Research methodology chapter 3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

 Khái quát chung về thiết kế nghiên cứu trong kinh tế-xã hội  Nội dung của thiết kế nghiên cứu trong kinh tế xã hội  Phương pháp nghiên cứu  Dữ liệu và nguồn dữ liệu  Lý thuyết và

Giảng viên: Đàm Sơn Toại

Email: toaids@neu.edu.vn

Bài giảng được soạn bởi PGS.TS Lê Quang Cảnh – Viện quản lý châu Á – Thái Bình Dương

CHƯƠNG 3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

1

 Khái quát chung về thiết kế nghiên

cứu trong kinh tế-xã hội

 Nội dung của thiết kế nghiên cứu

trong kinh tế xã hội

 Phương pháp nghiên cứu

 Dữ liệu và nguồn dữ liệu

 Lý thuyết và khung nghiên cứu

 Các yếu tố tác động tới tính khả thi của một nghiên cứu

2

Nội dung:

 Nghiên cứu các giải pháp hạn chế chặt phá rừng phòng hộ ở Tây Nguyên

 Nghiên cứu các giải pháp huy động vốn xây dựng nông thôn mới ở huyện A, tỉnh B.

 Đánh giá việc thực hiện kế hoạch phát

triển kinh tế xã hội của huyện A trong năm 2014

 Nghiên cứu mối quan hệ của tiêu dùng điện năng với tăng trưởng

 Khái niệm: là một kế hoạch tổng thể về cách thức trả lởi câu hỏi nghiên cứu ….cung cấp khung thu thập và phân tích dữ liệu

 Sự lựa chọn thiết kế nghiên cứu thể hiện ưu tiên tới quá trình nghiên cứu,…

 Là bước khởi đầu của nghiên cứu, mô tả phương thức mà

nghiên cứu thực hiện

 Vai trò của thiết kế nghiên cứu

 Giúp chỉ dẫn nghiên cứu và hoàn thành kế hoạch nghiên cứu

 Xây dựng nền tảng của toàn bộ nghiên cứu

 Giúp thực hiện nghiên cứu dễ dàng và có định hướng và hệ thống

 Lưu ý: không phải tất cả các kỹ thuật, phương pháp, lý

thuyết về chủ đề nghiên cứu đều phải bao gồm trong thiết

kế mà chỉ lựa chọn những công cụ, phương pháp hữu ích nhất

4

1 Những vấn đề chung về thiết kế

nghiên cứu

 Các dạng thiết kế nghiên cứu cơ bản trong kinh tế xã hội

 Nghiên cứu với số liệu chuỗi thời gian

 Nghiên cứu với số liệu chéo

 Nghiên cứu tình huống

 Nghiên cứu so sánh

 Lựa chọn thiết kế nghiên cứu

 Phù hợp với mục tiêu nghiên cứu/kiểm định

giả thuyết

 Tổng hợp cho các nghiên cứu tương tự

 Hiệu quả của thiết kế nghiên cứu trong giải quyết vấn đề

5

1 Những vấn đề chung về thiết kế nghiên cứu

 Một vài lưu ý trong thiết kế nghiên cứu

 Cần phải coi trọng bối cảnh nghiên cứu (nguồn lực, năng lực, khả năng,….)

 Mẫu nghiên cứu

 Nguồn số liệu và số liệu

 Nội dung của một thiết kế nghiên cứu

 Xác định đối tượng, mục tiêu nghiên cứu

 Lý thuyết sử dụng cho nghiên cứu

 Câu hỏi nghiên cứu

 Dữ liệu và xử lý dữ liệu (công cụ và phương pháp phù hợp)

 Phương pháp nghiên cứu

6

1 Những vấn đề chung về thiết kế

nghiên cứu

Ví dụ 1: Tác động của giáo dục tới

sự tham gia lao động

Tham gia lao động

Lực lượng lao động

1.Có mối quan hệ nào ở đây?

2.Có các nhân tố nào?

3.Đo lường các nhân tố đó như thế nào?

Cung lao động

GIÁO DỤC

 Mục tiêu câu hỏi nghiên cứu là gì?

 Đối tượng nghiên cứu

 Lý thuyết và khung lý thuyết

2.1 Phương pháp nghiên cứu

 Tùy thuộc mục tiêu nghiên cứu mà có

PPNC thích hợp

a Phương pháp nghiên cứu định lượng

 Liên quan thuộc tính định lượng, quan hệ giữa các biến

 Phương pháp có cấu trúc chặt chẽ

 Các đặc điểm, biến có thể lượng hóa và

sử dụng cho phân tích thống kê

 Kết quả nghiên cứu có thể được khái quát hóa/tổng hợp hóa

9

2 Nội dung thiết kế nghiên cứu

 Là giải thích hiện tượng kinh tế-xã hội

 Để kiểm định các giả thuyết

Thế nào là nghiên cứu định lượng?

 Áp dụng cho các câu hỏi nghiên cứu nào?

 Câu hỏi yêu cần câu trả lời số lượng

 Câu hỏi liên quan tới sự thay đổi về số lượng

 Tìm hiểu tình trạng của biến, và giải

thích sự thay đổi của biến đó

 Kiểm định các giả thuyết

2 câu hỏi đầu thuộc nhóm lượng hóa biến kinh tế xã hội

Hoặc mối quan hệ giữa các biến

Câu hỏi sau thuộc nhóm kiểm định

Áp dụng nghiên cứu định lượng? (tiếp)

 Dựa trên các dữ liệu là các ý kiến độc lập khách quan được thu thập và phân tích một

cách có hệ thống và chặt chẽ

 Ý kiến cá nhân người nghiên cứu chỉ gợi mở nhưng không làm thay đổi bản chất thông tin thu thập

 Phương pháp nghiên cứu định tính

 Thường nghiên cứu hành vi, động cơ hay nguyên

nhân của hiện tượng/ hành vi

 Tập trung vào quá trình thay đổi kết quả, tổng thể hơn là các biến độc lập

 Quan tâm tới ý nghĩa hơn là thống kê của hiện

tượng/hành vi

12

b Phương pháp nghiên cứu định tính

 Khám phá những vấn đề chưa nhiều người biết

đến (Ví dụ: “chẩn đoán” các hiện tượng tham

nhũng, sự xuất hiện của các phong cách tiêu

dùng mới…)

kinh tế-xã hội nào đó (sở thích của khách hàng đối với sản phẩm của Sony; hiểu biết và đồng tình với thuế thu nhập cá nhân, nhận thức về quyền của người tiêu dùng)

dân đối với một chương trình nào đó (nghiên

cứu tiền khả thi một sản phẩm – dịch vụ mới)

13

Ứng dụng của nghiên cứu định tính: một vài ví dụ

 Sự khác biệt nghiên cứu định lượng và định tính

Sử dụng nghiên cứu định lượng-định

tính: KHI NÀO

NC định tính được sử dụng

trong các trường hợp:

NC định lượng được sử dụng trong các trường hợp:

Chủ đề nghiên cứu mới và

nắm được những khái niệm và

Nghiên cứu sâu và chi tiết

những vấn đề được chọn lựa

kỹ càng, những trường hợp

điển hình hoặc các sự kiện

Khi cần khái quát hóa và so sánh kết quả trong quần thể nghiên cứu

15

Sử dụng nghiên cứu định lượng-định

Số lượng (tỷ số, tỷ lệ, tỷ suất,….

Hệ số tương quan/tương tác Thông tin thu thập

Giá trị đạo đức

Tiếp cận thu thập thông

tin

Lạm phát, thu nhập là bao nhiêu?

Tăng giảm bao nhiêu

Cần trao đổi tương tác gây

dựng niềm tin (mở rộng)

Tương tác ở mức độ tối thiểu

16

 Dữ liệu có nhiều dạng: số liệu, âm thanh, hình ảnh hay ngôn ngữ,… Trong nghiên cứu có hai nguồn

 Phương pháp thu thập dữ liệu

 Phụ thuộc vào loại dữ liệu cần thu thập

 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Phỏng vấn, thảo luận nhóm, tình huống, và khảo sát

 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: xác định có hay

không? Nằm ở đâu? Tiếp cận nó thế nào?

17

2.2 Dữ liệu

 Lý thuyết

 Giải thích các hiện tượng quan sát;

 Thể hiện mối quan hệ bản chất, lặp lại;

 Thể hiện tính quy luật

 Vai trò của lý thuyết

 Xác định cơ sở định hướng nghiên cứu;

 Có một cái nhìn hệ thống, thông qua đó tìm hiểu thực

trạng;

 Xác định các nhân tố/ lĩnh vực cần thu thập thông tin;

 Xác định nội dung nghiên cứu thông qua mối quan hệ cần phân tích

 Khung lý thuyết: Khung lý thuyết cụ thể hóa

lý thuyết; có thể bao gồm một hoặc nhiều lý thuyết

 Các bước xây dựng khung lý thuyết:

 Lựa chọn lý thuyết phù hợp với nghiên cứu;

 Xác định câu hỏi nghiên cứu dựa vào lý

thuyết làm cơ sở;

 Xác định và định nghĩa rõ các bộ phận/nhân tố;

 Xác định mối quan hệ giả thuyết của các

nhân tố

19

2.3 Lý thuyết và khung lý thuyết

 Thời gian nghiên cứu

 Các nguồn lực cho nghiên cứu

 Các rủi ro và giả định trong nghiên cứu

20

3 Các yếu tố tác động tới tính khả thi của một thiết kế nghiên cứu

Thank you!