1.Túm tắt trỡnh trạng giải phỏp đó biết: - Để hướng dẫn học sinh đọc cỏc bài tập đọc trong chương trỡnh Tập đọc lớp 3 núi riờng và phõn mụn Tập đọc ở bậc Tiểu học núi chung chưa cú bộ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN AN DƯƠNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC QUỐC TUẤN
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
RÈN ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 3 QUA PHÂN MÔN TẬP ĐỌC
Tác giả: NguyÔn ThÞ CÔNG TƯỚC
Trình độ chuyên môn: Đại học Sư phạm
Chức vụ:Giáo viên
Nơi công tác: Trường Tiểu học Quốc Tuấn
Ngày 5 tháng 2 năm 2017
Trang 2CỘNG HềA CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phỳc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ XẫT, CễNG NHẬN SÁNG KIẾN
Năm: 2017 Kớnh gửi: - Sở GD&ĐT Hải Phũng
- Sở Khoa học và Cụng nghệ Hải Phũng
Họ và tờn: Nguyễn Thị Cụng Tước
Chức vụ, đơn vị cụng tỏc: Giỏo viờn, trường Tiểu học Quốc Tuấn.: Rốn đọc cho học sinh lớp 3 qua phõn mụn Tập đọc.
Lĩnh vực ỏp dụng sỏng kiến: Áp dụng cho việc dạy phõn mụn Tập đọc lớp 3
1.Túm tắt trỡnh trạng giải phỏp đó biết:
- Để hướng dẫn học sinh đọc cỏc bài tập đọc trong chương trỡnh Tập đọc lớp 3
núi riờng và phõn mụn Tập đọc ở bậc Tiểu học núi chung chưa cú bộ tài liệu nào hướng dẫn một cỏch cụ thể, tỉ mỉ hay nờu ra một quy trỡnh để giỏo viờn thực hiện Trong sỏch giỏo viờn, sỏch bài soạn cú hướng dẫn qua về cỏc đọc ở từng bài, từng đoạn như giọng đọc, cỏch nhấn giọng ở 1 số từ ngữ gợi cảm, gợi tả …Tuy nhiờn cỏc phần hướng dẫn này cũn sơ sài, chung chung Nếu như giỏo viờn khụng cú sự nghiờn cứu kĩ càng bài dạy, khụng đọc mẫu trước hoặc khụng nắm chắc nội dung của bài cũng như khụng cảm thụ được ý đồ của tỏc giả thỡ khụng thể hướng dẫn học sinh đọc tốt
2 Túm tắt nội dung giải phỏp đề nghị cụng nhận sỏng kiến:
2.1 Tớnh mới, tớnh sỏng tạo
- Để thực hiện việc rèn kĩ năng đọc cho học sinh của mình tôi quan tâm đến từng bớc chuẩn bị và từng bớc trong tiết học GV, HS có sự chuẩn bị tốt, HS có luyện
đọc đúng, có hiểu đợc nội dung của bài thì mới hỗ trợ tốt cho giai đoạn đọc diễn cảm
Đặc biệt để rèn đọc tôi giúp HS xác định đợc thể loại của bài đọc để tìm ra giọng đọc phù hợp; biết bộc lộ, thể hiện tình cảm, cảm xúc trong bài đọc
Giải pháp 1 : Giáo viên phải chủ động lập kế hoạch giảng dạy trên lớp
Giải pháp 2: Học sinh phải có sự chuẩn bị trớc ở nhà theo các bớc cụ thể
Giải pháp 3: Hớng dẫn học sinh đọc trên lớp.
Giải pháp 4 : Tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa
2
Trang 32.2.Khả năng áp dụng, nhân rộng
- Với các giải pháp này tôi đã áp dụng đối với học sinh lớp chủ nhiệm và kết quả thu được khá khả quan như đã nêu trên
- Giải pháp này có thể áp dụng khi dạy phân môn Tập đọc lớp 2, lớp 3 cấp Tiều học ở các trường học
2.3 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp
- Với những giải pháp nêu trên hiệu quả đọc của học sinh tiểu học được nâng
lên rõ rệt Các em có ý thức hơn trong việc chuẩn bị bài ở nhà ( luyện đọc,đúng, tìm hiểu nội dung bài, luyện đọc diễn cảm) Trong các giờ học các em cũng hứng thú hơn đối với môn học này
- Qua đây học sinh được bồi dưỡng tình yêu thương giữa con người với con người Các em biết chia sẻ, cảm thông và đồng cảm với người khác Đồng thời tình yêu gia đình, yêu quê hương yêu đất nước cũng được bồi đắp một cách tự nhiên, sâu sắc
CƠ QUAN ĐƠN VỊ Hải Phòng, ngày 5 tháng 2 năm 2017
NguyÔn ThÞ Công Tước
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
Trang 41 Tờn sỏng kiến: Rốn đọc cho học sinh lớp 3 qua phõn mụn Tập đọc.
2 Lĩnh vực ỏp dụng sỏng kiến: Áp dụng trong việc dạy phõn mụn Tập đọc lớp 3.
3 Tỏc giả:
Họ và tờn: Nguyễn Thị Cụng Tước
Ngày/thỏng/năm sinh: 30 / 8 /1980
Chức vụ, đơn vị cụng tỏc: GV trường Tiểu học Quốc Tuấn
Điện thoại: DĐ: 0986115977
4 Đơn vị ỏp dụng sỏng kiến:
Tờn đơn vị: Lớp 3B trường Tiểu học Quốc Tuấn
Địa chỉ: xó Quốc Tuấn - Huyện An Dương – Thành phố Hải Phũng
Điện thoại:
I Mụ tả giải phỏp đó biết:
- Để hướng dẫn học sinh đọc cỏc bài tập đọc trong chương trỡnh Tập đọc lớp 3
núi riờng và phõn mụn Tập đọc ở bậc Tiểu học núi chung chưa cú bộ tài liệu nào hướng dẫn một cỏch cụ thể, tỉ mỉ hay nờu ra một quy trỡnh để giỏo viờn thực hiện Trong sỏch giỏo viờn, sỏch bài soạn cú hướng dẫn qua về cỏc đọc diễn cảm ở từng bài, từng đoạn như giọng đọc, cỏch nhấn giọng ở 1 số từ ngữ gợi cảm, gợi tả …Tuy nhiờn cỏc phần hướng dẫn này cũn sơ sài, chung chung Nếu như giỏo viờn khụng cú
sự nghiờn cứu kĩ càng bài dạy, khụng đọc mẫu trước hoặc khụng nắm chắc nội dung của bài cũng như khụng cảm thụ được ý đồ của tỏc giả thỡ khụng thể hướng dẫn học sinh đọc tốt
- Qua thực tế giảng dạy và dự giờ để học tập chuyên môn ở phía các đồng nghiệp tôi nhận thấy việc dạy đọc ở lớp 3 còn gặp một số khó khăn nh sau:
1.Về phía giáo viên :
Một bộ phận nhỏ giáo viên vẫn cha quan tâm đúng mức đến rèn đọc cho học sinh, cha thực sự có những biện pháp tích cực, thích hợp với từng đối tợng học sinh để khơi gợi hứng thú, khả năng đọc của học sinh Từ đó cha nâng cao đợc chất lợng đọc cho học sinh Năng lực đọc ở một số giáo viên thực sự vẫn còn hạn chế
2 Về phía học sinh:
- HS mắc lỗi về cách phát âm Đặc trng của học sinh Hải Phòng là hay phất âm sai phụ âm l/n; s/x, ch/tr…
- Các em cha nắm chắc cách ngắt hơi, nghỉ hơi, ngữ điệu của từng câu, cha biết nhấn giọng, lên giọng, hạ giọng khi cần thiết…
- HS đọc liến thoắng, ngắt nghỉ tùy tiện, chỉ đọc theo nhạc thơ mà không chú ý
đến ngữ nghĩa
- Các em cha có thói quen đọc sách, nhất là trong thời đại công nghệ hiện nay, nhiều em chỉ say mê xem hoạt hình, chơi game…
- Một số em có chất lợng giọng kém cũng dẫn đến chất lợng đọc còn hạn chế Một số học sinh có ngữ điệu đọc cha phù hợp và kĩ thuật đọc cha tốt, các em cứ tởng rằng bài nào cũng đọc với giọng uốn éo, điệu đà thì đó là đọc Đó là cha kể tới có một
số em có tốc độ đọc cha đạt chuẩn với học sinh lớp 3
4
Trang 5Chính vì những lí do trên mà chất lợng đọc của học sinh lớp 3 cha tốt.
Khảo sát chất lợng đọc của học sinh lớp tôi vào đầu học kì 1 của năm học thu
đợc kết quả nh sau với tổng số 42 học sinh
Thời gian
kiểm tra
(cú diễn cảm) KSCL
đầu năm
SL % SL % SL %
10
24% 28 67% 4 9%
Số em đọc đợc diễn cảm một tác phẩm còn quá ít Đa số các em dừng lại ở mức
độ đọc đúng và đủ câu, từ Các em không quân tâm đến tốc độ, ngữ điệu, và biểu cảm thái độ qua bài đọc Vẫn còn những em đọc ê a, ấp úng và đọc vẫn còn ngọng
II Nội dung giải phỏp đề nghị cụng nhận sỏng kiến
II.0 Nội dung giải phỏp mà tỏc giả đề xuất
- Tờn giải phỏp đề xuất: Một số giải phỏp rốn đọc cho học sinh lớp 3 qua phõn mụn Tập đọc.
- Mục đớch : Giải phỏp cụ thể húa cỏc bước rốn đọc cho HS lớp 3
- Nội dung giải phỏp đề xuất:
Nội dung 1: Xõy dựng hệ thống cơ sở lớ luận của giải phỏp.
1.1 Tầm quan trọng của phân môn Tập đọc
- Trong chơng trình Tiếng Việt phân môn Tập đọc chiếm vị trí quan trọng giúp học sinh làm quen với ngôn ngữ và các tác phẩm văn học Bên cạnh đó giúp học sinh luyện và phát triển các kĩ năng nghe, nói , đọc, viết đồng thời tạo nên những rung cảm thẩm mĩ, bồi dỡng, giáo dục các em những tình cảm trong sáng, tốt đẹp
- Môn Tập đọc là một bộ phận của môn thực hành Nhiệm vụ quan trọng nhất của nó là hình thành năng lực đọc cho học sinh Năng lực đọc đợc tạo nên từ 4 kĩ năng: đọc đúng, đọc nhanh, đọc hiểu và đọc điễn cảm Bốn kĩ năng này đợc hình thành từ 2 hình thức đọc: đọc thành tiếng và đọc thầm Chúng đợc rèn luyện đồng thời và hỗ trợ lẫn nhau.Vì vậy dạy tập đọc cho học sinh chính là quá trình làm việc của thầy và trò để thể hiện 2 hình thức này Đọc thành tiếng là một hình thức không thể thiếu đợc của quá trình này Đối với học sinh đầu cấp thì đọc thành tiếng còn là
điều kiện cần thiết để rèn tính tự giác trong quá trình đọc
Là một giỏo viờn tiểu học, tụi thấy mỡnh phải tự tỡm tũi, nghiờn cứu để tỡm ra những phương phỏp và cỏch dạy tốt nhất với mụn tập đọc giỳp cỏc em học tốt mụn học này, đồng thời từ đú cỏc em học tốt cỏc mụn học khỏc Để cú phương phỏp dạy tốt phõn mụn tập đọc ở lớp 3 đũi hỏi giỏo viờn phải làm thế nào giỳp học sinh hiểu, yờu thớch
và hứng thỳ trong giờ học tập đọc
1.2 Khái niệm đọc đỳng.
Đọc là tiếp thu những thành tựu của học vần đạt được, nõng cao lờn ở mức đầy đủ và hoàn chỉnh hơn, đồng thời tạo nờn bốn khả năng đó nờu: đọc đỳng, đọc nhanh, đọc hiểu, đọc diễn cảm Phõn mụn tập đọc giỏo dục cho cỏc em lũng ham đọc sỏch, hỡnh thành cho trẻ thúi quen làm việc với văn bản tới từng học sinh, làm quen với sỏch giỏo khoa Qua đú nhà trường là thực sự là trung tõm văn húa cho cỏc em Thụng qua
Trang 6đọc giỳp cỏc em thớch đọc và xỏc định đọc nhiều văn bản là cú ớch cho tỡnh cảm, đạo đức, thẩm mỹ của cỏc em
Mụn Tiếng việt núi chung và phõn mụn Tập đọc núi riờng giữ một vị trớ quan trọng đối với cấp tiểu học Phõn mụn Tập đọc cũn giữ vai trũ đặc biệt quan trọng giỳp cho
HS học tốt cỏc mụn học khỏc bởi cỏc em cú đọc được thỡ mới nhận thức được, hiểu được nội dung, nắm được kiến thức của bài học, đồng thời thụng qua phõn mụn Tập đọc sẽ hỡnh thành cho cỏc em nhõn cỏch con người mới phự hợp với thời đại; hỡnh thành cho cỏc em tỡnh yờu quờ hương đất nước
Việc rốn cho học sinh biết đọc diễn cảm cỏc văn bản là điều rất quan trọng ở mỗi giờ dạy Tập đọc cho học sinh Học sinh biết cỏch đọc diễn cảm cỏc văn bản sẽ cú tỏc dụng giỳp cỏc em sẽ hiểu sõu sắc hơn về nội dung bài đọc tức là đó gúp phần giỳp cỏc em biết cảm thụ văn học được tốt hơn Trong quỏ trỡnh dạy tiếng mẹ đẻ, việc đọc diễn cảm làm cho học sinh thấy rừ mặt õm thanh của ngụn ngữ, giỳp học sinh hiểu được mối quan hệ giữa ngữ điệu và kết cấu cỳ phỏp, nõng cao trỡnh độ năng lực núi cho học sinh Hơn thế nữa, việc đọc diễn cảm cũng gúp phần hỡnh thành thế giới quan của học sinh và là phương tiện giỏo dục đạo đức, thẩm mĩ Dạy học sinh biết đọc diễn cảm giỳp cỏc em biết cỏch giao tiếp lịch sự hơn khi núi lời cảm ơn, lời xin lỗi, lời chào hỏi, lời nhờ, lời yờu cầu…
Ở mỗi dạng văn bản khỏc nhau thỡ cỏch thể hiện giọng đọc diễn cảm cũng khỏc nhau Tuy nhiờn, dự ở dạng văn bản nào thỡ yờu cầu về kĩ năng đọc diễn cảm phải đảm bảo được cỏc yờu cầu: Đọc ngắt, nghỉ đỳng chỗ; đọc đỳng kiểu cõu; đọc đỳng tốc độ
1.3 Tầm quan trọng của việc luyện nói, luyện đọc đúng.
- Việc luyện đọc trong các giờ học văn giúp cho việc phân tích văn học trở nên sinh động và có tính truyền cảm hơn, giúp cho việc cảm thụ tác phẩm văn học và hiểu nghệ thuật viết văn một cách sâu sắc hơn, tạo ra một sức hấp dẫn có tác dụng trong việc giảng dạy văn học đạt đợc kết quả toàn diện
- Trong quá trình dạy tiếng mẹ đẻ, việc đọc diễn cảm làm cho học sinh thấy rõ mặt âm thanh của ngôn ngữ, giúp cho học sinh hiẻu đợc mối quan hệ giữa ngữ điệu với kết cấu cú pháp, nâng cao trình độ năng lực nói cho học sinh
- Việc đọc cũng góp phần hình thành thế giới quan của học sinh và là phơng tiện giáo dục đạo đức, thẩm mĩ
- ở bậc tiểu học ngời ta chú ý rèn luyện 4 kĩ năng cho học sinh trong quá trình học Tiếng Việt.Vì vậy việc luyện nói, luyện đọc diễn cảm càng quan trọng và cần thiết đối với học sinh Thông qua quá trình luyện đọc của học sinh ở nhà và trên lớp
- Theo tôi nghĩ việc nâng cao chất lợng đọc diễn cảm cho học sinh không phải
là ngày một ngày hai có thể làm đợc mà là cả một quá trình bền bỉ, kiên trì của cả thầy và trò vì đây là một công việc rất khó khăn Tôi đã tiến hành những biện pháp sau đây để nâng cao chất lợng đọc diễn cảm cho học sinh
Nội dung 2: Đề xuất giải pháp rèn đọc cho học sinh lớp 3 qua phân môn Tập
đọc.
2.1: Giải pháp 1: Giáo viên phải chủ động lập kế hoạch giảng dạy trên lớp.
* Khâu soạn bài: Phải tìm hiểu kĩ văn bản trên cơ sở phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa văn bản để đánh giá đúng nội dung nghệ thuật của bài Trong trờng hợp cần thiết,
6
Trang 7giáo viên có thể điều chỉnh hoặc thêm câu hỏi khác về nội dung, nghệ thuật để gợi
mở, gây hứng thú cho học sinh
* Khâu tập đọc mẫu của giáo viên: Giáo viên phải luyện đọc thành tiếng đúng và diễn cảm một cách sáng tạo bài văn, phải nắm vững cách đọc ( giọng đọc, ngắt nghỉ, nhấn giọng, kéo dài giọng…) nh thế nào để thể hiện đợc sắc thái của bài
* Khâu chuẩn bị đồ dùng dạy học: Đây là khâu quan trọng để hỗ trợ cho bài giảng, giáo viên phải chịu khó su tầm ( có thể yêu cầu học sinh cùng tham gia những tranh
ảnh, clip, bài bình luận, tác giả, xuất xứ…của tác phẩm có liên quan đến bài học Suy nghĩ xem đa ra lúc nào cho phù hợp để phục vụ bài giảng tốt nhất.)
2 2 Giải pháp 2: Học sinh phải có sự chuẩn bị trớc ở nhà theo các bớc sau:
- Đọc thầm bài tập đọc để làm quen mặt chữ và cảm nhận ban đầu về bài văn, bài thơ
- Đọc thành tiếng, đầu tiên là đọc đúng sau đó đọc diễn cảm theo ý của mình
- Đọc phần chú giải và trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
- Tìm ý chính của bài
- Đọc diễn cảm có sáng tạo trên cơ sở đã hiểu nội dung bài
2.3 Giải pháp 3: Hớng dẫn học sinh đọc trên lớp
Đây là giải pháp quan trọng nhất, cốt lõi nhất giúp học sinh đọc diễn cảm đợc
một tác phẩm văn học
2.3.1.Tạo hứng thú học tập cho học sinh.
Có nhiều hình thức để tạo hứng thú học tập cho học sinh.Tôi luôn thay đổi cách vào bài trong mỗi giờ tập đọc tạo những hứng thú bất ngờ cho học sinh Đó có thể là những hình thức sau:
* Giới thiệu bài hấp dẫn: Cách vào bài và giới thiệu bài hấp dẫn sẽ là cơ sở giúp học sinh hứng thú hơn trong giờ tập đọc vì các em vốn rất tò mò, ham tìm hiểu Giáo viên cần tránh sự đơn điệu trong cách giới thiệu bài ở mỗi bài tập đọc Giới hiệu bằng lời nói kết hợp với đồ dùng, phơng tiện dạy học nh tranh ảnh, video Ví dụ khi dạy bài “ Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ” tôi cho học sinh lắng nghe bài hát cùng tên và giới thiệu : “ Tuổi thơ của những em bé vùng núi phần nhiều trên lng
mẹ Những ngời mẹ vùng núi ấy đã hết lòng thơng yêu con và luôn ấp ủ biết bao hi vọng về đứa con thân yêu Để hiểu hết nỗi lòng của ngời mẹ ấy cô cùng các em tìm hiêu qua bài “ Khúc hát ru những em bé lơn trên lng mẹ”…
*Đọc mẫu của giáo viên:
Nh trên đã nói, việc tập đọc mẫu của giáo viên trong khâu chuẩn bị là rất quan trọng thì việc đọc mẫu trên lớp càng quan trọng hơn nhất là trong giai đoạn đầu của lớp 3.Tôi luôn cố gắng đọc sao cho thật hấp dẫn để lôi cuốn học sinh vào bài học một cách tự nhiên.Ví dụ khi dạy bài “ Tuổi Ngựa” của Xuân Quỳnh ( Tiếng Việt 4- Tập 1” tôi gợi cho học sinh tởng tợng mình là cậu bé trong bài ngồi trên lng ngựa bay qua miền trung du bạt ngàn, những thảo nguyên xanh mênh mông, những cánh đồng đầy hoa thơm, quả ngọt…để học sinh có sự hứng thú, lâng lâng khi đợc bay đến những vùng đất lạ từ đó học sinh hào hứng với bài tập đọc và hứng thú tìm hiêu nội dung bài
Trang 82.3.2 Luyện đọc đúng
Để đọc đỳng một bài văn hay một bài thơ thì trớc hết học sinh phải đọc đúng tác phẩm đó Cho nên khâu đọc đúng là rất quan trọng Mặc dù đã nên lớp 3 nhng vẫn còn có những em đọc ê a, ấp úng, có em còn phát âm sai những phụ âm dễ lẫn nh: l/n, ch/ tr, s/x…Có những em do rụt rè, nhút nhát dẫn đến thiếu tự tin nên bài đọc bài còn quá nhỏ Với những đối tợng này tôi luôn kiên trì, nhẫn lại trong quá trình uốn nắn, sửa sai cho các em và quan tâm đến các em hơn trong các giờ tập đọc Với những em còn đọc ê a, ấp úng tôi tăng cờng cho các em đọc nhiều nhất là phần đọc câu và đoạn Với những em phát âm sai hoặc đọc quá bé tôi cho các em sửa chữa kịp thời bằng cách luyện đọc lại
Ngoài ra đọc đúng còn bao gồm cả cách lên giọng, xuống giọng, ngắt, nghỉ hơi phù hợp ở các dấu câu Tùy từng bài, từng thể loại mà giáo viên khai thác để học sinh hiểu ý tứ về nội dung và nghệ thuật của bài mà đọc cho đúng Ví dụ với bài có nhiều câu đối thoại, phải luyện các dấu câu cho đúng ngữ điệu vì dấu câu là hình thức văn
tự, ghi lại các kiểu câu, phân loại theo mục đích nói, có thể phân vai để học sinh thể hiện sinh động hơn
Để rốn luyện cho học sinh phỏt õm đỳng, giỏo viờn phải hướng dẫn học sinh phỏt hiện lỗi và sửa lỗi cho học sinh Học sinh thường mắc cỏc lỗi:
* Sai phụ õm: Đọc sai cỏc tiếng cú phụ õm l/ n, ch/tr, d/r/gi, s/x.
Vớ dụ: lặng lẽ đọc thành: nặng nẽ – lặng nẽ – nặng lẽ
Chạy trốn đọc thành trạy trốn – chạy chốn
Sỏng suốt đọc thành xỏng suốt – sỏng xuốt – xỏng xuốt
Dỗ dành đọc thành rỗ rành – giỗ giành
- Biện phỏp: Khi sửa sai những lỗi này, giỏo viờn cần hướng dẫn học sinh chỳ
ý theo dừi học sinh khỏ giỏi hoặc giỏo viờn phỏt õm rồi phỏt õm lại và sửa sai Giỏo viờn cú thể nờu lại cỏch phỏt õm của những từ ngữ đú để học sinh làm theo Nếu học sinh khụng sửa được tụi dựng cỏch trực quan mụ tả õm vị và hướng dẫn học sinh tự
kiểm tra Tiếng cú phụ õm đầu là l khi phỏt õm phải cong lưỡi lờn Tiếng cú phụ õm đầu là n khi phỏt õm phải đố lưỡi xuống.
* Sai nguyờn õm: Đọc sai cỏc tiếng cú nguyờn õm đụi như: yờ, uụ, ươ, những tiếng
cú vần khú như: hươu nai, chuyến tàu, khuụn khổ,…
* Sai vần:
+ Cỏc tiếng cú vần khú, vớ dụ: khỳc khuỷu, tuệch toạc, loạng choạng, thoăn thoắt,…
+ Cỏc tiếng cú vần “anh” đọc thành vần “ăn”
Vớ dụ: mạnh khoẻ – mặn khoẻ , lạnh buốt – lặn buốt
+ Cỏc tiếng cú vần “ach” đọc thành vần “ăt”
Vớ dụ: chim khỏch – chim khắt, mỏch bảo – mắt bảo
- Biện phỏp: Giỏo viờn sửa sai những lỗi dạng này cho học sinh cần chỳ ý cho học sinh đọc lại theo phỏt õm của học sinh khỏ giỏi hoặc giỏo viờn Nếu học sinh đọc
8
Trang 9chưa đúng thì cần cho học sinh đánh vần nhẩm rồi đọc trơn lại Nếu học sinh còn gặp khó khăn thì có thể cho học sinh đánh vần thành tiếng rồi đọc trơn lại tiếng đó
* Sai dấu thanh:
+ Các tiếng có thanh “ngã” đọc thành thanh “sắc”
Ví dụ: cửa ngõ – cửa ngó, lấy lãi – lấy lái,…
+ Các tiếng có thanh “hỏi” đọc thành thanh “nặng”
Ví dụ: kẻ vở - kẹ vợ , bẻ ngô - bẹ ngô,…
- Biện pháp: Khi sửa sai, giáo viên có thể phân biệt cho học sinh các từ khi đọc sai
thì nghĩa của chúng cũng khác đi Ví dụ bẹ ngô khác nghĩa với bẻ ngô Hay khi đọc sai một từ ngữ đi thì chúng sẽ trở thành không có nghĩa Ví dụ kẻ vở thì có nghĩa nhưng kẹ vợ thì lại không có nghĩa.
* Quá trình giảng dạy cần chú ý
Giáo viên gọi học sinh khá phát âm chuẩn đọc trước, các em phát âm sai nghe, đọc lại, đọc nhiều lần sửa đến khi đọc đúng Khi đã sửa cho các em đọc đúng rồi, trong các tiết học sau giáo viên chú ý đến em đó khi đọc xem em còn mắc lỗi lại nữa không
để kịp thời uốn nắn, sửa chữa riêng cho em đó Giáo viên chú ý không những sửa sai cho học sinh trong các tiết tập đọc mà còn chú ý sửa cả trong những tiết học khác Nếu em mắc lại cần dặn học sinh về nhà chú ý luyện đọc và sửa sai tiếp Nếu số lượng học sinh mắc lỗi nhiều giáo viên cần sửa sai cho cả lớp Giáo viên tiến hành tìm các từ ngữ có âm đó luyện phát âm cho học sinh luyện thêm ở những tiết dạy luyện tập ở buổi hai
2.3.3 Rèn đọc ngắt nghỉ hơi đúng
- Trong các bài tập đọc thường có những câu văn dài học sinh cần chú ý đọc ngắt nghỉ đúng sau các dấu phẩy và giữa những cụm từ râ nghĩa
- Các bài thơ (văn vần) trong chương trình theo thể loại thơ cũng rất phong phú: thơ
viết theo thể thơ lục bát, thơ viết theo thể thơ 4 chữ hay 7 chữ, thơ thể tự do Các bài thơ ở các thể thơ khác nhau cũng cần có cách ngắt, nghỉ hơi phù hợp với nhịp thơ, ý thơ
- Sau khi học sinh phát hiện câu văn dài hay đoạn thơ cần luyện đọc, giáo viên ghi vào băng giấy hoặc bảng phụ gọi 1, 2 em đọc Các em khác nhận xét bạn ngắt nghỉ đúng chưa, ngắt hơi, nghỉ hơi sau những tiếng nào, em có đồng ý không? Mời em đó đọc lại Học sinh đọc và ngắt nghỉ để các bạn khác nhận xét bổ sung và giáo viên thống nhất cách đọc
- Giáo viên dùng lời nói kết hợp ký hiệu và đồ dùng dạy học, hướng dẫn học sinh cách ngắt nghỉ hơi, tốc độ đọc thích hợp đoạn thơ hay câu văn Mỗi đoạn gọi một vài học sinh đọc Sau mỗi học sinh đọc, giáo viên gọi học sinh nhận xét bạn đọc Cuối cùng, giáo viên chốt lại và sửa sai (nếu có)
+ Ví dụ: Câu trong bài : “Nhớ lại buổi đầu đi học’’
Trang 10“Họ thốm vụng và ước ao/ thầm được như những người học trũ cũ,/biết lớp,/biết thầy/để khỏi phải rụt rố trong cảnh lạ.//”
+ Vớ dụ: Bài : “Mặt trời xanh của tụi” giỏo viờn hướng dẫn đọc nghỉ hơi sau mỗi
dũng thơ và nghỉ hơi lõu hơn khi hết mỗi khổ thơ
Đó cú ai lắng nghe/
Tiếng mưa trong rừng cọ/
Như tiếng thỏc dội về/
Như ào ào trận giú.//
+ Vớ dụ: Trong bài “Chương trỡnh xiếc đặc sắc” đọc rành mạch, ngắt nghỉ hơi rừ
ràng từng cõu:
Nhiều tiết mục mới ra mắt lần đầu//
Xiếc thỳ vui nhộn,/dớ dỏm.//
Ảo thuật biến hoỏ bất ngờ,/thỳ vị.//
Xiếc nhào lộn khộo lộo,/dẻo dai.//
2.3.4 Rèn đọc diễn cảm (đọc hay)
Đối với học sinh lớp 3, ngoài yờu cầu học sinh đọc đỳng, học sinh cũn dần tiến tới kĩ năng đọc diễn cảm (đọc hay), tới cuối lớp 3, học sinh cú thể đọc diễn cảm tốt nờn phải dành thời gian thớch hợp
- Trong chương trỡnh tập đọc lớp 3, phần lớn cỏc bài tập đọc là cỏc bài văn xuụi hay cỏc cõu chuyện Để giỳp học sinh đọc diễn cảm (đọc hay) được những văn bản này, trước hết, giỏo viờn cần tỡm hiểu kĩ nội dung bài để xỏc định giọng đọc phự hợp
* Đối với cỏc bài văn xuụi:
- Giỏo viờn cần xỏc định để đọc diễn cảm được bài đọc đú thỡ cần chỳ ý đến những yếu tố cơ bản như nhấn giọng những từ ngữ nào hay đọc với giọng ra sao thỡ phự hợp với cảm xỳc trong bài
- Giỏo viờn hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm thụng qua việc dẫn dắt gợi mở để học sinh thể hiện tỡnh cảm, thỏi độ qua giọng đọc phự hợp với hỡnh ảnh, cảm xỳc trong bài
- Giỏo viờn viết khổ thơ ra bảng phụ hoặc băng giấy (đó chuẩn bị) gắn lờn bảng để học sinh tỡm ra cỏch đọc Gọi 1,2 em học sinh khỏ giỏi đọc diễn cảm Nếu HS chưa đọc được thỡ GV đọc mẫu
+ Vớ dụ cõu trong bài “ễng ngoại” cần nhấn giọng cỏc từ ngữ được gạch chõn nhằm
nờu bật được vẻ đẹp của bầu trời sắp vào thu:
“Trời xanh ngắt trờn cao, xanh như dũng sụng trong trụi lặng lẽ giữa những ngọn cõy hố phố.”
10