Tài liệu học tập kaizen

Sau khi kết thúc buổi học, học viên có khả năng :Viết bản đề xuất ý tưởng Kaizen trong vòng ba phút. .Viết ra ít nhất 10 hành động để khuyến khích bản thân hay nhân viên đóng góp ý tưởng Kaizen.Chọn ra các đề xuất tốt sẽ được

Trang 1

WWW.NANGSUATCHATLUONG.VN

Trang 2

NỘI DUNG & MỤC TIÊU HỌC TẬP

KAIZEN Nội dung:

1: KAIZEN, KAIZEN TEIAN LÀ CÁI GÌ & TẠI SAO (What and Why) 2: LÀM CÁCH NÀO ĐỂ THỰC HIỆN KAIZEN TEIAN (How),

LÀM SAO CHO MUỐN & LÀM THẾ NÀO ĐỂ BIẾT (Want & Know) 3: KAIZEN CỦA AI SẼ ĐƯỢC THỰC HIỆN (Who)

Trang 3

Mục tiêu của khóa học

Sau khi kết thúc buổi học, học viên có khả năng :

1.Viết bản đề xuất ý tưởng Kaizen trong vòng ba phút.

2.Viết ra ít nhất 10 hành động để khuyến khích bản thân hay nhân viên đóng góp ý tưởng Kaizen.

3.Chọn ra các đề xuất tốt sẽ được thực hiện trong số các ý tưởng Kaizen được

đề xuất.

4.Đóng góp ít nhất 2 ý tưởng Kaizen mỗi tháng với tỷ lệ ý tưởng được thực hiện

là 70 %.

Trang 4

Kaizen là gì ?

Kai là thay đổi Zen là tốt hơn

Trang 5

Kaizen Teian là gì ?

改改 (Kaizen): improvement 改改 (Teian): proposal

Kaizen Teian là một hệ thống đề xuất và thực hiện các ý tưởng Kaizen của nhân viên.

Trang 6

3 ĐỊNH NGHĨA KAIZEN

• Kaizen là thay đổi phương pháp hoặc kỹ năng sử

dụng phương tiện để cải tiến Kaizen là chọn cách làm tốt hơn, không bám dính vào một cách làm, nghiên

cứu, suy nghĩ để đề ra cách làm mới

Trang 7

• Kaizen là thay đổi nhỏ, thực hiện ngay và tiếp

tục.

Trang 8

• Kaizen là thực hiện những thay đổi có tính thực

tiển và nằm trong giới hạn nguồn lực có sẵn.

Trang 9

Thay đổi công cụ.

Trang 10

Loại bỏ

Trang 11

GIẢM BỚT

Trang 12

THAY ĐỔI

Trang 13

Trang 14

THAY ĐỔI

Trang 15

Trang 16

Trang 17

Trang 18

THAY ĐỔI

Trang 19

Trang 20

Trang 21

THAY ĐỔI

Trang 22

Trang 23

3 Nguyên lý cơ bản KAIZEN

• 3 nguyên lý cơ bản :

• Thay đổi từng phần một không thay đổi tòan thể

Chia nhỏ vấn đề và bắt đầu với một phần nhỏ thôi

• Thay đổi từ các góc độ khác nhau:

• Thay đổi ở các cấp độ khác nhau Khởi đầu bằng

những gì có thể được làm ngay

Trang 24

• Bạn có thể mang bao tay và giày đặc biệt có tráng chống trượt.

• Bạn có thể gắn một tấm gương hoặc máy camera để hiển thị thiết bị

đo mà không cần phải leo thang

Trang 26

TÊN NGƯỜI ĐỀ XUẤT BỘ PHẬN

TRƯỚC CẢI TIẾN SAU CẢI TIẾN Chúng ta gặp vấn đề này ? Chúng ta chỉnh sửa như thế này

Trang 27

MẪU BẢN ĐỀ XUẤT KAIZEN

• Đặc điểm của bản đề xuất:

• Trước: Vấn đề gì ?

• Sau: Được cải tiến như thế nào ?

• Hiệu quả: Kết quả ra sao ?

• Thời gian viết bản đề xuất: ba phút

Nội dung 25-75 chữ

3 PHÚT 25 CHỮ

Trang 28

VÍ DỤ 1

NGÀY:

TRƯỚC CẢI TIẾN SAU CẢI TIẾN

Nhiều khi chúng tôi bị nóng phỏng

tay khi mở cánh cửa sơn đen, vì

màu đen hấp thu nhiệt

Tôi sơn lại cánh cửa với màu sáng hơn, để khi mặt trời rọi suốt ngày, cửa sẽ phản chiếu thay vì hấp thu nhiệt

Trang 29

VÍ DỤ 2

NGÀY:

TRƯỚC CẢI TIẾN SAU CẢI TIẾN

Trời mưa khó thấy đường vì nước

mưa bám vào kính chắn mũ bảo

Trang 30

3 HỆ THỐNG

1 Hệ thống tiếp nhận, xử lý, phản hồi, hỗ trợ thực hiện ý tưởng (phiếu đề xuất ý tưởng, bảng tin, hộp thư,

2 Hệ thống quảng bá, xúc tiến, khen thưởng (bản tin Kaizen, tạp chí Kaizen, đài phát thanh, tổ chức sự

kiện, phần thưởng, )

3 Hệ thống đào tạo tại chỗ (on job training) (phương pháp giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo)

TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN KAIZEN

Trang 31

3 GIAI ĐOẠN

1.Khuyến khích: Ở giai đoạn đầu tiên, người quản lý nên hỗ trợ và khuyến khích nhân viên đề xuất ý

tưởng mà không chú trọng giá trị của ý tưởng

2 Đào tạo: Giai đoạn 2 , người quản lý cần hướng dẫn, gợi ý và huấn luyện nhân viên các phương pháp giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo nhằm giúp nhân viên có thể đóng góp được nhiều ý tưởng có giá trị3.Hiệu quả: Giai đoạn 3, sau khi nhân viên hăng hái tham gia đề xuất ý tưởng và được đào tạo, người quản

lý mới chú trọng đến giá trị kinh tế của sáng kiến Giai đoạn 3 là thành quả của giai đoạn 1 và 2

Trang 32

3.Nhân viên tự thực hiện ý tưởng hay thực hiện với sự giúp đở của đồng nghiệp và người lãnh đạo.

4.Người quản lý công bố sáng kiến và khen thưởng nhân viên

Trang 33

XÚC TIẾN & QUẢNG BÁ KAIZEN

• Nhân viên xúc tiến

• Nhắc nhở hàng ngày

Trang 34

• Bảng thông tin

• Bản tin Kaizen

Trang 35

• Hệ thống khen thưởng

• Sự công nhận

Trang 36

• Hội thảo Kaizen

• 3 yếu tố cho buổi hội thảo Kaizen

• 1.Cái gì

• 2.Tại sao

• 3.Như thế nào

Trang 37

TIẾP NHẬN & PHẢN HỒI

• Thời gian phản hồi:

Tại Dana, thường chỉ trong 24 giờ là người lao động có thể biết ý tưởng có được chấp nhận không.Lý tưởng nhất là nên phản hồi ngay lập tức.

• Ví dụ : Pat Pilleri quản một nhà máy 750 người, vậy mà ông lại có thể bỏ ra nửa ngày làm việc để lắng nghe công nhân Ông đọc từng ý kiến đề xuất, rồi ủy quyền cho các cán bộ phản hồi trong vòng 24 giờ.

Trang 38

• Phê phán

• Những ý tưởng bị từ chối

Trang 39

ĐÀO TẠO & HUẤN LUYỆN

• Mời cấp trên đọc quyển sách Kaizen Nhanh và Dễ.

• Mở các khóa nhập môn Kaizen chừng ba giờ đồng hồ, với mụctiêu là trước khi kết thúc khóa thì các học viên có thể viết

ra các Kaizen trong vòng ba phút với khỏang 75 từ.

Trang 40

1 Cải tiến công việc cá nhân

2 Tiết kiệm năng lượng, nguyên vật liệu và các nguồn lực khác

3 Cải thiện môi trường làm việc.

4 Cải tiến máy móc và qui trình làm việc.

5 Cải tiến công cụ.

6 Cải tiến công việc tại văn phòng

7 Cải tiến chất lượng sản phẩm.

Trang 41

9 VÙNG LÃNG PHÍ CẦN Ý TƯỞNG CẢI TIẾN

1 Lãng phí thời gian vận chuyển nguyên vật liệu, dụng cụ,

2 Lãng phí do dự trữ tồn kho quá mức cần thiết.

3 Lãng phí do thời gian di chuyển hay thao tác không cần thiết của nhân viên.

4 Lãng phí do thời gian chờ đợi con người, máy móc, nguyên vật liệu,

5 Lãng phí do sản xuất vượt quá yêu cầu của giai đoạn sản xuất kế tiếp.

6 Lãng phí do sản xuất , thực hiện công việc không được khách hàng yêu cầu.

7 Lãng phí do làm sai, làm hỏng phải sửa lại

8 Lãng phí không gian làm việc do sắp xếp, bố trí, dụng cụ, máy móc, con người, không hợp lý.

9 Lãng phí năng lượng sử dụng.

Trang 42

4 K

• Kusai -Những vật bốc mùi hôi.

• Kitsui- Những vật nặng nề hoặc đen tối

• Kitanai-Những vật bẩn thỉu.

• Kitken-Những vật nguy hiểm

Trang 43

5 S

• Seiri- Những vật dư thừa, không sử dụng tồn đọng nơi làm việc.

• Seiton- Những vật phải luôn tìm kiếm khi cần sử dụng.

• Seiso- Những vật, các nơi thường xuyên dơ, bẩn.

• Seiketsu- Những việc, vật thường xuyên không được kiểm tra, chăm sóc.

• Shitshuke- Những việc không làm đúng quy trình chuẩn hay những việc chưa được tiêu chuẩn hóa.

Trang 44

4 CÁCH PHÁT HIỆN

CƠ HỘI KAIZEN

1.Hình tượng hóa sự việc (tưởng tượng) bằng

cách chuẩn bị sẵn một bảng liệt kê những mục cần kiểm tra và chụp ảnh nơi làm

việc.Sau khi xem xét kỹ lưởng bảng liệt kê đó

và các ảnh chụp sẽ phát hiện nhiều thứ cần cải tiến.

Trang 45

2 Tìm ra cách làm sao không quên

• Thay những câu nói “Hãy cẩn thận”,

“Phải có ý thức”, “Phải coi chừng” bằng

“Chúng ta phải thay đổi, để khỏi phải cẩn thận, không quên nữa

Trang 46

3 Mỗi tháng kiểm tra công việc, xem xét lại phương pháp làm việc ít nhất một lần

Trang 47

4.Sưu tập và đọc các ví dụ về Kaizen.

Trang 48

CẢI TIẾN NHƯ THẾ NÀO ? CÁC HÌNH THỨC KAIZEN

chức năng sẵn có nhưng chưa được dùng tới

• b.Kaizen thông qua việc tận dụng hòan

tòan các hệ thống dịch vụ tiện dụng

Trang 50

Bước 1 : Mục đích cuối cùng cần đạt (MĐCC) ?

Bước 2: Hành động, tác động, kết quả không mong đợi, tình trạng, hiện trạng không như ý muốn là cái gì ? (KQKMĐ)

Bước 3: Yếu tố chính yếu (YTC) nào gây ra hành động, tác động, tình trạng

không mong muốn kể trên

YTC là cái gì ? Ai ? ở đâu ? Khi nào ? Trong điều kiện nào ? Như thế nào ?

(What, Who, When, Where, How), Tại sao ? (5 Why) (Tiếp tục câu hỏi trên 5 lần).

Bước 4 : Mối liên hệ giữa YTC và KQKMĐ là gì ?

Bước 5: Làm cách nào để phá vỡ mối liên hệ giữa tác động, kết quả không mong đợi

và yếu tố chính gây ra nó ? (ưu tiên sử dụng cái có sẵn, không mất tiền, hạn chế

thêm thay bằng cái không có sẵn, đắt tiền, phức tạp, )

5.1 Dùng công cụ 1 và 2 để loại bỏ YTC

5.2 Nếu không lọai bỏ được thì thay đổi YTC bằng các công cụ (3,4,5,6) để phá vỡ mối liên hệ giữa tác động, kết quả không mong đợi và yếu tố chính gây ra nó.

PHƯƠNG PHÁP 5 BƯỚC PHÁT Ý TƯỞNG

KAIZEN

Trang 51

Sử dụng 6 công cụ Kaizen

• 1.Vung gươm tự xử (cắt bỏ)

• 2.Ký sinh (loại bỏ có thay thế)

• 3.Sinh sản vô tính (nhân hai, nhân ba)

• 4.Đa đoan (định ra chức năng mới)

• 5.Khắc xuất khắc nhập (phân chia)

• 6.Tóc Hifi (khác biệt,bất đối xứng).

Trang 52

• 1.Vung gươm tự xử (cắt bỏ):

• Phát ý tưởng Kaizen bằng cách loại bỏ Yếu tố chính yếu (YTC) gây ra hành

động không mong muốn

• Ví dụ :

Trang 53

• 2.Ký sinh (loại bỏ có thay thế)

• Hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của phần bị loại bỏ sẽ được các bộ phận khác

(có cùng chức năng, cùng cách sản xuất, tiếp xúc trực tiếp hay hoạt động cùng lúc)

trong môi trường xung quanh thực hiện

• Ví dụ :

Trang 54

• 2.Ký sinh (loại bỏ có thay thế)

• Hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của phần bị loại bỏ sẽ được các bộ phận khác

(có cùng chức năng, cùng cách sản xuất, tiếp xúc trực tiếp hay hoạt động cùng lúc)

trong môi trường xung quanh thực hiện

• Ví dụ :

Trang 55

• 3 Sinh sản vô tính (nhân hai, nhân ba)

• Phát ý tưởng Kaizen bằng cách nhân đôi, nhân ba (đưa vào bản sao copy )

Yếu tố chính yếu (YTC)

gây ra hành động không mong muốn hay các yếu tố trong môi trường xung quanh

• Ví dụ :

Trang 56

• 4.Đa đoan (Định ra chức năng mới)

• Phát ý tưởng Kaizen bằng cách định ra chức năng, công dụng mới cho Yếu tố

chính yếu (YTC) gây ra hành động không mong muốn hay các yếu tố trong

môi trường xung quanh.

• Ví dụ :

Trang 57

• 5.Khắc xuất khắc nhập (Phân chia):

• Phát ý tưởng Kaizen bằng cách tách rời, di chuyển bộ phận (thành phần) của

Yếu tố chính yếu (YTC) gây ra hành động không mong muốn hay yếu tố

trong môi trường xung quanh sang vị trí mới bên trong hay bên ngoài Sắp

xếp hay kết hợp các bộ phận (thành phần) khác của Yếu tố chính yếu (YTC)

gây ra hành động không mong muốn hay các yếu tố trong môi trường xung quanh theo kiểu mới

Ví dụ :

Trang 58

• 5.Khắc xuất khắc nhập (Phân chia):

• Phát ý tưởng Kaizen bằng cách tách rời, di chuyển bộ phận (thành phần) của

Yếu tố chính yếu (YTC) gây ra hành động không mong muốn hay yếu tố

trong môi trường xung quanh sang vị trí mới bên trong hay bên ngoài Sắp

xếp hay kết hợp các bộ phận (thành phần) khác của Yếu tố chính yếu (YTC)

gây ra hành động không mong muốn hay các yếu tố trong môi trường xung quanh theo kiểu mới

Ví dụ :

Trang 59

• 6 Phân tâm nhị dụng(khác biệt, bất đối xứng):

• Phát ý tưởng Kaizen bằng cách làm cho Yếu tố chính yếu (YTC) gây ra hành

động không mong muốn hay các yếu tố trong môi trường xung quanh từ hình dạng,cấu tạo đối xứng, cân đối, giống nhau, liên tục trở nên bất đối xứng, khác biệt, mất cân đối, ngắt quảng, thay đổi hình dạng, thay đổi chiều sử dụng,

• Ví dụ :

Trang 60

VÍ DỤ : Công ty (Fujitsu) gởi hơn 210 thực tập sinh qua Nhật đào tạo Sau một tháng, Công ty tổ chức cho thực tập sinh nói chuyện qua cầu truyền hình với người nhà, mỗi tối thứ bảy hàng tuần Một lần, đường dây truyền hình bị kẹt, chỉ thấy hình,

không nghe tiếng Phòng nhân sự phải sắp xếp xe đưa thân nhân về

(Có người ở Cà Mau, Sóc Trăng) Hãy phát ý tưởng Kaizen để không phải dời ngày

gặp mặt.

(Nguồn: báo tường TSK số 4/1999, tác giả Kaizen T.T.T.C)

CÁC VÍ DỤ KAIZEN & BÀI THỰC HÀNH

Trang 61

Bài giải

Bước 1:Mục đích cuối cùng: Thân nhân và học sinh có thể trò chuyện với nhau, vừa nghe

tiếng vừa thấy hình

Bước 2: Hành động, tác động hay kết quả không mong đợi, tình trạng, hiện trạng không

như ý muốn là cái gì

(KQKMD) ?

Thân nhân thực tập sinh không nói chuyện được với thực tập sinh

Bước 3: Yếu tố chính yếu (YTC) nào gây ra hành động, tác động, không mong muốn kể

trên ?

Tốc độ truyền âm thanh của cầu truyền hình

Bước 4 : Mối liên hệ giữa YTC và KQKMD là gì ?

Tốc độ truyền âm thanh của cầu truyền hình càng thấp thì thân nhân thực tập sinh càng không nói chuyện được

Bước 5:Làm cách nào để loại bỏ phá vỡ mối liên hệ giữa tác động, kết quả không mong

đợi và yếu tố chính gây

ra nó ?

Dùng công cụ: Công cụ số 2 Ký sinh: Không dùng âm thanh của cầu truyền hình, chỉ dùng hình ảnh,chức năng

của bộ phận này sẽ được thay thế bởi các bộ phận của môi trường xung quanh

Ý tưởng Kaizen: Nhìn hình qua màn ảnh, nói chuyện qua điện thoại.

Trang 62

VÍ DỤ 2

• Để đậu xe hơi trong bãi xe riêng của công ty, mỗi nhân viên

được phát một thẻ gửi xe dán trên kính xe Nhiều nhân viên đề nghị cấp thêm cho họ nhiều thẻ gửi xe với lý do là họ có nhiều xe.

Ban quản lý bải gửi xe phải chấp nhận cấp nhiều thẻ cho một nhân viên, nhưng để tránh trường hợp nhân viên đưa thẻ cho người thân hay bạn bè sử dụng, hãy đưa ra ý tưởng Kaizen sao cho đáp ứng được yêu cầu của nhân viên đồng thời chỉ cho

phép một thẻ đậu một xe (Nguồn Triz Journal )

Trang 63

BÀI TẬP

Bài tập 1:

– Để thay các bóng đèn đường cao khoảng 6 m, nhà máy chúng tôi

thường hay sử dụng giàn giáo xây dựng Các giàn giáo này được xếp chồng lên nhau cho đến độ cao nhất định (thường là 5-6 tầng)

Để thuận lợi cho việc di chuyển tránh tháo lắp nhiều lần, 4 bánh xe được lắp dưới tầng cuối cùng Bánh xe rất thuận tiện cho việc di chuyển giàn giáo nhưng lại không vững, gây dao động rất lớn Dao động này gây tâm lý lo sợ cho nhân viên vận hành ở trên và nhiều nhân viên từ chối làm việc trên cao (dù khả năng đổ là không thể xảy ra vì đã được neo vào cột điện) Để đảm bảo giàn không dao động thì thường phải tháo bánh xe ra Do đó thường nhân viên tháo nửa giàn (3 tầng) để nâng lên gắn bánh xe di chuyển đến nơi khác, sau đó tháo bánh xe ra và ghép tiếp các tầng còn lại Phương pháp này rất tốn công và mất thời gian.

– (Nguồn báo tường TSK, số 1/2004, Tác giả Kaizen Bùi Nguyễn

Trang 64

ĐÁNH GIÁ CÁC Ý TƯỞNG KAIZEN

Ý TƯỞNG KAIZEN KHẢ THI CẦN CÓ ĐỦ 3 YẾU TỐ SAU:

THAY ĐỔI VỀ PHƯƠNG PHÁP, CÔNG CỤ.

THAY ĐỔI TRONG GIỚI HẠN VÀ ĐIỀU KIỆN THỰC TẾ:

Giữ nguyên ưu điểm.

Loại bỏ khuyết điểm

Tận dụng được cái có sẵn, ít tốn kém.

Không đưa thêm công cụ, bộ phận, thao tác, làm tăng tính phức tạp.

Không đưa thêm công cụ, bộ phận, thao tác gây khó khăn trong việc điều khiển Không làm mất đi chức năng, công dụng, mục đích của máy móc, bộ phận, thao tác,

NGƯỜI ĐỀ XUẤT TỰ THỰC HIỆN MÀ KHÔNG CẦN HỖ TRỢ HAY HỖ TRỢ RẤT ÍT.

Tiêu đề	Tài Liệu Học Tập Kaizen
Trường học	Trường Đại Học Năng Suất Chất Lượng
Chuyên ngành	Quản Trị
Thể loại	Tài liệu học tập

Định dạng
Số trang	64
Dung lượng	3,8 MB