Research methodology chapter 2 XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

 Xuất phát từ thực tiễn hoặc từ lý thuyết  Từ kiến thức của các bạn về các hiện tượng/vấn đề  Định hướng của các nhà nghiên cứu/ người hướng dẫn  Định hướng của người hướng dẫn và l

Giảng viên: Đàm Sơn Toại

Email: toaids@neu.edu.vn

Bài giảng được soạn bởi PGS.TS Lê Quang Cảnh

CHƯƠNG 2 XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

Phần 1

Xác định vấn đề nghiên cứu

 Xuất phát từ thực tiễn hoặc từ lý thuyết

 Từ kiến thức của các bạn về các hiện tượng/vấn đề

 Định hướng của các nhà nghiên

cứu/ người hướng dẫn

 Định hướng của người hướng dẫn và lựa chọn của bạn

Nhắc lại cơ sở hình thành chủ đề nghiên cứu

 Phù hợp với yêu cầu đánh giá

 Khả năng thực hiện của bạn

 Gắn với lý thuyết dẫn dắt nghiên

cứu: mục tiêu và câu hỏi nghiên

 Phù hợp với tiêu chuẩn, chuẩn mực, yêu cầu

 Gắn với lý thuyết dẫn dắt

 Xây dựng được mục tiêu câu hỏi NC

rõ ràng

 Cung cấp tri thức mới

 Phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp

Đặc điểm của chủ đề nghiên cứu: Phù hợp

 Chủ đề cuốn hút bạn

 Bạn có thể phát triển kỹ năng cần thiết tiến hành nghiên cứu

 Có thể hoàn thành trong giới hạn thời gian

 Nguồn lực tài chính cho nghiên cứu

 Khả năng tiếp cận các nguồn dữ liệu

6

Đặc điểm của chủ đề nghiên cứu: Khả năng

Thông thường, có hai cách tiếp cận:

 Tư duy hợp lý

 Tư duy sáng tạo

Tư duy hợp lý

 Liệt kê các điểm mạnh và sở thích

trong nghiên cứu của bạn;

 Rà soát các vấn đề nghiên cứu quan

Tư duy sáng tạo

 Lưu trữ các ý tưởng-ghi chép;

 Tìm phát hiện các đề tài nghiên cứu từ rà soát tổng quan nghiên cứu;

 Vẽ sơ đồ mô tả mối quan hệ giữa các nghiên cứu; và

 Suy nghĩ sáng tạo

8

2 Tìm kiếm ý tưởng nghiên cứu

 Phương pháp sàng lọc ý tưởng nghiên cứu:

Nghiên cứu sơ bộ;

Tích hợp ý tưởng nghiên cứu

Chọn lọc ý tưởng từ thầy hướng dẫn hoặc yêu cầu

2 Tìm kiếm ý tưởng nghiên cứu

 Thông thường có 3 cách sinh viên

có được chủ đề nghiên cứu:

 Thầy/cô giao cho một chủ đề

 Sinh viên lựa chọn trong danh sách chủ đề giáo viên đưa ra, và

nghiên cứu

10

3 Biến ý tưởng thành đề tài

nghiên cứu

Xem xét ví dụ 2: Giải quyết vấn đề thực tiễn

Giải quyết vấn đề quản lý thực tiễn

Kinh nghiệm Linh cảm

Hiểu biết sẵn có Tri thức mới

Làm cách nào nâng cao chất lượng giáo dục đại học (và

sau đại học!) Làm gì để giảm ác tắc giao

thông?

 Khi nào cần nghiên cứu?

 Những vấn đề quản lý chỉ cần kinh nghiệm, linh cảm, kiến thức  Không cần

 Vấn đề cần có tri thức mới  cần

12

Câu hỏi quản lý và câu hỏi

nghiên cứu

Câu hỏi quản lý Câu hỏi nghiên cứu

Ví dụ: Có nên cấm giáo viên dạy thêm? Học thêm có giúp học sinh phát triển

tốt hơn về trí tuệ, cảm xúc, chuẩn mực giá trị?

Trọng tâm Hướng tới giải quyết vấn đề thực tiễn Hướng tới tri thức mới

Định dạng Quyết định/hành động quản lý Nhân tố/mối quan hệ giữa chúng

Cơ sở Dựa trên thực tiễn và bối cảnh cụ thể Dựa trên khoảng trống tri thức

Chuyển câu hỏi quản lý thành câu hỏi nghiên cứu

 Chuyển ý tưởng thành câu hỏi

nghiên cứu chung

với mục tiêu nghiên cứu chung

 Chuyển câu hỏi nghiên cứu chung thành câu hỏi nghiên cứu cụ thể

14

3 Biến ý tưởng thành đề tài

nghiên cứu

 Câu hỏi nghiên cứu chung

 Câu hỏi nghiên cứu cụ thể

 Đặc điểm của câu hỏi nghiên cứu tốt:

Nhắc lại nhà quản lý cần gì để giải quyết vấn đề?

Giải quyết vấn đề quản lý thực tiễn

Kinh nghiệm Linh cảm

Hiểu biết sẵn có Tri thức mới

 Hướng tới mục tiêu nghiên cứu

 Có cơ sở lý thuyết hoặc thực tiễn

 Lẫn lộn câu hỏi nghiên cứu và câu hỏi thực tiễn

 Sử dụng câu hỏi vạn năng

 Dạng câu hỏi này thiếu cụ thể, không giúp định hướng nghiên cứu

 Dựa trên giả định có thể phân tích tìm

được nguyên nhân (kiểu khám bệnh)

 Câu hỏi nghiên cứu thiếu cơ sở

 Không dựa trên tổng quan, sẽ có thể trùng lặp Không dựa trên lý thuyết, khó xác định/kiểm

Một số quan niệm sai khi đặt câu hỏi nghiên cứu

Vấn đề liên kết hoạt động giữa doanh nghiệp bảo

hiểm với các ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp

Tác động của gia nhập Tổ chức thương mại thế giới đối với xuất khẩu nông sản của Việt Nam

20

Có gì bất ổn ???

 Phân biệt vấn đề quản lý và vấn đề nghiên cứu

Mục tiêu quản lý  RA QUYẾT ĐỊNH ĐÚNG

Mục tiêu nghiên cứu  CUNG CẤP THÔNG TIN

 Kinh nghiệm lựa chọn:

 Thấy vấn đề hay?

 Thấy vấn đề cần thiết?

 Thấy vấn đề sẵn có?

 Khả năng thực hiện

 Giá trị mang lại

Lựa chọn Đề tài nghiên cứu

 Câu hỏi nghiên cứu nhiều và vụn vặt

 Thiếu các câu hỏi nghiên cứu chính

 Thiếu gắn kết câu hỏi nghiên cứu với tri thức cần có

 Câu hỏi nghiên cứu chưa rõ dẫn tới mục tiêu không rõ

 Đặt câu hỏi nghiên cứu trùng lặp

Lỗi thường gặp trong xác định

mục tiêu nghiên cứu

 Phải gắn với mục tiêu tìm ra thông tin – tri thức mới để cung cấp cho nhà quản lý

ra quyết định và giải quyết vấn đề đặt ra

 Chỉ rõ cái đích thông tin – tri thức cần thu được sau khi nghiên cứu

 Phải có giới hạn phù hợp để đảm bảo tính khả thi trong khuôn khổ một nghiên cứu (chuyên đề tốt nghiệp)

 Mục tiêu nghiên cứu” (tìm ra thông tin

để hỗ trợ việc ra quyết định) khác mục tiêu quản lý (là ra quyết định giải

quyết vấn đề thực tiễn)

24

Trình bày Mục tiêu nghiên cứu

 Thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào huyện A, tỉnh B

Ví dụ minh họa

 Thu hút vốn FDI là gì? Làm thế nào đánh giá được thu hút FDI vào địa bàn cấp

huyện?

 Các yếu tố ảnh hưởng tới thu hút FDI vào địa bàn huyện là gì?

 Các thuận lợi và khó khăn thu hút FDI

vào địa bàn huyện B?

 Làm thế nào để thu hút thêm FDI vào địa bàn huyện B?

26

Câu hỏi đề xuất

 Chọn chủ đề nghiên cứu (xuất phát từ sự cần thiết có tri thức mới)

 Xác định mục tiêu đó là cần các tri thức mới nào (có mục tiêu chung và mục tiêu

cụ thể)

 Xây dựng các câu hỏi nghiên cứu Khi trả lời xong câu hỏi nghiên cứu sẽ giúp đạt được các mục tiêu nghiên cứu

Chia sẻ kinh nghiệm trong quá

trình xác định câu hỏi nghiên

cứu trong chuyên đề

Phần 2

Tổng quan nghiên cứu

Từ mục tiêu nghiên cứu đến

định hướng thực hiên đề tài

Kết luận, Giá trị đóng góp của luận văn

Thu thập dữ liệu, bằng

Đề tài nghiên cứu

 Cho các chữ cái sau: H,T, T,

 Tổng quan nghiên cứu giống xếp chữ:

nghĩa

 Vì sao không gọi là " Liệt kê

Tổng quan nghiên cứu

 Giúp hình thành, điều chỉnh mục tiêu và câu

hỏi nghiên cứu;

 Giúp phát hiện khoảng trống nghiên cứu (điều chưa nghiên cứu);

 Phát hiện những đề xuất cho nghiên cứu (từ

những khiếm khuyết của nghiên cứu trước);

 Giúp tránh lặp lại các nghiên cứu một cách đơn điệu;

 Tăng cường ý nghĩa cho việc lựa chọn đề tài

nghiên cứu;

 Giúp xây dựng khung nghiên cứu;

 Phát hiện các phương pháp, kỹ thuật được sử

dụng trong các nghiên cứu trước để giải quyết câu hỏi nghiên cứu.

32

2.1 Mục tiêu của tổng quan nghiên cứu

 Những gì đã được biết trong chủ đề

nghiên cứu

 Khái niệm, lý thuyết nào đã được áp

dụng

 Phương pháp nghiên cứu nào được áp dụng

 Có tranh luận/điểm chưa thống nhất

trong vấn đề nghiên cứu

 Có những dẫn chứng nào trong vấn đề NC

 Ai là người đóng góp chính trong lĩnh 2.2 Nội dung cần tổng quan

nghiên cứu

đánh giá các nghiên cứu liên quan…

 Thường vận dụng trong các nghiên cứu có chủ

đề nghiên cứu hẹp (cụ thể hơn)

34

2.3 Hai dạng tổng quan nghiên cứu chính

 B1: Xác định thông tin cần tìm

 (dựa vào mục tiêu nghiên cứu, khái niệm, lý thuyết,… Cái

gì, ai? ở đâu? Khi nào? Như thế nào?

 B2: Xác định nguồn thông tin

 sơ cấp hay thứ cấp

 B3: Tiến hành tìm kiếm

 Online và offline: chú ý các tính năng tìm kiếm online….

 B4: Đọc và nhận xét, đánh giá tài liệu

 Đánh giá nhanh (tiêu đề, nguồn gốc, tác giả, tóm tắt);

 Đánh giá tổng quát (độ tin cậy, tính phù hợp); lưu trữ tài liệu

 B5: Tổng hợp và phân tích tài liệu/thông tin

2.4 Quy trình tổng quan nghiên cứu

 Có nhiều cách tiếp cận sắp xếp cấu trúc

tổng quan nghiên cứu

 Chẳng hạn, sắp xếp tổng quan theo: thời gian, nơi xuất bản, chủ đề, phương pháp,…

 Cách nào đi nữa thì cần đảm bảo đề cập tới:

 Hiện trạng vấn đề, lịch sử phát triển, phương

pháp, chuẩn mực, các vấn đề tiếp tục nghiên cứu

 TQNC là một nội dung tách biệt của luận văn

 TQNC là liệt kê các công trình, kết quả nghiên cứu trước

 Chất lượng của TQNC phụ thuộc và số công trình được nghiên cứu và tổng hợp

 Tổng quan ít gắn kết với vấn đề nghiên cứu;

 Không sử dụng nguồn thông tin phù hợp;

 Dựa quá nhiều vào thông tin thứ cấp mà ít có thông tin sơ cấp;

Thank you!