NHAN GIONG VO TINH CAY HOA HONG

NỘI DUNG KẾT LUẬN – QUAN ĐIỂM RIÊNG PHẦN 4: ỨNG DỤNG CỦA CÂY HOA HỒNG PHẦN 3: CÁC LOẠI SÂU BỆNH HẠI PHẦN 2: KỸ THUẬT TRỒNG & NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH CÂY HOA HỒNG PHẦN 1: TỔNG QUAN...  Ph

KỸ THUẬT TRỒNG & NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

CÂY HOA HỒNG

NỘI DUNG

KẾT LUẬN – QUAN ĐIỂM RIÊNG

PHẦN 4: ỨNG DỤNG CỦA CÂY HOA HỒNG PHẦN 3: CÁC LOẠI SÂU BỆNH HẠI

PHẦN 2: KỸ THUẬT TRỒNG & NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

CÂY HOA HỒNG PHẦN 1: TỔNG QUAN

- Khoảng 35 - 40 triệu năm trước, hóa thạch đầu tiên xuất hiện ở bang Colorado, Mỹ

CÂY HOA HỒNG

- 5000 năm trước, giống hồng mới được giời thiệu từ Trung Quốc qua Châu Âu

- Dưới triều đại nữ hoàng Josephine, đầu những năm 1800, sự lai tạo đã tạo ra nhiều giống hồng tại vườn của bà ở

Malmaison

CÂY HOA HỒNG

- 1867, tổ tiên của giống

1 Sự phân bố của hoa hồng

Phân bố chủ yếu ở vùng ôn đới và cận nhiệt đới Bắc bán cầu

HỌ ROSACEAE

2 Phân loại khoa học & cấu tạo cây hoa hồng

 Phân loại khoa học

- Tên khoa học: Rosa sp

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

Phân loại hoa hồng

Hoa hồng hiện đại

Hoa

hồng dại

Hoa hồng xưa

1 Hoa hồng dại: tồn tại hoang dã, giống cây khỏe mạnh, ít sâu

bệnh

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

Rosa rugosa Rosa multiflora

2 Hoa hồng xưa:

- ALBA: nở thành chùm, mỗi năm 1 lần, kháng

nhiều bệnh

- HOA HỒNG TRÀ: màu hồng nhạt và vàng

thơm, nở suốt 4 mùa

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

Konigin von Danemark

- HOA HỒNG BOURBON: nở thành chùm, và liên tục, cây bụi

Louise Odier

HOA HỒNG CENTIFLORA: nở thành chùm,

hoa đầy cánh xếp dày đặc lên nhau

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

Petite Lisette

- HOA HỒNG PORTLAND: trổ hoa kép suốt mùa hè

Marchesa Boccelia

- HOA HỒNG NOISETTE: nở thành chùm, nhóm lai đầu tiên gốc từ

Mỹ

Blush Hoa hồng Noisette

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

- HOA HỒNG TRÀ LAI: trổ hoa mỗi năm một lần, nhờ loại này mà

ngày nay có những loại giống lai màu vàng

Harison’s Yellow” (H.Foetida)

- HOA HỒNG GALLICA: màu đỏ, tím hay hồng,

mọc lan nhanh khi trồng trên mặt đất

Tuscany Superb

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

- HOA HỒNG TRUNG QUỐC: thân leo, nở thành chùm

Rosa Chinensis

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

3 Hoa hồng hiện đại:

- HOA HỒNG TRÀ LAI: nở liên tục và nhiều hơn đời trước, đánh dấu

sự ra đời của hoa hồng hiện đại

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

Soleil d’or

- GRANDIFLORA: loại hoa hồng

cao nhất (trừ dạng cây leo)

- FLORIBUNDA: trổ hoa rất nhiều,

mọi kích cỡ và mọi màu

3 PHÂN LOẠI

HOA HỒNG

- POLYANTHA: nở thành nhiều chùm

China Doll

- HOA HỒNG NHỎ: giống cây bình thường

được thu nhỏ lại

Rainbow’s End

3 PHÂN LOẠI HOA HỒNG

CÁCH TẠO HOA HỒNG XANH: bằng kỹ thuật RNAi: gồm 3 bước

Tạo sắc tố xanh

HOA HỒNG XANH Gen DFR (dihydroflavonol reductase) tổng hợp ra enzyme DFR, tạo sắc tố màu

- Màu sắc của hoa hồng thường: 1 gene DFR cùa hoa

păng-xê

gene DFR từ hoa iris

4 ĐIỀU KIỆN SINH THÁI

- Nhiệt độ đêm (160C): + < 160C: sinh trưởng chậm, sản

lượng thấp, chất lượng hoa cao + > 160C: sinh trưởng nhanh, sản lượng cao, chất lượng hoa kém

3 CO2: bổ sung CO2: + tăng quang hợp

+ tăng sự nảy mầm và tăng số lượng hoa

4 Độ ẩm: giữ ở mức phù hợp thì độ dài cành tăng thêm

trung bình 8.2%

5 Tính chất đất đai: + đất Macgarit trồng tốt (đất đen đá vôi)

+ đất có tầng canh tác dày từ 50cm trở lên, mực nước ngầm sâu >40cm

4 ĐIỀU KIỆN SINH THÁI

PHẦN 2 : KỸ THUẬT TRỒNG & NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

1 KỸ THUẬT TRỒNG

a TRỒNG NGOÀI TRỜI

 Thời vụ trồng: có hai vụ trồng chính

• Vụ xuân tháng 2 – 4 (bắt đầu thu hoa vào tháng 9 năm đó)

• Vụ thu tháng 9 – 10 (bắt đầu thu hoa từ Tết Nguyên Đán)

 Đất trồng: Đất thích hợp là đất thịt hay đất thịt nhẹ, Nên chọn những nơi đất cao không bị ngập úng, bằng phẳng, tới xốp, pH 6.0 – 6.5, đầy

đủ ánh sáng

 Mật độ trồng: Trồng thành 2 hàng cho mỗi luống, giống cây dạng đứng gọn mỗi m2 có thể trồng 10 cây Giống tán rộng mỗi m2 từ 6 – 8 cây

 Cách trồng: Trồng hàng đôi, khi trồng dùng cuốc xới đất, bón phân lót, lấp đất, và đặt cây lên trồng Khi trồng lấp đất nhẹ, vun đất nhỏ vào xung quang gốc, ấn nhẹ tay cho cây đứng, tránh làm đứt rễ, và tưới thật ẩm để giữ chặt gốc

1 KỸ THUẬT TRỒNG

a TRỒNG NGOÀI TRỜI

1 KỸ THUẬT TRỒNG

b TRỒNG TRONG NHÀ CÓ MÁI CHE

Kỹ thuật trồng hoa hồng trong nhà có mái che cũng giống như trồng ngoài trời

 Mái che đơn giản: Thường che chắn bằng tấm nhựa trắng hay nilong, có tác dụng hạn chế được một phần tác động của điều kiện

tự nhiên Nên phủ nhiều lớp nilong để giữ nhiệt vào mùa đông và che lưới phản quang để giảm bớt cường độ ánh sáng vào hè

 Nhà lưới hiện đại: Là kiểu nhà quan trọng nhất với nghề làm vườn

và được ứng dụng rộng rãi Kiểu nhà vườn này đảm bảo hoàn toàn chủ động về điều kiện tự nhiên, có thể trồng trọt quanh năm Do nhà kính có mái che bằng kính hoặc tấm nhựa trắng, có thiết bị điều khiển nhiệt độ, ẩm độ

1 KỸ THUẬT TRỒNG

b TRỒNG TRONG NHÀ CÓ MÁI CHE

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

 Ghép là phương pháp nhân giống hoa hồng chủ yếu ở Việt Nam So với giâm cành và nuôi cấy mô thì giá thành thấp hơn, hệ số nhân cao hơn, ít tốn kém vật liệu

 Nhiều giống hoa hồng có khả năng sinh rễ bất định kém, giâm cành khó sống Hơn nữa phần lớn giống hoa hồng rễ phát triển yếu, sức hút nước kém, kháng bệnh yếu Khi cắt hoa liên tục rễ không đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng của cây

 Phương pháp ghép là tách rời (hoặc không) một mắt ghép, một chồi non vừa lú ra ở nách lá hoặc một đoạn thân non của cây đặt vào một cây khác sống khỏe và bền, mắt ghép tiếp tục sống nhờ vào gốc ghép Vì vậy ghép là phương pháp quan trọng cải thiện hiệu quả của cây

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

• Cắt bỏ dần dần thân của cây hoa đẹp cho đến sát điểm ghép

• Một cây bông có thể ghép áp được nhiều nhánh, ra nhiều giống hoa

vì chổ ghép nổi lên xấu và dễ gãy

 GHÉP ÁP

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

 GHÉP XUYÊN THÂN

• Chọn nhánh ghép là hồng dại (tầm xuân), sống khỏe, dùng mũi dao sắc, mỏng đâm xuyên thân nhánh gốc ghép Chọn nhánh hồng có hoa đẹp, tỉa bỏ lá, vát đi phần vỏ hai bên của nhánh chọn ghép

• Sau đó, luồn nhánh ghép vào nhánh gốc ghép, phần gỗ của hai nhánh sẽ tiếp xúc với nhau Dùng nylon mềm buộc chặt lại

• Phương pháp này ít được sử dụng vì thao tác khó thành công

 GHÉP NÊM

• Nhánh gốc ghép khỏe mạnh, đường kính bằng cây bút chì, được tỉa sạch lá, cắt bỏ đoạn non rồi vát thành hình chữ V

• Nhánh ghép của cây có hoa đẹp mang các mắt ngủ được vát nhọn

• Sau đó, đưa dấu nhọn của nhánh ghép đặt vào phần hình chữ V của nhánh gốc ghép sao cho vừa vặn Dùng nylon mềm buộc chặt lại

 GHÉP NÊM

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

tháng, có thể mang đi ghép Gốc ghép đạt yêu cầu khi chúng ta tách

mở da hồng bằng dao được một cách dễ dàng, có nghĩa là bộ rễ phát triển đã tốt, nhựa lưu thông đều khắp trên cây

• Mắt ghép: Tùy theo chủng loại hồng, trung bình từ 4 – 5 mắt, nhưng

Kinh nghiệm cho thấy chúng ta cần quan sát cành hồng ngay từ lúc chớm nụ, khi thấy mắt ngủ ngay nách lá vừa lộ ra rõ (to bằng hạt gạo)

và cành hồng có từ 4 – 5 mắt có thể lấy được là chúng ta ghép ngay

 GỐC GHÉP

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

 Ghép mắt

Kỹ thuật ghép

• Ghép chữ T: phổ biến thường áp dụng cho gốc ghép non, vỏ mỏng và yêu cầu gốc ghép phải đang lên nhựa Trên gốc ghép dùng dao cắt hai đường thành hình chữ T, dùng mũi dao nạy vỏ lên ở chổ vết cắt (dọc hoặc ngang) đủ để lùa mắt ghép vào, đưa mắt ghép vào vị trí đã nạy trên gốc ghép rồi quấn lại bằng dây nylon

• Ghép cửa sổ: áp dụng cho gốc ghép già hoặc ít nhựa, khó thực hiện chữ T Trên gốc ghép bó đi một mảnh vỏ hình chữ nhật (hoặc hình khiên), gọt mắt ghép sao cho giống hệt kích thước với gốc ghép, sau

đó đặt vào gốc ghép rồi lấy dây nilon buộc lại

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

 Ghép mắt

Ghép chữ T

Ghép cửa sổ

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

 Ghép mắt

Kỹ thuật ghép

• Dán mắt ghép: dùng dao mở miệng hình thuôn ở gốc ghép từ trên xuống có mang một phiến nhỏ gỗ dài 2 cm, sau đó rạch một đường ngang ở vị trí 1,5 cm, bóc vỏ phần gỗ và vỏ ở gốc ghép Dùng dao cắt mắt ghép thành hình thuôn dài chừng 2 cm mỏng, có mang một phần gỗ, lắp vào miệng ghép trên thân ghép làm sao cho tượng tầng

2 bên khít nhau dùng vỏ còn lại của gốc ghép bao kín lại, sau đó dùng đây nylon buộc lại Vì tượng tầng tiếp xúc ít vì vậy tiếp hợp không hoàn toàn, miệng ghép không chắc

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

• Dán mắt ghép

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

a NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

 Ghép mắt

Kỹ thuật ghép

• Cách ghép dán mới: là kết hợp giữa cách ghép cửa sổ và ghép dán Gốc ghép thì dùng phương pháp ghép dán, còn mắt ghép thì dùng phương pháp của sổ

• Ở chổ ghép của gốc ghép dùng dao cắt một miếng dài 2 cm, có dính một phần gỗ, cắt ngang ở dưới miệng ghép 0,5 cm, bóc vỏ phần gỗ

và phần vỏ của nửa trên gốc ghép Phía trên mắt ghép 0,5 cm, bóc xuống chừng 0,5 – 1,5 cm sâu vào đến gỗ, sau đó cắt ngang chổ

dưới mắt 0,5 – 1,5 cm, lấy mắt ra bóc vỏ phần gỗ, cắm mắt ghép vào miệng ghép, sao cho tượng tầng 2 bên khít nhau, dùng vỏ của gốc ghép bao lại và dùng dây nylon buộc vào

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

b NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GIÂM

CÀNH

• Giâm cành là tạo cây mới từ một nhánh tách khỏi cây mẹ, giâm xuống đất ẩm, tự nó ra rễ, ra chồi, sống độc lập được do chỗ cắt phản ứng tạo mô sẹo, tạo rễ, tự nuôi sông đoạn cành, thân đem giâm

• Ưu điểm phương pháp này là không phải chuẩn bị gốc ghép, dễ chăm sóc, bớt tốn kém nhân lực và không lo chuyện tiếp hợp được hay không như phương pháp ghép, cây giâm ít bị thoái hóa, chu kì khai thác dài và tiện lợi cho việc điều tiết sinh trưởng Khuyết đểm là

hệ số nhân thấp, rất nhiều giống khó ra rễ

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

b NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GIÂM

CÀNH

Kỹ thuật giâm cành

• Khi cắt cành giâm, nếu giâm nghiêng thì phải cắt ngang vuông góc với cành, nếu giâm thẳng đứng thì phải cắt xiên (đối với phần ngọn) Việc cắt trên nhằm tránh đọng nước ở vết cắt gây ra mầm bệnh

• Tiếp theo, soi lỗ xuống gí thể (tro trấu) rồi mới đặt cành vào rồi ém lại Không được dùng cành ém trực tiếp vào đất trồng, cành sẽ bị trầy xước và giập Độ sâu trong đất trồng khoảng 1 – 1,5 cm là vừa đủ, sâu quá sẽ bị thối gốc

• Đặt cành nơi có bóng râm, thoáng, tưới nước bằng vòi phun chủ yếu tạo môi trường ẩm Không được tưới sau 4 – 5 giờ chiều vì cây ẩm quá dễ sinh mầm bệnh

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

b NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP GIÂM

CÀNH

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

c NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP CHIẾT CÀNH

• Phương pháp chiết cành đơn giản, nhanh, cây mau ra hoa sau khi chiết (1 – 2 tháng) Tuy nhiên cũng có những hạn chế như tỉ lệ cành chiết không cao so với ghép, bộ rễ yếu ớt, mau thoái hóa, tuổi thọ của cây không lâu, thân cây mau già, số lượng chồi non không nhiều

• Kỹ thuật chiết cành: Sau khi bóc vỏ cành hoặc thân hồng (bề rộng

vỏ bóc ra 1 cm), để 2 ngày sau hoặc có thể bó ngay, dùng lục bình khô đã ngâm với nước trước (hoặc tro trấu, rêu ẩm,…), bóp nhẹ cho nước chảy ra và quấn quanh nơi bóc vỏ, độ lớn của bầu lục bình to bằng đầu ngón chân cái, dùng miếng nylon đã cắt sẵn có kích thước phủ trọn bầu lục bình Sau 12 -15 ngày rễ sẽ xuất hiện nơi bó đầu lục bình trong điều kiện kín tạo ẩm độ và độ nóng, chúng ta có thể chiết cây quanh năm

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

c NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP CHIẾT CÀNH

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

d NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI

CẤY MÔ

• Nuôi cấy mô đặc biệt dựa vào tính toàn năng của tế bào thực vật Để nuôi cấy hoa hồng, người ta dùng chồi hoặc mắt ngủ Nhánh cây mẹ dùng để lấy chồi không quá già khó tái tạo, cũng không được quá non sẽ chết khi khử trùng

• Ưu điểm của phương pháp là: hệ số nhân cao, cây con đều, không có mầm bệnh Nhưng nhược điểm điểm đầu tư lớn, kỹ thuật phức tạp, giá thành cao

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

d NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI

CẤY MÔ

Kỹ thuật nuôi cấy

• Đoạn thân hồng dưới nụ hoa có thể đem vào cắt đốt được Ta cắt bỏ hoa hoặc nụ hoa quá lớn, tách bỏ hết lá và nụ hoa quá lớn, sau đó cắt thành từng đoạn ngắn khoảng 4 – 5 đốt Sau đó tiến hành các thao tác khử trùng Cuối cùng cắt đốt các đoạn thân hồng, giâm nhẹ vào môi trường nuôi cấy

• Cây in vitro được nuôi cấy trong điều kiện ổn định về chất dinh

dưỡng, ánh sáng, nhiệt độ, ẩm độ, Khi chuyển ra đất với diều kiện tự nhiên cây con sẽ dễ bị strees, dễ mất nước và mau bị héo Để tránh tình trạng này, vườn ươm cây cấy mô phải mát, cường độ chiếu sáng thấp, nhiệt độ không khí thấp, ẩm độ cao

2 KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

d NHÂN GIỐNG BĂNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI

CẤY MÔ

3 KỸ THUẬT CHĂM SÓC

a KỸ THUẬT CẮT TỈA

• Cắt tỉa cành: Cắt bỏ sát nơi tiếp giáp phần xanh của cành nhánh khô, héo Cần cắt bằng kéo tỉ thật bén không để dập, xây sát nơi cắt vì nếu không sẽ dễ bị thối

• Cắt bỏ các lá bị vàng, héo do bệnh hay lá già: dùng tay lấy lá theo chiều ngược lại của cành để lá được rớt ra dễ dàng và làm

lộ ra chồi ngủ

• Cắt bỏ các nụ hoa không chờ để cây nở hoa: Mục đích là giúp các cây hồng cón bé đủ sức cứng cáp và tập trung phát triển vào thân, nhánh và bộ lá hoặc để số lượng hoa cung cấp nhiều hơn bình thường

3 KỸ THUẬT CHĂM SÓC

b KỸ THUẬT TƯỚI NƯỚC

Cần phải tưới hoa hồng suốt thời kỳ đang phát triển hay trổ hoa Tưới nhiều hay ít phụ thuộc vào từng trường hợp vì tình trạng đất trồng, nhiệt độ, đặt ngoài nắng lâu hay mau Đất nhiều cát thì mau khô nước hơn đất sét hay đất nhiều mùn nên cần tưới thường xuyên hơn Và điều quan trọng là nước phải thấm xuống tận rễ

c KỸ THUẬT BÓN PHÂN

Hoa hồng là loại cây “háu đói” nên cần được bón phân thường xuyên, hãy bón phân ngay sau khi tỉa, sau khi có dấu hiệu trổ hoa đầu tiên và khoảng 2 tháng trước mùa thu lạnh giá đầu tiên Đối với phân bón lỏng thì phải được bón mỗi 2 tuần Còn phân bón tan chậm thì phải bón ít thường xuyên hơn, theo công thức của phân

CÁC LOẠI SÂU HẠI

Sâu đục thân

(Plocaderus ruficornis)

Sâu khoang

(Spodoptera litura)

Sâu non thường gây hại

nghiêm trọng, hại lá non,

làm thân cây suy yếu

Thường đục rỗng thân cây làm cây bị héo, lá vàng và chết

1 CÁC LOẠI SÂU HẠI

Bọ hung xanh chân đỏ

ăn lá cây, rất có hại

Thường tạo lỗ răng cưa trên lá, mật độ cao làm lá vàng, cây còi cọc

1 CÁC LOẠI SÂU HẠI

Rệp sáp (Pseudococcus sp.) Rầy xanh (Aphidoidea)

Làm cho nụ hoa không nở được,

xoăn nhỏ lại, lá vàng và rụng khô đi

Thường bám thành từng đàn dưới cuống, chồi non để hút nhựa

1 CÁC LOẠI SÂU HẠI

1 CÁC LOẠI SÂU HẠI

Marssonina rosae

Bệnh đốm đen

Nấm gây bệnh lan rộng nhanh khi khí hậu ẩm ƣớt

Triệu chứng: Ban đầu xuất hiện những chấm nâu, về sau chuyển thành đen, làm lá rụng sớm dần

2 CÁC LOẠI VI SINH VẬT GÂY BỆNH

A Nấm