T40-L11. Bài 21. Từ trường của dòng điện chạy trong các dây dẫn có hình dạng đặc biệt

Các đường sưcù từ là những đường tròn đồng tâm nằm trong mặt phẳng vuông góc với dây dẫn, có tâm nằm trên dây dẫn... Đường sức từ qua tâm O của khung dây và vuông góc với mặt phẳng khun

Kiểm tra bài cũ

1 Từ trường là gì? Nêu đặc điểm của véc tơ cảm ứng từ tại một điểm ?

Trả lời:

-Từ trường là một dạng vật chất tồn tại trong không gian mà biểu hiện cụ thể là sự xuất hiện của lực từ tác dụng lên một nam châm hay một dòng điện đặt trong đó

-Đặc điểm của véc tơ cảm ứng từ tại một điểm:

+Có hướng trùng với hướng của từ trường tại điểm đó;

+Có độ lớn là:

Il F

B   B M

2 Phát biểu quy tắc bàn tay trái ?

Bàn tay trái duỗi thẳng

tay

•Chiều từ cổ tay đến ngón tay : chiều dòng điện.

B



3 Lực từ tác dụng lên đoạn dây điện AB :

điểm đặt, phương, chiều, độ lớn ?

• - Điểm đặt : trung điểm của đoạn dây AB;

NHẮC LẠI KIẾN THỨC CŨ

ĐIỆN TRONG DÂY DẪN

THẲNG DÀI

Các đường sưcù từ là những đường tròn đồng tâm nằm trong mặt phẳng vuông góc với dây dẫn, có tâm nằm

trên dây dẫn.

ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN TRONG KHUNG DÂY DẪN

TRÒN

Đường sức từ qua tâm O của khung dây và vuông góc với mặt phẳng khung dây là

đường thẳng, các đường cảm ứng từ khác không qua O là những đường cong.

B 

B 

Phía mà các đường sức từ đi ra

là mặt bắc (N).

Phía mà các đường sức từ đi

vào là mặt nam (S).

Tiết 40 Bài 21-TỪ TRƯỜNG CỦA

DÒNG ĐIỆN CHẠY TRONG CÁC DÂY

DẪN CÓ HÌNH DẠNG ĐẶC BIỆT

Đặc điểm của cảm ứng từ tại một điểm M:

- Tỉ lệ với cường độ dòng điện I gây ra từ trường;

- Phụ thuộc vào dạng hình học của dây dẫn;

- Phụ thuộc vào vị trí điểm M;

- Phụ thuộc vào môi trường xung quanh.Hãy nêu những đặc điểm của cảm ứng từ tại một điểm M trong từ trường của một

dòng điện?

I-Từ trường của dòng điện chạy trong dây dẫn thẳng dài

Đường sức từ đi qua M là đường tròn nằm trong mặt phẳng đi qua

M vuông góc với dây dẫn, có tâm O nằm trên dây dẫn

Véc tơ cảm ứng từ tại điểm M:

-Phương: vuông góc mặt phẳng tạo bởi

M và dây dẫn, tiếp tuyến với đường sức

Véc tơ cảm ứng từ tại một điểm do nhiều dòng điện gây ra bằng

*Từ trường của nhiều dòng điện:

Hệ quả:

Khi có hai dòng điện I1 và I2 chạy trong

hai dây dẫn thẳng dài, song song, cách

nhau một đoạn r cảm ứng từ do dòng điện

I1 gây ra dọc trên dây dẫn mang dòng

I l

I B

II-Từ trường của dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn

Đường sức từ của dòng điện tròn là những đường cong có chiều đi vào mặt nam, đi ra mặt bắc

Đường đi qua tâm O là đường thẳng dài vô hạn ở hai đầu

B

Cảm ứng từ tại tâm của vòng dây có:

-Phương: vuông góc với mặt phẳng chứa

dòng điện

R

10

III-Từ trường của dòng điện chạy trong ống dây dẫn hình trụ

Ống dây dẫn hình trụ tạo thành bởi một dây dẫn quấn đều quanh một lõi hình trụ (thường có chiều dài lớn hơn nhiều so với đường kính tiết diện)

B

Cảm ứng từ trong lòng ống dây được xác định:

I l

N

B 4 10 7

 

Trong đó N(vòng) là tổng số vòng dây, l(mét) là độ dài hình trụ

n = (N/l) là số vòng dây quấn trên một đơn vị dài(vòng/m)

Quy tắc nắm tay phải

các ngón trỏ, ngón giữa Hướng theo chiều dòng điện; khi đó

ngón cái choãi ra cho ta chiều của đường sức từ

3 Độ lớn cảm ứng từ B tại tâm của

khung dây tròn có bán kính R mang

a.Đi vào mặt Nam và đi ra mặt Bắc

của dòng điện tròn ấy.

b.

c.

d đường tròn nằm trong những mặt

phẳng vuông góc với dòng điện

và có tâm nằm trên dây dẫn.

e.

nI

I l

Xác định tại điểm M (OM =

r)

Điểm đặt : M

Phương : tiếp tuyến với đường tròn (O,r).

Chiều : theo chiều của đường cảm ứng từ.

Điểm đặt : tâm khung dây;

Phương : mặt phẳng khung dây;

Chiều : xác định theo quy tắc nắm tay phải;

B

 

B 

Vòng dây

Vectơ cảm ứng từ trong lòng ống dây

Điểm đặt : tại điểm khảo sát trong lòng ống

dây;

Phương : song song với trục ống dây;

Chiều : xác định bởi quy tắc nắm tay phải;

Độ lớn :

với số vòng dây trên mỗi mét chiều dài

của ống dây.

7

B 4 10 n.I

 

N n

l



Nếu dòng điện lần lượt gây tại một điểm

M nào đó các vectơ cảm ứng từ thì vectơ cảm ứng từ tổng hợp tại điểm đó là :