Tên hồ sơ dạy học Tích hợp chủ đề Giáo dục bảo vệ môi trường và bảo vệ rừng, nâng cao kĩ năng sống thông qua kiến thức các môn: Công nghệ, sinh học, địa lý, vào giảng dạy bài: “vai trò
Trang 1PHIẾU THÔNG TIN VỀ NHÓM GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Điện Biên
- Phòng giáo dục và đào tạo Nậm Pồ
- Trường PTDTBTTHCS Chà Cang
- Địa chỉ: Chà Cang - Nậm Pồ - Điện Biên
- Điện thoại: 02303743762; Email: thcschacang@gmail.com
- Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 03 giáo viên):
1 Họ và tên: Hoàng Văn Tâm
Ngày sinh: 29 – 9 – 1986 Môn: Công Nghệ
Điện thoại: 0965067012; Email: hoangtam299@gmail.com
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI
1 Tên hồ sơ dạy học
Tích hợp chủ đề Giáo dục bảo vệ môi trường và bảo vệ rừng, nâng cao kĩ năng sống thông qua kiến thức các môn: Công nghệ, sinh học, địa lý, vào giảng dạy bài: “vai trò của rừng và nhiệm vụ của trồng rừng” môn công nghệ 7
2 Mục tiêu dạy học
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường nghe rất nhiều đến vai trò của rừng, Bác Hồ từng nói: “Rừng là vàng, nếu ta biết bảo vệ thì rừng rất quý” Tuy nhiên không phải ai cũng biết rõ về vai trò và nhiệm vụ của trồng rừng Vì vậy tôi
đã xây dựng dự án: Tích hợp chủ đề Giáo dục bảo vệ môi trường và bảo vệ rừng, nâng cao kĩ năng sống thông qua kiến thức các môn: Công nghệ, sinh học, địa lí, lịch sử, văn học, giáo dục công dân vào giảng dạy bài: “vai trò của rừng và nhiệm
vụ của trồng rừng” môn công nghệ 7
* Kiến thức
- Tích hợp kiến thức môn công nghệ, lịch sử, sinh học xác định được vai trò của rừng đối với đời sống, kinh tế, sản xuất và môi trường
- Tích hợp kiến thức môn địa lý phân tích biểu đồ xác định thực trạng rừng của nước ta hiện nay về diện tích đất rừng, độ che phủ, diện tích đồi trọc biến đổi từ
1943 đến 1995
- Tích hợp kiến thức môn văn học để phân tích mối quan hệ giữa diện tích che phủ rừng bị giảm và thiên tai xảy ra
- Nêu được các nhiệm vụ của việc trồng rừng ở nước ta nói chung và ở địa phương nói riêng
* Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát và phân tích hình vẽ, sơ đồ
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế
- Vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết nội dung bài học
* Thái độ:
- Tham gia tích cực vào việc trồng, chăm sóc cây ở vườn trường hay vườn gia đình
để phát triển cây ăn quả hay cây lấy gỗ, góp phần tạo sản phẩm, cải thiện môi trường sinh thái
- Có ý thức, thái độ đúng đắn trong việc phát triển rừng, bảo vệ môi trường, cải thiện môi trường sinh thái
3 Đối tượng dạy học của bài học
*Đối tượng dạy học là học sinh khối 7
- Số lượng học sinh: 31 em
- Số lớp thực hiện: 01 lớp
Trang 3* Dự án mà tôi thực hiện là kiến thức công nghệ 7 đồng thời trực tiếp giảng dạy với các em học sinh lớp 7 nên có nhiều thuận lợi trong quá trình thực hiện
- Thứ nhất: các em học sinh lớp 7 đã tiếp cận và làm quen với kiến thức chương trình bậc THCS nói chung và môn công nghệ nói riêng nên các em không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hình thức kiểm tra đánh giá mà giáo viên đề ra
- Thứ hai: Đối với kiến thức bài “ Vai trò của rừng và nhiệm vụ của trồng rừng” các em đã học ở những môn khác và có thể vận dung kiến thức liên môn để giải quyết các tinh huống, cụ thể như:
+ Dựa vào kiến thức môn sinh học để phân tích quá trình quang hợp của cây xanh,
từ đó tìm hiểu vai trò của rừng
+ Dựa vào kiến thức môn địa lí để phân tích biểu đồ mức độ tàn phá rừng từ năm
1943 đến năm 1995, để thấy rõ mức độ rừng bị tàn phá ở nước ta
+ Kiến thức môn lịch sử để tìm hiểu một số khu vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên và môi trường trong cả nước
4 Ý nghĩa của bài học
Qua dạy học thực tế nhiều năm tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất
Đối với việc tích hợp kiến thức các môn: Công nghệ, sinh học, địa lí, lịch sử, văn học vào giảng dạy bài: “vai trò của rừng và nhiệm vụ của trồng rừng” sẽ giúp các em hiểu được vai trò của rừng, biết được tình hình rừng nước ta đang bị tàn phá nghiêm trọng trong thời gian gần đây, từ đó xác định được nhiệm trồng rừng ở nước ta Thông qua đó giáo dục các em có ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường bằng một số biện pháp thiết thực của bản thân
Trong thực tế tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong sách giáo khoa Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực tế tốt hơn
5 Thiết bị dạy học, học liệu
* Giáo viên:
- Hình ảnh về vai trò của rừng và trồng rừng
- Biểu đồ mức độ rừng bị tàn phá từ năm 1943 đến năm 1995
- Máy chiếu, kỹ năng trình chiếu powerpoint; Kỹ năng sọan giảng bằng chương trình word
- Kiến thức về văn học để phân tích các tình huống trong bài học
- Kiến thức địa lí để phân tích biểu đồ hình cột
- Kiến thức sinh học về quá trình quang hợp của cây rừng
Trang 4- Kiến thức giáo dục công dân về ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, tinh thần
tự giác
- Kiến thức lịch sử về một số vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên
* Học sinh:
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học
- Bảng phụ, phiếu học tập
* Ứng dụng CNTT: Sử dụng phần mềm soạn giảng để trình chiếu các Slide minh hoạ nội dung kiến thức từng phần cần truyền đạt cho học sinh
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Đối với bài “Vai trò của rừng và nhiệm vụ của trồng rừng” giáo viên thực hiện theo các bước sau:
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Tích hợp kiến thức môn công nghệ, sinh học xác định được vai trò của rừng đối với đời sống, kinh tế, sản xuất và môi trường
- Tích hợp kiến thức môn địa lý phân tích biểu đồ xác định thực trạng rừng của nước ta hiện nay về diện tích đất rừng, độ che phủ, diện tích đồi trọc biến đổi từ
1943 đến 1995
- Tích hợp kiến thức môn văn học để phân tích mối quan hệ giữa diện tích che phủ rừng bị giảm và thiên tai xảy ra
- Nêu được các nhiệm vụ của việc trồng rừng ở nước ta nói chung và ở địa phương nói riêng
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát và phân tích hình vẽ, sơ đồ
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế
- Vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết nội dung bài học
3 Thái độ:
- Tham gia tích cực vào việc trồng, chăm sóc cây ở vườn trường hay vườn gia đình
để phát triển cây ăn quả hay cây lấy gỗ, góp phần tạo sản phẩm, cải thiện môi trường sinh thái
- Có ý thức, thái độ đúng đắn trong việc phát triển rừng, bảo vệ môi trường sinh
thái
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên công nghệ 7
- tài liệu tham khảo liên quan đến nội dung bài học
- Máy chiếu
2 Học sinh:
Trang 5- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học ở nhà
- Bảng phụ, phiếu học tập
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức
GV kiểm tra sĩ số lớp: 7A
2 Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là luân canh, xen canh, tăng vụ?
3 Bài mới
Hoạt động của Thày Hoạt động của Trò Nội dung
.Hoạt động 1: Tích hợp kiến thức môn công nghệ, môn sinh học,môn địa
lí hướng dẫn học sinh tìm hiểu vai trò của rừng và trồng rừng
- Giáo viên cho học sinh
quan sát hình ảnh trên
máy chiếu
- Hình ảnh thứ nhất:
? Dựa vào kiến thức môn
sinh học hãy giải thích
quá trình quang hợp của
cây rừng?
- Giáo viên nhận xét, kết
luận
- ? Vậy theo em, vai trò
thứ nhất của rừng là gì?
- Giáo viên nhận xét, kết
luận
- Hình ảnh thứ hai
?Dựa vào kiến thức môn
địa lí, hãy cho biết vai trò
thứ hai của rừng là gì?
- Giáo viên nhận xét, kết
luận
- Hình ảnh thứ ba:
? Quan sát hình vẽ và
cho biết vai trò thứ ba
- Học sinh quan sát
- Học sinh giải thích theo
ý hiểu của mình
- Học sinh khác nhận xét,
bổ sung
- Chú ý lắng nghe
- Trả lời: làm sạch môi trường không khí: hấp thụ các loại khí cacbonic, bụi trong không khí thải ra khí oxi
- Ghi chép kiến thức
- Trả lời: phòng hộ: chống xói mò, chắn gió, hạn chế tốc độ dòng chảy
- Lắng nghe, nghi chép
- Trả lời: Cung cấp lâm sản cho xuất khẩu
I Vai trò của rừng và trồng rừng:
- Làm sạch môi trường không khí
- Phòng hộ: chắn gió, chống xói mòn, hạn chế tốc độ dòng chảy
- Cung cấp lâm sản cho xuất khẩu
- Cung cấp nguyên liệu cho sản xuất và làm đồ gia dụng
- Tham quan, nghỉ dưỡng, du lịch
- Bảo tồn thiên nhiên, nghiên cứu khoa học
Trang 6của rừng là gì?
- Giáo viên nhận xét, kết
luận
- Hình ảnh thứ tư:
? Quan sát hình vẽ và
cho biết vai trò thứ tư
của rừng là gì?
- Giáo viên nhận xét, kết
luận
- Hình ảnh thứ năm:
?Ở hình ảnh thứ năm,
rừng có vai trò gì?
- Giáo viên nhận xét, kết
luận
- Hình ảnh thứ sáu
? Theo em, ở hình ảnh
thứ sáu, rừng có vai trò
gì?
- Nhận xét kết luận
? Nếu phá hại rừng bừa
bãi sẽ dẫn đến hậu quả
gì?
- Có người nói rằng rừng
được phát triển hay bị tàn
phá cũng không ảnh
hưởng gì đến đời sống
của những người sống ở
thành phố hay vùng đồng
bằng xa rừng Điều đó
đúng hay sai? Vì sao?
- Nhận xét, kết hợp
GIÁO DỤC BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG
- Học sinh khác nhận xét,
bổ sung
- Lắng nghe, ghi chép
- Trả lời: Cung cấp nguyên liệu cho sản xuất
và làm đồ gia dụng
- Lắng nghe, ghi chép
- Trả lời: Tham quan, nghỉ dưỡng, du lịch
- Lắng nghe, ghi chép
- Trả lời: Bảo tồn thiên nhiên, nghiên cứu khoa học
- Học sinh khác nhận xét,
bổ sung
- Học sinh lắng nghe, ghi chép
- trả lời: Nếu phá rừng bừa bãi gây ra lũ lụt, ô nhiễm môi trường, xói mòn, ảnh hưởng đến kinh tế…
- Sai Vì ảnh hưởng của rừng đến khu vực toàn cầu, không phải chỉ ở phạm vi hẹp
Trang 7Hoạt động 2: Tích hợp kiến thức môn công nghệ, địa lí, văn học hướng dẫn
học sinh tìm hiểu nhiệm vụ của trồng rừng ở nước ta.
Giáo viên yêu cầu HS
quan sát hình 35 và giải
thích sơ đồ và trả lời các
câu hỏi:
+ Em thấy diện tích rừng
tự nhiên, độ che phủ của
rừng và diện tích đồi trọc
thay đổi như thế nào từ
năm 1943 đến năm
1995?
+Nhận xét Hỏi: Điều đó
đã chứng minh điều gì?
+ Em có biết rừng bị phá
hại, diện tích rừng bị suy
giảm là do nguyên nhân
nào không?
+ Em hãy nêu một số ví
dụ về tác hại - Nhận xét
ví dụ
- Yêu cầu học sinh đọc
phần thông tin mục II.2
và trả lời các câu hỏi:
+Trồng rừng để đáp ứng
nhiệm vụ gì?
- Nhận xét
+ Trồng rừng sản xuất là
như thế nào?
+ Trồng rừng phòng hộ
để làm gì?
- Học sinh quan sát và trả lời câu hỏi:
Diện tích rừng tự nhiên
và độ che phủ của rừng giảm nhanh còn diện tích đồi trọc càng tăng
Tình hình rừng ở nước
ta trong thời gian qua bị tàn phá nghiêm trọng
Rừng bị suy giảm là do khai thác bừa bãi, khai thác cạn kiệt, đốt rừng làm nương rẩy và lấy củi, phá rừng khai hoang,…
mà không trồng rừng thay thế
Học sinh cho ví dụ:
- Đọc thông tin và trả lời:
Đáp ứng các nhiệm vụ:
+ Trồng rừng sản xuất
+ Trồng rừng phòng hộ
+ Trồng rừng đặc dụng
Lấy nguyên vật liệu phục vụ đời sống và xuất khẩu
Phòng hộ đầu nguồn, trồng rừng ven biển (chắn gió bão, chống cát bay, cải tạo bãi cát, chắn sóng biển… )
Là rừng để nghiên cứu
II Nhiệm vụ của trồng rừng ở nước ta.
1 Tình hình rừng ở
nước ta.
Rừng nước ta trong thời gian qua bị tàn phá nghiêm trọng, diện tích
và độ che phủ của rừng giảm nhanh, diện tích đồi trọc, đất hoang ngày càng tăng
2 Nhiệm vụ của trồng rừng:
Trồng rừng để thường xuyên phủ xanh 19,8 triệu ha đất lâm nghiệp Trong đó có:
- Trồng rừng sản xuất
- Trồng rừng phòng hộ
- Trồng rừng đặc dụng
Trang 8+ Trồng rừng đặc dụng là
như thế nào?
- Giáo viên nhận xét giải
thích thêm
khoa học, văn hóa, lịch sử
và du lịch
- Học sinh lắng nghe Ghi bài
4 Củng cố (3 phút)
Câu1: Nêu điều kiện vật nổi, vật chìm, vật lơ lững?
Câu 2: Viết công thức tính lực đẩy Acsimet khi vật nổi trên mặt thoáng của chất lỏng?
Câu 3: Lấy ví dụ về một hiện tượng trong thực tế liên quan đến sự nổi? Từ
đó nêu một vài biện pháp góp phấn bảo vệ môi trường?
5 Dặn dò (1 phút)
-Học thuộc nội dung phần ghi nhớ
-Trả lời và làm lại các câu hỏi và bài tập trong SGK, SBT
-Đọc thêm phần “có thể em chưa biết”
Các hoạt động dạy học diễn ra theo bài soạn, nhưng giáo viên cần lưu ý một
số vấn đề trong bài để giúp học sinh tích hợp tốt kiến thức của các môn học khác hiểu sâu hơn, rõ hơn hiện tượng cần giải quyết trong hoạt động 4
Để dạy hoạt động 4 ta cần:
- Sử dụng kiến thức môn toán chứng minh được vật nổi khi: dv < dl; vật chìm khi dv > dl; vật lơ lững khi dv = dl
- Vận dụng kiến thức hóa học giải thích hiện tượng tràn dầu trên biển; quả bóng bay, khí cầu
- Vận dụng kiến thức sinh học giải thích sự sinh tồn của các loại động vật dưới nước Thao tác hít thở khi rơi xuống nước
- Sử dụng kiến thức địa lý biết được biển chết ở nước nào?
- Vận dụng kiến thức môn giáo dục công dân trong việc giáo dục bảo vệ môi trường
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
* Giáo viên:
Quá trình kiểm tra đánh giá được thực hiện dưới dạng bài viết Mỗi học sinh làm một bài với nội dung câu hỏi sau
Câu 1: Nêu kết luận về điều kiện vật nổi, vật chìm, vật lơ lửng?
Câu 2 Tại sao khi nấu canh, ta đổ dầu vào nước thì dầu nổi trên nước?
Trang 9Câu 3 Lấy ví dụ về hiện tượng liên quan đến sự nổi làm ô nhiễm môi trường? Nêu một vài biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường?
* Học sinh
Trong hoạt động dạy học, tiếp thu kiến thức học sinh tự đánh giá kết quả lẫn nhau qua các lần thảo luận nhóm
8 Các sản phẩm của học sinh
Sau khi chấm bài kiểm tra chúng tôi thấy 100% học sinh đã biết trình bày ý tưởng của mình trong việc giải thích vấn đề, trả lời được câu hỏi nêu ra Đặc biết các em biết tích hợp kiến thức của các môn học để làm bài
Kết quả đạt được: Loại trung bình: 12 HS
Loại Khá: 14 HS Loại giỏi: 11 HS
Từ kết quả học tập của các em chúng tôi nhận thấy việc tích hợp kiến thức liên môn vào một môn học nào đó là việc làm hết sức cần thiết, có hiệu quả rõ rệt đối với học sinh Cụ thể chúng tôi đã thực hiện thử nghiệm đối với bộ môn Vật lý nói chung và bài “Sự nổi” nói riêng đối học sinh lớp 8 năm học 2013- 2014 đã đạt kết quả rất khả quan Chúng tôi sẽ thực hiện dự án này vào HKII của năm học
2013 -2014 đối với học sinh lớp đang giảng dạy và sẽ mở rộng hơn ở các khối lớp 6,7,9 Việc tích hợp kiến thức liên môn giúp các em học sinh không chỉ giỏi một môn mà cần biết kết hợp kiến thức các môn học lại với nhau để trở thành một con người phát triển toàn diện Đồng thời việc thực hiện những sản phẩm này sẽ giúp người giáo viên không ngừng trau dồi kiến thức của các môn học khác để dạy bộ môn mình tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!