Giảng bài m ớ i : * Giới thiệu bài : 1phút -Tiến trình bài dạy: Thời gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung 5’ 15’ Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh
Trang 1Tiết:66 Đọc thêm :
Ngày soạn: 05 2.2010 ( Trích Đại Việt sử kí toàn thư )
(Ngô Sĩ Liên)
I M ụ c tiêu : Giúp học sinh:
1.Kiến thức : -Nhân cách chính trực, chí công vô tư, biết lắng nghe và khuyến
khích cấp dưới giữ vững phép nước của Trần Thủ Độ
2 Kĩ năng: -Nghệ thuâït kể chuyện và khắc họa chân dung nhân vật trong sử biên niên Việt Nam
3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu mến, kính trọng, tự hào về con người Việt
Nam.quý trọng những di sản văn hóa cha ông để lại
II.Chuẩn bị:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
-Giáo viên thiết kế giáo án, làm một số sơ đồ biểu bảng
2 Chuẩn bị của học sinh:
-Học sinh đọc bài, soạn bài
III Hoạt động d ạ y h ọ c :
1 Oån định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra sĩ số, vệ sinh phòng học, đồng phục
2 Ki ể m tra bài c ũ : (5phút) Phẩm chất của Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn?
3 Giảng bài m ớ i :
* Giới thiệu bài : (1phút)
-Tiến trình bài dạy:
Thời
gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
5’
15’
Hoạt động 1:
Giáo viên hướng dẫn
học sinh tìm hiểu
chung
Hoạt động 2:
Giáo viên hướng dẫn
học sinh đọc-hiểu văn
bản:
Giáo viên gọi học
sinh đọc văn bản và
giải thích những từ ngữ
khó
Giáo viên hướng dẫn
học sinh tìm hiểu
Hoạt động 1 :
Học sinh tìm hiểu chung
Tiểu dẫn
1/ Tác giả : Kiến thức bài trước
2/ Nhân vật : Trần Thủ Độ một thái sư lừng danh đời Trần
Hoạt động 2:
Học sinh đọc-hiểu văn bản:
Học sinh đọc văn bản và giải thích những từ ngữ khó
Học sinh tìm hiểu
1/ Vai trò của Trần Thủ Độ với nhà Trần
-Là người góp phần
A.Tìm hiểu chung ( Phần
Tiểu dẫn-Sách giáo khoa):
B.Đọc-hiểu văn bản:
I.Đọc:
II.Tìm hiểu văn bản:
1/ Vị trí – nội dung của đọan trích :
- Trích ở quyển V- phần Bản kỷ trong Đại Việt sử kí tòan thư
- Nội dung viết về Thái sư Trần Thủ Độ, một viên quan đầu triều của nhà Trần trong buổi đầu dựng nghiệp
2/ Đọc hiểu văn bản :
a Vai trò của Trần Thủ Độ đối với nhà Trần
- Là người góp phần thúc đẩy vai trò lịch sử của nhà Giáo án 10 cơ bản - 1 - – Nguyễn Văn Mạnh
Trang 2
Nhân cách Trần thủ
Độ Được miêu tả như
thế nào ?
Khi nghe người hặc tội
chuyên quyền của Trầ
Thủ Độ, ông có thái
độ ra sao?
Khi nghe Linh từ Quốc
Mẫu khóc và mách tên
quân hiệu ngăn không
cho đi qua thềm cầu,
thái độ của Trần thủ
Độ như thế nào?
Có người họ hàng nhờ
thúc đẩy sự chuyển đổi vai trò lịch sử từ nhà Lý sang nhà Trần -Là vị quan đầu triều có tài, đầy mưư trí lại trung thành, tận tuỵ giúp vua trần dựng nghiệp lớn, chống giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước
Nhân cách Trần Thủ Độ
a/ Đối với người hặc mình
- Ông không ứng xử theo thói tầm thường
- Thừa nhận lời nói
phải của người hặc
“ Đúng như lời người ấy nói” và lấy tiền lụa thưởng cho anh ta -> Ông là người nghiêm khắc với bản thân và là sự khích lệ đối với người cấp dưới trung thực, dũng cảm dám vạch tội của người khác, dù kẻ đó là bề trên của mình
b/ Đối với người lính giữ thềm cấm
- không bênh vợ bắt tội tên lính, tìm hiểu rõ sự việc
-Có thái độ khích lệ biết giữ nghiêm phép nước
* Ông là người chí công vô tư, tôn trọng pháp luật, không thiện
vị người thân
c/ Đối với người họ
Lý sang nhà Trần
-Là người khai sáng và là trợ
thủ đắc lực cho vua Trần.
- Là vị quan đầu triều có tài, có mưu trí, lại trung thành, tận tụy giúp vua Trần dựng nghiệp lớn, chống ngoại xâm, giữ gìn đất nước
b.Nhân cách của Trần Thủ Độ:
- Là người phục thiện, công minh, độ lượng và có bản lĩnh :Không tỏ lòng thù oán với kẻ hặc tội mình mà còn thưởng cho người dám dũng cảm vạch lỗi và công nhận lời nói phải
-Là người chí công vô tư, tôn trọng pháp luật, không thiên
vị người thân:Không bênh vợ bắt tội tên quân hiệu mà còn khen thưởng kẻ giữ đúng luật pháp
- Giữ gìn sự công bằng của phép nước:Muốn làm chức quan ấy hắn phải bị chặt một ngón chân…
-Đặt việc công lên trên, không tư lợi : Thẳng thắn trình bày quan điểm : chỉ nên chọn lựa người giỏi nhất …
* Kết luận: Bản lĩnh và
nhân cách của Trần Thủ Độ: Thẳng thắn, cầu thị, độ lượng, nghiêm minh, chí công vô tư
3.Nghệ thuật kể chuyện và chân dung nhân vật:Tình
huống giàu kịch tính , lựa chọn chi tiết đắt giá:
-Tình huống thứ nhất:Trần Thái Tông đem người hặc kể Giáo án 10 cơ bản - 2 - – Nguyễn Văn Mạnh
Trang 3
cậy chức tước ông ứng
xử như thế nào ?
Qua các chi tiết trên
em có cảm nhận như
thế nào về con người
Trần Thủ Độ ?
Qua đoạn trích em có
nhận xét gì về nghệ
thuật?
Hoạt động 3:
Giáo viên hướng dẫn
hàng cậy xin chức tước Ông dạy cho họ một bài học “ Muốn làm chức quan ấy phải bị chịu chặt một ngón chân để phân biệt với các người khác
*Ông là người biết giữ gìn sự công bằng của phép nước bài trừ tệ nạn chạy chọt , dữa dẫm người thân tích d/ Thái độ chống lại thói gia đình trị
- Khi vua phong chức cho An Quốc anh của Trần thủ Độ Ông đã thẳng thắn trình bày quan điểm “Nên căn cứ vào vào phẩm chất, năng lực của mỗi người mà phong chức tước không nên hậu đãi cả hai anh em, mà làm rối việc triều đình
* Ông là người không
tư lợi, luôn đặt việc công lên lợi ích gia tộc
-* Các chi tiết trên đã
làm nổi bật bản lĩnh và nhân cách vị thái sư đầu triều, Thẳng thắn, độ lượng, nghiêm minh và đặt biệt là chí công vô tư, đó là một phẩm chất đáng qúy, ông xứng đáng là chỗ dựa của đất nước là người nhân dân đặt niềm tin
Hoạt động 3:
Học sinh tổng kết
lại lời hặc tội cho Trần Thủ Độ …
-Tình huống thứ hai:Vợ Trần Thủ Độ khóc lóc và nói khích với ông…
-Tình huống thứ ba: Trần Thủ Độ gật đầu và biên lấy họ tên quê quán của người đó…
-Tình huống thứ tư:Không hân hoan khi anh em, người thân được trọng dụng…
Bất ngờ Bộc lộ bản lĩnh, nhân cách
C.Tổng kết:
Bản lĩnh, nhân cách của
Trần Thủ Độ Yêu mến, Giáo án 10 cơ bản - 3 - – Nguyễn Văn Mạnh
Trang 4
1 0’ học sinh tổng kếtHoạt động 4:
Giáo viên hướng dẫn
học sinh luyện tập
Hoạt động 4:
Học sinh luyện tập
kính phục, noi gương
D Luyện tập:
4.Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: ( 3 phút)
- Ra bài tập về nhà : Bản lĩnh, nhân cách của Trần Thủ Độ?
-Chuẩn bị bài : Phương pháp thuyết minh theo hướng dẫn Sách giáo khoa
IV Rút kinh nghiệm, bổ sung :
Giáo án 10 cơ bản - 4 - – Nguyễn Văn Mạnh
Trang 5
Giáo án 10 cơ bản - 5 - – Nguyễn Văn Mạnh