Nhung ngoi sao xa xoi tiet 1, 2

Hoàn cảnh sống và chiến đấu của ba nhân vật nữ TNXP - Nơi ở: Trong hang, dưới chân cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn... Hoàn cảnh sống và chiến đấu của ba nhân vật nữ TNXP: - Nơi ở

Trang 1

Chào mừng thầy, cô về dự giờ lo

TRẢ LỜI:

1 - Cuộc sống và số phận của con người chứa đầy những điều bất thường, những nghịch lý ngẫu nhiên vượt ra ngoài những dự định và ước muốn, cả những hiểu biết

và toan tính của con người

- Cuộc đời con người thường khó tránh khỏi những điều vòng vèo, nhất là khi còn trẻ Chỉ có những người từng trải hoặc ở trong một cảnh ngộ khác thường nào đó người

ta mới hiểu được giá trị đích thực, những vẻ đẹp bình dị và quý giá trong những gì gần gũi của quê hương và gia đình

2 Nguyễn Minh Châu nâng niu, trân trọng những vẻ đẹp, những giá trị bình dị, gần gũi quen thuộc của cuộc sống, của quê hương

KiÓm tra bµi cò

1 Truyện Bến quê chứa đựng những suy ngẫm triết lý gì của tác

giả về con người và cuộc đời?

2 Qua câu chuyện em hiểu gì về nhà văn Nguyễn Minh Châu

Trang 4

Lê Minh Khuê

TiÕt: 141

Trang 5

Những ngôi sao xa xôi

Lê Minh Khuê

Tiết 141: Văn bản

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả: Nhà văn Lê Minh Khuê (Bút danh khác: Vũ Thị Mến)

- Tên khai sinh: Lê Minh Khuê, sinh ngày 6 tháng 12 năm1949.

Quê: xã An Hải, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.

Tốt nghiệp phổ thông trung học, Lê Minh Khuê tham gia đội thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước Những năm tháng

ấy đã tạo cảm hứng cho những sáng tác của chị sau này Năm

1969 chị là phóng viên báo Tiền Phong Năm 1973 – 1977 phóng viên Đài phát thanh giải phóng và sau đó là Đài truyền hình Việt Nam Từ 1978 đến nay, nhà văn Lê Minh Khuê là biên tập viên văn học nhà xuất bản Hội nhà văn.Hội viên Hội nhà văn Việt Nam (1980)

- Tác phẩm chính: Cao điểm mùa hạ (truyện ngắn, 1984); Đoàn

kết (truyện ngắn, 1980); Thiếu nữ mặc áo dài xanh (tiểu thuyết, 1984); Một chiều xa thành phố (truyện ngắn, 1987); Em đã không quên (tiểu thuyết 1990); Bi kịch nhỏ (truyện ngắn, 1993);

Lê Minh Khuê – truyện ngắn (1994)

- Đã được nhận: Giải thưởng văn xuôi Hội Nhà văn Việt Nam

năm 1987 (Tập truyện ngắn: Một chiều xa thành phố)

- Quê ở Tĩnh Gia, Thanh Hóa

- Cây bút nữ chuyên viết truyện ngắn với

nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo,

đặc biệt tâm lý nhân vật phụ nữ

- Sở trường: Viết truyện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm lý tinh tế, đặc sắc.

- Đề tài: + Trước 1975: Viết về cuộc sống chiến đấu của TNXP, bộ đội trên tuyến đường Trường Sơn.

+ Sau 1975: Viết về những chuyển biến xã hội và con người trên tinh thần đổi mới.(1949)

Một số tác phẩm tiêu biểu

Trang 6

Lê Minh Khuê

* Đọc, tóm tắt:

* Hoàn cảnh ra đời: đời năm 1971,

thời điểm cuộc kháng chiến chống

Mỹ diễn ra ác liệt.

2 Tác phẩm:

1 Tác giả:

TÓM TẮT

Truyện kể về một tổ trinh sát nữ phá bom trên cao điểm Họ gồm

ba người: Chị Thao, Nho và Phương Định Công việc của họ là theo dõi việc ném bom của địch, đo khối lượng đất lấp vào hố bom và phá những quả bom chưa nổ Nơi họ ở rất vắng vẻ và công việc rất vất

vả, cái chết rình rập nhưng họ vẫn lạc quan, yêu đời Đặc biệt Phương Định có một tâm hồn lãng mạn, thích hát, thích làm điệu Một lần, theo sự phân công của chị Thao, Định ở hang trực máy điện thoại, còn chị Thao và Nho đi trinh sát Định lo lắng cho các bạn nhưng rồi họ cũng về Sau đó, ba chị em cùng đi phá những quả bom chưa nổ Định phá một quả bom trên đồi, Nho phá hai quả dưới lòng đường còn chị Thao phá một quả dưới hầm ba-ri-e cũ Nho bị thương trong lần phá bom đó Cô được Định và Thao đưa về chăm sóc cẩn thận Không ai khóc trong hoàn cảnh ấy, họ cố giữ vẻ cứng cỏi để làm yên lòng đồng đội Một cơn mưa đá bất chợt ập xuống, Định chạy ra nhặt những viên đá và đem vào cho Nho mấy viên Họ say sưa với những niềm vui thời con trẻ và trận mưa ấy cũng gợi về trong tâm trí Định bao hình ảnh quê nhà.

Trang 7

Lê Minh Khuê

+ Cao điểm: Chỗ cao hơn mặt đất, như gò, đồi núi hoặc trên nóc công trình kiến trúc cao -> Ở đây chỉ chỗ của ba cô TNXP.

+ Trọng điểm: điểm, nơi được xác định là có vai trò quan trọng so với những điểm, những nơi khác -> Ở đây chỉ chỗ làm việc của ba cô TNXP.

* Đọc, tóm tắt:

* Hoàn cảnh ra đời: đời năm

1971, thời điểm cuộc kháng chiến

- Phần 1: Từ đầu -> trên mũ: Phương Định

kể về công việc, cuộc sống của bản thân

và tổ trinh sát mặt đường

- Phần 2: Tiếp -> chị Thao bảo: Một lần

phá bom, Nho bị thương, 2 chị em lo lắng

và chăm sóc

- Phần 3: Còn lại: Sau phút hiểm nguy,

niềm vui của 3 người trước trận mưa đá bất chợt

Trang 8

Những ngôi sao xa xôi Lê Minh Khuê

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:

1 Hoàn cảnh sống và chiến đấu của

ba nhân vật nữ TNXP

- Nơi ở: Trong hang, dưới chân cao điểm

trên tuyến đường Trường Sơn.

Trang 9

Trang 10

I TÌM HIỂU CHUNG

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

ba nhân vật nữ TNXP:

- Nơi ở: Trong hang, dưới chân cao điểm

trên tuyến đường Trường Sơn.

- Công việc:

+ Chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi

mình ra giữa trọng điểm đánh phá của máy

bay địch.

+ Đo, ước tính khối lượng đất đá, đếm bom

chưa nổ và dùng thuốc nổ để phá bom

-> Công việc khó khăn, gian khổ, nguy

hiểm.

Trang 11

I TÌM HIỂU CHUNG

* Không gian ngoài mặt đường:

- Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng

lẫn lộn

- Hai bên đường không có lá xanh, thân

cây bị tước khô cháy

-> Căng thẳng, ác liệt, nguy hiểm, đe dọa

sự sống của con người

- Máy bay ì ầm, bom nổ váng óc, đất bốc

khói, không khí bàng hoàng,

Trang 12

I TÌM HIỂU CHUNG

-> Khung cảnh yên bình

- Uống nước suối pha đường

* Không gian trong hang đá:

- Hang đá mát lạnh

- Nằm dài trên nền đất ẩm, nghe nhạc

Trang 13

* Không gian trong hang:

- Hang đá mát lạnh

- Uống nước suối pha đường

- Nằm dài trên nền hang ẩm nghe nhạc

=> Không gian nhỏ bé, bình yên, thơ mộng

* Không gian mặt đường:

- Con đường bị đánh lở loét

- Hai bên đường không có lá xanh,

thân cây bị tước khô cháy

- Máy bay ì ầm, bom nổ váng óc, đất

bốc khói không khí bàng hoàng

=> Không gian rộng lớn bao trùm sự

căng thẳng, ngột ngạt, nguy hiểm, đe

doạ sự sống

=> Cuộc sống vô cùng khó khăn gian khổ, nguy hiểm và ác liệt Đó chính là hiện thực của cuộc kháng chiến chống Mĩ trường kì và oanh liệt của dân tộc Việt Nam.

Nghệ thuật tương phản đối lập

SO SÁNH

Trang 14

Trang 18

I TÌM HIỂU CHUNG:

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1 Hoàn cảnh sống và chiến đấu của ba

+ Phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh

+ Khắc họa hoàn cảnh sống vô cùng khó khăn

gian khổ, nguy hiểm và ác liệt của 3 nữ TNXP

Trang 19

- Có tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác cao

trong công việc, quyết tâm hoàn thành nhiệm

vụ

- Can đảm, dũng cảm, vượt qua khó khăn

gian khổ, hiểm nguy, sẵn sàng hi sinh.

- Tình đồng chí đồng đội keo sơn gắn bó.

- Hay xúc động, lãng mạn mơ mộng, hồn

nhiên, lạc quan

Trang 20

(Lê Minh Khuê)

- Có tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác

cao trong công việc, quyết tâm hoàn thành

nhiệm vụ

- Can đảm, dũng cảm, vượt qua khó khăn

gian khổ, hiểm nguy, sẵn sàng hi sinh.

- Tình đồng chí đồng đội keo sơn gắn bó.

- Hay xúc động, lãng mạn mơ mộng, hồn

nhiên, lạc quan

-> Họ có những phẩm chất vừa cao đẹp, vừa

bình dị của thế hệ trẻ Việt Nam trong chiến

tranh chống Mĩ.

Trang 21

- Phương Định: Sống nội tâm nhạy cảm, lãng

mạn, thích hát, hay sống với những kỷ niệm

của tuổi thiếu nữ vô tư

- Chị Thao: Tổ trưởng, lớn tuổi, từng trải

hơn, chăm chép bài hát; trong công việc bình

tĩnh, táo bạo nhưng lại rất sợ máu và sợ vắt

- Nho: là cô gái trẻ, xinh xắn, hồn nhiên, hay

làm nũng, thích thêu thùa,

-> Khắc họa sinh động, chân thật những đặc

điểm riêng đáng yêu của 3 cô TNXP

Trang 22

- Quê quán: là cô gái gốc Hà Nội

- Ngoại hình: Là cô gái khá, hai bím tóc dày,

một cái cổ cao kiêu hãnh như đài hoa loa kèn,

đôi mắt dài màu nâu

- Sở thích: thích ngắm đôi mắt của mình trong

gương và mê hát, sáng tác lời bài hát thích

làm điệu một chút trước các chàng trai trẻ

Khi ở trong hang

đá Khi phá bom Khi cơn mưa đá ào đến.

THẢO LUẬN

Khi ở trong hang đá Khi phá bom Khi cơn mưa đá

ào đến.

- Nói như gắt vào

máy, sôt ruột, chạy ra

ẩn nấp ,

- Hồi hộp, căng thẳng, có nghĩ tới cái chết nhưng mờ nhạt không cụ thể, cái chính là liệu mìn có nổ, bom

có nổ không

- Kêu lên thích thú, tâm trạng thẫn thờ, nuối tiếc nhớ mẹ, nhớ nhà, nhớ quê

Trang 23

3 Nhân vật Phương Định:

- Quê quán: là cô gái gốc Hà Nội

- Ngoại hình: Là cô gái khá, hai bím tóc dày,

một cái cổ cao kiêu hãnh như đài hoa loa kèn,

đôi mắt dài màu nâu

- Sở thích: thích ngắm đôi mắt của mình trong

gương và mê hát, sáng tác lời bài hát thích

làm điệu một chút trước các chàng trai trẻ

- Đối với đồng đội:

+ Tình cảm chân thành dành cho đồng đội

+ Yêu mến, gắn bó với đồng đội, cảm phục

những chiến sĩ mà cô đã gặp trên đường ra

trận

- Trong công việc: Có tinh thần trách nhiệm cao,

hành động cẩn trọng, chính xác, không sơ xuất

rất dũng cảm và bản lĩnh kiên cường

Trang 24

3 Nhân vật Phương Định:

- Đối với đồng đội:

+ Tình cảm chân thành dành cho đồng đội

+ Yêu mến, gắn bó với đồng đội, cảm phục

những chiến sĩ mà cô đã gặp trên đường ra

trận

- Trong công việc: Có tinh thần trách nhiệm cao,

hành động cẩn trọng, chính xác, không sơ xuất

rất dũng cảm và bản lĩnh kiên cường

- Tâm hồn:

+ Trong sáng, hồn nhiên, nhiều mơ mộng

+ Nhạy cảm nhưng kín đáo giữa đám đông tưởng

như kiêu kì

-> Nghệ thuật: Kể tả chân thực, miêu tả tâm lý sâu

sắc

-> Khắc họa vẻ đẹp duyên dáng, tâm hồn trong

sáng, hồn nhiên, ý thức trách nhiệm và tinh thần

dũng cảm của Phương Định.

Trang 25

- Họ tiêu biểu cho tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ

- Xây dựng nhân vật, miêu tả tâm lí nhân vật, cách chọn ngôi trần thuật (ngôi thứ nhất)

- Câu văn linh hoạt, cách kể xen kẽ miêu tả, ngôn ngữ tự nhiên gần với khẩu ngữ

Nghệ thuậtNội dung TỔNG KẾT

Trang 26

VI LUYỆN TẬP:

1 Em hiểu như thế nào về nhan đề truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”?

1 Ý nghĩa tên gọi của truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”:

“Những ngôi sao xa xôi” là tên gọi mang ý nghĩa ẩn dụ Hình ảnh Những ngôi sao gợi liên tưởng về những tâm hồn hồn nhiên đầy mơ mộng và lãng mạn của những nữ TNXP trẻ tuổi chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ Họ như những ngôi sao xa xôi toả ánh sáng lấp lánh trên bầu trời

? Các nhân vật trong tác phẩm có thực ngoài đời không? Em thử nêu một số nhân vật cụ thể mà em biết?

Trang 27

Anh hùng lực lượng vũ trang

Ngô Thị Tuyển (Phường Nam Ngạn – Thành phố Thanh

Hóa)

Trang 28

Trang 30

Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em

Mưa đọng lại một khoảng trời nho nhỏ (…)

Em nằm dưới đất sâu

Như khoảng trời nằm yên trong lòng đất.

Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng

Có phải thịt da em mềm mại trắng trong

Đã hóa thành những làn mây trắng

(Lâm Thị Mỹ Dạ - Khoảng trời hố bom)

Trang 32

THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA

DẶN DÒ

Nhóm 1: Từ những hiểu biết về văn bản “Những ngôi sao xa

xôi”, hãy vẽ một bức tranh mô phỏng khung cảnh sống và làm

việc của ba nhân vật nữ TNXP (Tích hợp mỹ thuật)

Nhóm 2: Trình bày cảm nhận về bài hát “Cô gái mở đường”

(Xuân Giao), “Đường Trường Sơn xe anh qua” (Văn Dung)

(Tích hợp âm nhạc)

Nhóm 3: Tìm hiểu về một số nhân vật tiêu biểu là các nữ TNXP

đã từng tham gia kháng chiến chống Mỹ ở địa phương em Viết bài giới thiệu về một trong những nhân vật đó (Tích hợp lịch sử)

Nhóm 4: Qua tác phẩm em có suy nghĩ gì về đất nước, con

người Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ và trách nhiệm của tuổi trẻ hiện nay (Tích hợp GDCD)

Trang 33

HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI

- Hoàn thành bài hoạt động ngoại khóa

- Chuẩn bị: tiết 143 - Chương trình địa phương phần Tập làm văn: Khắc sâu lý thuyết, kỹ năng nghị luận về một sự việc, hiện tượng ở Thanh Hóa

Định dạng
Số trang	33
Dung lượng	9,06 MB