KINH TẾ VĨ MÔ CHƯƠNG TIÊU DÙNG

 Giả thiết rằng người tiêu dùng nhìn xa trông rộng và lựa chọn giữa tiêu dùng hiện tại và tương lai nhằm tối đa hóa mức thỏa dụng trong cả đời người..  Người tiêu dùng có một tập hợp

Chương 8: TIÊU DÙNG

KINH TẾ VĨ MÔ

N.GREGORY MANKIW

 Irving Fisher và sự lựa chọn giữa các thời kỳ

 Franco Modigliani: Giả thuyết vòng đời

 Milton Friedman: Giả thuyết thu nhập

thường xuyên

1.John Maynard Keynes:

Tiêu dùng và thu nhập hiện tại

Những phỏng đoán của Keynes

1. 0 < MPC < 1

2. APC giảm khi Y tăng

trong đó APC: Xu hướng tiêu dùng

bình quân (Average Propensity to

Consume)

= C/Yd

3. Thu nhập là nhân tố chủ yếu quyết

định tiêu dùng.C = C + MPC× Yd

Hàm tiêu dùng của Keynes

C

Yd

1

MPC C

C = C + MPC× Yd

Hàm tiêu dùng của Keynes

= +

APC

d

Các kết quả nghiên cứu thực nghiệm

ban đầu

 Các hộ gia đình có thu nhập cao hơn:

 Tiêu dùng nhiều hơn ⇒ MPC > 0

 Tiết kiệm nhiều hơn ⇒ MPC < 1

 Tiết kiệm một tỷ lệ lớn hơn so với thu nhập

⇒ APC ↓ khi Yd ↑

 Có mối tương quan rất chặt chẽ giữa tiêu dùng và thu nhập

⇒ Dường như thu nhập là nhân tố chủ yếu quyết định tiêu

dùng.

Những vấn đề nan giải đối với

hàm tiêu dùng của Keynes

Dựa trên hàm tiêu dùng của Keynes, các nhà kinh tế đã

dự đoán C sẽ tăng rất chậm so với Yd theo thời gian

Dự đoán này không đúng:

 Khi thu nhập tăng, APC đã không giảm,

và C đã tăng nhanh như Yd.

 Simon Kuznets chỉ ra rằng C/Yd đã rất ổn định qua số liệu

về chuỗi thời gian dài hạn

Tiêu dùng và thu nhập quốc dân

Vấn đề nan giải đối với hàm tiêu dùng

(APC giảm dần)

2 Irving Fisher và sự lựa chọn

giữa 2 thời kỳ

 Là cơ sở cho nhiều nghiên cứu sau này về tiêu dùng

 Giả thiết rằng người tiêu dùng nhìn xa

trông rộng và lựa chọn giữa tiêu dùng hiện tại và tương lai nhằm tối đa hóa mức thỏa dụng trong cả đời người

 Sự lựa chọn của người tiêu dùng bị ràng buộc bởi ngân sách liên kỳ , một thước đo

về tổng nguồn lực dành cho tiêu dùng hiện tại và tương lai.

Fisher : Mô hình tiêu dùng hai thời kỳ

 Thời kỳ 1: hiện tại

 Thời kỳ 2: tương lai

 Của cải đầu kỳ 1 và cuối kỳ 2 bằng 0

 Ký hiệu

Y1 là thu nhập trong thời kỳ 1

Y2 là thu nhập trong thời kỳ 2

C1 là tiêu dùng trong thời kỳ 1

C2 là tiêu dùng trong thời kỳ 2

S 1 = Y1 − C1 là tiết kiệm trong thời kỳ 1

(S1 < 0 nếu người tiêu dùng đi vay trong thời kỳ 1)

Xây dựng giới hạn ngân sách liên kỳ

Giá trị hiện tại của tiêu

dùng cả đời

Giá trị hiện tại của thu

nhập cả đời

C2 = Y2 + (1+r)S1(1+r)C1 + C2 = (1+r)Y1 + Y2

r

Y Y

r

C C

+

+

= +

+

1 1

2 1

2 1

Giới hạn ngân sách liên kỳ

Tiêu dùng = thu nhập trong cả hai thời kỳ

Đường bàng quan của người tiêu dùng (1)

 Người tiêu dùng sẽ lựa chọn vị trí nào trên đường ràng buộc ngân sách? Đó sẽ phải là điểm mang lại lợi ích tối đa cho người tiêu dùng

 Người tiêu dùng có một tập hợp các

đường bàng quan không cắt nhau, mỗi đường biểu diễn tập hợp các cách kết

hợp tiêu dùng hai thời kỳ C1 và C2

mang lại cùng mức độ thỏa mãn

Đường bàng quan của người tiêu dùng (2)

 Đường bàng quan nào càng xa gốc tọa

độ thì lợi ích càng lớn

 Các đường bàng quan có độ dốc giảm dần từ trái qua phải, tức là khi tăng

tiêu dùng ở một thời kỳ thì lợi ích từ

việc tăng tiêu dùng này sẽ tăng lên

nhưng lợi ích cận biên giảm dần

Đường bàng quan của người tiêu dùng (3)

Tỷ lệ thay thế biên (MRS – Marginal Rate of Substitution)

D C

1

C MRS

Tối ưu hóa

C O 2

Phản ứng của C khi Y thay đổi

Kết quả:

Nếu C1 và C2 là những

hàng hóa thông thường,

thì cả hai đều tăng,

…bất kể thu nhập

trong thời kỳ 1 hay

thời kỳ 2 tăng lên

C1

C2

Kết quả:

Nếu C1 và C2 là những

hàng hóa thông thường,

thì cả hai đều tăng,

…bất kể thu nhập

trong thời kỳ 1 hay

thời kỳ 2 tăng lên

Phản ứng của C khi r thay đổi

Phản ứng của C khi r thay đổi

Giới hạn vay nợ

 Theo lý thuyết của Fisher, thời kỳ nhận thu

nhập không quan trọng bởi vì người tiêu dùng

có thể đi vay và cho vay giữa các thời kỳ

 Tuy nhiên, nếu anh ta phải đối mặt với giới

tiêu dùng hiện tại có thể không tăng và tiêu

dùng của anh ta có thể phản ứng giống như lý thuyết Keynes ngay cả khi anh ta hành động hợp lý và có tầm nhìn xa.

Giới hạn vay nợ

 Người tiêu dùng muốn đi vay

để tăng chi tiêu trong thời kỳ thứ nhất, nhưng anh ta đã

không thực hiện được điều đó Tiêu dùng chỉ phụ thuộc duy nhất vào thu nhập hiện thời

Đường ngân sách khi không

bị giới hạn vay nợ

Giới hạn vay nợ có dạng: C1 ≤ Y1

Ảnh hưởng của ràng buộc vay nợ

đối với tiêu dùng

 Nếu như người ta không thể vay để tiêu dùng (ví

dụ như Nhật) thì C1 < Y1 và tối đa là bằng Y1.

 Nếu lúc trước điểm tối ưu là C1 < Y1 thì ràng

buộc vay nợ không phát huy tác dụng.

 Nếu điểm tối ưu lúc trước là C1 > Y1 thì ràng

buộc vay nợ phát huy tác dụng Người này phải tiến về mức C1 = Y1 (tức là điểm tối ưu thứ hai -điểm gần điểm tối ưu ban đầu nhất cũng sẽ là tốt nhất có thể), trường hợp này tiêu dùng chỉ

còn phụ thuộc vào thu nhập hiện tại (không phụ thuộc vào lãi suất).

Không mang tính ràng buộc Mang tính ràng buộc

B

nhận thu nhập không quan trọng bởi vì

người tiêu dùng có thể đi vay hoặc cho vay giữa các thời kỳ.

 Mô hình Fisher cho rằng tiêu dùng phụ

thuộc vào thu nhập cả đời, và người

dân tìm cách điều hòa mức tiêu dùng

 Lý thuyết vòng đời cho rằng thu nhập

thay đổi có tính hệ thống qua các giai đoạn trong suốt vòng đời và tiết kiệm cho phép người dân điều hòa mức tiêu dùng.

3 Franco Modigliani (1950s) Tiêu dùng theo g iả thuyết vòng đời

Giả thuyết vòng đời

 Mô hình cơ bản:

W = Của cải ban đầu

Y = Thu nhập bình quân hàng năm cho đến khi nghỉ hưu (giả sử không đổi)

R = Số năm cho đến khi nghỉ hưu

Phương trình đường tiêu dùng theo

Giả thuyết vòng đời

Các hệ quả từ giả thuyết vòng đời

Giả thuyết vòng đời có thể giải quyết vấn đề nan giải về hàm tiêu dùng :

C/Y = α (W/Y ) + β

 Giữa các hộ gia đình, của cải không thay đổi nhiều như thu nhập, do đó các hộ gia đình có thu nhập cao cần có MPC cao hơn các hộ gia đình có thu nhập thấp.

 Theo thời gian, thu nhập và của cải tăng cùng nhau làm cho APC ổn định.

4 Milton Friedman (1957)

Giả thuyết thu nhập thường xuyên

Income)

(Thu nhập trung bình năm nay có, sang năm vẫn

có, có thường xuyên, tiếp tục duy trì trong tương lai)

nay có, sang năm chưa chắc đã có)

 Người tiêu dùng sử dụng tiết kiệm và đi

vay để điều hòa mức tiêu dùng trước sự thay đổi tạm thời trong thu nhập

 Hàm tiêu dùng :

C = α Y P

Trong đó α là phần của thu nhập

thường xuyên mà người dân tiêu dùng mỗi năm

Giả thuyết thu nhập thường xuyên

Giả thuyết thu nhập thường xuyên có thể giải

quyết sự nan giải về hàm tiêu dùng:

 Giả thuyết thu nhập thường xuyên hàm ý

 Khi các hộ gia đình có thu nhập tạm thời cao hơn

so với các hộ gia đình có thu nhập thấp, thì APC

sẽ thấp hơn đối với các hộ gia đình có thu nhập cao

 Theo thời gian, thu nhập thay đổi chủ yếu là do

thu nhập thường xuyên, điều này hàm ý APC ổn

định

Giả thuyết thu nhập thường xuyên

So sánh giả thuyết thu nhập thường xuyên và

giả thuyết vòng đời

 Trong cả hai mô hình, người dân đều tìm cách điều

hòa mức tiêu dùng khi thu nhập hiện tại thay đổi.

 Theo giả thuyết vòng đời, thu nhập hiện tại thay

đổi một cách có hệ thống trong suốt vòng đời.

 Theo giả thuyết thu nhập thường xuyên , thu nhập

hiện tại có những thay đổi ngẫu nhiên, tạm thời

 Cả hai lý thuyết có thể giải thích vấn đề nan giải về

hàm tiêu dùng

 Biện pháp cắt giảm thuế được tài trợ bằng

vay nợ không tác động đến tiêu dùng.

Tương đương Ricardo

Ràng buộc ngân sách của các hộ gia đình

Giá trị hiện tại của tiêu

T

Y T

Y r

−

=+

+

Ràng buộc ngân sách chính phủ

r 1

G G

r 1

+

Phê phán tương đương Ricardo

Đo lường thâm hụt ngân sách

Nguyên tắc chung:

Thâm hụt ngân sách của chính phủ cần phản ánh chính xác sự thay đổi tổng mức nợ chung của chính phủ.