Về kiến thức – Bi kịch Người trong bao Bê – li – cốp; tính khái quát và ý nghĩa xã hội của hình tượng này.. Định hướng hình thành năng lực – Năng lực thu thập thông tin liên quan đến tru
Trang 1TIẾT 101: NGƯỜI TRONG BAO (Tiết 1)
A.P.Sê –khốp
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức
– Bi kịch Người trong bao Bê – li – cốp; tính khái quát và ý nghĩa xã hội của hình tượng này
– Tính cách nhân vật điển hình trong truyện ngắn Sê-khốp
2 Về kĩ năng
– Đọc – hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
– Phân tích tâm lí, tính cách nhân vật
3 Về thái độ
– Có thái độ căm ghét và đấu tranh với lối sống thu mình, sợ hãi, hèn
hạ trước quyền lực
– Xây dựng lối sống trung thực, tự tin, lành mạnh, chan hòa với mọi người vì lí tưởng sống cao đẹp
4 Định hướng hình thành năng lực
– Năng lực thu thập thông tin liên quan đến truyện ngắn của
Sê-khốp;
– Năng lực đọc – hiểu các tác phẩm truyện ngắn nước ngoài;
– Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về đặc trưng truyện ngắn của Sê -khốp;
– Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về giá trị tư tưởng và nghệ thuật truyện ngắn của Sê- khốp;
– Năng lực đọc diễn cảm
– Năng lực tạo lập văn bản nghị luận
II CHUẨN BỊ BÀI HỌC
1 Phương tiện:
Học sinh: SGK, SGV chuẩn Ngữ văn 11,bút dạ, giấy A0,chuẩn bị bài soạn theo yêu cầu của giáo viên
Trang 2Giáo viên: thiết kế kế hoạch dạy học , sách giáo khoa, sách giáo viên, máy chiếu, phiếu học tập, tranh ảnh về nhà văn, hình ảnh, phim về Sê-khốp
2 Phương pháp: dạy học theo hình thức lớp học đảo ngược, dạy
học theo nhóm, nêu và giải quyết vấn đề, tự học,
3 Hình thức: theo lớp, theo nhóm.
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG LỚP HỌC
1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:
- Mục đích: thu hút sự tập trung chu ý, tư duy, nhận thức, gợi hứng
thú, chuẩn bị tâm thế; huy động kiến thức cũ, kiến thức liên quan làm hành trang để tiếp nhận kiến thức mới
- Phương pháp: trực quan; trải nghiệm.
- Thời gian: 5 phút
GV: +Trình chiếu tranh ảnh, cho HS xem tranh ảnh trên máy chiếu + Chuẩn bị bảng máy chiếu
HS: + Nhìn hình đoán tên các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ
+ Nhận xét điểm giống nhau của các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ trên
→ GV dẫn vào bài: Như vậy trong cuộc sống này có rất nhiều người tìm kiếm sự an toàn cả về thể xác lẫn tinh thần bằng cách co mình lại sống khép kín Họ sống thu mình, hèn nhát, ích kỉ Họ chỉ biết đến mình, lo vun vén cho chính mình, không quan tâm chia sẻ, giúp đỡ những người xung quanh Đôi khi, họ sống cô độc, không tham gia vào các hoạt động tập thể, không hi sinh vì lợi ích chung Mặt khác,
xã hội ngày nay thường sản sinh ra những con người vô cảm, lạnh lùng, làm việc như một cái máy, không hề quan tâm đến suy nghĩ của những người xung quanh Có nhiều bạn trẻ sống lạc hậu, không hòa nhập với cộng đồng Tất cả những biểu hiện này đã được Sê-khốp thể hiện tài tình qua nhân vật Bê-li-cốp Nếu như bài học trước chúng ta đã biết một nhà thơ Puskin trong sáng, giản dị với tình yêu chân thành, cao thượng qua bài thơ: “Tôi yêu em” Hôm nay, ta sẽ làm quen với “một Puskin trong văn xuôi” Đó là Sê-khốp với tác phẩm “Người trong bao”
2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
- Mục đích: Hình thành cho học sinh những kỹ năng cơ bản tiếp cận
tác giả, tác phẩm
Trang 3- Phương pháp: Truyền đạt trực tiếp, nêu và giải quyết vấn đề, dạy
học theo nhóm
- Thời gian: 25 phút
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
Hoạt động 1: Học sinh tìm hiểu:
Tác giả, tác phẩm (7 phút)
GV: Chia lớp làm 3 nhóm, hoạt
động trong 3-5 phút
+ Nhóm 1: Tìm hiểu về tác giả
Sê-khốp (Cuộc đời, sự nghiệp)
+ Nhóm 2: Hoàn cảnh sáng tác
và chủ đề của tác phẩm
+ Nhóm 3: Tìm hiểu bố cục và
tóm tắt lại tác phẩm
HS thảo luận nhóm và phát biểu
suy nghĩ dựa trên cơ sở đọc tài
liệu, soạn bài
GV: nhận xét và chốt lại kiến thức
quan trọng
Hoạt động 2: Tìm hiểu chân
dung và tính cách của Bê-li-cốp
(18 phút)
GV tổ chức cho hs hoạt động
nhóm:
-Chia lớp làm 3 nhóm, hoạt động
trong 5->7 phút (2 nhóm tương
I TÌM HIỂU CHUNG 1.Tác giả
– An-tôn Páp-lô-vích Sê-khốp (1860-1904), nhà văn Nga kiệt xuất
– Sinh ra và lớn lên trong gia đình buôn bán nhỏ ở thị trấn Ta-gan-rốc bên bờ biến A-dốp
– Tốt nghiệp y khoa, vừa làm bác sĩ, vừa viết báo, viết văn
– Năm 1900 được bầu làm Viện sĩ danh
dự Viện Hàn lâm khoa học Nga
– Để lại hơn 500 truyện ngắn, truyện vừa,…
Các tác phẩm lên án chế độ xã hội bất công, thói cường bạo của tầng lớp cầm quyền Nga đương thời; phê phán sự bất lực của giới trí thức và sự sa đọa về tinh thần của một bộ phận trong số họ
2 Tác phẩm: Người trong bao
*Hoàn cảnh sáng tác
-Sáng tác trong thời gian nhà văn đang dưỡng bệnh tại bán đảo Crưm(1898)
*Môi trường xã hội
– Xã hội Nga đang ngạt thở trong bầu không khí chuyên chế nặng nề cuối thế
Trang 4ứng với 2 câu hỏi, 1 nhóm phản
biện)
- HS chuẩn bị giấy A0, bút dạ
+ Nhóm Chân dung: Chân dung
của nhân vật Bê-li-cốp được cụ
thể hóa bằng những nét vẽ như
thế nào? Em có nhận xét gì về
chân dung ấy?
+ Nhóm Tính cách: Nét nổi bật
nhất trong tính cách của Bê-li-cốp
là gì? Tại sao?
- HS làm việc theo nhóm và trả lời
- Nhóm phản biện đưa ra những ý
kiến tranh luận
GV nhận xét và định hướng
GV nêu vấn đề yêu cầu HS suy
nghĩ, trả lời: Em hãy khái quát
con người và tính cách
Bê-li-cốp bằng một số từ ngữ, hình
ảnh ?
HS làm việc các nhân, suy nghĩ
và trả lời
GV định hướng
GV giao nhiệm vụ cho HS làm
việc theo cặp bàn: Lối sống và
con người Bê-li-cốp ảnh hưởng
như thế nào đến những người
xung quanh nơi y đang sống và
làm việc?
HS trao đổi theo cặp bàn và trả
lời
GV nhận xét và định hướng
kỉ XIX
- Môi trường xã hội ấy đẻ ra lắm kiểu
người kì quai → Người trong bao là một
phát hiện độc đáo, đặc sắc của nhà văn
*Bố cục:
-Mở truyện: Cuộc trò chuyện giữa hai
người bạn -I-van I-va-nứt và thầy giáo Bu-rơ-kin
-Thân truyện: Cuộc đời và tính cách
Bê-li-cốp
-Kết truyện: Nhận xét của bác sĩ thú y
- người kể chuyện
II.
ĐỌC HIỂU
1 Chân dung và tính cách của nhân vật Bê-li-cốp
*Chân dung
- Cặp kính đen, gương mặt nhợt nhạt, nhỏ bé, choắt lại như mặt chồn
- Trang phục: đều màu đen
- Vật dụng: để trong bao (giầy, ủng, kính, ô,…)
- Ý nghĩ: giấu vào bao
- Tên Bê-li-cốp ít ai gọi -> người trong bao
Chân dung kì quái,lập dị, thu mình trong vỏ, tạo cho mình một cái bao ngăn cách, bảo vệ khỏi những ảnh hưởng,tác động của cuộc sống bên ngoài
Trang 5*Tính cách:
- Câu nói cửa miệng: Nhỡ lại xảy ra chuyện gì thì sao
-> Nhút nhát, sống cô độc,luôn lo lắng,
sợ hãi tất cả, thích sống rập khuôn như cái máy vô hồn
- Luôn thỏa mãn, hài lòng với lối sống
cổ lỗ, bảo thủ và luôn cho rằng sống như thế mới là sống, mới là người công dân tốt, là nhà giáo có trách nhiệm
- Không hiểu mọi người xung quanh, không hiểu xã hội, cứ nhởn nhơ, tự nhiên, đắm chìm trong sự tôn sùng quá khứ
-> Bức chân dung về một con người kì quái, lạc lõng, khủng khiếp
Các từ mô tả về Bê-li-cốp: hèn nhát -
cô độc – máy móc – giáo điều – thu mình trong bao, trong vỏ ốc và cảm
thấy mãn nguyện trong đó
->Lối sống và con người Bê-li-cốp ảnh hưởng đến cuộc sống và tinh thần của anh chị em giáo viên trong trường nơi y làm việc, trong dân cư thành phố nơi y sống Tất cả mọi người sợ y, ghét y, tránh xa y
3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Mục đích: Rèn luyện kỹ năng lựa chọn và giải quyết tình huống
- Phương pháp: Thực hành, dạy học bằng tình huống
- Thời gian: 10 phút
Trang 6Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
GV nêu vấn đề: Ấn tượng của em về
kiểu người, lối sống Bê-li-cốp là gì ?
HS suy nghĩ và trình bày
GV gọi 1 số HS khác trình bày ý kiến
HS rút ra tiểu kết
III.LUYỆN TẬP
*Tiểu kết:
Như vậy Bê-li-cốp xuất hiện gây ấn tượng mạnh mẽ về kiểu người có lối sống lập dị, khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong bao để tránh tiếp xúc, ảnh hưởng từ cuộc sống bên ngoài
KHÁI QUÁT NỘI DUNG TIẾT 2
2 Cái chết của Bê-li-cốp
3 Hình ảnh biểu tượng cái bao
4 Chủ đề tư tưởng của truyện
4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Mục đích: Phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào giải quyết các
tình huống thực tiễn; năng lực tự học, năng lực nghiên cứu, sáng tạo;
tăng cường tính thực tiễn cho bài học
- Phương pháp: thuyết trình, phản biện
- Thời gian: 5 phút
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
GV: Cho HS xem video ngắn về phiên
tòa li-cốp, chưa ra nhận định:
Bê-li-cốp là nạn nhân hay tội nhân?
HS: Năng lực thuyết trinh
Học sinh nêu ý kiến của minh về nhân vật
5 HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG, NÂNG CAO
- Mục đích: Giúp học sinh tìm tòi, mở rộng kiến thức trong thực tiễn
giao tiếp
- Phương pháp: tự học, thực hành
Trang 7- Thời gian: làm ở nhà
Nội dung yêu cầu:
-Sưu tầm đọc thêm một số tác phẩm tiêu biểu của Sê-khốp
-Phác vẽ chân dung Bê-li-cốp bằng một bức họa
-Tìm những câu thành ngữ, câu nói dân gian về lối sống theo kiểu Bê-li-cốp