Thuốc trừ sâu sinh học: Dùng trùng diệt sâu bệnh [09 - Aug - 2007 ::: khucthuydu] Do các loại hoá chất bảo vệ thực vật truyền thống gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng tới sức khoẻ
Trang 1Thuốc trừ sâu sinh học:
Dùng trùng diệt sâu bệnh
[09 - Aug - 2007 ::: khucthuydu]
Do các loại hoá chất bảo
vệ thực vật truyền thống
gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng tới sức khoẻ
con người nên nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam, đang chuyển
dần sang sử dụng các biện pháp phòng trừ sinh học Một trong các phương
Trang 2pháp đó là tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng
Những chế phẩm như thế
này nếu được bảo quản ở
10-15 độ C thì sẽ để được 6 tháng, và 1-2 tháng nếu ở
nhiệt độ phòng
Có thể nói Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật là đơn
vị đầu tiên ở Việt Nam
nghiên cứu, phân lập tuyến trùng hữu ích và sử dụng
những sinh vật nàyđể diệt
trừ sâu hại trong nông
nghiệp Trong những năm
Trang 3qua, sau khi thử nghiệm tại một số địa phương cho kết quả tốt, Viện đã bắt đầu
chuyển gia công nghệ sản
xuất cho một số đơn vị Để tìm hiểu kỹ hơn về loại
thuốc trừ sâu sinh học này, phóng viên VietNamNetđã
có cuộc trao đổi với TS
Nguyễn Ngọc Châu, trưởng phòng tuyến trùng
Được biết các chuyên gia tại Viện bắt đầu nghiên cứu
tuyến trùng từ năm 1997,
vậy cho tới nay đã phân lập
Trang 4được bao nhiêu loài tuyến
trùng ở Việt Nam?
Tuyến trùng - nematodes -
là một nhóm động vật không xương sống, đa bào, có kích thước hiển vi (mắt thường
không thể nhìn thấy) Tuyến trùng rất đa dạng về thành
phần loài, hệ sinh thái cũng như số lượng cá thể Cứ
10 động vật đa bào thì có tới 8-9 là tuyến trùng
Về hệ sinh thái, chiếm ưu
thế là nhóm tuyến trùng
sống tự do trong đất, nước, đại dương Chính vì vậy mà
Trang 5người ta dựa vào số lượng tuyến trùng để đánh giá chất lượng môi trường đất và
nước
Ngoài ra, còn có tuyến trùng
ký sinh ở động vật và thực vật Trong số hàng nghìn
loài ký sinh ở côn trùng thì chỉ có một số loài thuộc 2
giống tuyến trùng
Steinernema và
Heterorhabditis được coi là Entomopathogenic
nematodes (EPN), có khả
năng vừa ký sinh vừa gây
bệnh cho côn trùng
Trang 6-Trong số hàng nghìn loài
tuyến trùng ký sinh ở côn
trùng thì chỉ có nhóm
Entomopathogenic
nematodes (EPN) có khả
năng vừa ký sinh vừa gây
bệnh cho côn trùng (do
vậy được gọi là tuyến trình
ký sinh gây bệnh côn trùng) Bình thường thì EPN sống
tự do trong đất và mang
theo vi khuẩn cộng sinh
Khi tìm được vật chủ (sâu
hại), tuyến trùng sẽ thâm
nhập vào xoang máu qua
các lỗ mở tự nhiên hoặc trực
Trang 7tiếp qua lớp vỏ và giải
phóng vi khuẩn Vi khuẩn
sinh sôi, tiết protein độc,
giết chết vật chủ trong vòng
24 - 48 giờ Do vậy, những tuyến trùng này được sử
dụng làm tác nhân sinh
học để sản xuất thuốc sinh học tuyến trùng
Cho tới nay, chúng tôi đã
phân lập được 58 chủng
tuyến trùng, trong đó
đã định loại được 16 loài, tất
cả đều có tác dụng phòng
trừ sinh học và không độc
hại đối với con người
Trang 8Trong 16 loài này thì đã
công bố 6 loài mới đối với khoa học thế giới 9 loài còn lại về mặt cơ sở phân tử
cùng là những loài mới và sắp công bố Ở Việt Nam,
do dùng thuốc hoá học
nhiều nên hệ sinh thái nông nghiệp bị suy giảm, mất cân bằng, giết chết các sinh vật hữu ích Do vậy, không thể tìm thấy tuyến trùng hữu ích trong đất nông nghiệp và
thậm chí là rừng tái sinh
Những tuyến trùng
trên được tìm thấy trong
Trang 9rừng già, các khu bảo tồn
vàđỉnh núi cao
Ở nhiều nước, tuyến trùng
ký sinh gây bệnh côn
trùng đã được ứng dụng
rộng rãi trong phòng trừ
sinh học sâu hại, còn tình
hình ở Việt Nam?
-Các nước phát triển như
Mỹ, Australia và châu
Âu đã có hàng chục công ty sản xuất tuyến trùng hữu ích
và đã thương mại hoá chế
phẩm sinh học TạiĐông
Nam Á, Malaysia và Thái
Lan cũng đang nghiên cứu
Trang 10theo hướng này, trongđó
Thái Lan đã thương mại hoá một số chế phẩm Đặc biệt
là Trung Quốc đã thương
mại hoá các chế phẩm sinh học tuyến trùng diệt sâu đục thân hại táo, lê, đào Hiện
Trung Quốc có các nhà máy sản xuất lớn ở Quảng Đông, Bắc Kinh
Tại Việt Nam, kể từ năm
1999, chúng tôi đã bắt đầu sản xuất chế phẩm sinh học tuyến trùng Cho tới nay, đã sản xuất được 7 chế phẩm trong đó 1 chế phẩm được
Trang 11sản xuất từ tuyến trùng nhập nội và 6 chế phẩm sử dụng 6 chủng tuyến trùng bản địa Kết quả thử nghiệm cho
thấy những chế phẩm này có thể diệt được gần 30 loài sâu hại khác nhau Thử nghiệm trên quy mô 1-2ha cho thấy các chế phẩm diệt được sâu keo da láng hại nho ở Ninh Thuận (tỷ lệ sâu chết là
70%), sâu xám hại thuốc lá
ở Ba Vì (85-90%), bọ
hung đen hai mía ở Thanh
Hoá (50-65%) Hiện chúng tôi đã chuyển giao công
Trang 12nghệ sản xuất cho Ninh
Thuận ở quy mô một xưởng sản xuất nhỏ và tiếp tục
chuyển gia cho một số nơi khác
Các chuyên gia đã sử dụng phương pháp nào để sản
xuất chế phẩm sinh học
tuyến trùng?
Nghiên cứu khoa
học: Đừng sợ thất bại!
- Theo TS Phan Kế Long - nhà khoa học vừa được
trao Giải thưởng "Hợp tác phát triển'' năm 2004 của
Bỉ, là một trong những nhà
Trang 13khoa học VN đã tham gia nhiều nghiên cứu về tuyến trùng
-Chúng tôi sử dụng hai loại công nghệ là in vivo (dùng côn trùng sống, cụ thể là
ngài sáp, để nhân nuôi
tuyến trùng hữu ích) và
công nghệ in vitro (dùng
môi trường nhân tạo và
thiết bị nhân nuôi) Công
nghệ in vivo đơn giản hơn nhưng mất nhiều thời gian hơn Trong khi đó, công
nghệ in vitro thì lại nhanh hơn, có thể sản xuất một
Trang 14mẻ 45kg sinh khối mỗi
tháng
Nếu sử dụng hai loại công nghệ này thì khó có thể
thương mại được do tốc độ nhân nuôi chậm, giá thành cao Chẳng hạn phải tốn
1,1 triệu đồng/ha để diệt
trừ bọ hung đen hại mía, so với 750.000 đồng đối với sử dụng thuốc hoá học Do
vậy, hướng đi của chúng
tôi trong thời gian tới là áp dụng công nghệ cao, dùng thiết bị lên men tự động
(bioreactor) để nhân nuôi
Trang 15tuyến trùng Công nghệ
này sẽ tạo nhiều sinh khối hơn và giúp hạ giá thành
sản xuất
Hạn chế lớn nhất của các chế phẩm tuyến trùng hiện nay là gì?
- Những tuyến trùng trên
sống trong đất nên rất thích hợp cho việc diệt sâu hại
sống trong đất Do vậy, khả năng diệt sâu hại sống trên
lá vẫn còn hạn chế Chẳng hạn như để diệt sâu keo da láng hại nho ở Ninh
Thuận, chúng tôi phải phối
Trang 16chế tuyến trùng với
gỉ đường để tạo môi trường sống thuận lợi cho tuyến
trùng, do vậy chúng mới
diệt được sâu hại