Tên hồ sơ: Tích hợp các môn Địa lí, Giáo dục công dân, Lịch sử tư liệu, Toán, để dạy bài 38: Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam môn Địa lí lớp 8.. Ở Việt Nam là một nước ven biển với ¾
Trang 1PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Phòng giáo dục và đào tạo huyện Thọ Xuân Trường THCS Quảng Phú
Địa chỉ: Quảng Phú- Thọ Xuân – thanh Hóa Điện thoại: 0373885533
Email: quangphu.THCS@gmail.com
- Thông tin về giáo viên
- Họ và tên: HÀ THỊ NGHĨA
Ngày sinh: 02-5-1968
Môn: Địa lý
Điện thoại: 01629041279
Email: hathinghiaqp@gmail.com
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1 Tên hồ sơ: Tích hợp các môn Địa lí, Giáo dục công dân, Lịch sử (tư liệu), Toán,
để dạy bài 38: Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam môn Địa lí lớp 8.
2 Mục tiêu dạy học :
Hiện nay đối mặt với biến đổi khí hậu toàn cầu, nhiệt độ không khí nóng lên, sự tàn phá của thiên nhiên ngày càng dữ dội khôn lường Bảo vệ môi trường tự nhiên là một trong những vấn đề cấp bách của nhiều quốc gia trên thế giới Ở Việt Nam là một nước ven biển với ¾ diện tích là đồi núi thì vấn đề bảo vệ tài nguyên thiên nhiên nói chung và bảo vệ tài nguyên sinh vật nói riêng được Đảng và Nhà nước ta hết sức coi trọng Coi đây là một trong những nhiệm vụ hàng đầu đi đôi với việc phát triển kinh
tế xã hội và bảo vệ môi trường Tài nguyên sinh vật nước ta có giá trị vô cùng to lớn trong đời sống, kinh tế - xã hội Vậy thực trạng nguồn tài nguyên sinh vật ở nước ta hiện nay như thế nào Đảng và Nhà nước ta đã có những giải pháp nào để bảo vệ, khôi phục nguồn tài nguyên này Bất kỳ quốc gia nào phát triển nền kinh tế đều phải gắn liền với việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường đây là cơ sở để phát triển nền kinh tế bền vững Để tuyên truyền cho mọi công dân có ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên thì ngay từ nhỏ ngồi trên ghế nhà trường các em sẽ được học, được biết về giá trị to lớn cũng như thực trạng của tài nguyên thiên nhiên Việt Nam nói chung và tài nguyên sinh vật nói riêng.Từ đó có thái độ, cách nhìn nhận hợp lý góp sức vào bảo
vệ nguồn tài nguyên sinh vật của nước nhà Để liên hệ với kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống thường ngày, học sinh cần biết và hiểu được kiến thức đó từ nhiều môn học Bản thân tôi đã xây dựng, thiết kế bài học theo chủ đề tích hợp các môn học nhằm định hướng cho học sinh vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề
trong thực tiễn Các môn, bài được tích hợp trong bài học này gồm: Địa lí lớp 8 (Bài
38 Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam, môn GDCD lớp 6 (Bài 7: Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên); Lịch sử (tư liệu giai đoạn kháng chiến chống giặc My xâm lược 1960 - 1972), Toán lớp 7(Bài 4, mục 2: Cộng, trừ, nhân, chia các số thập phân; Toán lớp 6 (Bài 13, mục 3: Tính tỉ số phần trăm,)
* Kiến thức: Sau bài học, HS cần:
- Môn địa lí lớp 8
Trang 3+ Học sinh biết được giá trị của tài nguyên sinh vật, nguyên nhân của sự suy giảm và
sự cần thiết phải bảo vệ nguồn tài nguyên sinh vật Việt Nam
- Môn GDCD lớp 6
+ Giáo dục học sinh yêu thiên nhiên, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, sống gần gũi với thiên nhiên
- Môn Lịch sử (Tư liệu tham khảo phần lịch sử Việt Nam giai đoạn kháng chiến chống giặc My xâm lược 1960- 1972)
+ Học sinh biết được tích chất ác liệt của chiến tranh và sự hủy diệt môi trường sinh thái tự nhiên trên quy mô lớn
* Kỹ năng: Rèn các ky năng:
Học sinh vận dụng những kiến thức liên môn: Địa lí, Giáo dục công dân, Toán học,
Lịch sử để giải quyết các vấn đề trong Bài 38: Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam -Môn Địa lí 8:
+ Học sinh được rèn luyện ky năng đọc bản đồ phân tích bảng số liệu, phân tích mối liên hệ nhân quả của việc khai thác thác quá mức nguồn tài nguyên sinh vật và ảnh
hưởng của sinh vật đối với đời sống sản xuất của con người
- Môn Giáo dục công dân:
+ Nhận biết được những hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, biết báo cho những người có trách nhiệm để xử lí
- Môn Lịch sử ( tham khảo tư liệu)
+ Mô tả, quan sát để nhận biết được nguyên nhân làm tài nguyên rừng bị suy thoái, cạn kiệt qua lời kể, tranh ảnh tư liệu
- Toán lớp 7: Cộng, trừ, nhân, chia các số thập phân.
+ Tính toán, phân tích bảng số liệu biết được sự thay đổi diên tích rừng tự nhiên
- Toán lớp 6: Tính tỉ số phần trăm.
- Giúp các em rèn luyện tốt các kĩ năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, liên hệ thực tiễn
- Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh
* Thái độ:
- Yêu quý và có lối sống hòa hợp với thiên nhiên
- Có ý thức bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên Ủng hộ các biện pháp bảo
vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, phê phán những hành vi vi phạm luật bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn
Trang 4* Định hướng phát triển năng lực:
- Giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ, tính toán, sử dụng bản đồ, tranh ảnh
- Học sinh cần có năng lực vận dụng kiến thức các môn: Địa lí, Giáo dục công dân, Toán, Lịch sử để giải quyết các vấn đề đặt ra trong bài học
3 Đối tượng:
- Khối 8 của trường THCS Quảng Phú
- Lớp 8A có 36 học sinh
+ Lớp 8B có 35 học sinh
Cả khối có 71 học sinh
Dự án tôi xây dựng được thực hiện qua môn Địa lí, đối tượng học sinh chúng tôi chọn để dạy học là học sinh khối 8, vì dạy ở khối này sẽ có những thuận lợi như: + Các em học sinh khối 8 đã tiếp cận và làm quen với kiến thức chương trình bậc THCS nói chung và môn Địa lí nói riêng
+ Đối với kiến thức của bài 38: Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam Địa lí 8, có nhiều
kiến thức mà các em đã được làm quen ở các môn GDCD lớp 7, toán lớp 6,7 và được liên hệ ở nhiều bài học của chương trình địa lí 6,7,8 Vì vậy khi cần tích hợp kiến thức của một môn nào đó vào bộ môn địa lí để giải quyết các vấn đề trong bài học các em không cảm thấy bỡ ngỡ
4.Ý nghĩa vai trò của dự án
Sử dụng kiến thức liên môn trong bài 38 giúp học sinh biết được việc bảo vệ tài nguyên Sinh vật Việt Nam hiện nay là việc làm hết sức cấp thiết, trước thực trạng nguồn tài nguyên này đang bị cạn kiệt nhanh chóng cả về chất lượng và số lượng Đồng thời qua bài học học sinh biết được các nguyên nhân làm cho nguồn tài nguyên này bị cạn kiệt, nhận thức được những giải pháp để hạn chế việc khai thác tài nguyên sinh vật quá mức, có ý thức bảo vệ động thực vật hoang dã
Thông qua việc thực hiện dự án dạy học tích hợp liên môn không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức còn giáo dục các em ý thức tự giác trong vấn đề bảo vệ nguồn tài nguyên sinh vật và môi trường xung quanh nơi sinh sống cũng như trong nhà trường Trong quá trình thực hiện dạy tích hợp liên môn giúp người giáo viên không chỉ nắm vững kiến thức bộ môn mình dạy mà còn có điều kiện trao đồi kiến thức với các
Trang 5đồng nghiệp dạy các môn khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống được đặt ra trong các môn học, trong thực tiễn nhanh chóng và có hiệu quả Dạy học tích hợp liên môn giúp học sinh phát huy được tính sáng tạo, tư duy tích cực, tự tin khi giao tiếp…
5 Thiết bị dạy học, học liệu:
* Giáo viên:
- Máy chiếu, máy vi tính
- Giấy rôki
- Kiến thức các môn học tích hợp liên quan đến nội dung bài học
- Soạn giáo án Powerpoint, trình chiếu các slides
* Học sinh:
- Nghiên cứu ky nội dung bài học.
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Bài 38: BẢO VỆ TÀI NGUYÊN SINH VẬT VIỆT NAM
* Mục tiêu:
- Cung cấp kiến thức về tài nguyên sinh vật Việt Nam:
+ Giá trị của tài nguyên sinh vật Việt Nam ( dẫn chứng)
+ Bảo về tài nguyên rừng ( thực trạng , nguyên nhân, hậu quả các biện pháp bảo vệ, dẫn chứng…)
+ Bảo về tài nguyên động vật ( thực trạng, nguyên nhân, hậu quả, các biện pháp bảo
vệ, dẫn chứng, )
- Rèn các ky năng bộ môn, vận dụng kiến thức liên môn
* Cách tổ chức:
- Dạy học trực tiếp với học sinh trên lớp
* Phương pháp dạy học:
- Gợi mở, trực quan, giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, xác lập mối quan hệ nhân quả,
* Hoạt động của giáo viên:
- Định hướng các hoạt động của học sinh
- Nêu câu hỏi gợi mở
- Hướng dẫn học sinh hoạt động, tìm hiểu kiến thức, rèn các ky năng
* Hoạt động của học sinh:
Trang 6- Hoạt động nhóm, hợp tác, cá nhân.
HỒ SƠ DẠY HỌC
TiÕt 43 Bµi 38: B¶o vÖ tµi nguyªn sinh vËt ViÖt Nam
1/ Ổn định lớp: (1 phút)
2/ Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
- Em hãy cho biết đặc điểm chung sinh vật nước ta? Kể tên các kiểu hệ sinh thái rừng của nước ta
- Sinh vật Việt Nam phong phú đa dạng về thành phần loài, gen di truyền, kiểu hệ sinh thái và công dụng sản phẩm.
- Các hệ sinh thái rừng tự nhiên là: Rừng ngập mặn, rừng nhiệt đới, khu bảo tồn thiên nhiên (vườn quốc gia), hệ sinh thái nông nghiệp.
3 Tiến trình tổ chức bài học :
Bµi míi: (1 phút) Như các em đã biết tài nguyên sinh vật nước ta vô cùng phong
phú, đa dạng nhưng không phải vô tận Hiện nay sự giàu có của rừng và động vật hoang dã ở nước ta đã giảm sút nghiêm trọng, trước hết là tài nguyên rừng và tài nguyên động vật Vậy thực trạng nguồn tài nguyên sinh vật nước ta hiện nay như thế nào? Đảng và Nhà nước ta đã có những giải pháp nào để bảo vệ và khôi phục nguồn tài nguyên này Để biết được vấn đề này ta cùng tìm hiểu bài 38 Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam
Hoạt động 1.(12 phút)
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu giá trị của tài nguyên sinh vật nước ta.
a.Phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- Phương pháp sử dụng: Phân tích bảng thống kê, giải quyết vấn đề, xác lập mối
quan hệ nhân quả, hình thành biểu tượng địa lí,
- Kĩ thuật dạy học: Đặt câu hỏi, hợp tác, chia sẻ và trình bày, kích thích tư duy
b : Hình thức tổ chức hoạt động : Nhóm/ cặp
Hoạt động của thầy và trò
GV: Trình chiếu một số hình ảnh về tài nguyên
sinh vật và dẫn dắt như các em đã biết sinh vật
nước ta là nguồn tài nguyên vô tận
Yêu cầu cần đạt 1.Giá trị của tài nguyên sinh vật
Trang 7Nguồn tài nguyên rừng
Đồng thời có giá trị vô cùng to lớn trong đời sống của con người
Nguồn tài nguyên động vật
Giá trị của tài nguyên sinh vật
? Sinh vật có giá trị như thế nào đối với đời sống, kinh tế của con người?
HS - Sinh vật có giá trị vô cùng to lớn đối với đời sống kinh tế của con người Từ khi sinh ra đến khi mất đi con người đều sống dựa vào sinh vật
GV: Trình chiếu bảng thống kê bảng 38.1 và một số hình ảnh về giá trị của tài nguyên sinh vật đối với kinh tế – văn hóa , xã hội
Trang 8Cung cấp gỗ, nguyên liệu cho công nghiệp chế
biến
Cung cấp thực phẩm, thuốc chữa bệnh
HS: Quan sát bảng thống kê bảng 38.1 và tranh
ảnh kết hợp thông tin sgk để tìm hiểu giá trị
của tài nguyên sinh vật
GV: Chia lớp thành 3 nhóm lớn tìm hiểu giá trị
to lớn của tài nguyên sinh vật
HS: Thảo luận theo nhóm 5 phút:
Nhóm 1,2: Nêu giá trị của tài nguyên sinh vật
về mặt kinh tế
Nhóm 3,4: Nêu giá trị của sinh vật về mặt văn
hóa- du lịch
Nhóm 5,6: Nêu giá trị của sinh vật về mặt môi
trường sinh thái
HS: Cử đại diện trình bày kết quả / nhận xét
GV: Chuẩn xác kiến thức qua bảng và trình
chiếu để HS so sánh kết quả
Giá trị của tài nguyên sinh vật Kinh tế
(Nhóm 1)
Văn hóa – Du lịch (Nhóm 2)
Môi trường sinh thái (Nhóm 3)
- Cung cấp gỗ, lương thực,
thực phẩm, thuốc chữa
bệnh, nguyên liệu cho
công nghiệp chế biến
- Nghiên cứu khoa học, an dưỡng, chữa bệnh, làm cảnh, tham quan du lịch
Điều hòa khí hậu, tăng cường ô xi, giảm ô nhiễm môi trường, giảm nhẹ thiên tai, chống xói mòn, bảo vệ đất
Trang 9HS Nhắc lại giá trị của tài nguyên sinh
vật đối với đời sống, kinh tế của con
người
GV Chốt và bổ sung kiến thức, chuyển ý
- Tài nguyên sinh vật có giá trị vô cùng to lớn và có khả năng phục hồi và phát triển
Hoạt động 2.(13 phút)
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu vấn đề bảo về tài nguyên rừng
a.Phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- Phương pháp sử dụng: Bản đồ, giải quyết vấn đề, xác lập mối quan hệ nhân quả,
hình thành biểu tượng địa lí,
- Kĩ thuật dạy học : Đặt câu hỏi, hợp tác,
b: Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân/ cả lớp
Hoạt động của thầy và trò
HS: Tìm hiểu thông tin mục 2 sgk kết hợp
quan sát bản đồ
GV: Trình chiếu bản đồ hiện trạng tài
nguyên rừng nước ta Đưa bảng số liệu về
thực trạng tài nguyên rừng nước ta từ năm
1943 đến năm 2003.(đơn vị triệu ha)
Diện
tích
? Em có nhận xét gì về thực trạng rừng tự
nhiên ở nước ta?
HS:- Thực trạng tài nguyên rừng nước ta
đạng bị cạn kiệt cả về số lượng và chất
lượng.
GV: Trình chiếu một số hình ảnh về thực
trạng tài nguyên rừng ở nước ta
Đồi, núi trọc không có rừng che phủ
? Qua hình ảnh tư liệu và thông tin sgk em
có nhận xét gì về kiểu rừng phổ biến ở
nước ta hiện nay?
Yêu cầu cần đạt
2 Bảo vệ tài nguyên rừng.
a Thực trạng
- Tài nguyên rừng nước ta đạng bị cạn kiệt cả về số lượng và chất lượng
- Phổ biến là kiểu rừng thưa, mọc lại pha tạp hoặc trảng cỏ khô cằn
Trang 10HS: - Phổ biến là kiểu rừng thưa, mọc lại
pha tạp hoặc trảng cỏ khô cằn?
GV: cho hs đọc thông tin về sự suy giảm
diện tích rừng tự nhiên của nước ta
? Em hãy cho biết một số nguyên nhân làm
suy giảm tài nguyên rừng ở nước ta?
HS: - Khai thác quá mức , đốt rừng làm
nương rẫy
GV trình chiếu một số nguyên nhân làm tài
nguyên rừng bị cạn kiệt
Đốt rừng Cháy rừng
Khai thác quá mức phục hồi
GV: Dùng tư liệu Lịch sử Việt Nam giai
đoạn 1960 - 1972 để thuyết trình mô tả
trong cuộc kháng chiến chống My cứu
nước, nhân dân và bộ đội ta lợi dụng địa
hình rừng núi hiểm trở để hoạt động và
hành quân bí mật Để tìm diệt lực lượng bộ
đội giải phóng và quân du kích của ta giặc
My đã dùng nhiều biện pháp ngăn chặn các
hoạt động cũng như hướng tiến công của
bộ đội, du kích ta chúng đã điên cuồng đốt,
phá hủy tài nguyên rừng như dùng bom na
pan, dùng chất độc màu da cam để hủy diệt
rừng làm cho diện tích rừng bị suy giảm
nghiêm trọng trên quy mô lớn
a.Nguyên nhân
- Đốt rừng làm nương rẫy
- Khai thác quá mức phục hồi
Trang 11Rừng bị hủy diệt do chiến tranh
- Ngoài ra còn do công tác quản lí bảo vệ
kém cũng là nguyên nhân làm diện tích
rừng bị suy giảm
GV: Bằng thực tế và kiến thức đã học em
hãy cho biết hậu quả khi tài nguyên rừng
bị cạn kiệt
HS: Gây lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi
ngập sâu ở vùng đồng bằng, hạn hán, xói
mòn đất
GV Trình chiếu các ảnh tư liệu về hậu quả
của rừng bị cạn kiệt
Đất đai bị xói mòn, bạc màu
Lũ lụt Hạn hán
- Chiến tranh hủy diệt
- Công tác quản lí bảo vệ kém
c Hậu quả
- Đất đai bị xói mòn, bác màu.các dạng thời tiết đặc biệt như lũ lụt, hạn hán ngày càng khắc nghiệt hơn
Trang 12? Trước thực trạng tài nguyên rừng bị cạn
kiệt và các nguyên nhân làm diện tích rừng
bị suy giảm thì Nhà nước ta đã có những
giải pháp nào để hạn chế ?
HS: Nhà nước đã ban hành nhiều chính
sách và luật để bảo vệ và phát triển tài
nguyên rừng Phấn đầu đến năm 2020
trồng mới đưa tỉ lệ che phủ đạt 45% đất tự
nhiên
GV: Tích hợp kiến thức môn Giáo dục
công dân
GV: Đặt tình huống: Giả sử ở địa phương
em còn một cánh rừng già có rất nhiều cây
gỗ quý hoặc cây thuốc có giá trị Nếu em
phát hiện có người lén lút đến dây chặt
những cây gỗ quý Khi đó em sẽ làm gì?
HS: Báo với cơ quan có thẩm quyền để
trừng trị nghiêm khắc những kẻ cố tình
phá hoại rừng
GV: Trình chiếu các giải pháp để khôi
phục diện tích rừng và chuyển ý
Trồng và bảo vệ rừng
d Giải pháp
- Trồng rừng, tu bổ, tái tạo rừng
- Bảo vệ đặc biệt khu rừng phòng hộ đầu nguồn, bảo tồn đa dạng sinh học
- Thực hiện nghiêm chỉnh Luật Lâm nghiệp Việt Nam
Hoạt động 3.(10 phút)
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu vấn đề bảo về tài nguyên động vật
a.Phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- Phương pháp sử dụng: Giải quyết vấn đề , xác lập mối quan hệ nhân quả, hình
thành biểu tượng địa lí,
- Kĩ thuật dạy học : Đặt câu hỏi, hợp tác,
b: Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân/ cả lớp
Hoạt động của thầy và trò
GV: Thuyết trình song song với việc phá
rừng con người đã hủy diết nhiều loài động
vật hoang dã và làm mất đi nhiều nguồn
gien động vật quý hiểm
GV: Trình chiếu một số loài động vật có
Yêu cầu cần đạt
2 Bảo vệ tài nguyên động vật
a Thực trạng