1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Tổng hợp 7 bài văn mẫu: Phân tích bài thơ Đồng chí của Chính Hữu

27 11 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 27
Dung lượng 62,57 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Bài thơ Đồng chí với ngôn ngữ chân thực, hình ảnh lãng mạn, nụ cười ngạo nghễ của các chiến sĩ đã lay động biết bao trái tim con người. Tình đồng chí ấy có lẽ sẽ sống mãi với quê hương, với Tổ quốc, với thế hệ hôm nay, ngày mai hay mãi mãi về sau. Tài liệu Tổng hợp 7 bài văn mẫu: Phân tích bài thơ Đồng chí của Chính Hữu giới thiệu đến các em học sinh 7 bài văn mẫu được TaiLieu.VN tổng hợp. Chúc các em học tốt.

Trang 1

VĂN MẪU LỚP 9 TỔNG HỢP 7 BÀI VĂN MẪU: PHÂN TÍCH BÀI THƠ

ĐỒNG CHÍ CỦA CHÍNH HỮU

Bài văn mẫu số 1

Lịch sử nước ta đã đi qua biết bao thăng trầm biến cố Mỗi lần biến động là mỗi lần dân ta sít gần lại nhau hơn, cùng nhau vì mục đích cao cả chung Đó là những năm tháng hào hùng, khí thế của dân tộc ta trong cuộc chiến đấu tranh chống Pháp, chống Mĩ vĩ đại Giữa những đau thươngchiến đấu, cuộc chiến còn góp phần đắp xây nên mối quan hệ giữa những người lính với nhau Cho nên không có gì khó hiểu khi vào năm 1948, tác phẩm “ Đồng Chí” của nhà thơ Chính Hữu lại tạo nên một sự bùng nổ, lan truyền rộng khắp trong giới quân đội Bài thơ “Đồng chí” ca ngợi tình đồngđội gian khổ có nhau, vào sinh ra tử có nhau của các anh bộ đội Cụ Hồ, những người nông dân yêu nước đi bộ đội đánh giặc trong nhữg năm đầu gian khổ thời chín năm kháng chiến chống Pháp Chính bài thơ đã khơi dậynhững xúc động mãnh mẽ trong lòng nhiều thế hệ

Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sòi đá Anh với tôi vốn người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau

Súng bên súng, đầu sát bên đầu Đên rét chung chăn, thành đôi tri kỷ Đồng chí!

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa, nhớ người ra lính

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh, Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay!

Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặt tới Đầu súng trăng treo.

Trang 2

Trong bài thơ “Đồng Chí”, Chính Hữu đã khắc hoạ thành công cái chấthiền lành, tình nghĩa mộc mạc mà dung dị cũng như tình đồng chí, đồng đội thiêng liêng cao cả của những người lính nông dân áo vải Từ moi miềnquê trên dải đất quê hương, những con người xa lạ bỗng đứng lên theo tiếng gọi của Tổ Quốc, cùng họp lại với nhau, trở thành một con người mới: Người Lính Họ là những người nông dân từ những vùng quê lam lũ đói nghèo, quanh năm chỉ biết đến con trâu mảnh ruộng, các anh giã từ quê hương lên đừơng chiến đấu:

“Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Không hẹn mà nên, các anh đã gặp nhau tại một điểm là tình yêu quêhương đất nước Từ những người “xa lạ” rồi thành “đôi tri kỉ”, về sau thành

“đồng chí”.Câu thơ biến hoá 7,8 từ rồi rút lại, nén xuống 2 từ cảm xúc vần thơ như dồn tụ lại, nén chặt lại.Những ngày đầu đứng dưới lá quân kì:”Anhvới tôi đôi người xa lạ-Tự phương trời chẳng hen quen nhau” Đôi bạn gắn

bó với nhau bằng bao kỉ niệm đẹp:

“Súng bên súng đầu sát bên đầu Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ Đồng chí!”

Ngày cùng chung nhiệm vụ chiến đấu vai kề vai, súng bên súng, chia nhau gian khổ, nguy hiểm, đêm đắp chung một chiếc chăn chịu rét Đắp chung chăn trỏ thành biểu tượng của tình thân hữu, ấm cúng ruột thịt Những cái chung đã biến những con người xa lại thành đôi tri kỉ Sự đồng cảnh, đồng cảm và hiểu nhau là cơ sở, là cái gốc để làm nên tình bạn, tìnhđồng chí

Tấm lòng của họ đối với đất nước thật càm động khi giặc đến các anh

đã gửi lại người bạn thân mảnh ruộng chưa cày , mặc kệ những gian nhà

bị gió cuốn lung lay để ra đi kháng chiến Bình thường vậy thôi , nhưng nếu không có một tình yêu đất nước sâu nặng không thể có một thái độ ra

đi như vậy

“Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay “

Họ đứng lên chiến đấu chỉ vì một lẽ giản dị: yêu nuớc Tình yêu đất nước, ý thức dân tộc là máu thịt, là cuộc đời họ, bởi vậy, nông dân hay trí thức chỉ mới nghe tiếng đau thương của quê hương, họ sẽ bỏ lại tất cả, cả ruộng nương, xóm làng Chỉ đến khi ở nơi kháng chiến người lính nông dân

áo vải lại trở mình, lòng lại bận tâm lo lắng về mảnh ruộng chưa cày, với căn nhà bị gió lung lay Nỗi nhớ của các anh là thế: cụ thể nhưng cảm động biết bao Người lính luôn hiểu rằng nơi quê nhà người mẹ già, ngừơi

vợ trẻ cùng đám con thơ đang trông ngóng anh trở về:

“Giếng nước gốc đa, nhớ người ra lính.”

Trang 3

Trong những tâm hồn ấy, hẳn sự ra đi cũng đơn giản như cuộc đời thường nhật, nhưng thực sự hành động ấy là cả một sự hy sinh cao cả Cả cuộc đời ông cha gắn với quê hương ruộng vườn, nay lại ra đi cũng như dứt bỏ đi nửa cuộc đời mìn.

Sống tình nghĩa, nhân hậu, hay lo toan cũng là phẩm chất cao đẹp của người lính nông dân Với họ vượt qua gian khổ thiếu thốn của cuộc sống là điều giản dị bình thường, không có gì phi thừơng cả

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh, Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay!”

Chính Hữu đã khắc hoạ hiện thực khó khăn mà người lính gặp phải Đối mặt với những khó khăn đó, những người lính không hề một chút sợ hãi, những thử thách giữa nơi rừng thiêng nước độc cứ kéo đến liên miên nhưng người lính vẫn đứng vững, vẫn nở “miệng cười buốt giá” Đó là hìnhcủa sự lạc quan, yêu cuộc sống hay cũng là sự động viên giản dị của

những người lính với nhau Những câu thơ hầu như rất giản dị nhưng lại cósức lay động sâu xa trong lòng người đọc chúng ta.Tuy nhiên từ trong sự bình thường, hình ảnh người lính của Chính Hữu vẫn ánh lên vẻ đẹp rực rỡ của lí tưởng, sẵn sàng hy sinh vì Tổ Quốc, dũng cảm lạc quan trước hiểm nguy kẻ thù rình rập:

“Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặt tới Đầu súng trăng treo.”

Thật là bức tranh đơn sơ, thi vị về người lính trong một đêm chờ giặc tới giữa nơi rừng hoang sương muối Những người lính kề vai, sát cánh cùng hứơng mũi súng vào kẻ thù Trong cái vắng lặng bát ngát của rừng khuya, trăng bất ngờ xuất hiện chơi vơi lơ lửng nơi đầu súng Những ngừơi lính nông dân giờ đây hiện ra với một tư thế khác hẳn, như những người nghệ sĩ đầy chất thơ, bình dị nhưng vẫn đẹp lạ lùng

Sẽ là một thiếu sót rất lớn khi lại đề cập quá nhiều đến hình tượng người lính mà lại không nói về tình đồng chí, tình đồng đội của người chiến

sĩ trong bài thơ Tìm hiểu nhau, những người lính hiểu ra họ có cùng chungquê hương vất vả khó nghèo, chung tình giai cấp, chung lí tưởng và mục đích chiến đấu Chính cái chung ấy như một thứ keo sơn bền vững nối cuộc đời ngững người lính với nhau để làm nên hai tiếng “ đồng chí ” xúc động và thiêng liêng

Trang 4

“Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”

Vẻ đẹp tâm hồn nơi người lính không chỉ phát ra từ những hiện thực khó khăn hiểm nguy mà còn phát ra từ vừng ánh sang lung lính, chính là tình đồng đội Vượt rừng đâu phải chuyện dễ dàng! Những căn bệnh quái

ác, những đêm tối lạnh buốt xương, những thiếu thốn vật chất của đoàn quân mới được gầy dựng vội vã Nhưng những người lính đã cùng nhau vượt qua Họ lo cho nhau từng cơn sốt, từng míếng áo rách, quần vá Với

họ quan tâm tới những người đồng đội giờ đây cũng như là quan tâm chăm sóc cho chính mình Ôi ấm áp biết mấy là cái xiết tay của đồng đội lúc gian khó Cái xiết tay truyền đi hơi ấm, sức mạnh cho ý chí con người

Và cùng nhau, giúp đỡ nhau, những người lính vượt qua với tư thế ngẩng cao đầu trước mọi thử thách, gian nan

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh, Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá

Miệng cười buốt giá Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay!”

Cái khốn khó, gian truân hãy còn dài trên bước đừơng kháng chiến dân tộc Nhưng dường như trước mắt những con người này, mọi thứ không còn hiểm nguy Trong đêm trăng váng lặn, bát ngát giữa rừng hoang sương muối, những người lính vẫn kề vai, sát cánh cùng hướng mũi súng về phía kẻ thù

“Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặt tới”

Sức mạnh của sự tin tưởng lẫn nhau, của sự quan tâm tới nhau giữa những người lính đã làm vững chắc thêm tình đồng đội trong họ Bởi họ biết rằng khi cùng nhau thắp lên tình đồng chí vững bền, sức mạnh chung nhất sẽ là sức mạnh mạnh nhất Mục đích chiến đấu vì quê hương, vì Tổ Quốc của họ sẽ càng mau chóng đạt được Khi ý chí và mục đích hợp chung con đường, thì tình cảm giữa họ càng thắm thiết, sâu đậm Đó là tình đồng chí giữa những người lính …

Không chỉ dừng ở cung bật tình cảm giữa những người lính, bài thơ

“Đồng Chí” còn mang ta đến chi tiết lãng mạn cao hơn ở cuối bài:

“Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặt tới Đầu súng trăng treo.”

Trang 5

Người lính không cô đơn lạnh lẽo vì bên anh đã có đồng đội và cây súng, là những người bạn tin cậy nhất, tình đồng chí đã sưởi ấm lòng anh Người chiến sĩ toàn tâm toàn ý hường theo mủi sung Chính lúc ấy, các anh bắt gặp một hiện tưỡng kì lạ.

“Đầu súng trăng treo.”

Nét sáng tạo độc đáo thể hiện bản lĩnh nghệ thuật của của Chính Hữuqua bài thơ chính là hình ảnh này Từ tình đồng chí, trải qua những thử thách khác nhau, Chình Hữu đã tạo nên cái nhìn đầy chất thơ Nếu hai câuthơ trên không kết hợp với hình ảnh “ đầu súng trăng treo” thì nó khó có những giá trị đặc sắc Ngược lại, nếu không có sự nâng đỡ của của hai câuthơ đó thì hình ảnh sẽ bị coi là thi vị hoá cuộc sống chiến đấu người lính

Sự quyện nhuần nhuyễn giữa hiện thực và chất thơ lãng mạn, bay bổng đãlàm cho “ đầu súng trăng treo” trở thành một trong những hình ảnh đẹp nhất thơ ca kháng chiến chống Pháp Câu thơ chỉ vỏn vẹn bốn từ nhưng nóbao hàm cả cái tình, cái ý và đặc biệt là sự càm nhận tinh tế của Chính Hữu Nhờ sự lien tưởng thong minh tài tình, tâm hồn giàu cảm xúc, Chính Hữu đã gợi lên một không gian bát ngát giữa vũ trụ bao la, nó có cái gì đó rất bồng bềnh, huyền bí , khó tả Hình ảnh đó gây được ấn tượng thẩm mĩ sâu sắc với người đọc đồng thời, nó trở thành hình tượng đa nghĩa độc đáo của thi ca “ Đầu súng trăng treo “ được xây dựng bằng bút pháp siêu thực, đầy chất thơ Tại sao vậy ? Chúng ta thực sự đánh giá cao không gian nghệ thuật hiện thực của “ nuớc mặn đồng chua”, “ đất cày lên sỏi đá” và đặc biệt là không gian “ rừng hoang sương muối”; nó đã góp phần

tô đẹp thêm hình tượng vầng trăng, cây súng Hai hình ảnh này đối lập nhau rất rõ Một bên là vầng trăng muôn thưở hấp dẫn và kì la, thanh bìnhvới thi ca Nó biểu tượng cho cuộc sống tươi đẹp, hoà bình, hạnh phúc của nhân loại, đồng thời cũng là ước mơ cuộc sống tượi đẹp hoà bình hạnh phúc Nhưng trăng ở đây lại được đặt trong mối quan

Trang 6

Bài văn mẫu số 2

Bài thơ Đồng chí với ngôn ngữ chân thực, hình ảnh lãng mạn, nụ cười ngạo nghễ của các chiến sĩ đã lay động biết bao trái tim con người Tình đồng chí ấy có lẽ sẽ sống mãi với quê hương, với Tổ quốc, với thế hệ hôm nay, ngày mai hay mãi mãi về sau

Phải chăng chất lính đã thấm dần vào chất thi ca, tạo nên dư vị tuyệtvời cho tình Đồng chí Nói đến thơ trước hết là nói đến cảm xúc và sự chânthành Không có cảm xúc, thơ sẽ không thể có sức lay động hồn người,không có sự chân thành chút hồn của thơ cũng chìm vào quên lãng Mộtchút chân thành, một chút lảng mạn, một chút âm vang mà Chính Hữu đãgieo vào lòng người những cảm xúc khó quên Bài thơ Đồng chí với nhịpđiệu trầm lắng mà như ấm áp tươi vui; với ngôn ngữ bình dị dường như đãtrở thành những vần thơ của niềm tin yêu, sự hi vọng, lòng cảm thông sâusắc của một nhà thơ cách mạng

Phải chăng, chất lính đã thấm dần vào chất thơ, sự mộc mạc đã hòadần vào cái thi vị của thơ ca tạo nên những vần thơ nhẹ nhàng và đầycám xúc?

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp gian lao,

lẽ đương nhiên, hình ảnh những người lính, những anh bộ đội sẽ trở thànhlinh hồn của cuộc kháng chiến, trở thành niềm tin yêu và hi vọng của cảdân tộc Mở đầu bài thơ Đồng chí, Chính Hữu đã nhìn nhận, đã đi sâu vào

cả xuất thân của những người lính:

Quê hương anh đất mặn đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Sinh ra ở một đất nước vốn có truyền thống nông nghiệp, họ vốn lànhững người nông dân mặc áo lính theo bước chân anh hùng của nhữngnghĩa sĩ Cần Giuộc năm xưa Đất nước bị kẻ thù xâm lược, Tổ quốc vànhân dân đứng dưới một tròng áp bức Anh và tôi, hai người bạn mới quen,đều xuất thân từ những vùng quê nghèo khó hai câu thơ vừa như đốinhau, vừa như song hành, thể hiện tình cảm của những người lính Từnhững vùng quê nghèo khổ ấy, họ tạm biệt người thân, tạm biệt xóm làng,tạm biệt những bãi mía, bờ dâu, những thảm cỏ xanh mướt màu, họ ra đichiến đấu để tìm lại, giành lại linh hồn cho Tố quốc Những khó khăn ấydường như không thể làm cho những người lính chùn bước:

Anh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau

Súng bên súng, đầu sát bên đầu

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ

Họ đến với cách mạng cũng vì lí tưởng muốn dâng hiến cho đời Sổng

là cho đâu chỉ nhận riêng mình Chung một khát vọng, chung một lí tưởng,chung một niềm tin và khi chiến đấu, họ lại kề vai sát cánh chung một

Trang 7

chiến hào Dường như tình đồng đội cũng xuất phát từ những cái chungnhỏ bé ấy Lời thơ như nhanh hơn, nhịp thơ dồn dập hơn, câu thơ cũng trởnên gần gũi hơn:

Súng bên súng đầu sát bên đầu Đêm rét chung chăn thành đôi tri kí Đồng chí!

Một loạt từ ngữ liệt kê với nghệ thuật điệp ngữ tài tình, nhà thơ khôngchỉ đưa bài thơ lên tận cùng của tình cảm mà sự ngắt nhịp đột ngột, âm điệu hơi trầm và cái âm vang lạ lùng cũng làm cho tình đồng chí đẹp hơn, cao quý hơn Câu thơ chỉ có hai tiếng nhưng âm điệu lạ lùng đã tạo nên một nốt nhạc trầm ấm, thân thương trong lòng người đọc Trong muôn vàn nốt nhạc của tình cảm con người phải chăng tình đồng chí là cái cung bậc cao đẹp nhất, lí tưởng nhất, nhịp thở của bài thơ như nhẹ nhàng hơn, hơi thơ của bài thơ cũng như mảnh mai hơn Dường như Chính Hữu đã thổivào linh hồn của bài thơ tình đồng chí keo sơn, gắn bó và một âm vang bất diệt làm cho bài thơ mãi trở thành một phần đẹp nhất trong thơ Chính Hữu Hồi ức của những người lính, những kỉ niệm riêng tư quả là bất tận:

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

Cái chất nông dân thuần phác của những anh lính mới đáng quý làm sao! Đối với những người nông dân, ruộng nương, nhà cửa những thứ quý giá nhất Họ sống nhờ vào đồng ruộng, họ lớn lên theo câu hát ầu ơ của

bà của mẹ Họ lớn lên trong những gian nhà không mặc kệ gió lung lay Tuy thế, họ vẫn yêu, yêu lắm chứ những mảnh đất thân quen, những mái nhà thân thuộc Nhưng họ đã vượt qua chân trời của cái tôi bé nhỏ

để đến với chân trời của tất cả Đi theo con đường ấy là đi theo khát vọng,

đi theo tiếng gọi yêu thương của trái tim yêu nước Bỏ lại sau lưng tất cả những bóng hình của quê hương vẫn trở thành nỗi nhớ khôn nguôi của mỗi người lính Dầu rằng mặc kệ nhưng trong lòng họ vị trí của quê hương vẫn bao trùm như muốn ôm ấp tất cả mọi kỉ niệm Không liệt kê, cũng chẳng phải lối đảo ngữ thường thấy trong thơ văn, nhưng hai câu thơ cũng

đủ sức lay động hồn thơ, hồn người:

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính

Sự nhớ mong chờ đợi của quê hương với những chàng trai ra đi tạo cho hồn quê có sức sống mãnh liệt hơn Nhà thơ nhân hóa giếng nước gốc

đa cũng có nỗi nhớ khôn nguôi với những người lính Nhưng không

kể những vật vô tri, tác giả còn sử dụng nghệ thuật hoán dụ để nói lên nỗinhớ củu những người ở nhà, nỗi ngóng trông của người mẹ đối với con, những người vợ đối với chồng và những đôi trai gái yêu nhau Bỏ lại nỗi nhớ, niềm thương, rời xa quê hương những người lính chiến đấu trong giankhổ:

Trang 8

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh Sốt run người vầng trán đầm mồ hôi

Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá Chân không giày

Câu thơ chầm chậm vang lên nhưng lại đứt quãng, phái chăng sự khókhăn vất vả thiếu thốn của những người lính đã làm cho nhịp thơ Chính Hữu sâu lắng hơn Đất nước ta còn nghèo, những người lính còn thiếu thốnquân trang, quân dụng, phải đối mặt với sốt rét rừng, cái lạnh giá của mànđêm Chỉ đôi mảnh quần vá, cái áo rách vai, người lính vẫn vững lòng theo kháng chiến, mặc dù nụ cười ấy là nụ cười giá buốt, lặng câm Tình đồng đội quả thật càng trong gian khổ lại càng tỏa sáng, nó gần gũi mà chân thực, không giả dối, cao xa Tình cảm ấy lan tỏa trong lòng của tất

cá những người lính Tình đồng chí:

Là hớp nước uống chung, nắm cơm bẻ nửa,

Là chia nhau một trưa nắng, một chiều mưa, Chia khắp anh em một mẩu tin nhà, Chia nhau đứng trong chiến hào chật hẹp Chia nhau cuộc đời, chia nhau cái chết

(Nhớ - Hồng Nguyên)

Một nụ cười lạc quan, một niềm tin tất thắng, một tình cảm chân thành đã được Chính Hữu cô lại chỉ với nụ cười - biểu tượng của người lính khi chiến đấu, trong hòa bình cũng như khi xây dựng Tố quốc, một nụ cườingạo nghễ yêu thương, một nụ cười lạc quan chiến thắng

Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Nhịp thơ đều đều 2/2/2 - 2/2/3 cô đọng tất cả nét đẹp của những người lính Đó cũng chính là vẻ đẹp ngời sáng trong gian khổ của người lính Vượt lên trên tất cả, tình đồng đội, đồng chí như được sưởi ấm bằng những trái tim người lính đầy nhiệt huyết, vẫn đứng canh giữ cho bầu trời Việt Nam dù đêm đầy khuya, sương đã xuống, màn đêm cũng chìm vào quên lãng Hình ảnh người lính bỗng trở nên đẹp hơn, thơ mộng hơn Đứngcạnh bên nhau sẵn sàng chiến đấu Xem vào cái chân thực của cả bài thơ,câu thơ cuối cùng vẫn trở nên rất nên thơ:

Đầu súng trăng treo

Ánh trăng gần như gắn liền với người lính:

Chiến tranh ở rừng Trăng thành tri kí (Ánh trăng - Nguyễn Duy)

Trang 9

Một hình ảnh nên thơ, lãng mạn nhưng cũng đậm chất chân thực, trữtình Một sự quyện hòa giữa không gian, thời gian, ánh trăng và người lính.Cái thực đan xen vào cái mộng, cái dũng khí chiến đấu đan xen vào tìnhyêu làm cho biểu tượng người lính không những chân thực mà còn rực rỡđến lạ kì Chất lính hòa vào chất thơ, chất trữ tình hòa vào chất Cáchmạng, chất thép hòa vào chất thi ca Độ rung động và xao xuyến của cảbài thơ có lẽ chỉ nhờ vào hình ảnh ánh trăng này Tình đồng chí cũng thế,lan tỏa trong không gian, xoa dịu nỗi nhớ, làm vơi đi cái giá lạnh của mànđêm Nụ cười chiến sĩ như cất cao tiếng hát ngợi ca tình đồng chí Thiêngliêng biết nhường nào, hình ảnh những người lính, những anh bộ đội cụ Hồsát cạnh vai nhau kề vai sát cánh cùng chiến hào đấu tranh giành độc lập.Quả thật, một bài thơ là một xúc cảm thiêng liêng, là một tình yêurộng lớn, trong cái lớn lao nhất của đời người Gặp nhau trên cùng một conđường Cách mạng, tình đồng chí như được thắt chặt hơn bằng một sợi dâyyêu thương vô hình.

Bài thơ Đồng chí với ngôn ngữ chân thực, hình ảnh lãng mạn, nụ cườingạo nghễ của các chiến sĩ đã lay động biết bao trái tim con người Tìnhđồng chí ấy có lẽ sẽ sống mãi với quê hương, với Tổ quốc, với thế hệ hômnay, ngày mai hay mãi mãi về sau

Trang 10

Bài văn mẫu số 3

Đầu năm 1948 Chính Hữu viết bài thơ này Bài thơ là kết quả củanhững trãi nghiệm thực va những cảm xúc sâu xa của tác giả với đồng độitrong chiến dịch Việt Bắc Bài thơ nói về tình đồng đội, đồng chí thắmthiết, sâu nặng của những người lính cách mạng mà phần lớn họ xuất thân

từ nông dân Đồng thời bài thơ cũng thể hện lên hình ảnh chân thực, giản

dị mà cao đẹp của anh bộ đội trong thời kì đầu của cuộc kháng chiếnchống thực dân Pháp còn rất khó khăn thiếu thốn

Bài thơ” Đồng Chí” viết theo thể thơ tự do, với hai mươi dòng thơ,chia làm ba đoạn Cả bài thơ đều tập trung vào thể hiện chủ đề vềtình”Đồng Chí” Cái bắt gặp đầu tiên của những người lính là từ nhữngngày đầu gặp mặt Họ đều có sự tương đồng về cảnh ngộ nghèo khó ”quêhương anh nước mặn đồng chua, lành tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”.Những người lính là những người của làng quê nghèo lam lũ, vất vả vớicày cấy, ruộng đồng với những làng quê khác nhau Họ từ các phương trờikhông hề quen nhau ”từ muôn phương về tụ hội trong hàng ngũ củanhững người lính cách mạng” Đó chính là cơ sở của tình đồng chí sự đồngcảm giai cấp của những người lính cùng chung nhiệm vụ chiến đấu để giảiphóng quê hương, đất nước Diễn đạt ý nghĩa đó, tác giả đã diễn tả bằnghình ảnh:

“Súng bên súng, đầu sát bên đầu”

“Súng – đầu” sát bên nhau là tượng trung cho ý chí và tình cảm, cùngchung lí tưởng, nhiệm vụ chiến đấu, sát cánh bên nhau Tình đồng chí,đồng đội nảy nở và hình thành bền chặt trong sự chan hoà và chia sẻ mọigian lao cũng như niềm vui Đó là mối tình tri kỉ của những người bạn chícốt mà tác giả đã biểu hiện bằng một hình ảnh cụ thể, giản dị mà hết sứcgợi cảm: “Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ” Sau câu thơ này, nhà thơ

hạ một câu, một dòng thơ, hai tiếng “Đồng chí” vang lên như một “nốtnhấn”, là sự kết tinh của mọi cảm xúc, mọi tình cảm Câu thơ “Đồng chí”vang lên như một phát hiện, một lời khẳng định, đồng thời lại như một cáibản lề gắn kết đoạn đầu với đoạn thứ hai của bài thơ Dòng thơ hai tiéng

“Đồng chí” như khép lại, như lắng sâu vào lòng người cái tình ý sáu câuthơ đầu của bài thơ, như một sự lí giải về cơ sở của tình đồng chí Sáu câuthơ trước hai tiếng “Đồng chí” ấy là cội nguồn và sự hình thành của tìnhđồng chí keo sơn giữa những người đồng đội.Mạch cảm xúc và suy nghĩ trong bài thơ được triển khai trong đoạn thơthứ hai là những biểu hiện cụ thể của tình đồng chí và sức mạnh của tìnhđồng chí Sự biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó được tác giảgợi bằng hình ảnh ở những câu thơ tiếp:

“Ruộng nương anh gửi bạn thân càyGian nhà không mặc kệ gió lung lay

Trang 11

Giếng nước, gốc đa nhớ người ra lính”

“Đồng chí”- đó là sự cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng củanhau Ba câu thơ trên đưa người đọc trở lại với hoàn cảnh riêng của nhữngngười lính vốn là những người nông dân đó Họ ra đi trở thành nhữngngười lính nhưng mỗi người có một tâm tư, một nỗi lòng về hoàn cảnh giađình, người thân, công việc đồng quê Họ gửi lại tất cả cho hậu phương,gửi bạn thân cày cấy ruộng nương của mình Họ nhớ lại những gian nhftrống không “mặc kệ gió lung lay” Nhưng đành để lại, đành gửi lại, họphải ra đi vì nghĩa lớn “cứu nước, cứu nhà.”

Giờ ở tiền tuyến, họ nhớ về hậu phương với một tình cảm lưu luyếnkhó quên Hậu phương, tiền tuyến (người ở lại nơi giếng nứơc, gốcđa)không nguôi nhớ thương người thân của mình là những người lính nơitiền tuyến Tuy dứt khoát, mạnh mẻ ra đi nhưng những người lính khôngchút vô tình Trong chiến đấu gian khổ, hay trên đường hành quân họ đềunhớ đến hậu phương- những người thân yêu nhất của mình:

“Ôi! Những đêm dài hành quân nung nấuBỗng bồi hồi nhớ mắt người yêu”

“Đồng chí”-đó là cùng chia sẻ những gian lao, thiếu thốn của cuộc đờingười lính với những hình ảnh chân thực, xúc động, gợi tả và gợi hình(từng cơn ốm lạnh sốt run người, vầng trán ướt mồ hôi,áo rách vai, quầnvài mãnh vá, miệng cười buốt giá, chân không giày) những ngày tháng ởrừng

Để diển tả được sự gắn bó, chia sẻ, sự giống nhau vế cảnh ngộ ngườilính tác giả đã xây dựng những câu thơ sóng đôi, đối ứng với nhau trongtừng cặp, từng câu:

“ Anh với tôi biết từng cơn ốm lạnh……… Chân không giày”

Sức mạnh nào đã giúp họ vượt qua tất cả?

Hình ảnh” thương nhau tay nắm lấy bàn tay” biểu hiện thật giản đị vàxúc động của tình cảm đồnh chí, đồng đội thiêng liêng của những ngườilính Tình cảm đó là nguồn sức mạnh và niềm vui để họ vượt qua Cái “bắttay”(như bàn tay biết nói) chính là tình cảm của người lính truyền chonhau sức mạnh và niềm tin để họ vượt qua tất cả những gian lao, thiếuthốn, thử thách trong chiến đấu

Tình đồng chí, đồng đội còn biểu hiện ở sự thử thách Đoạn thơ cuốithật cô đọng bằng hình ảnh khi nhà thơ viết:

Đêm nay rừng hoang sương muối………Đầu súng trăng treo”

Đây là một bức tranh đẹp của tình đồng chí, đồng đội- một bức tranhđặc sắc và có ý nghĩa Bức tranh trên là mội cảnh thực trong mội đêmphục kích “chờ giặc tới” tại một cảnh ”rừng hoang sương muối” hoangvắng lạnh lẻo nổi bập lên ba hình ảnh gắn kết với nhau ”vầng trăng khẩu

Trang 12

súng và người lính” vầng trăng như treo khẩu súng của người lính Ngườilính thì “đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới”.

Câu thơ “đầu súng trăng treo” (chỉ có 4 chữ) gây cho người đọc một

sự bất ngờ lí thú “ súng và trăng” sao lại hoà quỵên vào nhau đẹp thế!Hình ảnh thơ nói lên ý nghĩa cao đẹp của cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốccủa anh bộ đội cụ Hồ trong những năm đầu khánh chiến chống Pháp

Bài thơ có ba khổ, ba tứ thơ, chủ yếu tạo thành ý chung xuyên suốttoàn bài thơ “Đồng chí”.“Đồng chí -thương nhau nắm lấy bàn tay – đầusúng trăng treo” Bài thư hàm xúc, mộc mạc, chân thực trong sử dụngngôn ngữ, hình ảnh, giợi tả, có sức khái quát cao, khắc hoạ được mộttrong những phẩm chất tốt đẹp của anh bộ đôi cụ Hồ Đó là mối tình đồngchí, đồng đội gắn bó, keo sơn, thắm đượm tình cảm, gian khổ có nhau,sống chết có nhau Bài thơ có thực, có mơ toạ nên vẻ đẹp của bài thơ, gâycho người đọc những suy tư sâu sắc những cảm xúc sâu lắng Bài thơ

“Đồng chí” có những nét thành công trong việc khắc hoạ hình ảnh ngườilính cách mạng trong thơ ca kháng chiến

Trang 13

Bài văn mẫu số 4

Đồng chí! Ôi tiếng gọi sao mà thân thương tha thiết quá Nó biểu hiệnthật đầy đủ tình đồng đội của anh chiến sĩ Cụ Hồ từ những năm 1948 củathời kì kháng Pháp Cảm nhận được những tình cảm vừa thân quen vừamới lạ trong cuộc sống chiến đấu ấy, Chính Hữu, một nhà thơ – ngườichiến sĩ cách mạng đã xúc động viết bài thơ Đồng chí với những lời thơ dạtdào tình cảm, bài thơ đã để lại bao cảm xúc trong lòng người đọc

Cả bài thơ thể hiện rõ tình đồng đội keo sơn gắn bó giữa những ngườichiến sĩ quân đội nhân dân trong cuộc sống chiến đấu gian khổ của thời kìkháng chiến chín năm Họ là những người xuất thân từ nhân dân lao độngchỉ quen việc “cuốc cày” ở những vùng quê hẻo lánh khác nhau, vì cóchung tấm lòng yêu nước, họ đã gặp nhau, từ xa lạ bỗng trở thành thânquen Chính Hữu đã kể về những con người ấy bằng những lời thơ thậtcảm động:

Quê hương anh nước mặn đồng chuaLàng tôi nghèo đất cày lên sỏi đáAnh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau

ở đây, tác giả đã phát hiện được hiện tượng tình cảm kì lạ ở nhữngngười chiến sĩ Đó là sự phát triển của tình cảm cách mạng trong quân đội

ta Từ những con người rất “ xa lạ” trong đời sống lại trở thành nhữngđồng chí rất thân thương cùng chiến đấu Nhà thơ đã chọn lựa những chitiết, những hình ảnh thơ rất chân thực để đặc tả về cuộc sống của ngườichiến sĩ Họ đều xuất thân từ những vùng đất khô cằn, nghèo khó “nướcmặn đồng chua” “đất cày lên sỏi đá” Và họ đã gặp nhau từ “xa lạ” Thật

là thú vị, nhà thơ không nói hai người xa lạ mà là “đôi người xa lệ” Đôi làchỉ hai đối tượng cùng đi vói nhau “Đôi người xa lạ” nghĩa là hai ngườicùng đi với nhau mà lại là xa lạ Vì thế ý thơ được nhấn mạnh thêm Hìnhảnh “những phương trời xa cách, những con người “chẳng hẹn quennhau”nói lên cả một sự xa lạ trong không gian và tình cảm Nhưng khitham gia kháng chiến, những con người xa lạ ấy đã cùng nhau chiến đấu,cùng chịu đựng gian khổ, chung lưng đấu cật bên nhau Vì thế, họ trởthành thân nhau, hiểu nhau, thương nhau và gọi nhau là “đồng chí”:

Súng bên súng đầu sát bên đầuĐêm rét chung chăn thành đôi tri kỉĐồng chí!

Câu thơ vừa tả thực vừa mang ý nghĩa tả tượng trưng “súng bênsúng, đầu sát bên đầu” Tác giả đã tả thực những giờ phút bên nhau cùngchiến đấu đồng thời hình ảnh ấy còn tượng trưng cho sự nghiệp chiến đấuchung, lí tưởng cách mạng chung của quân đội ta Câu thơ giúp ta hiểuthêm “đôi người xa lạ” ấy đã nảy nở một tình cảm mới khi họ cùng chiến

Ngày đăng: 30/04/2021, 16:20

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w