Sự kết hợp hài hòa giữa ngày Lễ và ngày Hội được tổ chức một cách long trọng không kém phần vui tươi sinh động dưới các hình thức: hóa trang, trò chơi ca nhạc, múa, triển lãm các tác phẩ
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ HOẠT ĐỘNG TÍCH CỰC
TRONG CÁC LỄ HỘI TẠI TRƯỜNG MẦM NON
I ĐẶT VẤN ĐỀ :
Lễ hội là một sự kiện trọng đại được tổ chức hàng năm và không thể thiếu trong đời sống cộng đồng có tính chất lịch sử, tính xã hội Sự kết hợp hài hòa giữa ngày Lễ và ngày Hội được tổ chức một cách long trọng không kém phần vui tươi sinh động dưới các hình thức: hóa trang, trò chơi
ca nhạc, múa, triển lãm các tác phẩm nghệ thuật của các nghệ nhân Được lưu truyền trong dân gian một cách sáng tạo, linh hoạt thích hợp cho từng Lễ hội Không khí tưng bừng phấn khởi trước ngày Lễ hội bao trùm lên tất cả Không khí ấy làm mọi người trở nên cởi mở gần nhau hơn Vào
những dịp kỷ niệm các ngày Lễ lớn (30/04, 1/5, 2/9, 20/11 ), các ngày hội dân tộc (rằm trung thu, tết nguyên đán ) hay các ngày hội thiếu nhi 1/6, ngày hội đến trường, ngày bế giảng, ngày ra trường
Tuy nhiên mỗi một Lễ hội có ý nghĩa khác nhau: Lễ hội “Tết Trung Thu” : là ngày tết cổ truyền dành cho các cháu thiếu niên, nhi đồng.
Lễ hội “Tết Nguyên Đán” : là tết cổ truyền dân tộc Việt Nam Lễ hội
“Ngày Phụ nữ quốc tế (8/3)” : là ngày giáo dục sự kính trọng, lòng biết
ơn và tình cảm của trẻ với ba mẹ, cô giáo và tôn trọng các bạn gái… Lễ hội được tổ chức trong các trường mầm non phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi trẻ
Trẻ em, những thành viên nhỏ tuổi của xã hội, hơn ai hết là những người náo nức chờ mong các ngày Lễ hội Được tham dự vào những buổi
Lễ hội tưng bừng cùng quang cảnh được tô điểm bởi cờ, hoa, quần áo đẹp, tiếng nhạc rộn ràng… là những gì trẻ trông chờ vào những ngày này Hơn
Trang 2nữa Lễ hội là một phần không thể thiếu trong sinh hoạt của trẻ nhỏ, nó đáp ứng nhu cầu xúc cảm, nhu cầu giao lưu của trẻ
Việc tổ chức Lễ hội được coi là một phương tiện giáo dục nhiều mặt cho trẻ mầm non Vì khi tham gia vào các hoạt động kỷ niệm đem lại cho trẻ những niềm vui chung, giúp trẻ trở nên cởi mở hơn, gần gũi nhau hơn, có những hành vi lịch sự hơn Ấn tượng do những ngày Lễ hội đem lại cho trẻ thật là sâu sắc, tất cả những điều đó góp phần giáo dục xu hướng xã hội cho trẻ Song song đó những tranh ảnh trang trí, cùng những bài hát điệu múa, những bài thơ, những lá thiệp trong các Lễ hội đó đem lại cho trẻ những cảm xúc thẩm mỹ sâu sắc và điều kiện bồi dưỡng năng lực cho trẻ Từ những cảm xúc đó góp phần thúc đẩy trẻ thật sự tham gia vào Lễ hội bằng chính khả năng của mình
Tuy nhiên để Lễ hội thật sự dành cho trẻ Mầm non thực tế cần phải có sự tham gia tích cực của mỗi bản thân đứa trẻ Muốn vậy cần phải
phát huy hết sức sáng tạo và tích cực của trẻ Vì vậy tôi chọn đề tài “Một
số biện pháp giúp trẻ hoạt động tích cực trong các Lễ hội tại trường Mầm Non”.
II CÁC BIỆN PHÁP :
Việc tổ chức ngày Lễ hội ở trường mầm non là hoạt động giáo dục trong kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học Nó có tác dụng quan trọng góp phần phát triển trí tuệ, thể chất và chính là nội dung của việc giáo dục đạo đức thẩm mỹ cho trẻ
Trong quá trình chuẩn bị Lễ hội tại trường mầm non tôi nhận thấy tồn tại những mặt như: Cô chưa tạo được quang cảnh, bầu không khí của
Lễ hội giúp trẻ hứng thú khi tham gia; Việc xây dựng kế hoạch, chương trình Lễ hội chưa phong phú; Một số phụ huynh chưa phối hợp tốt trong việc sưu tầm các nguyên vật liệu để giúp trẻ có thể phát huy hết tính tích cực trong ngày Lễ hội; Một số cháu chưa tham gia vào các hoạt động Lễ hội và chưa có kỹ năng cao để tạo ra các sản phẫm đẹp, sao chép từ ngữ,
Trang 3cháu chưa khéo léo trong các hoạt động như: gói quà, cắm hoa,…; Cháu chưa tự tin trong giao tiếp, chưa biết cách thể hiện ngôn ngữ một cách mạch lạc và có hành vi đạo đức tốt, cháu phối hợp chưa nhịp nhàng với bạn trong các hoạt động của ngày Lễ hội Vì vậy, muốn giúp trẻ hoạt động tích cực trong các hoạt động Lễ hội tôi đã áp dụng những biện pháp sau:
1 Tham khảo – sưu tầm – trao đổi tạo điều kiện cho trẻ tích cực tham gia việc tổ chức Lễ hội :
Tham khảo, sưu tầm bài hát, trò chơi phù hợp với các Lễ hội:
Tôi đã nghiên cứu tài liệu sách, báo, tạp chí tại các nhà sách, thư viện, internet Có nội dung liên quan đến Lễ hội Những bài hát, trò chơi mới lạ phù hợp với các hoạt động Lễ hội :
Ví dụ :
Ngày Lễ hội “Mừng ngày quốc tế phụ nữ 8/3”
Bài hát : Ngày vui 8/3 – Hoàng Văn Yến,
Bà cháu – Nguyễn Văn Hiên, Yêu cô yêu mẹ – phỏng thơ Trần Quốc Toàn.
Bài thơ : Dán hoa tặng mẹ - Khải Minh,
Bó hoa tặng cô – Ngô Quân Miện.
Trò chơi : Đi cà kheo, đập heo
Ngày Lễ hội “Vui hội trăng rằm”
Bài hát : Gọi trăng là gì? – Thập Nhất,
Chiếc đèn ông sao – Phạm Tuyên
Hoạt cảnh : Sự tích cây đa
Ngày Lễ hội “Mừng Xuân” thì tìm những câu đối, những trò chơi dân gian : cưỡi ngựa tre, nhảy bao bố
Trang 4Đặc biệt những trò chơi ứng dụng công nghệ thông tin cho
các ngày Lễ hội như: Đi tìm ô số, Xem ai đoán giỏi?
Lập kế hoạch và xây dựng chương trình tổ chức các Lễ hội :
Xây dựng chương trình là một trong những nội dung cơ bản của công tác chuẩn bị cho ngày Lễ hội của trẻ ở trường mầm non Song song
đó việc soạn kế hoạch tổ chức Lễ hội phải mang tính kế thừa và thống nhất ở các bước thực hiện để tạo hứng thú cho trẻ và làm phong phú thêm
về nội dung của Lễ hội Vd: Lễ hội ngày “Bé đến trường” chủ yếu là ca hát, múa, trò chơi dân gian,… Nhưng khi tổ chức tổ chức Lễ hội “8/3” thì thi cắm hoa, ngày Lễ hội “Trung thu” thì làm bánh, múa lân, rước đèn,….
Các bạn cố lên! A, sắp có bánh ăn rồi!
Lễ hội bao gồm 2 phần: phần Lễ (tế rước mang màu sắc tâm linh)
và phần Hội (các trò chơi dân gian, vừa thể hiện tính khéo léo vừa nêu
cao tinh thần thượng võ, tính đoàn kết của cộng đồng) Tuy nhiên chương
trình nghệ thuật là chủ đạo Vì vậy tôi cần phải tuyển chọn các tiết mục văn nghệ có nội dung phù hợp xây dựng thành kịch bản để cô và trẻ cùng
thể hiện Phần Lễ : Tôi sắp xếp hài hòa giữa các tiết mục của các lớp sao
cho tiến hành thuận lợi và nhịp nhàng giữa tiết mục trang trí phong, các bài hát, thơ, diễn cảnh, thời trang… để ôn lại truyền thống và ý nghĩa buổi
Lễ Phần Hội : tôi chọn những trò chơi vận động và trò chơi dân gian
giúp trẻ phát triển thể chất đồng thời giáo dục trẻ tính đoàn kết, nhường nhịn, hợp tác
Trang 5Ví dụ : Phần Lễ - “Tết … Tết … Tết …”
Cô và cháu cùng trang trí sân khấu Tiết mục văn nghệ “Bé chúc tết”
Tiết mục biểu diễn thời trang Tiết mục múa lân
Phần Hội: Chọn những trò chơi dân gian phù hợp, bố trí sân chơi
thoáng mát, rộng rãi và an toàn khi trẻ tham gia
TCVĐ : “Lăn bóng theo zích zắc” TCDG : “Bịt mắt đập bong bóng”
Trang 6TCVĐ : “Nhảy bao bố” TCDG : “Đua ngựa”
Trong khi soạn kế hoạch tổ chức Lễ hội tôi cũng cần lưu ý đến việc phân chia các hoạt động sao cho thật phù hợp và đảm bảo cho đủ số trẻ trong lớp được tham gia
Trong chương trình Lễ hội thì không thể thiếu một nhân vật không kém phần quan trọng, cũng góp phần dẫn dắt Lễ hội thật vui tươi, sinh động là người dẫn chương trình
“Chị Hằng, chú cuội và bé Mi “Ông già noel xin chào các bạn!” xin chào các bạn!”
Tôi phải có kế hoạch trước cho chương trình tổ chức ngày Lễ, ngày Hội ít nhất là 1 tháng do BGH phân công tổ chức Xây dựng chương trình phải có kế hoạch làm việc và phân công rõ ràng, phối hợp nhịp nhàng cho từng nhân viên, giáo viên và các bộ phận trong trường, cũng như thời gian hoàn thành công việc
Trang 7Chuẩn bị tốt về cơ sở vật chất như kinh phí, trang thiết bị âm thanh, ánh sáng, trang phục biểu diễn, địa điểm tổ chức, bố trí chỗ ngồi cho trẻ và các vị khách mời… Nội dung chương trình phải làm nổi bật được đặc trưng của ngày Lễ, ngày Hội; các tiết mục văn nghệ, các trò chơi được xây dựng sát với chủ điểm của ngày Lễ hội, nên sử dụng những trò chơi dân gian gần gũi với cuộc sống hàng ngày
Phối hợp với ban giám hiệu – đồng nghiệp tổ chức tốt Lễ hội :
Bản thân có năng lực chuyên môn với tinh thần trách nhiệm và nhiệt tình trong công tác giảng dạy, tôi cùng các chị đồng nghiệp trong trường đã cùng nhau tổ chức một số Lễ hội cho trẻ tham gia để cùng nhau góp ý rút kinh nghiệm, đồng thời nhờ BGH giải đáp thắc mắc cũng như tìm ra những giải pháp tốt nhất để trẻ được phát huy hết tính tích cực của mình khi tham gia trong ngày Lễ hội Điều này cũng để tránh tình trạng chỉ có một số trẻ nổi bật trong lớp tham gia còn các trẻ còn lại thì không biết làm gì trong những ngày đặt biệt này
Trọng tâm nhất trong việc tổ chức Lễ hội thật sự là của trẻ mầm non thì chính bản thân đứa trẻ phải được tự mình tham gia, tự mình tạo ra các sản phẩm trong ngày Lễ hội đó Từ những sản phẩm này, Lễ hội sẽ tạo hứng thú cho trẻ và mong muốn được tham gia vào những Lễ hội tiếp theo
Giáo viên cùng thảo luận chương trình Lễ hội
Trang 82 Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý và trình độ của trẻ để phát huy tính tích cực ở trẻ khi tham gia Lễ hội :
Trẻ trong lớp có nhiều tính cách khác nhau: có trẻ trầm tĩnh, trẻ khéo tay, trẻ tỉ mỉ, cẩn thận nhưng cũng có trẻ rất hiếu động, không muốn hợp tác với bạn trong các hoạt động, do đó tôi phải tìm ra các hoạt động phù hợp để đảm bảo tất cả trẻ được tham gia hoạt động Lễ hội một cách hào hứng và tích cực nhất
Cụ thể như tôi tìm hiểu đặc điểm tâm lý của từng trẻ trong lớp và đặc biệt chú ý đến những trẻ hiếu động Những trẻ này ít khi chịu hợp tác với bạn và ít khi chịu tập trung lâu Vì vậy tôi giao nhiệm vụ đặc biệt cho nhóm trẻ này bằng các hình thức tăng cường các nguyên vật liệu trong các hoạt động tạo hình, yêu cầu gợi ý trẻ cần sáng tạo hơn trong các hoạt động, tăng độ khó của các sản phẩm để giúp trẻ tập trung hơn và kích thích hứng thú bền vững cho trẻ Đồng thời tôi cùng trẻ đi đến một thỏa thuận là nếu như con làm xong một sản phẩm con sẽ được qua góc khác tham gia các trò chơi mới Ngoài ra tôi cũng cho những trẻ hiếu động này khi tham gia các hoạt động Lễ hội bằng cách phụ cô trang trí và tổ chức các trò chơi vận động để thu hút trẻ tham giao hoạt động Từ những áp dụng trên tôi nhận thấy trẻ đã tham gia Lễ hội một cách tích cực và hứng thú nhất
Song song đó tôi quan tâm đến những trẻ mới đi học, những trẻ có
kỹ năng tạo hình còn yếu, những trẻ chưa tự tin trong giao tiếp để hướng dẫn trẻ tham gia vào các hoạt động tập thể một cách kịp thời, đồng thời tôi quan sát các sản phẩm mà trẻ làm ra trong các giờ hoạt động chung, hoạt động góc để từ đó có thể hướng dẫn động viên và hoàn chỉnh các kỹ năng
ca hát múa, vẽ, nặn… Để giúp trẻ thực sự hứng thú trong việc tạo ra các sản phẩm khi tham gia Lễ hội
Trang 9Riêng đối với những trẻ cẩn thận tỉ mỉ, tôi gợi ý cho trẻ tham gia vào các góc làm thiệp, viết câu đối, những trẻ có khả năng sáng tạo tốt thì cho trẻ chơi các góc nặn, cắm hoa… Đối với trẻ có kỹ năng ca hát múa thì cho trẻ biểu diễn các tiết mục âm nhạc tự biên của bản thân bé Đối với những trẻ chưa thật cẩn thận và chưa thật sự tập trung chú ý, tôi giao các nhiệm vụ có tính cách tỉ mỉ cận thận như ghép tranh, dán trang trí đường viền… Để điều chỉnh hành vi và rèn luyện cá tính kiên nhẫn cho những trẻ này
3 Tận dụng kỹ năng của trẻ để phát huy tính tích cực khi tham gia Lễ hội :
Trẻ tham gia Lễ hội không chỉ đơn thuần là để chơi mà thông qua
đó trẻ sẽ phát triển toàn diện các lĩnh vực như : Nhận thức, thể chất, ngôn ngữ, tình cảm xã hội, thẩm mỹ Do đó để trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động Lễ hội và phát triển toàn diện tôi đã tận dụng các kỹ năng của trẻ vào các hoạt động trong ngày và mọi lúc mọi nơi
Đối với hoạt động tạo hình :
Củng cố các kỹ năng tạo hình như cùng vẽ một bức tranh, cùng làm thiệp tập thể, tôi chú trọng cho trẻ việc phát biểu ý kiến trình bày ý tưởng sáng tạo của bản thân trẻ trong lúc hợp tác cùng bạn Ngoài ra tôi cũng rèn cho trẻ sự khéo léo của đôi bàn tay thông qua các hoạt động cắt dán các hình từ báo, hoặc xé dán tranh theo chủ đề,
Cho trẻ quan sát nhiều kiểu thiệp, kiểu chữ, các bức tranh của họa
sĩ miêu tả cảnh đẹp đồng thời tạo cho trẻ các biểu tượng phong phú để khi tham gia vào các hoạt động Lễ hội trẻ có thể vận dụng để tạo ra sản phẩm của bản thân mình Tăng cường sưu tầm thêm các nguyên vật liệu như giấy thiệp màu, vỏ cây, vỏ sò, hột hạt, vỏ trứng, ống hút, để cho trẻ sáng tạo trong sản phẩm của mình
Trang 10Trong giờ hoạt động tạo hình bé chuẩn bị cho Lễ hội
“Bé mừng ngày 8/3 quốc tế phụ nữ”
Đối với hoạt động giáo dục âm nhạc :
Tăng cường nội dung giáo dục âm nhạc cho trẻ : đa dạng các hoạt động ca hát, bổ sung thêm các bài hát ngoài chương trình học, các bài hát nói về chủ đề của Lễ hội
Ví Dụ: bài hát “Bông hồng tặng cô”, “Bụi phấn”, trong Lễ hội
20/11; bài hát “Mùa xuân ơi!”, “Ngày tết quê em”, “Tết đến rồi”,… cho
Lễ hội mừng Xuân ,… Tôi dạy trẻ những kỹ năng để trẻ có thể tham gia
vào các hoạt động âm nhạc tổng hợp
Tôi dạy trẻ hát đúng nhịp các bài hát, biết hát diễn cảm tình cảm nội dung chương trình cho phù hợp với nội dung của hoạt động âm nhạc tổng hợp Việc này cũng tích hợp kỹ năng tạo hình của trẻ trước đó
Ở phòng hoạt động âm nhạc trẻ được múa hát với các hình thức tập thể, trẻ được tham gia diễn các tác phẩm ca cảnh, hoạt cảnh, đóng vai thể hiện tính cách nhân vật Ngoài ra trẻ được tập hát đối đáp, hát đuổi, tốp ca, song ca, đơn ca, hát biễu diễn phù hợp với không khí Lễ hội Khi trẻ được hoạt động tại phòng âm nhạc một cách thường xuyên sẽ giúp trẻ mạnh dạn và tự tin hơn rất nhiều Điều này sẽ là nền tảng giúp trẻ hoạt động tích cực khi tham gia vào các ngày Lễ hội mang tính tập thể cao như các Lễ hội của toàn trường hoặc là các Lễ hội được tổ chức theo các lứa tuổi
Trang 11Trẻ tham gia văn nghệ tại phòng âm nhạc chuẩn bị Lễ hội
Đối với hoạt động Làm quen văn học và chữ viết :
Lễ hội là nơi trẻ được giao lưu trò chuyện với nhau, vì vậy khả năng diễn đạt ngôn ngữ là phương tiện phát huy tính tích cực, phát triển trí lực và tình cảm của trẻ ở lứa 5 tuổi này Do đó tôi cũng chú ý phát triển khả năng ngôn ngữ cho trẻ bằng cách: khuyến khích trẻ nói tròn câu, gợi ý cho trẻ nói những câu có đủ các thành phần trạng ngữ, bổ ngữ, Ngoài ra tôi cũng cung cấp thêm cho trẻ các từ láy, từ tượng thanh, tượng hình
(xanh biếc, trắng tinh, róc rách, lung linh, )
Thông qua các câu chuyện, bài thơ được học, tôi giúp trẻ mở rộng quan hệ bạn bè, mở rộng cách giao tiếp ứng xử với nhau Tôi cũng tạo điều kiện cho trẻ tự phát triển ngôn ngữ của bản thân bằng cách khuyến khích trẻ tự mình kể lại câu chuyện đã học hoặc là tự kể chuyện về chính bản thân trẻ Tôi cũng chú ý đến việc rèn luyện và phát triển khả năng đọc diễn cảm thơ, truyện để khi tham gia vào các hoạt động Lễ hội trẻ có thể
tự tin mạnh dạn lên biễu diễn trước đám đông giúp trẻ thật sự phát huy tính tích cực của mình Tôi cũng cho trẻ tự biết cách giới thiệu bản thân của mình, biết cách thể hiện ý tưởng thông qua các hoạt động ngôn ngữ
từ đó trẻ có thể mạnh dạn trong việc giao lưu với các bạn trong trường
Khi tham gia vào hoạt động Lễ hội nhất là vào các góc làm thiệp, viết câu đối,… trẻ được củng cố lại các chữ đã được học đồng thời trẻ hiểu được chữ viết cũng là một ký hiệu ngôn ngữ của con người Trẻ nhận
Trang 12một từ) Do đó tôi chú trọng đến hoạt động này, tôi cho trẻ làm quen với các băng rôn treo trong trường để trẻ có thể hiểu được để đón chào một ngày Lễ hội không chỉ mọi người nói với nhau mà còn có những khẩu hiệu Thông qua những khẩu hiệu này mà mọi người đều biết được ý tưởng của mình trong các ngày kỷ niệm Lễ hội Tôi gợi ý cho trẻ cách đặt
tên cho các ngày Lễ hội và đã có những trẻ đặt tên rất thú vị như “Chú cuội và chị Hằng”, “Bé thích Mùa Xuân”, “Em thích làm chú bộ đội”,…
Trẻ lớp Lá đã có kỹ năng cắt rất tốt, nên tôi chuẩn bị các phông chữ rồi in ra giấy màu và cho trẻ cắt Thông qua các hoạt động này giúp trẻ làm quen với nhiều kiểu chữ khác nhau và từ đó trẻ thật sự hứng thú trong việc cùng cô trang trí phông vì trẻ có thể tự mình đoán xem hôm nay chữ A, B có hình dạng như thế nào
Bé sao chép các câu chúc dễ thương
Đối với hoạt động phát triển thể chất :
Hoạt động phát triển thể chất có nội dung chính là sự vận động Lượng vận động vừa phải luôn làm tăng cường sức khỏe và nâng cao tinh thần sảng khoái cho trẻ
Vận động đó là phương pháp tốt nhất để làm dịu bớt sự căng thẳng cho trẻ Nếu lựa chọn nội dung, hình thức tổ chức luyện tập đúng đắn thì
đó là phương tiện tác động có hiệu quả đến tính tích cực của trẻ