự hào về cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của ông cha
ta, phê phán đâú tranh ngăn chặn cái xấu
- Bồi dưỡng khả năng vận dụng kiến thức để giải quyết tình huống trong thực tế
3 Đối tượng dạy học của bài học
- Học sinh khối 9 của trường THCS Nga Trường
4 Ý nghĩa của bài học:
- Việc kết hợp các kiến thức liên môn như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân… vào môn Ngữ văn rất quan trọng, giúp học sinh hứng thú hơn trong học tập; tiết học bớt nhàm chán, đơn điệu
- Kiến thức liên môn tạo giúp cho học sinh chủ động tích cực, sáng tạo; giáo dục thêm những hiểu biết về quê hương, bồi dưỡng lòng tự hào và yêu quê hương đất nước của mình hơn đồng thời giúp học sinh ý thức hơn trong việc học đi đôi với hành; rèn luyện các kĩ năng giải quyết tình huống trong cuộc sống và ứng dụng vào thực tế đời sống
5 Thiết bị dạy học, học liệu.
- Các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu sử dụng trong dạy học: SGK, máy chiếu, tranh ảnh minh họa, tài liệu sưu tầm của HS
- Các ứng dụng CNTT trong việc dạy và học của bài học: dùng máy chiếu
để trình chiếu các tranh ảnh và tài liệu minh họa
- SGK các môn học Giáo dục công dân 9 và 6, môn Địa lí 8, Lịch sử 9, Sinh học…
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Tiết 46 ĐỒNG CHÍ
(Chính Hữu)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức
- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng anh bộ đội được khắc hoạ trong bài thơ- những người đã viết lên những trang sử Việt Nam thời kì kháng chiến chống Pháp
- Thấy được những đặc điểm nghệ thuật nổi bật được thể hiện qua bài thơ này
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, phân tích bài thơ
Trang 3- Rèn kĩ năng vận dụng, liên kết kiến thức liên môn để hiểu rõ hơn nội dung bài học
3 Thái độ:
- Trân trọng vẻ đẹp chân thực, giản dị, tình đồng chí, đồng đội của người lính trong kháng chiến chống pháp
- Giáo dục hs niềm tự hào về anh bộ đội cụ Hồ Từ đó có ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực giao tiếp, hợp tác, trình bày, sáng tạo, tự giải quyết vấn đề
II CHUẨN BỊ:
1 GV: Soạn giáo án, tài liệu tham khảo, máy chiếu
2 HS: Soạn bài trước theo câu hỏi ở sgk
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
?- Đọc diễn cảm đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga Lục Vân
Tiên là người như thế nào?
3 Tổ chức các hoạt động:
Hoạt động 1: GV giới thiệu bài
Dân tộc Việt Nam đã ghi những trang
sử chói lọi qua 2 cuộc kháng chiến trường kì
chống Pháp và chống Mỹ Góp phần làm nên
trang sử đó là người lính Nên người lính
luôn là đề tài, nguồn cảm hứng dồi dào trong
thơ ca Đã có không ít nhà thơ, nhà văn, hoạ
sĩ khai thác, ca hát về vẻ đẹp của họ Hôm
nay chúng ta cùng tìm hiểu bài thơ “Đồng
chí” để thấy đựơc vẻ đẹp của người lính
buổi đầu kháng chiến chống Pháp
Hoạt động 2: Đọc - Hiểu văn bản
- Cho hs đọc chú thích ở sgk
- GV trình chiếu chân dung Chính Hữu
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
Trang 4? Nêu một vài nét về tác giả?
- Hs: TL
- GV: 1946 ông gia nhập trung đoàn thủ đô,
hoạt động trong 2 cuộc kháng chiến
- Làm thơ 1947, chủ yếu viết về người lính,
chiến tranh
- 2000 được NN trao tặng giải thưởng HCM
? Bài thơ đựơc sáng tác vào năm nào?
- Hs: TL
GV tích hợp môn lịch sử
? Em hiểu gì về chiến dịch Việt Bắc- Thu
Đông năm 1947.
Hs: Năm 1947 Pháp mở cuộc tiến công lên
căn cứ địa Việt Bắc nhằm tiêu diệt cơ quan
đầu não cuả ta ở Việt Bắc Quân ta anh dũng,
kiên cường chiến đấu bảo vệ căn cứ.
Là người trong cuộc – trực tiếp tham gia
chiến dịch cùng đông đội nên ông hiểu và viết
sâu sắc về người lính.
- GV hướng dẫn cách đọc: khi đọc cần chú ý
ngắt nhịp ở câu số 7, đọc với giọng chậm rãi,
tình cảm sâu lắng
- Gv đọc mẫu, gọi 1 em đọc lại
- HS: đọc bài
?-Bài thơ này về hình thức có gì khác với
Truyện Kiều, truyện Lục Vân Tiên?
- Hs: Trả lời
? Bài thơ được chia làm mấy phần? Giới
hạn, nội dung từng phần?
Hs: Thảo luận theo bàn Sau 1p cử đại diện
các nhóm trình bày, gv nhận xét, chốt
- GV hướng dẫn HS phân tích bài thơ theo bố
cục
? Em hãy nhắc lại giới hạn, nội dung phần
1
? Mở đầu bài thơ tác giả giới thiệu về hoàn
cảnh xuất thân - quê hương các anh Vậy
- Trần Đình Đắc (1926- 2007)
- Quê: Hà Tĩnh
- Vừa là người lính, vừa là nhà thơ
- Tác phẩm của ông hầu như chỉ viết về người lính và chiến tranh
2 Tác phẩm:
- Viết 1948, sau khi tác giả cùng đông đội tham gia chiến dịch Việt Bắc-Thu Đông năm 1947
- In trong tập “Đầu súng trăng treo”
3 Thể loại:
- Thơ tự do
4 Bố cục: 3 phần
II Phân tích:
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Hoàn cảnh xuất thân:
Trang 5hình ảnh quê hương được giới thiệu như
thế nào?
- Hs: TL
? Em hiểu thế nào là Nước mặn đồng chua/
Đất cày sỏi đá?
GV tích hợp môn Địa lý:
Địa hình Việt Nam đa dạng phong phú Vùng
đồng bằng ven biển đất thường nhiễm phèn,
nhiễm mặn (độ pH trong đất >7); địa hình
trung du miền núi đất đai cằn cỗi, sỏi đá khó
canh tác.
? Hình ảnh ấy gợi lên suy nghĩ gì?
- Hs: Nghèo, lam lũ
GV tích hợp liên hệ bài thơ “Đất nước” của
Nguyễn Đình Thi: Cùng viết về người lính
trong kháng chiến chống Pháp nhưng họ lại
xuất thân chủ yếu là thanh niên Hà Thành với
vẻ đẹp hào hoa, tạm gác bút nghiên lên đường
làm nghĩa vụ:
“… Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
Những phố dài xao xác hơi may
Người ra đi đầu không ngoảnh lại
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy…”
?Từ những vùng quê nghèo vì sao họ lại
gặp và quen nhau?
- Hs:TL
? Tác giả sử dụng nghệ thuật gì trong câu
thơ trên?
Tích hợp tiếng Việt lớp 7 - điệp ngữ và tác
dụng của điệp ngữ
? Súng biểu tượng điều gì?
? Đầu biểu tượng điều gì?
- Hs: TL
?Từ sự chung lí tưởng đó đã đưa họ đến
cuộc sống người lính ra sao?
- Hs: NX
GV liên hệ: Khi tấm chăn đắp lại thì tâm sự
mở ra,anh soi vào tôi, tôi soi vào anh và
chúng ta sẽ thấu hiểu tâm sự của nhau Và cái
+ Nước mặn đồng chua - vùng đồng chiêm trũng ven biển
+ Đất cày sỏi đá – vùng trung
du miền núi
→ Là những người nông dân từ những vùng quê nghèo, lam lũ
=> nông dân mặc áo lính
- Súng bên súng đầu sát bên đầu.
=> sử dụng điệp từ, từ ngữ gợi cảm có ý nghĩa biểu trưng: súng -chiến đấu; đầu - lý tưởng Tạo nên âm điệu khoẻ chắc, nhấn mạnh sự gắn kết cùng chung lí tưởng, nhiệm vụ chiến đấu
- “Đêm rét chung chăn” -> Tri
kỉ -> Cùng chung gian khó, thiếu thốn
Trang 6tâm chắn mà ấm áp tình tri kỉ ấy đã đựơc nhà
thơ Thâm Tâm viết trong bài “Chiều mưa
đường số 5”
Ôi núi thẳm rừng sâu Trung đội cũ về đâu Biết chăng chiều mưa mau
Nơi đây chăn giá ngắt Nhớ cái rét ban đầu Thấm mối tình Việt Bắc
Tố Hữu lại viết:
Thương nhau chia củ sắn lùi
Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng
? Nhận xét về ngôn ngữ hình ảnh thơ?
- Hs: NX
- GV cho HS thảo luận nhóm theo cặp (3p)
?Câu thơ thứ 7 có gì khác so với các câu
trên?
- Hs: đại diện các nhóm trình bày, giáo viên
nhận xét bổ sung
? - Tìm chi tiết biểu hiện cụ thể của tình
đồng chí?
? - Từ “Mặc kệ” nói lên thái độ gì?
? - Hình ảnh “giếng nước, gốc đa” gợi cho
em cảm nghĩ gì?
- Hs: TL
- Gv: người lính đi chiến đấu để lại sau lưng
mình những gì thương quý nhất của quê
hương: ruộng nương, gian nhà, giếng nước
→ Hình ảnh thơ cụ thể, giản dị
mà hết sức gợi cảm nói lên mối tình tri kỉ của những người bạn chí cốt
=> Đây chính là cơ sở hình thành tình đồng chí
- Đồng chí! - Là linh hồn bài thơ, như bản lề khép mở 2 ý thơ khẳng định sự gắn bó kì diệu, thiêng liêng, mới mẻ của tình đồng chí
2 Biểu hiện của tình đồng chí:
* Cảm thông, chia sẻ những tâm
tư nỗi lòng của nhau
- “Ruộng nương anh …ra lính”
- Mặc kệ:-> gợi sự tếu táo, hóm hỉnh, sự quyết tâm, tinh thần lạc quan của người lính- họ hi sinh tình nhà cho việc nước
- Giếng nước, gốc đa:
-> ẩn dụ -> chỉ hình ảnh quê hương nơi ấy có bao người thân đang mong đợi
Trang 7gốc đa, mẹ già, vợ trẻ, con thơ…và mặc dù
họ đã quyết chí ra đi, đặt nợ nước lên trên
tình nhà, nhưng sâu xa trong lòng, họ vẫn da
diết nhớ quê hương
? Người lính còn sẻ chia với nhau điều gì?
? Qua những câu thơ cho em biết về căn
bệnh nào? Điều gì giúp họ vượt qua bệnh
tật.
GV tích hợp môn sinh học:
Phải sống và chiến đấu trong rừng,
người lính đối mặt với căn bệnh sốt rét Đó là
căn bệnh nguy hiểm do loài muỗi Anôphen
gây bệnh Vì chu kì sinh sản các cá thể đồng
loạt như nhau, nên sau khi sinh sản chúng
cùng lúc phá vỡ hàng tỉ hồng cầu gây cho
bệnh nhân hội chứng “lên cơn sốt rét” Có
thể nói đây là căn bệnh phổ biến của bộ đội
ta thời kỳ đó.
Cũng nói về căn bênh sốt rét, trong bìa
thơ “Tây Tiến”, Quang Dũng viết:
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá giữ oai hùm”
GV mở rộng: Hiện tượng muỗi truyền
virut Zika hiện nay ở Việt Nam và trên thế
giới Đây là căn bênh nguy hiểm Chúng ta
cần có biện pháp bảo vệ môi trường, ngăn
chặn sự phát triển của muỗi truyền dịch bệnh
? Không những sẻ chia vượt qua bệnh tật,
người lính còn sẻ chia với nhau điều gì?
- Hs:TL
Gv tích hợp môn lịch sử:
Trong cuộc trường chinh của dân tộc ở
giai đoạn đầu kháng chiến chống Pháp nhân
dân, bộ đội ta vô cùng thiếu thốn, giá rét
quần áo, trang phục không đủ ấm, chỉ có áo
=> Lòng yêu nước hoà hợp với tình yêu quê hương
* Chia sẻ bệnh tật, những gian lao thiếu thốn
- Biết từng cơn ớn lạnh Sốt run người…trán ướt mồ hôi
=> Người lính đối mặt với căn bệnh sốt rét Tình đồng chí, đồng đội giúp họ vượt qua bệnh tật
- Người lính sẻ chia những gian lao thiếu thốn
Áo anh rách vai Quần vài mảnh vá Chân không giày
=> giá rét quần áo, trang phục
không đủ ấm
Trang 8trấn thủ, nhiều khi phải chung nhau một hớp
nước, một miếng lương khô
Tố Hữu đã viết:
Lột sắt đường tàu rèn thêm đao kiếm
Áo vải chân không đi lùng giặc đánh
Hay Chính Hữu:
Đồng đội ta là,
Chia nhau cuộc đời chia nhau cái chết
? Tại sao trong gian lao thiếu thốn, tác giả
vẫn miêu tả “nụ cười”?
? Nhận xét gì về hình ảnh thơ ở đây?
? Ngoài biểu hiện tình yêu thì “Thương
nhau tay nắm lấy bàn tay” còn biểu hiện
điều gì?
GV mở rộng: Tình đồng chí, đồng đội là tình
cảm phổ biến, bao trùm của bộ đội ta không
chỉ trong kháng chiến chống Pháp mà cả
trong kháng chiến chống Mĩ Nhà thơ Phạm
Tiến Duật cũng ca hát:
“ Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha
Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa tình là gia đình đấy ”
Chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn về nội dung
này ở tiết sau trong bài thơ “Tiểu đội xe
không kính”
- Hình ảnh đối xứng tả thực:
“miệng cười buốt giá”
“thương nhau tay nắm lấy bàn
tay”
=>Trong khó khăn gian khổ họ vẫn cười lạc quan, tình thương
yêu đồng đội: nắm tay nhau truyền hơi ấm cho nhau nơi chiến trường → sức mạnh giúp người lính vượt qua mọi gian lao → Tình đồng chí đồng đội đoàn kết, gắn bó keo sơn
Trang 9GV trình chiếu tranh cho học sinh đọc khổ
cuối và quan sát tranh
? Bức tranh đẹp về tình đồng chí được tái
hiện trong thời gian, không gian như thế
nào?
? Trên nền cảnh đó hình ảnh người lính
hiện lên như thế nào?
? Đứng cùng người lính còn là hình ảnh
nào?
GV tích hợp môn địa lý:
Đặc điểm khí hậu Việt Nam là nhiệt đới
gió mùa, đa dạng và thất thường: mùa đông
miền bắc lạnh, đặc biệt ở chiến khu Việt Bắc
vào buổi sáng, tối có sương muối giá rét, tê
buốt luồn vào da thịt nhưng người lính vẫn
ngày đêm canh gác, chịu đựng thời tiết khắc
nghiệt sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.
? Cấu thơ kết đoạn này có gì đặc biệt?
? Ý
nghĩa hình ảnh “đầu súng trăng treo”?
- HS: Súng tượng trưng cho chiến đấu, Trăng
là hình ảnh của thanh bình, hạnh phúc Súng
3 Bức tranh đẹp vế tình đồng chí
- Thời gian: đêm
- Khung cảnh: rừng hoang sương muối
=> hoang vắng, âm u, khắc nghiệt
- Hình ảnh người lính: Đứng cạnh bên nhau chờ giặc cùng với khẩu súng và vầng trăng
=> Hình ảnh tả thực nhưng cũng rất lãng mạn =>Tư thế sẵn sàng, chủ động chiến đấu
- “Đầu súng trăng treo”:
Hình ảnh vừa thực vừa mộng, gần –xa, chiến sĩ – thi sĩ, đã bổ sung hoà vào nhau => Sự nhạy
Trang 10là con người, trăng là đất nước quê hương của
4000 năm văn hiến Súng là hình ảnh chiến sĩ
gan dạ kiên cường, trăng là thi sĩ Sự kết hợp
hài hoà tạo nên nét lãng mạn bay bổng vừa
gợi tả cụ thể vừa nói lên lí tưởng, mục đích
chiến đấu Họ chiến đấu cho sự thanh bình,
cho ánh trăng mãi nghiêng cười trên đỉnh núi
? Nhận xét của em về khổ thơ cuối
GV tích hợp môn Giáo dục công dân:
Như vậy người lính vượt qua gian khổ
sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc Đó là lý
tưởng sống của thanh niên và cũng là nghĩa
vụ bảo vệ Tổ quốc Có thể nói trong thời kỳ
đất nước có chiến tranh, lý tưởng giải phóng
dân tộc là lẽ sống của hàng triệu thanh niên
lúc ấy Họ sẵn sàng từ bỏ lợi ích cá nhân
nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc
lên đường làm nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc; bảo
vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ;
bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa.
Vậy thì bản thân em đang được sống trong
thời bình, lý tưởng sống của em là gì? Em
cần làm gì để thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ
quốc khi đang ngồi trên ghế nhà trường.
Trả lời, thực hiện tốt được câu hỏi trên là thể
hiện lòng biết ơn đối với những người lính đã
anh dũng chiến đấu, có người đã ngã xuống
vì độc lập tự do cho Tổ quốc Và đó là đạo lý
“uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta.
Hoạt động 3: Khái quát
? Qua bài thơ em hiểu thêm gì về người
lính?
? Nghệ thuật đặc sắc của văn bản?
Gọi hs đọc ghi nhớ ở sgk
GV tích hợp môn Âm nhạc:
Bài thơ “Đồng chí” đã được nhạc sĩ
Minh Quốc phổ nhạc có tên “Tình đồng chí”.
GV cho học sinh nghe bài hát.
cảm và niềm lạc quan giúp người lính vượt qua mọi khó khăn dành thắng lợi
=> Bức tranh đẹp về tình đồng chí, đồng đội- biểu tượng đẹp về cuộc đời người lính, vượt qua gian khổ sẵn sàng chiến đấu bảo
vệ Tổ quốc
III Tổng kết Ghi nhớ: SGK