tieu luan quan ly ho dong to chuyen mon cua hieu truong truong thpt×đo lường hiệu ứng đám đông×HIEU UNG DAM DONG×tâm lý đám đông×tiểu luân hiệu ứng đám đông×các hiệu ứng trong kinh tế× Từ khóa các hiệu ứng trong hưuc cơcác bài toán trong kinh tếcác đại lượng trong kinh tế vĩ môcác hàm excel trong kinh tếcác hiệu ứng trong photoshopcác hiệu ứng trong photoshop cs3các thuật ngữ trong kinh tế họccác hiệu ứng trong photoshop cs5các chỉ số trong kinh tế vĩ môcác hiệu ứng trong yahoo tiểu luận hiệu ứng comptiontieu luan quan ly hoat dong to chuyen mon cua hieu truong truong trhpt tiểu luận quản lý hợp đồngtiểu luận tài sản đảm bảotiểu luận giao tiếp đàm phántiểu luận tranh chấp lao độngtiểu luận đồ hộp mức đôngtiểu luận phân tích hoạt động kinh doanh MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2 1.1. Sơ lược lịch sử vấn đề nghiên cứu 2 1.2. Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu 3 1.2.1. Một số khái niệm cơ bản 3 1.2.2. Đặc điểm của đám đông 4 1.2.3.Ảnh hưởng hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh 5 CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7 2.1. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7 2.1.1. Khách thể nghiên cứu 7 2.1.2. Đối tượng nghiên cứu 7 2.2. Địa điểm nghiên cứu 7 2.2.1. Vài nét khái quát về khách thể, địa bàn nghiên cứu 7 2.2.2. Giả thuyết khoa học 8 2.3. Nội dung nghiên cứu 8 2.3.1. Xây dựng cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu 8 2.3.2. Xác định thực trạng vấn đề nghiên cứu, thực trạng 8 2.3.3. Đề xuất các giải pháp ứng dụng kết quả nghiên cứu 8 2.4. Phạm vi nghiên cứu 9 2.5. Phương pháp nghiên cứu 9 2.5.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận 9 2.5.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn 9 2.6. Xử lí số liệu 9 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 10 3.1.Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 10 3.1.1. Nhận thức của học sinh về hiệu ứng đám đông. 10 3.1.2. Nhận thức của học sinh về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông. 10 3.1.3. Những biểu hiện về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến học sinh 11 3.2. Kết quả nghiên cứu từ phương pháp thực nghiệm 16 3.2.1. Mục đích thực nghiệm 16 3.2.2. Nội dung thực nghiệm 16 3.2.3. Quá trình thực nghiệm 16 3.2.4. Các kết quả, số liệu đã thu thập, đo đạc 17 3.3. Các giải pháp đối với ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến hành vi, nhận thức của học sinh trường THPT chuyên Hùng Vương 18 3.3.1. Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức của học sinh về hiệu ứng đám đông, giúp cho học sinh nhận thức đúng đắn về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh 19 3.3.2. Giải pháp 2: Rèn luyện cho học sinh kỹ năng vận dụng lý thuyết hiệu ứng đám đông vào tình huống cụ thể trong thực tế 19 3.3.3. Giải pháp 3: Mở rộng, tuyên truyền ảnh hưởng tích cực đồng thời ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực của hiệu ứng đám đông xảy ra trong lớp, trường, xã hội… 20 3.3.4. Giải pháp 4: Tổ chức các hoạt động giao lưu, các cuộc thi tìm hiểu…về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến nhận thức và hành vi của học sinh THPT 20 3.2.5. Giải pháp 5: Thành lập Trung tâm tư vấn tâm lý tại trường 20 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 21 Kết luận 21 Kiến nghị 22 TÀI LIỆU THAM KHẢO 25 DANH MỤC HÌNH Tên hình Nội dung Trang Hình 1. Nhận thức của học sinh về hiệu ứng đám đông 10 Hình 2. Nhận thức của học sinh về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông 10 Hình 3. Kết quả khảo sát hành vi của học sinh về đề tủ 17 DANH MỤC BẢNG Tên bảng Nội dung Trang Bảng 1. Ảnh hưởng đến hành vi của học sinh trong học tập 11 Bảng 2. Ảnh hưởng đến hành vi của học sinh trong cuộc sống 13 Bảng 3. Ảnh hưởng đối với sở thích cá nhân 14 Bảng 4. Kết quả khảo sát hành vi của học sinh 17 TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ TÀI “Hiệu ứng đám đông” chỉ những suy nghĩ hoặc hành vi của con người thường xuyên chịu ảnh hưởng của những người khác. Khi một suy nghĩ hay hành vi có sự ảnh hưởng đến người khác thì sự ảnh hưởng đó ngày càng mở rộng ra tạo nên một sự hưởng ứng lớn. Với mong muốn nghiên cứu những ảnh hướng, tác động từ đám đông đến mỗi cá nhân trong cộng đồng học sinh, nhóm tác giả chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến hành vi, suy nghĩ, nhận thức của học sinh trường THPT chuyên Hùng Vương”. Hiệu ứng đám đông có sự ảnh hưởng, tác động không hề nhỏ đến học sinh theo cả hai mặt tích cực và tiêu cực đến hoạt động học tập, cách sống, sự hướng nghiệp...từ đó có thể làm thay đổi cuộc đời của thế hệ trẻ sau này. Thực hiện đề tài chúng tôi tiến hành tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân của hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh trường Trung học phổ thông Chuyên Hùng Vương. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp để phát huy những ảnh hưởng tích cực và hạn chế, ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực của hiệu ứng đám đông, giúp cho học sinh có nhận thức, hành vi đúng đắn hơn. Đề tài giúp học sinh khắc phục mặt tiêu cực cũng như đề ra những giải pháp phát huy mặt tích cực của nó trong đời sống sinh hoạt và học tập của học sinh. Nếu mỗi học sinh có nhận thức đúng về ảnh hưởng tác động của nó sẽ làm chủ được cuộc sống sinh hoạt và học tập của mình trong hiện tại cũng như tương lai, góp phần xây dựng gia đình an vui hạnh phúc và xã hội phát triển bền vững. MỞ ĐẦU Tên đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến nhận thức và hành vi của học sinh trường THPT Chuyên Hùng Vương”. Khởi nguồn của ý tưởng và giả thuyết nghiên cứu: Một thực tiễn đặt ra: “Vì sao khi một vụ va quẹt giao thông xảy ra, các đoạn đường luôn phải trong tình trạng tắc nghẽn trầm trọng qua thời gian nếu không có sự hỗ trợ của lực lượng cảnh sát giao thông? Vì sao khi xảy ra hỏa hoạn, việc mà hầu hết mọi người thường làm là chạy nháo nhào theo dòng người ồ ạt xô đẩy nhau cho dù không hề biết là họ đang đi đến đâu ?”…Vì sao khi có thông tin đề thi bị lọt ra ngoài lập tức có nhiều học sinh lao vào học theo đề thi đó.v..v…. Trên đây, là một vài trong số nhiều câu hỏi nhức nhối nhưng không kém phần “thú vị” khiến xã hội quan tâm. Có lẽ với tính bản ngã của mỗi con người thì những hình ảnh đó lạ lùng thay chỉ là “chuyện thường ngày ở huyện rất chi là bình thường”, nhưng đằng sau sự bình thường ấy đáng tiếc là cả một bức màn cần vén rõ về bản chất của “hiệu ứng đám đông”.Từ ý tưởng trên, chúng tôi mong muốn thực hiện nghiên cứu để giải đáp câu hỏi những ảnh hưởng, tác động từ đám đông đến mỗi cá nhân trong cộng đồng học sinh. Mục đích nghiên cứu Tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân của hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh trường Trung học phổ thông Chuyên Hùng Vương. Đề xuất một số giải pháp để phát huy những ảnh hưởng tích cực và hạn chế, ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực của hiệu ứng đám đông, giúp cho học sinh có nhận thức, hành vi đúng đắn hơn. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1. Sơ lược lịch sử vấn đề nghiên cứu Ý tưởng về một suy nghĩ theo nhóm hoặc hành vi đám đông lần đầu tiên được nhà tâm lý học xã hội Pháp Gabriel tarde và Gustave Le Bon đưa ra vào thế kỷ 19. Hành vi bầy đàn trong xã hội loài người cũng đã được nghiên cứu bởi Sigmund Freud và Wilfred Trotter, người đã viết cuốn sách Bản năng bầy đàn trong thời bình và thời chiến (Herd Instinghiên cứuts in Peace and War) là một tác phẩm kinh điển trong lĩnh vực tâm lý xã hội. Cuốn sách Lý thuyết về tầng lớp mới giàu (Theory of the Leisure Class) của nhà xã hội học và kinh tế học Thorstein Veblen minh họa cách một cá thể bắt chước các thành viên của những nhóm có địa vị xã hội cao hơn mình trong hành vi tiêu dùng của họ. Gần đây, Malcolm Gladwell trong tác phẩm The Tipping Point, xem xét bằng cách nào mà các yếu tố về văn hóa, xã hội và kinh tế hội tụ để tạo ra các xu hướng trong hành vi người tiêu dùng. Trong năm 2004, nhà bình luận tài chính của tờ The New Yorker, James Suroweicki đã xuất bản tác phẩm Trí tuệ đám đông (The Wisdom of Crowds). (Trích Wikipedia) “Hiệu ứng đám đông” là một vấn đề nghiên cứu rất rộng, đã có nhiều nhà khoa học quan tâm về vấn đề này. Tuy vậy, trong nước vẫn chưa có công trình nghiên cứu chính thức nào về “Hiệu ứng đám đông” hay tương tự, chỉ có một số bài viết phân tích về vấn đề này trên các trang báo mạng, blog, mạng xã hội,…Dự án của chúng tôi thực hiện “Nghiên cứu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh trường Trung học phổ thông Chuyên Hùng Vương Gia Lai” là vấn đề còn mới mẻ, chưa có tác giả nào đề cập đến.
Trang 1Trước tiên, chúng em muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến thầy LêTây Nguyên, cô Nguyễn Thị Hương Quê, các thầy cô trong tổ quản lýNghiên cứu khoa học đã tận tình hướng dẫn chúng em trong suốt quá trìnhthực hiện dự án.
Chúng em xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến những thầy cô giáo đãgiảng dạy chúng em trong 12 năm học, qua những kiến thức mà chúng emnhận được đã góp phần hoàn thành dự án này và kết quả đạt được sẽ là hànhtrang giúp chúng em vững bước trong tương lai
Chúng em chân thành gửi lời cảm ơn đến chị Huỳnh Hồ Ngọc Anh SởKhoa học Công nghệ tỉnh Gia Lai, các anh chị em và các bạn đồng hànhtrong nhóm đã giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu
Cuối cùng, chúng em muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cha mẹ và Bangiám hiệu nhà trường đã luôn kịp thời động viên và giúp đỡ em vượt quanhững khó khăn trong cuộc sống
Kính chúc quý ân nhân của chúng em sức khoẻ và sự thành đạt!
Nhóm tác giả
Em Hà Từ Huy lớp 12C3B
Em Đỗ Đăng Huy lớp 12C3B
Trang 2MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2
1.1 Sơ lược lịch sử vấn đề nghiên cứu 2
1.2 Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu 3
1.2.1 Một số khái niệm cơ bản 3
1.2.2 Đặc điểm của đám đông 4
1.2.3.Ảnh hưởng hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh 5
CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7
2.1 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7
2.1.1 Khách thể nghiên cứu 7
2.1.2 Đối tượng nghiên cứu 7
2.2 Địa điểm nghiên cứu 7
2.2.1 Vài nét khái quát về khách thể, địa bàn nghiên cứu 7
2.2.2 Giả thuyết khoa học 8
2.3 Nội dung nghiên cứu 8
2.3.1 Xây dựng cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu 8
2.3.2 Xác định thực trạng vấn đề nghiên cứu, thực trạng 8
2.3.3 Đề xuất các giải pháp ứng dụng kết quả nghiên cứu 8
2.4 Phạm vi nghiên cứu 9
2.5 Phương pháp nghiên cứu 9
2.5.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận 9
2.5.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn 9
2.6 Xử lí số liệu 9
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 10
3.1.Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 10
3.1.1 Nhận thức của học sinh về hiệu ứng đám đông 10
3.1.2 Nhận thức của học sinh về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông 10
3.1.3 Những biểu hiện về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến học sinh 11 3.2 Kết quả nghiên cứu từ phương pháp thực nghiệm 16
3.2.1 Mục đích thực nghiệm 16
3.2.2 Nội dung thực nghiệm 17
3.2.3 Quá trình thực nghiệm 17
3.2.4 Các kết quả, số liệu đã thu thập, đo đạc 17
3.3 Các giải pháp đối với ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến hành vi, nhận thức của học sinh trường THPT chuyên Hùng Vương 19
3.3.1 Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức của học sinh về hiệu ứng đám đông, giúp cho học sinh nhận thức đúng đắn về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh 19
3.3.2 Giải pháp 2: Rèn luyện cho học sinh kỹ năng vận dụng lý thuyết hiệu ứng đám đông vào tình huống cụ thể trong thực tế 20
Trang 3trường, xã hội… 20
3.3.4 Giải pháp 4: Tổ chức các hoạt động giao lưu, các cuộc thi tìm hiểu…về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến nhận thức và hành vi của học sinh THPT 20
3.2.5 Giải pháp 5: Thành lập Trung tâm tư vấn tâm lý tại trường 21
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 21
KẾT LUẬN 21
KIẾN NGHỊ 23
TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
Trang 4Tên hình Nội dung Trang
Hình 1 Nhận thức của học sinh về hiệu ứng đám đông 10Hình 2 Nhận thức của học sinh về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông 10Hình 3 Kết quả khảo sát hành vi của học sinh về đề "tủ" 18
Trang 5Tên bảng Nội dung Trang
Bảng 1 Ảnh hưởng đến hành vi của học sinh trong học tập 11Bảng 2 Ảnh hưởng đến hành vi của học sinh trong cuộc sống 13
Bảng 4 Kết quả khảo sát hành vi của học sinh 17
Trang 6“Hiệu ứng đám đông” chỉ những suy nghĩ hoặc hành vi của con ngườithường xuyên chịu ảnh hưởng của những người khác Khi một suy nghĩ hayhành vi có sự ảnh hưởng đến người khác thì sự ảnh hưởng đó ngày càng mởrộng ra tạo nên một sự hưởng ứng lớn Với mong muốn nghiên cứu nhữngảnh hướng, tác động từ đám đông đến mỗi cá nhân trong cộng đồng họcsinh, nhóm tác giả chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng củahiệu ứng đám đông đến hành vi, suy nghĩ, nhận thức của học sinh trườngTHPT chuyên Hùng Vương”.
Hiệu ứng đám đông có sự ảnh hưởng, tác động không hề nhỏ đến họcsinh theo cả hai mặt tích cực và tiêu cực đến hoạt động học tập, cách sống,
sự hướng nghiệp từ đó có thể làm thay đổi cuộc đời của thế hệ trẻ sau này Thực hiện đề tài chúng tôi tiến hành tìm hiểu thực trạng và nguyên nhâncủa hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh trường Trunghọc phổ thông Chuyên Hùng Vương Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp
để phát huy những ảnh hưởng tích cực và hạn chế, ngăn chặn những ảnhhưởng tiêu cực của hiệu ứng đám đông, giúp cho học sinh có nhận thức,hành vi đúng đắn hơn
Đề tài giúp học sinh khắc phục mặt tiêu cực cũng như đề ra những giảipháp phát huy mặt tích cực của nó trong đời sống sinh hoạt và học tập củahọc sinh Nếu mỗi học sinh có nhận thức đúng về ảnh hưởng tác động của nó
sẽ làm chủ được cuộc sống sinh hoạt và học tập của mình trong hiện tại cũngnhư tương lai, góp phần xây dựng gia đình an vui hạnh phúc và xã hội pháttriển bền vững
Trang 7MỞ ĐẦU Tên đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến
nhận thức và hành vi của học sinh trường THPT Chuyên Hùng Vương”
Khởi nguồn của ý tưởng và giả thuyết nghiên cứu: Một thực tiễn
đặt ra: “Vì sao khi một vụ va quẹt giao thông xảy ra, các đoạn đường luônphải trong tình trạng tắc nghẽn trầm trọng qua thời gian nếu không có sự hỗ trợ của lực lượng cảnh sát giao thông? Vì sao khi xảy ra hỏa hoạn, việc mà hầu hết mọi người thường làm là chạy nháo nhào theo dòng người ồ ạt xô đẩy nhau cho dù không hề biết là họ đang đi đến đâu ?”…Vì sao khi có thông tin đề thi bị lọt ra ngoài lập tức có nhiều học sinh lao vào học theo đề thi đó.v v… Trên đây, là một vài trong số nhiều câu hỏi nhức nhối nhưng không kém phần “thú vị” khiến xã hội quan tâm Có lẽ với tính bản ngã của mỗi con người thì những hình ảnh đó lạ lùng thay chỉ là “chuyện thường ngày ở huyện rất chi là bình thường”, nhưng đằng sau
sự bình thường ấy đáng tiếc là cả một bức màn cần vén rõ về bản chất của “hiệu ứng đám đông”.Từ ý tưởng trên, chúng tôi mong muốn thực hiện nghiên cứu
để giải đáp câu hỏi những ảnh hưởng, tác động từ đám đông đến mỗi cánhân trong cộng đồng học sinh
Mục đích nghiên cứu
-Tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân của hiệu ứng đám đông đếnnhận thức, hành vi của học sinh trường Trung học phổ thông Chuyên HùngVương
-Đề xuất một số giải pháp để phát huy những ảnh hưởng tích cực vàhạn chế, ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực của hiệu ứng đám đông, giúpcho học sinh có nhận thức, hành vi đúng đắn hơn
Trang 8CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Sơ lược lịch sử vấn đề nghiên cứu
Ý tưởng về một "suy nghĩ theo nhóm" hoặc "hành vi đám đông" lần đầutiên được nhà tâm lý học xã hội Pháp Gabriel tarde và Gustave Le Bon đưa
ra vào thế kỷ 19 Hành vi bầy đàn trong xã hội loài người cũng đã đượcnghiên cứu bởi Sigmund Freud và Wilfred Trotter, người đã viết cuốnsách Bản năng bầy đàn trong thời bình và thời chiến (Herd Instinghiên cứuts
in Peace and War) là một tác phẩm kinh điển trong lĩnh vực tâm lý xã hội.Cuốn sách Lý thuyết về tầng lớp mới giàu (Theory of the Leisure Class) củanhà xã hội học và kinh tế học Thorstein Veblen minh họa cách một cá thể bắtchước các thành viên của những nhóm có địa vị xã hội cao hơn mình tronghành vi tiêu dùng của họ Gần đây, Malcolm Gladwell trong tác phẩm TheTipping Point, xem xét bằng cách nào mà các yếu tố về văn hóa, xãhội và kinh tế hội tụ để tạo ra các xu hướng trong hành vi người tiêu dùng.Trong năm 2004, nhà bình luận tài chính của tờ The New Yorker, JamesSuroweicki đã xuất bản tác phẩm Trí tuệ đám đông (The Wisdom ofCrowds) (Trích Wikipedia)
“Hiệu ứng đám đông” là một vấn đề nghiên cứu rất rộng, đã có nhiều nhàkhoa học quan tâm về vấn đề này Tuy vậy, trong nước vẫn chưa có côngtrình nghiên cứu chính thức nào về “Hiệu ứng đám đông” hay tương tự, chỉ
có một số bài viết phân tích về vấn đề này trên các trang báo mạng, blog,mạng xã hội,…Dự án của chúng tôi thực hiện “Nghiên cứu ảnh hưởng củahiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh trường Trung học
phổ thông Chuyên Hùng Vương Gia Lai” là vấn đề còn mới mẻ, chưa có tác
giả nào đề cập đến
Trang 91.2 Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu
1.2.1 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1.1 Khái niệm đám đông
Đám đông ở đây là gì? Ở đây, đám đông không có nghĩa là một sự kếthợp của những cá nhân bất kỳ không phụ thuộc vào dân tộc, giới tính vànguyên do kết hợp (Ví dụ: Hàng trăm người đang có mặt ở quảng trường
mà không có một mục đích chung nhất định.) Mà là, một tập hợp những conngười có những đặc tính hoàn toàn khác biệt với những đặc tính của riêngtừng con người trong tập hợp đó ở một điều kiện nhất định được gọi là đámđông
1.2.1.2 Khái niệm hiệu ứng đám đông
“Hiệu ứng đám đông” chỉ những suy nghĩ hoặc hành vi của con ngườithường xuyên chịu ảnh hưởng của những người khác Khi một suy nghĩ hayhành vi có sự ảnh hưởng đến người khác thì sự ảnh hưởng đó ngày càng mởrộng ra tạo nên một sự hưởng ứng lớn
1.2.1.3 Khái niệm nhận thức
Theo quan điểm triết học Mác Lê Nin thì nhận thức là sự phản ánhgiới tự nhiên bởi con người, nhưng đó không phải là sự phản ánh đơn giản,trực tiếp, hoàn toàn, mà là một quá trình nhờ đó tư duy mãi mãi và khôngngừng tiến đến gần khách thể Sự tiến đến gần đó diễn ra theo con đường mà
Lênin đã tổng kết: "Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn - đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân lí, của sự nhận thức thực tại khách quan"
1.2.1.4 Khái niệm hành vi
Hành vi "là một chuỗi các hành động lặp đi lặp lại Hành động là toàn thểnhững hoạt động (phản ứng, cách ứng xử) của cơ thể, có mục đích cụ thể lànhằm đáp ứng lại kích thích ngoại giới" là hành động hoặc phản ứng của đối
Trang 10tượng (khách thể) hoặc sinh vật, thường sử dụng trong sự tác động đến môitrường, xã hội Hành vi có thể thuộc về ý thức, tiềm thức, công khai hay bímật, và tự giác hoặc không tự giác Hành vi là một giá trị có thể thay đổi quathời gian (Theo Wikipedia.vn)
1.2.2 Đặc điểm của đám đông
Đám đông có nhiều tính chất: tính bốc hiện của một thể chất đang ở giai đoạn phát triển thấp, giống như ta đồng, tính dễ bị kích thích , không thể tư duy một cách lôgic, thiếu khả năng phán quyết và đầu óc suy luận, tính phóng đại của tình cảm và nhiều thứ khác nữa, là những biểu quan sát thấy
1.2.2.2 Tính dễ bị gợi ý và tính nhẹ dạ của đám đông
Tính chất này lây lan rất mạnh ở mọi chỗ có đông người tụ tập;nguyên nhân của nó được giải thích bởi sự định hướng cực nhanh của tâm tưtình cảm theo một chiều nào đó Ngay cả lúc người ta tưởng rằng giữa đámđông không hề có một thứ liên kết nào, thường cũng là lúc nó đang ở trong
Trang 11tình trạng căng thẳng chờ đợi, thuận lợi cho việc tiếp nhận một gợi ý nào đóvào nó Gợi ý cụ thể đầu tiên sẽ được thông báo đến tất cả các bộ não quađường lây nhiễm và xác định lập tức hướng tình cảm của đám đông Trongnội tâm của những người bị gợi ý xuất hiện một sự thúc dục phải biến nhanh
ý tưởng thành hành đông Tất cả phụ thuộc vào kiểu kích thích, không cònnhư trong trường hợp của một người độc lập, tùy thuộc vào những mối quan
hệ giữa hành động bị thúc ép và chuẩn mực của lý trí nó có thể cưỡng lạiviệc thực thi hành động đó
1.2.2.3 Tính phóng đại và tính đơn giản của tình cảm đám đông
Tất cả các tình cảm tốt và xấu mà đám đông thể hiện ra có hai đặc điểmchính: chúng rất đơn giản và rất phóng đại
Sự dữ dội trong tình cảm đám đông được hợp lại đặc biệt từ những conngười khác biệt, sẽ gia tăng mạnh mẽ bởi do thiếu vắng bất kỳ một sự chịutrách nhiệm nào Việc chắc chắn không bị trừng phạt, là cái gia tăng với độlớn của đám đông, và ý thức về bạo lực có ý nghĩa trong giây lát quyết địnhbởi đám đông, đã đem lại cho tất cả mọi người những tình cảm và hành động
mà một người độc lập khó có thể có được Đó chính là đặc tính phóng đại vàtính đơn giản của đám đông
1.2.3.Ảnh hưởng hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của học
sinh
1.2.3.1 Ảnh hưởng tích cực
Ảnh hưởng tích cực “Hiệu ứng đám đông” có thể mang đến cho họcsinh “Hiệu ứng đám đông” là một công cụ vô cùng hiệu quả để phát độngnhững hoạt động, phong trào có ích trong cộng đồng học sinh, tạo nên mộtlàn sóng hưởng ứng trong cộng động học sinh tạo ra những hiệu quả to lớn
- Sự tác động của Hiệu ứng đám đông có ảnh hưởng không nhỏ đếnhoạt động học tập, cách sống, sự hướng nghiệp của mỗi học sinh
Trang 12- Nếu mỗi học sinh có nhận thức rõ ràng được sự chi phối của đámđông đối với họ thì họ sẽ làm chủ được cuộc sống của mình, cuộc sống sẽtrở nên tốt đẹp hơn.
1.2.3.2 Ảnh hưởng tiêu cực
Chúng ta thường chạy theo số đông nhưng bản thân lại không suynghĩ về ý nghĩa của sự việc Theo nhận biết trong cuộc sống hằng ngày vànhững nghiên cứu của các nhà tâm lí học, nhân tố quan trọng nhất ảnhhưởng đến ý kiến cá nhân mỗi người trong đám đông là có bao nhiêu ngườigiữ ý kiến đó, chứ không phải bản chất của ý kiến đó như thế nào
“Hiệu ứng đám đông” làm mất đi cá tính riêng và sự kiên định ở mỗi
cá nhân, từ bỏ sự kiên định, cá tính của mình khi chạy theo phong trào, bởimỗi cá nhân không hiểu được tường tận sự việc Và đối với những điều takhông hiểu, không chắc chắn, ta thường chạy theo đám đông Người tathường có xu hướng cho rằng khi nhiều người cùng làm một việc gì đó, ắthẳn phải có lý do Vì vậy, đám đông có tầm ảnh hưởng đến mỗi cá nhânngày càng lớn mạnh
Sự chuyển biến của “Hiệu ứng đám đông” theo hướng tiêu cực dẫnđến tâm lý ngại chia sẻ những suy nghĩ, tâm tư, ý tưởng ngoài xã hội Bởi,chỉ cần một lời nói, hành động nhỏ lẻ được tương tác, cộng hưởng với “Hiệu
ứng đám đông” thì hậu quả gây ra nhiều khi sẽ thật khó lường Hiệu ứng
đám đông như một lực lượng tinh nhuệ để thủ tiêu sự sáng suốt và ý thứccủa con người
Trang 13CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
2.1.1 Khách thể nghiên cứu
Học sinh trường Trung học phổ thông Chuyên Hùng Vương
2.1.2 Đối tượng nghiên cứu
Ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến nhận thức, hành vi của họcsinh Trung học phổ thông
2.2 Địa điểm nghiên cứu
2.2.1 Vài nét khái quát về khách thể, địa bàn nghiên cứu
-Về địa bàn, địa điểm: 48 Hùng Vương, Ia Kring, Pleiku, Gia Lai
-Về đội ngũ giáo viên: Năm học 2014- 2015, toàn trường có 105 cán
bộ, giáo viên, công nhân viên, trong đó có 100 giáo viên, 03cán bộ quản lí,
10 nhân viên Có 7 tổ chuyên môn và 01 tổ văn phòng, 40 giáo viên có trình
độ thạc sĩ, 07 Giáo viên đang học sau đại học
- Cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy – học: Gồm các hạng mục côngtrình chính: Nhà học lý thuyết, nhà thực hành, nhà hiệu bộ, nhà đa năng vàcác hạng mục phụ trợ cùng trang thiết bị dạy và học, giảng đường, thư viện,phòng y tế
-Về học sinh (số lượng, chất lượng,; đặc điểm tâm lý…): trường hiệnnay có quy mô khoảng 1446 học sinh, trong đó có 42 lớp với 33 lớp chuyên(C1 : chuyên văn ; C2a và C2b chuyên anh ; C3a và C3b chuyên toán ; C4a
và C4b chuyên lý ; C5a và C5b chuyên hoá ; C6 chuyên sinh ; C7 chuyên sử
- địa ) , 6 lớp không chuyên (lớp A và B) và 3 lớp dân tộc thiểu số (lớp C)
- Về đoàn thể: Chi bộ Đảng có 32 Đảng viên, công đoàn cơ sở có 105đoàn viên, Đoàn trường có 41 Chi đoàn (43 chi đoàn học sinh và 1 chi đoàngiáo viên), 1 Hội Liên hiệp Thanh niên
Trang 142.2.2 Giả thuyết khoa học
Sau khi phân tích khái quát lý luận và thực tiễn về vấn đề nghiên cứu,nhóm tác giả đã đưa ra một số giả thiết sau về sự ảnh hưởng của Hiệu ứngđám đông đến nhận thức, hành vi của học sinh THPT Chuyên Hùng Vương:
- Học sinh hiện nay nói chung, học sinh trường THPT Chuyên HùngVương nói riêng có xu hướng theo đám đông rất lớn
- Hiệu ứng đám đông có ảnh hưởng rất lớn đến học sinh trường THPTChuyên Hùng Vương
- Hiệu ứng đám đông ảnh hưởng cả mặt tích cực và tiêu cực đến nhậnthức và hành vi của học sinh
Nếu tìm hiểu rõ nguyên nhân của vấn đề trên và có giải pháp phù hợp thì
sẽ phát huy được ảnh hưởng tích cực và hạn chế, ngăn chặn được ảnh hưởngtiêu cực của hiệu ứng đám đông, giúp cho học sinh có nhận thức, hành viđúng đắn hơn
2.3 Nội dung nghiên cứu
2.3.1 Xây dựng cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu
Xây dựng hệ thống khái niệm công cụ; hệ thống lý thuyết làm địnhhướng cho đề tài
2.3.2 Xác định thực trạng vấn đề nghiên cứu, thực trạng
Khai thác, nắm bắt được những ảnh hưởng của Hiệu ứng đám đông đếnnhận thức, hành vi của học sinh
2.3.3 Đề xuất các giải pháp ứng dụng kết quả nghiên cứu
- Từ kết quả nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nhằm giúp học sinhTHPT nhận thức rõ về ảnh hưởng của Hiệu ứng đám đông đến bản thân
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao, phát huy mặt tích cực của Hiệuứng đám đông và hạn chế mặt tiêu cực của Hiệu ứng đám đông
Trang 152.4 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu với số lượng khách thể là 100 học sinh ở các khối 10, 11,
12 của trường THPT Chuyên Hùng Vương
2.5 Phương pháp nghiên cứu
2.5.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhằm thu thập, khái quát các vấn đề lý luận liên quan đến đề tài nghiêncứu
2.5.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
2.5.2.1 Phương pháp quan sát
Nhằm thu thập thông tin trực tiếp từ học sinh về vấn đề nghiên cứuthông qua hành vi, hành động của học sinh
2.5.2.2 Phương pháp phỏng vấn
Nhằm thu thập ý kiến của học sinh thông qua câu trả lời trực tiếp
2.5.2.3 Phương pháp điều tra viết
Nhằm thu thập ý kiến của học sinh thông qua hệ thống phiếu điều tra
về vấn đề nghiên cứu
2.5.2.4 Phương pháp thực nghiệm
Nhằm nghiên cứu sự thay đổi về nhận thức, hành vi của học sinh về vấn
đề nghiên cứu thông qua việc thử nghiệm một số biện pháp tác động
2.6 Xử lí số liệu
Bằng phương pháp toán thống kê dựa trên phần mềm Excel 2013 để xử
lý các số liệu thực tiễn thu được qua quá trình nghiên cứu
Trang 16CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
3.1.Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
3.1.1 Nhận thức của học sinh về hiệu ứng đám đông.
- Trong điều tra của dự án, khi phỏng vấn 17 học sinh chỉ có 1 học sinh(chiếm 5,9 %) hiểu biết về hiệu ứng đám đông Điều này chứng tỏ, phần lớnhọc sinh trường THPT chuyên Hùng Vương chưa có nhận thức cao về vấn
đề này
Hình 1: Nhận thức của học sinh về hiệu ứng đám đông
3.1.2 Nhận thức của học sinh về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông.
Hình 2: Nhận thức của học sinh về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông
Trang 17- Trong nghiên cứu, khi phỏng vấn 17 học sinh có 15 học sinh (chiếm88,2 %) cho rằng mình không biết được việc đám đông chi phối đến bảnthân khi họ đang bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng đám đông và 11,8% học sinhcòn lại cho rằng họ nhận biết được sự chi phối của đám đông đến mình.
3.1.3 Những biểu hiện về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến học sinh
Bảng 1.Ảnh hưởng đến hành vi của học sinh trong học tập
(n=64) Tỉ lệ %
4 Phát biểu xây dựng bài nếu trong lớp có nhiều
5 Không giơ tay trả lời nếu không có những bạn
6 Tự giác học nếu thấy bạn bè xung quanh đều
7 Không tham gia các hoạt động văn nghệ Đoàn
8
Dự định đăng kí theo bạn bè thi vào những
trường đại học có ngành nghề “hot” mà có thể
chưa tự định hướng năng lực hay sở thích của
bản thân
Nhận xét: Qua kết quả khảo sát thu thập được như sau:
-Hành vi chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông cao nhất: Tự giáchọc nếu thấy bạn bè xung quanh đều chăm chỉ học tập (chiếm 65,63%)
Trang 18-Hành vi chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông thứ hai: Học bài tủtheo bài mà có nhiều bạn học nhất (chiếm 54,69%).
- Hành vi chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông thứ 3: Không thamgia các hoạt động văn nghệ đoàn thể nếu không có nhiều người tham giacùng (chiếm 31,25%)
- Hành vi chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông thứ 4, 5, 6 lần lượtlà: Chọn sách tham khảo mà có nhiều bạn đang dùng nhất (chiếm 28,13%);Học thêm các thầy cô có nhiều bạn đi học nhất (chiếm 26,56%); phát biểuxây dựng bài nếu trong lớp có nhiều bạn tham gia (23,44%)
- Hành vi chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông thứ 7: Không giơtay trả lời nếu không có những bạn khác giơ tay mặc dù mình biết (chiếm21,88%)
-Hành vi chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông thấp nhất: Dự địnhđăng kí theo bạn bè thi vào những trường đại học có ngành nghề “hot” nhưNgoại Thương, Kinh Tế, Bách Khoa, mà có thể chưa tự định hướng nănglực hay sở thích của bản thân (chiếm 9,38%)
Như vậy, hành vi chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông cao nhất: Tựgiác học nếu thấy bạn bè xung quanh đều chăm chỉ học tập (chiếm 65,63%).Điều này cho thấy, nhận thức và hành vi của học sinh bị ảnh hưởng mạnhbởi hiệu ứng đám đông vào những việc thường gặp trong học tập, đặc biệt làtrong những phạm vi nhỏ như lớp học, nhóm bạn bè thân,…
Hành vi chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông thấp nhất: Dự địnhđăng kí theo bạn bè thi vào những trường đại học có ngành nghề “hot” nhưNgoại Thương, Kinh Tế, Bách Khoa, mà có thể chưa tự định hướng nănglực hay sở thích của bản thân (chiếm 9,38%) Điều đó cho thấy, nhận thức vàhành vi của học sinh ít bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng đám đông trong các quyết