Hình 1 - Một số loại thuốc diệt côn trùng, sâu bọ người dân đang sử dụng, có thể gây ngộ độc cho con người trong thời gian ngắn tiếp xúc Ngoài tác dụng diệt côn trùng, các thuốc này với
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HẢI HÀ
TRƯỜNG THCS QUẢNG PHONG
BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
DỰ ÁN
THUỐC SINH HỌC DIỆT CÔN TRÙNG, SÂU BỌ ĐẢM
BẢO AN TOÀN CHO NGƯỜI SỬ DỤNG
Lĩnh vực 13: Kĩ thuật môi trường
Trang 2I MỤC LỤC
Trang 3“THUỐC SINH HỌC DIỆT CÔN TRÙNG, SÂU BỌ ĐẢM BẢO AN TOÀN
Kiến là một loại côn trùng luôn ẩn náu ở mọi nơi và có thể gây nhiều phiềntoái cho chúng ta Chúng có thể phá hoại cây trồng, cắn vật nuôi, cắn con ngườikhi động phải chúng hoặc gây ra nhiều tác hại khác…Riêng ở trong nhà kiến luôntìm đến những nơi để thức ăn như: bếp, bàn ghế hoặc có thể bò lên giường vànhiều đồ dùng khác khiến chúng ta cảm thấy rất khó chịu Đặc biệt hiện nay xuấthiện nhiều loại kiến lạ trong đó có loại kiến ba khoang có thể gây nguy hiểm đếnsức khỏe của con người
Cũng giống như kiến, mối luôn ẩn náu ở khắp mọi nơi, tác hại của mối cònlớn hơn rất nhiều so với tác hại của kiến Mối có thể ăn xuyên qua các lớp bê tôngdày để phá hoại các công trình xây dựng, ngay ngôi nhà của chúng ta đang sống,mối cũng có thể tấn công ở bất kì chỗ nào gây ra những thiệt hại to lớn về mặt kinh
tế, thẩm mỹ cho con người
Ngoài ra các loài côn trùng có hại khác như Gián, Bọ nét, Bọ chó, cũnggây ra những cảm giác rất khó chịu với con người
Các loại sâu như Sâu ăn lá, bọ xít ăn lá rau ảnh hưởng đến chất lượng nôngsản
1.2 Hiện nay trên thị trường đang bán nhiều loại thuốc diệt côn trùng, sâu
bọ tuy nhiên các loại thuốc này rất có hại cho sức khỏe con người và gây ảnhhưởng nghiêm trọng đến môi trường
Thật vậy, trên thị trường có nhiều loại thuốc của nhiều hãng khác nhau nhưRaid Maxx, Mortein, Mosfly, Falcon , nhưng đều có thành phần hoạt chất tương
tự nhau, thường là Tetramethrin, Cypermethrin, Iminoprothrin, Prallethrin,Permethrin (những chất hóa học tổng hợp thuộc nhóm Pyrethroids) hay Propoxur(nhóm Carbamate) Propoxur là một chất ức chế không hồi phục menCholinestarase ở động vật (kể cả người) Khi Cholinesterase bị ức chế, hệ thầnkinh tự chủ sẽ hoạt động quá mức và không kiểm soát dẫn đến tử vong
Mỗi bình thuốc thường kết hợp 2 hoạt chất nhóm Pyrethroids, riêng RaidMaxx có 3 hoạt chất: Propoxur + Tetramethrin + Cypermethrin Tỷ lệ phần trămthể tích của các hoạt chất dao động từ 0,05% đến 0,5%, còn lại là chất phụ gia tạohương
Các thuốc này đều đã đăng ký và được cấp phép lưu hành của Cơ quan Bảo
vệ môi trường Mỹ (US Environment Protection Agency, US EPA) Trước đó, các
Trang 4chất này được dùng thử nghiệm trên động vật với liều đủ lớn gây ngộ độc đểnghiên cứu ảnh hưởng trên sức khỏe Từ đó, các nhà khoa học phỏng đoán đượctác dụng của thuốc lên người như thế nào Tác hại gây ngộ độc là hầu như không
có nếu thuốc được dùng cẩn thận và hợp lý
Tác dụng nguy hiểm nhất, đã được ghi nhận trong y văn bởi các chuyên gia
y tế là khả năng gây ngộ độc cấp tính ở người nếu nạn nhân tiếp xúc với một lượngthuốc đáng kể trong thời gian ngắn
(Hình 1 - Một số loại thuốc diệt côn trùng, sâu bọ người dân đang sử dụng,
có thể gây ngộ độc cho con người trong thời gian ngắn tiếp xúc)
Ngoài tác dụng diệt côn trùng, các thuốc này với hàm lượng nhất định sẽ cótác dụng lên con người, vật nuôi và môi trường Thuốc có thể gây ô nhiễm nguồnnước và làm chết các động vật thủy sinh
(Hình 2- thuốc có thể gây ô nhiễm nguồn nước và làm chết động vật thủy sinh)
1.3 Đồng thời giá thành của các loại thuốc này đang được bán ngoài thịtrường rất tốn kém chi phí cho người sử dụng
Thuốc diệt kiến Optiganrd hộp 4 Tuip Giá : 1.550.000 đThuốc diệt kiến Optiganrd AB 100 hộp 4 tuip Giá : 1.490.000 đThuốc diệt kiến gián bọ chét ruồi Fendona 10SC ( chai 1 lít ) Giá : 1.750.000 đ
Trang 5Thuốc diệt muỗi kiến gián bọ chét ruồi Ginger 10 SC ( chai 1
Vậy làm thế nào để chúng ta có thể đuổi Kiến, đuổi Mối và diệt một số loại
côn trùng gây hại cho con người, hoặc có cách nào để diệt Kiến, diệt Mối và một
số côn trùng, sâu bọ tận gốc, vừa hiệu quả vừa đơn giản, tiết kiệm mà lại không
gây độc hại đến con người, vật nuôi và môi trường ?
Em xin kể cho mọi người nghe một câu chuyện có thật của em về việc em
làm thuốc sinh học diệt côn trùng vừa hiệu quả vừa đơn giản, tiết kiệm mà lại
không gây độc hại đến con người, vật nuôi và môi trường.
Đó là, hè năm vừa rồi, một lần đang chơi cùng các bạn ở trong xóm, em bịmột lũ kiến đốt vào hai chân, thế là hai chân em xưng vù lên vừa ngứa, vừa đau
Em thấy ở bờ rào ngay cạnh chỗ chúng em chơi có một bụi cây, hoa của nó có màu
tím lại có những quả chín màu vàng nhìn tổng thể rất đẹp.
Đang lúc bị kiến đốt đau quá em không biết làm thế nào, em hái một nắmquả chín sát vào chân và thật là bất ngờ chân em không những không bị ngứa nữa
mà lại còn hết cả sưng phồng vì kiến đốt Em thấy thế nói cho các bạn cùng biết vàcác bạn cũng làm thử như em thấy đúng là hiệu quả thật Em cùng các bạn hái quảxoa nát vứt vào tổ kiến, một lúc sau thấy chúng đi đâu hết và chúng em lại tiếp tụctrò chơi của mình Nhưng em cũng không biết đó là loại cây gì Em đi đâu cũngnhìn thấy chúng có rất nhiều ở các bờ rào Em hỏi bố mẹ và những người lớn tuổi
ở quê em, mọi người cho biết đó là cây Găng rừng Rồi từ đó, rất nhiều lần em hái quả về dã dập ra và làm thử nghiệm để diệt côn trùng, sâu bọ ở nhà em, em thấy
rất có hiệu quả Thấy thuốc sử dụng rất tốt mà lại không độc hại em nói với các
bạn ở cạnh nhà em cùng làm và sử dụng Rồi sau đó, em nói với bố mẹ em và cácgia đình gần nhà em biết để mọi người áp dụng kết quả thử nghiệm của chúng em,mọi người thấy hiệu quả thật bất ngờ
Chính vì lí do đó, chúng em muốn đem sản phẩm: “Thuốc sinh học diệt côn
trùng, sâu bọ” của chúng em, để giới thiệu đến tất cả mọi người, và mong mọi
người có thể tự làm và áp dụng cho gia đình mình vừa hiệu quả vừa đơn giản, tiết
kiệm mà lại không gây độc hại đến con người và vật nuôi, không gây độc hại đến môi trường.
2 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
+ Dự án “Thuốc sinh học diệt côn trùng, sâu bọ đảm bảo an toàn cho người sử dụng” của chúng em được thực hiện thành công thì nó sẽ mang lại lợi
ích rất lớn cho xã hội, cho địa phương và cho từng gia đình bởi vì: Thuốc đượcsản xuất từ cây cỏ có sẵn trong thiên nhiên góp phần bảo vệ môi trường
+ Thuốc sinh học diệt côn trùng, sâu bọ đảm bảo an toàn cho người sử dụngtiết kiệm kinh phí hơn so với các loại thuốc diệt côn trùng, sâu bọ có mặt trên thịtrường
Trang 6+ Ngoài tác dụng diệt côn trùng, sâu bọ, các thuốc sử dụng các chất hóa họcđang bán trên thị trường với hàm lượng nhất định sẽ có tác dụng lên con người, vậtnuôi và môi trường Thuốc có thể gây ô nhiễm nguồn nước và làm chết các động
vật thủy sinh Vì vậy, việc sử dụng thuốc diệt côn trùng, sâu bọ sinh học chế từ
thiên nhiên với cách sử dụng đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả và an toàn cho sứckhỏe, hy vọng sẽ trở thành thông tin hữu ích giúp mọi người áp dụng để diệt cácloại côn trùng, sâu bọ gây phiền toái cho con người, ảnh hưởng đến chất lượngcuộc sống
3 Mục tiêu nghiên cứu
3.1 Mục tiêu chung
Chúng em nghiên cứu làm ra sản phẩm “Thuốc sinh học diệt côn trùng, sâu
bọ đảm bảo an toàn cho người sử dụng” là để nhằm diệt các loài côn trùng có hạigây ảnh hưởng đến cuộc sống con người hoặc có thể gây ảnh hưởng đến tính mạngcon người (như kiến ba khoang) , phá hoại rau xanh giảm chát lượng rau quả đồngthời còn là một loại sản phẩm thân thiện với môi trường, tiết kiệm chi phi chongười sử dụng
3.2 Mục tiêu cụ thể
- Chế ra thuốc đuổi côn trùng, sâu bọ
- Chế ra thuốc diệt côn trùng, sâu bọ
- Thuốc an toàn với người sử dụng, thân thiện với môi trường
- Giới thiệu rộng rãi đến mọi người cùng sử dụng, bởi vì sảm phẩm này rất
dễ làm, không tốn công sức, tiết kiệm tối đa chi phí làm thuốc và đã được nhiều giađình sử dụng thấy có hiệu quả rất tốt để diệt các loại côn trùng ở trong nhà hoặc ởkhắp mọi nơi để chúng không làm ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta
4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
+ Nghiên cứu sử dụng thực vật ở địa phương tại thôn 1 xã Quảng Phong,huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh
+ Số lượng các mẫu sản phẩm được chúng em làm và thử nghiệm từ 25- 30
lọ thuốc
+ Thời gian thực hiện từ tháng 04/2016 đến tháng 10/2016 trên các loạicôn trùng: đầu tiên chúng em chỉ thử nghiệm trên đàn Kiến, sau đó là với Mối,Gián, Bọ chó, Bọ nét, Sâu róm, Bọ rọm… và các côn trùng, sâu bọ ngoài vườn như
bọ Rùa đỏ, bọ Cánh cam, bọ Xít, Sâu ăn lá, sâu đục thân, rầy nâu có hại khác
+ Hiện tại đã được áp dụng trong một số gia đình ở địa phương, gia đình cácthầy cô giáo Trường THCS Quảng Phong và áp dụng để diệt mối ở Trường THCSQuảng Phong – Hải Hà – Quảng Ninh
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu lí thuyết
Trang 7Chúng em đã đọc và nghiên cứu sách giáo khoa Sinh học 6 về tác dụng củacác loại hoa và quả, sách giáo khoa Sinh học 7, sách giáo khoa công nghệ 7 về táchại của các loài côn trùng, chúng em tìm hiểu các tài liệu trên mạng về tập tính,đặc điểm của các loài côn trùng để nghiên cứu thêm về các thành phần sử dụng khichế biến thuốc, đồng thời chúng em tìm hiểu các tài liệu về tác dụng của Ớt, TỏiGừng , tác dụng của nước rửa bát Sunlight, Rượu …có trong thành phần thuốc sinhhọc chúng em đang nghiên cứu.
5.2 Nghiên cứu thực tiễn
- Nghiên cứu vật liệu làm thuốc sinh học bằng phương pháp quan sát thực tiễn
- Quan sát chất dịch (nhựa) của cây: Nếu dịch cây có mùi nồng, làm dangười bị dị ứng nóng hoặc mẩn ngứa thì dịch của cây đó có chứa độc tố (Găngrừng, Ớt, Tỏi, Gừng )
- Ngửi mùi: Những cây có chứa chất độc đều có mùi nồng, hắc, cay nóichung là khó ngửi theo dõi những động vật nhỏ sống quanh cây (Nhện, Kiến ):
Nếu không có những động vật nhỏ sống quanh cây và dùng cây làm thức ănthì có thể nhận định cây đó có chứa chất độc có thể dùng làm thuốc trừ sâu
(Hình 3 - Tìm hiểu thực tế về đời sống tập tính của sâu bọ, côn trùng)
- Nghiên cứu để chế biến các loại sản phẩm:
Thành phần chính: Quả của cây Găng rừng
Các thành phần phụ gia: Ớt tươi, nước rửa bát Sunlight, Rượu
+ Lần 1: Loại thuốc chỉ có quả Găng rừng ( Mã số - TG1)
+ Lần 2 : Loại thuốc có quả Găng rừng trộn với Ớt tươi, Tỏi, Gừng và nước
( Mã số - TG2),
+ Lần 3 : Loại thuốc có quả Găng rừng và nước rửa bát Sunlight ( Mã số TG3)
Trang 8-+ Lần 4 : Loại thuốc có quả Găng rừng trộn với Ớt tươi, Gừng, Tỏi ( quả đập
đạp ) và nước rửa bát Sunlight ( Mã số - TG4):
+ Lần 5 : Loại thuốc có quả Găng rừng trộn với Ớt tươi,Tỏi, Gừng (giã nhỏ
và trộn đều) và nước rửa bát Sunlight ( Mã số - TG5)
+ Lần 6 : Loại thuốc có quả Găng rừng trộn với Ớt tươi, Gừng, Tỏi (giã nhỏ
và trộn đều) và Rượu 45º ( Mã số - TG6 )
- Nghiên cứu độ đậm đặc của từng loại thuốc sinh học trên.
- Nghiên cứu cách sử dụng
6 Nội dung nghiên cứu.
6.1 Nguyên liệu chung:
- Quả Găng rừng: 250 gam/lọ
- Ớt tươi, Tỏi, Gừng: 30 gam/l
- Nước rửa bát Sunlight: 10 ml/lọ
- Rượu 45º
6.2 Nghiên cứu tác dụng của nguyên liệu:
Các nguyên liệu có ảnh hưởng đến sức khỏe con người và các động vật cóxương sống không?
* Đối với nguyên liệu là quả Găng rừng:
(Hình 4 - Cây Găng mọc nhiều ở thôn 8, Quảng Phong, Hải Hà, Q Ninh)
* Cây Găng rừng là cây nhỏ cao 4 đến 10m, cành buông thõng, phủ lông tơ,trên mặt có nhiều gai to dài 1-5cm Lá hình bán dục đấu hơi nhọn hay tù, phiến ládài mặt trên xanh lục, mặt dưới có lông tơ màu trắng nhạt hay hơi nâu, dài 2,5-13cm, rộng 1,5- 4,5cm
Hoa đơn độc hầu như không cuống, màu trắng nhạt Đài thường 6, tràngthường 8, nhị 5 đến 10 Quả thịt màu vàng, hình cầu hay hình trứng dài 2,5-4cm,rộng 2-4cm, hai ngăn Hạt rất nhiều, dài 5mm, rộng 3-4mm, có cạnh, lưng tròn, hai
Trang 9bên dẹt, nhẵn, màu đen nhạt Mùa hoa: tháng 3 đến tháng 5 trong năm, mùa quả:tháng 4 đến tháng 7 trong năm.
Mọc hoang và cũng thường được trồng làm hàng rào do thân và cành cónhiều gai
Thường trồng để lấy gỗ mịn dai, màu nhạt để tiện những con quay trẻ chơi,trục xe và làm lược Quả hái về phơi hay sấy khô dùng để giặt quần áo tơ lụa, gộiđầu Lá tươi hái về vò lấy chất nhầy ăn cho mát
Trong quả chứa nhiều saponin tritecpenic Các chất khác chưa thấy nghiêncứu
Quả ngâm hoặc sắc lấy nước dùng gội đầu và giặtt quần áo, nhất là nhữnghàng tơ lụa có màu
Lá tươi dùng làm thuốc giải nhiệt, chữa tiểu vàng, đỏ, đái rắt, ngày dùng 30g lá vò với nước sôi để nguội Lọc nhanh để cho đông đặc thêm đường vào màăn
20-( Hình 5- Hình ảnh quả Găng rừng)
Em đã thử nghiệm cho 01 con Gà nhà em ăn quả Găng rừng với số lượng
250 gam, từ khi ăn đến sau 02 tháng nhưng con Gà đó vẫn khỏe mạnh bình thường
Từ đó có thể khẳng định quả Găng rừng không gây ảnh hưởng đến sức khỏe củangười và động vật
Trang 10(Hình 6- Những chú gà vẫn khỏe mạnh sau hai tháng ăn quả găng rừng)
*Đối với nguyên liệu là Ớt, Tỏi, Gừng : Là gia vị trong các món ăn của con
người;
( Hình 7- Quả ớt tươi, tỏi, gừng – gia vị trong các bữa ăn)
* Đối với nguyên liệu là nước rửa bát Sunlight và rượu trắng
(Hình 8: Nước rửa bát Sunlight) ( Hình ảnh 9: Rượu trắng)
Trang 11Nước rửa bát Sunlight của công ty Lever Việt Nam, đảm bảo sức khỏe, làloại có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, sản xuất theo quy trình hiện đại cùng những tiêu
Có tác dụng thu hút sâu bọ và tăng độ bám dính cho thuốc sinh học
* Đối với nguyên liệu là rượu trắng có tác dụng tăng độ phát tán nhanh
6.3 Nghiên cứu cách pha chế từng loại thuốc
(Hình 10 - Làm nguyên liệu để làm thuốc sinh học)
TG1
- Quả Găng rừng: 250g
- Nước: 250ml (Ngâm trong vòng 72 tiếng )
TG2
- Quả Găng rừng; 250g
- Ớt , Tỏi, Gừng : 30g
- Nước: 220 ml(Ngâm trong vòng 72 tiếng )
Trang 12- Quả Găng rừng: 250g
- Nước rửa bát: 10ml
- Nước: 240 ml (Ngâm trong vòng 24 tiếng)
TG6
- Quả Găng rừng; 250g
- Ớt , Tỏi, Gừng : 30g
- Rượu : 220 ml (Ngâm trong vòng 6 – 8 tiếng)
6.4 Nghiên cứu cách sử dụng và hiệu quả của các loại thuốc
* Lấy từng dung dịch các loại thuốc sinh học phun (xịt) vào những chỗ cóKiến, Mối và côn trùng ẩn náu Phun lên các luống rau, hay gốc cây
Trang 13- Mã số TG1: Kết quả thấy sau khoảng 5-7 phút Mối, Gián và côn trùng có
chết nhưng chết rất ít Thuốc diệt được khoảng 40- 45% côn trùng nơi thử nghiệm
( Hình 11 - Sau một thời gian côn trùng mới chết, số lượng chết ít)
- Mã số TG2: Kiến, Gián, Mối đã chết nhanh hơn, chỉ trong vòng 1-2 phút
là Kiến, Mối, Gián và côn trùng chết, tuy nhiên số lượng chết chưa đáng kể.Thuốcdiệt và xua đuổi được khoảng 40%- 50% côn trùng
(Hình 12 - Côn trùng, sâu bọ chết nhiều hơn 1 ít)
- Mã số TG3:.Kiến, Gián, Mối đã chết nhanh hơn, chỉ trong vòng 1-2 phút
là Kiến, Mối và côn trùng chết Tuy nhiên số lượng chết vẫn ít Thuốc diệt côntrùng được 60% số lượng
Trang 14(Hình 13 - Côn trùng chết nhiều hơn nữa nhưng chưa hết )
- Mã số TG4: Kiến, Gián đã chết rất nhanh, chỉ trong vòng 1-2 phút mà cả
tổ Kiến, Mối và côn trùng chết gần hết Thuốc diệt được 70 % – 80% số lượng côntrùng
(Hình 14 - Côn trùng chết nhiều hơn và gần hết)
- Mã số TG5: Kiến, Mối và côn trùng đã chết rất nhanh, và chỉ cần để thuốc
ở gần tổ Kiến, Mối và côn trùng chúng cũng đã bỏ đi gần hết Thuốc diệt được80% - 90 % côn trùng
Trang 15(Hình 15- Côn trùng, sâu bọ chết nhiều và hết)
- Mã số TG6: Kiến, Mối và côn trùng đã chết rất nhanh và gần hết sau đó
thử nghiệm loại thuốc nay trên các vườn rau rồi theo đõi vườn rau thấy sâu bọ chếtxua đuổi được chúng (bọ Xít, Sâu đục thân, bọ Cánh cam, Sâu ăn lá, bọ Nẹt…) vàsau 2 ngày không còn thấy sâu bọ Thuốc diệt và xua đuổi được 85% - 90 % côntrùng sâu bọ
(Hình 16 – Côn trùng, sâu bọ chết nhiều)
6.6 Công tác tuyên truyền và tổ chức các hoạt động
a Công tác tuyên truyền
+ Nội dung tuyên truyền: những kiến thức về côn trùng, sâu bọ cách tạo rathuốc sao cho đúng và cách sử dụng cho hiệu quả
+ Hình thức tuyên truyền
* Tại địa phương :