Chế độ thi tuyển công chức ở Nhật Bản

Khi nghiên cứu công tác tuyển dụng công chức ở các nước, chúng ta thấy rằng bất cứ nước nào muốn có được một đội ngũ công chức thực sự có năng lự

Chế độ thi tuyển công chức ở Nhật Bản

Khi nghiên cứu công tác tuyển dụng công chức ở các nước, chúng ta thấy rằng bất cứ nước nào muốn có được một đội ngũ công chức thực sự có năng lực, trình độ đáp ứng được yêu cầu phát triển của đất nước thì điều quan trọng, cốt yếu là phải thực hiện tốt những kỳ thi để tuyển chọn Ở Nhật Bản, việc thi tuyển được thực hiện từ thời kỳ Minh Trị Duy Tân (1986-1912) Tuy nhiên qua mỗi thời kỳ, việc tổ chức thi tuyển ở Nhật Bản được đặt ra những yêu cầu ngày càng cao, người muốn vào làm công chức phải qua kỳ thi khó khăn hơn, gắt gao hơn và mức độ cạnh tranh càng gay gắt hơn Nhà nước Nhật Bản nêu một yêu cầu nhất quán là khi tuyển chọn một người vào làm bất cứ công việc gì cũng phải thực hiện qua kỳ thi Mục đích của việc thi tuyển là để chọn nhân tài, xoá bỏ chế độ dùng tiền, dùng quyền để mua bán văn bằng, tước vị Vì vậy, ở Nhật Bản coi trọng tài năng thực tế chứ không nặng về bằng cấp

1 Nguyên tắc của thi tuyển dụng: Nhật Bản nêu hai nguyên tắc cơ bản,

xuyên suốt trong quá trình tổ chức thi tuyển là: Phải đảm bảo nguyên tắc công khai, công bằng, đối xử bình đẳng trong quá trình tổ chức; Nguyên tắc căn cứ trên thành tích tức là kết quả phản ánh thực chất của người thi, hoàn toàn loại bỏ yếu tố tình cảm trong khi thi

2 Hoạt động phục vụ cho công tác tuyển mộ người thi: Công việc này

được chuẩn bị khá chu đáo để giúp người có nguyện vọng tham dự kỳ thi hiểu được những việc cần làm: Kỳ thi phải được công bố công khai trên công báo để mọi người có thể nắm được những nội dung, yêu cầu, lịch trình

và kế hoạch của kỳ thi; Phải tuyên truyền rộng rãi thông qua hình thức áp phích, kèm theo các bản hướng dẫn thi tuyển; Phổ biến các điều kiện cần thiết, lịch thi qua phương tiện thông tin đại chúng như đài, báo, truyền hình…; Với đối tượng là sinh viên đại học, bộ phận chuẩn bị còn tổ chức đến các trường để giải thích nghiệp vụ, toạ đàm với sinh viên để hướng dẫn

họ lựa chọn nơi xin thi phù hợp với khả năng, trình độ…

3 Nội dung và hình thức thi: Mục đích thi tuyển công chức của Nhật Bản

là để tuyển chọn người bằng cách kiểm chứng khả năng thực thi công vụ Vì vậy, nội dung thi tuyển phải thể hiện được những kiến thức cơ bản, tổng hợp

và cả phần chuyên môn cần biết Hình thức thi: Thi viết và thi vấn đáp cá nhân

4 Tổ chức thi: Người được tuyển chọn vào công chức ở Nhật Bản, thực

chất là họ phải vượt qua 3 kỳ thi: Thi sơ tuyển; Thi kỳ 2; Thi vấn đáp tại cơ quan mà người đó sẽ được nhận để làm việc Như vậy, quy trình tổ chức kỳ thi tuyển công chức vào làm việc ở cơ quan hành chính được thực hiện như sau: Công bố trên công báo, phương tiện thông tin đại chúng; Nhận đơn xin

dự thi; Thi sơ tuyển; Thi kỳ 2 và thi vấn đáp

5 Điều kiện người dự thi: Theo quy định hiện nay, tư cách người dự thi

vào công chức Nhật Bản về nguyên tắc chỉ theo yếu tố duy nhất là tuổi tác, ngoài ra không còn yếu tố nào khác Ví dụ: Thi tuyển công chức loại I: người từ 21 đến 33 tuổi; Thi tuyển công chức loại II: người từ 21 đến 29 tuổi; Thi tuyển công chức loại III: người từ 17 đến 25 tuổi Trên cơ sở này, tuỳ theo ngành nghề cụ thể mà độ tuổi được quy định phù hợp

6 Về phân cấp trong tổ chức thi: Công chức Nhật Bản được chia thành:

Công chức Trung ương và công chức địa phương Công chức Trung ương

do Viện Nhân sự trực tiếp tổ chức thi Công chức địa phương do một tổ chức nhân sự tổ chức thi Việc tổ chức thi này hoàn toàn độc lập, không bị một áp lực nào từ Chính phủ hoặc các bộ, ngành

Viện Nhân sự tổ chức thi công chức hành chính, còn công chức của các ngành khác như: y tế, giáo dục… sẽ do các bộ, ngành quản lý nhà nước trực tiếp tổ chức thi - kỳ thi tuyển chọn công chức bác sỹ, giảng viên… được thực hiện theo kỳ thi quốc gia Và, cũng chỉ những người đạt kỳ thi quốc gia này mới được cấp giấy phép hành nghề hoặc tuyển vào công chức

(Nguồn: Tạp chí Tổ chức Nhà nước-9/2001)