Dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ : Cho một khung dây quay đều trong một từ trường không đổi sao cho trục quay vuông góc đường cảm ứng thì trong khung dây xuất hiện một sức điện động xo
Trang 1Trường THPT BC
TRẦN KHAI NGUYÊN
Sở Giáo Dục –Đào Tạo
TP Hồ Chí Minh
Trang 2CHƯƠNG 3 _ Bài 5 :
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
TRƯỜNG PTTHBC TRẦN KHAI NGUYÊN
Tổ Vật Lý
Trang 3Kiểm tra bài cũ :
1 Nguyên tắc họat động của máy phát điện xoay chiều một pha
Dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ : Cho một khung dây quay đều trong một từ trường không đổi sao cho trục quay vuông góc đường cảm ứng thì trong khung dây xuất hiện một sức điện động xoay chiều e = E0sin ω t.
2 Phân biệt phần cảm và phần ứng , rôto và stato
trong máy phát điện xoay chiều một pha
Phần cảm : Phần tạo ra từ
trường B thường là nam
châm điện hay nam châm
vĩnh cửu.
Phần ưÙng : Phần tạo ra
suất điện động cảm ứng là
cuộn dây
Rôto : Bộ phận quay của máy phát điện.
Stato : Bộ phận đứng yên của máy phát điện.
Trang 4Kiểm tra bài cũ :
2 Các phát biểu sau đây đúng hay sai.
a Ở máy phát điện một pha rôto là phần ứng và stato là phần cảm.
b Tần số dòng điện của một máy phát điện xoay chiều phát ra được xác định bởi vận tốc quay của rôto và số cặp cưc của rôto.
c Cấu tạo của một máy phát điện xoay chiều một pha gồm 4 phần chính là phần cảm, phần ứng, rôto và stato.
d Bộ góp điện dùng để đưa điện ra ngoài ở các máy phát điện có stato là phần cảm.
a: Sai b: Đúng c: Sai d: Đúng
Trang 5Dòng Điện Xoay Chiều Ba Pha
1 Cấu tạo.
2 Họat động.
Trở về
I Định Nghĩa
II Nguyên tắc cấu tạo và họat động của máy phát điện xoay chiều 3 pha
III Cách mắc điện ba pha
Trang 6I Định Nghĩa :
Dòng điện xoay chiều ba pha là một hệ
thống gồm ba dòng điện xoay chiều một
pha, ba dòng điện này được gây ra bởi ba
suất điện động xoay chiều có cùng biên độ,
cùng tần số nhưng lệch nhau về pha là 2π/3.
Trở về
e 1 = E 0 sin(ωt)
e 2 = E 0 sin(ωt - 2π/3)
e 3 = E 0 sin(ωt + 2π/3)
Trang 7II Nguyên tắc cấu tạo và họat động của máy phát điện xoay chiều ba pha :
1 Cấu tạo : Tương tự
máy phát điện xoay
chiều một pha gồm hai
phần chính :
•stato : Là phần ứng
gồm ba cuộn dây
giống nhau nhưng bố
trí lệch nhau 1/3 vòng
tròn.
•Rôto : Là phần cảm
gồm một nam châm
thường là nam châm
điện.
Trở về
N S
1
2 3
Trang 82 Họat động
Nguyên tắc : Dựa vào hiện
tượng cảm ứng điện từ.
Khi rôto quay đều trong
ba cuộn dây xuất hiện ba
suất điện động xoay chiều
cùng biên độ, cùng tần số.
Trở về
N
1
2 3
Khi cực N của nam châm đi qua trước cuộn (1) thì từ thông qua cuộn (1) cực đại
N
S N
S
N
S
N S
N
S
thì sau 1/3 chu
kì từ thông qua cuộn (2) mới cực đại và sau 1/3 chu kì từ thông qua cuộn (3) sẽ cực đại
Vậy trong ba cuộn dây xuất hiện ba suất điện động lệch pha là 120 0
Trang 9Nối ba cuộn dây với ba mạch ngoài ta có ba dòng điện xoay chiều một pha Nếu ba mạch ngoài giống nhau ta có ba dòng điện cùng biên độ và lệch pha là 2 π /3 :
Trở về
i1= I0 sin(ωt)
i2= I0 sin(ωt - 2π/3)
i3 = I0 sin(ωt + 2π/3)
i1 i2
i
Trang 10II Cách mắc điện ba pha :
1 Cách mắc hình sao :
Dây trung hòa Dây pha 1
Dây pha 2 Dây pha 3
Ba điểm đầu được đưa ra bằng ba dây gọi là ba dây pha,
Cường độ dòng điện qua dây trung hòa i = i 1 + i 2 + i 3 Nếu
ba tải đối xứng thì i = 0, thường thì i nhỏ hơn i 1 , i 2 , i 3 .
Gọi Up hđthế giữa dây pha và dây trung hòa
Gọi Ud hiệu điện thế giữa 2 dây pha Ud = Up 3
ba điểm cuối nối với nhau và đưa ra bằng dây trung hòa
Ud
UP
Trở về
Trang 112 Cách mắc hình tam giác :
Điểm đầu cuộn dây này được nối với điểm cuối cuộn dây kia Ba điểm nối được đưa ra bằng ba dây pha
Cách mắc hình tam giác không có dây trung hòa.
Tiết kiệm dây dẫn, giảm chi phí đường dây.
Có thể tạo ra từ trường quay được ứng dụng trong động
cơ không đồng bộ ba pha.
Dây pha 2
Dây pha 1 Dây pha 3
IV Ưu điểm của mạng điện ba pha :
Trở về
Trang 12Ôân tập
một pha và máy phát điện xoay chiều ba pha.
Trở về
2 Chọn câu sai.
một pha và ba pha đều dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ.
b Ở mạng điện ba pha hình sao, ta có hiệu điện thế
giữa hai dây pha là 220V thì hiệu điện thế giữa dây pha và dây trung hòa là 380V.
dây của phần ứng sinh ra một suất điện động xoay chiều một pha
chiều ba pha ta cần phải mắc theo hình sao hay tam giác.
Trang 13Trường THPT BC
Trần Khai Nguyên
Sở Giáo Dục –Đào Tạo
Tp Hồ Chí Minh