Tình hình thế giới - Cuộc khủng hoảng kinh tế trong giai đoạn 1929-1930 ở các nước tư bản chủ nghĩa làm cho mâu thuẫn của tư bản và phong trào cách mạng ngày càng gay gắt - Những năm 30
Trang 1TRƯỜNG: ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HCM
BỘ MÔN: ĐƯỜNG LỐI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
THẢO LUẬN: ĐƯỜNG LỐI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
ĐỀ TÀI:
ĐẢNG LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO DÂN SINH
DÂN CHỦ NĂM 1936-1939
NHÓM 2: (LỚP KT15TNB)
Phạm Thanh An
Huỳnh Thị Huệ Anh
Nguyễn Cao Vân Anh
Phương Quế Anh (nhóm trưởng)
Võ Thị Hồng Châu
Nguyễn Thị kim Chi
Nguyễn Hoàng Duy
Phạm Đức Duy
Phạm Hồ Trúc Duy
Phạm Nguyễn Trường Giang
Trương Thị Cẩm Giang
Nguyễn Hoàng Hiếu
Trang 2I HOÀN CẢNH LỊCH SỰ CỦA PHONG TRÀO
DÂN SINH DÂN CHỦ NĂM 1936-1939
1. Tình hình thế giới
- Cuộc khủng hoảng kinh tế trong giai đoạn 1929-1930 ở các nước tư bản chủ nghĩa làm cho mâu thuẫn của tư bản và phong trào cách mạng ngày càng gay gắt
- Những năm 30 của thế kỉ XX, thế lực phát xít cầm quyền ở Đức, Ý, Nhật ráo riết chuẩn bị chạy đua vũ trang, chuẩn bị chiến tranh nhằm chia lại thị trường và thế giới, nhằm thực hiện mưu đồ tiêu diệt Liên Xô để đẩy lùi phong trào cách mạng vô sản
- 7/1935, Đại Hội VII – Quốc tế Cộng sản họp tại Mátxcơva
đã xác định:
+Kẻ thù: phát xít
+Nhiệm vụ: chống chủ nghĩa phát xít
+ Mục tiêu: đấu tranh giành dân chủ, bảo vệ hòa bình,
thành lập mặt trận nhân dân rộng rãi chống phát xít và
chiến tranh, đòi tự do, dân chủ, hòa bình và cải thiện đời sống
2. Tình hình trong nước:
• Về chính trị:
- 6/ 1936, Mặt trận nhân dân lên cầm quyền ở Pháp, thi hành cải cách tiến bộ ở thuộc địa Đối với Đông Dương, Pháp cử phái đoàn sang điều tra tình hình, cử Toàn quyền mới, ân
xá tù chính trị, nới rộng tự do báo chí, tạo điều kiến thuận lợi cho cách mạng ở Việt Nam ( đấu tranh chính trị )
- Có nhiều Đảng phái chính trị hoạt động, hệ thống tổ chức của Đảng được khôi phục
• Về kinh tế: sau khủng hoảng kinh tế, Pháp tập trung đầu tư khai thác thuộc địa đẻ bù đắp sự thiếu hụt của mình
- Nông nghiệp: tư bản Pháp chiếm ruộng đất, độc canh các loại cây trông tiềm năng như lúa, đa, gai, bông, cao su => nhằm độc chiếm nguồn lương thực và nguyên liệu sản xuất
vũ khí, quân trang
Trang 3- Thương nghiệp: độc quyền bán thuốc phiện ( để đầu độc nhân dân ta), rượu, muối, và xuất nhập khẩu, thu lợi nhuận rất cao, nhập máy móc và hàng tiêu dùng, xuất khoáng và nông sản => sử dụng nguồn tài nguyên ở Việt Nam để làm giàu cho chính quốc
- Công nghiệp: đẩy mạnh khai mỏ, sản xuất dệt, xi măng, chế cất rượu, hạn chế phát triển điện, nước, cơ khí, đường, diêm => một mặt tận dụng nguồn lợi từ các mỏ khoáng sản đưa về phục vụ cho chúng, mặt khác kìm hãm sự phát triển công nghiệp nặng để Việt Nam không thể sản xuất vũ khí chiến tranh
• Về xã hội :
- Đời sống nhân dân khó khăn:
+ Pháp tăng thuế
+ Công nhân thất nghiệp
+Nông dân vừa không có ruộng cày vừa chịu áp bức, bóc lột về tô thuế của địa chủ và cường hào
+Tư sản dân tộc ít vốn, cịu thuế cao, bị tư bản chèn ép
+Tiểu tư sản thất nghiệp, lương thấp
+Các tầng lớp khác chịu thuế nặng, phí sinh hoạt cao
=>Mâu thuẫn giữa thực dân và các tầng lớp, giai cấp ngày càng sâu sắc, nhu cầu đòi quyền được sống, quyền tự do, cơm áo và hòa ình trở nên cấp thiết
II NỘI DUNG PHONG TRÀO DÂN SINH DÂN
CHỦ:
hành Trung ương (7/1936):
Tháng 7/1936 của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương do Lê Hồng Phong chủ trì ở Thượng Hải (Trung Quốc) dựa trên Nghị quyết Đại hội 7 của Quốc tế Cộng sản, đề ra đường lối và phương pháp đấu tranh:
- Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng tư sản dân quyền Đông Dương là chống đế quốc và phong kiến
Trang 4- Nhiệm vụ trực tiếp, trước mắt là đấu tranh chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít, chống nguy cơ chiến tranh, đòi
tự do, dân sinh, dân chủ, cơm áo, hòa bình
- Phương pháp đấu tranh: Kết hợp các hình thức công khai và bí mật, hợp pháp và bất hợp pháp, giáo dục, tổ chức và lãnh đạo quần chúng đấu tranh bằng hình thức và khẩu hiệu thích hợp
- Chủ trương: Thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương Tháng 3/1938, đổi thành Mặt trận thống nhất dân chủ Đông Dương, gọi tắt là Mặt trận dân chủ Đông Dương
Đảng nắm rõ nguyện vọng và nhu cầu cấp thiết của nhân để phát động quần chúng đấu tranh, tạo tiền đề đưa cách mạng tiến bước cao hơn
* Phong trào Đông Dương Đại hội
- Năm 1936,Đảng vận động và tổ chức nhân dân thảo ra bản dân nguyện gửi tới phái đoàn chính phủ Pháp, tiên tời triệu tập Đông Dương Đại hội (8-1936)
- Các ủy ban hành động thành lập khắp nơi, phát truyền đơn, ra báo, mít tinh, thảo luận dân chủ, dân sinh… )
- Tháng 09/1936 Pháp giải tán Ủy ban hành động, cấm hội họp, tịch thu các báo, nhằm đẩy lùi phong trào trong nhân dân
Qua phong trào, đông đảo quần chúng được giác ngộ, đoàn kết đấu tranh đòi quyền sống Đảng thu được một số kinh nghiệm về phát động và lãnh đạo đấu tranh công khai, hợp pháp
* Phong trào đón Gô đa: năm 1937, lợi dụng sự kiện đó Gô đa và Toàn quyền mới sang Đông Dương, Đảng tổ chức quần chúng mít tinh, biểu dương lực lượng, đưa yêu sách về dân sinh, dân chủ
* 1937 - 1939: nhiều cuộc mít tinh, biểu tình đòi quyền sống tiếp tục diễn ra, nhân ngày Quốc tế lao động 01/05/1938, lần đầu tiên nhiều
Trang 5cuộc mít tinh tổ chức công khai ở Hà Nội, Sài Gòn và nhiều nơi khác có đông đảo quần chúng tham gia
*Đấu tranh nghị trường: hình thức đấu tranh mới của Đảng
- Đảng đưa người của Mặt trận Dân Chủ Đông Dương ra ứng cử vào Viện dân biểu Bắc kỳ, Trung kỳ, Hội đồng quản hạt Nam kỳ…
- Mục tiêu: Mở rộng lực lượng Mặt trận dân chủ và vạch trần chính sách phản động của thực dân, tay sai, bênh vực quyền lợi của nhân dân
*Đấu tranh trên lĩnh vực báo chí
- Từ 1937 báo chí công khai của Đảng bằng tiếng Việt: Tin tức, Đời nay, Phổ Thông, Dân chúng …, bằng tiếng Pháp: Lao động), Tranh đấu….trở thành mũi xung kích trong cuộc vận động dân chủ, dân sinh
- Nhiều sách chính trị – lý luận xuất bản công khai hoặc đưa từ Pháp về Nhiều tác phẩm văn học hiện thực phê phán ra đời như: Bước đường cùng, Tắt đèn, Số đỏ ,thơ cách mạng, kịch Đời
cô Lựu…
- Cuối 1937, Đảng phát động phong trào truyền bá chữ Quốc ngữ giúp quần chúng đọc được sách báo, nâng cao sự hiểu biết về chính trị và cách mạng
- Cuộc đấu tranh trên lãnh vực báo chí đã thu kết quả to lớn về văn hóa – tư tưởng: đông đảo các tầng lớp nhân dân được giác ngộ
về con đường cách mạng
- 3/1938, BCH Trung Ương Đảng họp Hội nghị toàn thể nhấn mạnh thành lập mặt trận thống nhất dân chủ
-3/1939, Đảng ra bản Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản Đông Dương đối với thời cuộc, kêu gọi các tầng lớp phải thống nhất hành động hơn nữa để đòi các quyền tự do, dân chủ, chống nguy cơ chiên tranh đế quốc
Trang 6-7/1939, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ cho xuất bản tác phẩm Tự chỉ trích phân tích những vấn đề cơ bản về xây dựng Đảng
a. Phong trào dân sinh dân chủ:
- Đây là phong trào quần chúng rộng lớn, có tổ chức, dưới sự lãnh đạo của Đảng
- Buộc Pháp phải nhượng bộ 1 số yêu sách về dân sinh, dân chủ
- Quần chúng được giác ngộ chính trị, trở thành lực lượng chính trị hùng hậu của cách mạng
- Đội ngũ cán bộ, đảng viên được rèn luyện, trưởng thành
- Làm cho uy tín của Đảng ăn sâu trong quần chúng Đảng tích luỹ được nhiều kinh nghiệm đấu tranh
- Phong trào đã động viên, giáo dục, tổ chức và lãnh đạo quần chúng đấu tranh, đập tan những luận điệu tuyên truyền, hành động phá hoại của các thế lực phản động
- Là cuộc tập dượt thứ 2, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám
b. Vai trò của Đảng:
- Chủ trương của Đảng trong giai đoạn 1036-1939 đã giải quyết đúng đắn mói quan hệ giữa mục tiêu chiến lược và mục tiêu cụ thể trước mắt của cách mạng, các mối quan hệ giữa liên minh công-nông và nặt trận đoàn kết dân tọc rộng rãi, giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, giữa phong trào cách mạng Đông Dương, phong trào cách mạng Pháp
và trên Thế giới, để ra các hình thức tổ chức, đấu tranh linh hoạt, thích hợp nhằm hướng dẫn quần chúng đấu tranh giành quyền lợi hằng ngày, chuẩn bị cho những cuộc đấu tranh cao hơn vì độc lập dân tộc
- Cao trào dân chủ 1936-1939 thực sự là cuộc vận động cách mạng sâu rộng, hiếm có ở một xứ thuộc địa, đã tuyên truyền đường lối, chủ trương cách mạng của Đảng cho quảng đại quần chúng, mở rộng lực lượng và trận địa cách mạng, sáng tạo nên những hình thức tổ chức, hình thức đấu tranh mới linh hoạt, gắn phong trào cách mạng Đông Dương với cuộc đấu tranh chung chống củ nghĩa phát xít của nhân dân thế giới
Trang 7III BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA PHONG TRÀO
DÂN SINH DÂN CHỦ 1936-1939
- Về việc xây dựng Mặt trận dân tộc thống nhất
- Tổ chức, lãnh đạo quần chúng đấu tranh công khai, hợp pháp
- Đấu tranh tư tưởng trong nội bộ Đảng và với các đảng phái phản động
- Phân hóa, cô lập, cao độ kẻ thù để tập trung lực lượng vào kẻ thù chính
- Đảng thấy được hạn chế trong công tác mặt trận, dân tộc…
- Giành chính quyền từng bước
- tranh thù quyền lợi của chính quốc
- Là một cuộc diễn tập thứ hai , chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám sau này