Công thức chung, đồng phân mạch cacbon, đặc điểm cấu tạo phân tử và biết đọc tên của ankan.. 2 Học sinh Ôn lại kiến thức về đồng đẳng, đồng phân và cách viết công thúc cấu tạo của hợ
Trang 1I MỤC TIÊU
1) Kiến thức
HS biết
Định nghĩa hiđrocacbon, hiđrocacbon no và đặc điểm cấu tạo phân
tử của chúng
Công thức chung, đồng phân mạch cacbon, đặc điểm cấu tạo phân tử
và biết đọc tên của ankan
Một số tính chất vật lí chung của ankan
2) Kĩ năng
Rèn luyện kĩ năng :
Quan sát mô hình phân tử và rút ra nhận xét
Viết được công thức cấu tạo và gọi tên của các ankan
II CHUẨN BỊ
1) Giáo viên
Giáo án giảng dạy, mô hình phân tử một số ankan, sgk, sgv
2) Học sinh
Ôn lại kiến thức về đồng đẳng, đồng phân và cách viết công thúc cấu tạo của hợp chất hữu cơ
Chuẩn bị trước bài mới
III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1) Ổn định lớp
2) Các hoạt động dạy học.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
I ĐỒNG ĐẲNG – ĐỒNG PHÂN –
DANH PHÁP
Hoạt động 1
- Yêu cầu HS nhắc lại khái niệm về
đồng đẳng?
- Hợp chất đầu dãy ankan là metan có
CTPT CH4 Em hãy nêu một số đồng
đẳng của ankan?
- Từ đó đưa ra công thức tổng quát của
ankan ?
- Vậy ankan là những hợp chất như thế
nào ?
- Cho HS xem một số mô hình phân tử
ankan và từ đó rút ra nhận xét về : liên
Hoạt động 1
- Trình bày : Đồng đẳng là những hợp chất trong CTPT hơn kém nhau 1 hay nhiều nhóm CH2
- Trình bày : C2H6, C3H8, C4H10, C5H12…
- CTTQ của ankan : CnH2n+2 với n ≥ 1
- Ankan là những hợp chất có CTPT dạng
CnH2n+2 với n ≥1
- Quan sát và trình bày :
Trang 2kết và các góc liên kết trong ankan ?
- Nhận xét, bổ sung : nguyên tử cacbon
nằm ở tâm hình tứ diện đều, 4liên kết
hướng ra 4 đỉnh của hình tứ diện
Trong ankan chỉ có liên kết đơn và là các liên kết cộng hoá trị
Các góc CCC, CCH, HCH đều bằng 109,50
- Lắng nghe, ghi bài
Hoạt động 2
2 ĐỒNG PHÂN
- Yêu cầu HS nhắc lại thế nào là đồng
phân?
- Yêu cầu HS viết CTCT của 3ankan
đầu dãy?
- Em có nhận xét gì về số lượng đồng
phân của 3 ankan đầu dãy?
- Từ C4H10 trở đi có nhiều đồng phân
Yêu cầu HS viết các đồng phân của
ankan có CTPT C5H12?
- Vậy trong ankan chỉ cố đồng phân
mạch cacbon
Hoạt động 2
- Đồng phân là những công thức cấu tạo khác nhau nhưng giống nhau về CTPT
- Trình bày :
CH4 C2H6 C3H8
CH4 CH3-CH3 CH3-CH2-CH3
- 3ankan đầu dãy chỉ có 1 CTCT hay chỉ
có một đồng phân
- Trình bày :
C5H12 : CH3-CH2-CH2-CH2-CH3
CH3
│
CH3-CH2-CH-CH3 CH3-C-CH3
│ │
CH3 CH3
- Lắng nghe, ghi bài
Hoạt động 3
- Yêu cầu HS xem bảng 5.1 SGK trang
111 và ghi nhớ tên của 10 ankan có
mạch cacbon thẳng
- Phân tử ankan mất đi 1nguyên tử hiđro
tạo thành gốc ankyl và tên ankyl = tên
ankan thay an = yl
Ví dụ :
CH4 CH3
-Metan Metyl
- Trình tự đọc tên các ankan khác :
+ Chọn mạch chính : Mạch chính là
mạch dài nhất, có nhiều nhánh nhất.
Hoạt động 3
- Xem bảng và ghi nhớ
- Lắng nghe, ghi bài
- Lắng nghe, ghi bài
Trang 3+ Đánh số : Đánh số bắt đầu từ phía
gần nhánh hơn.
+ Gọi tên : Tên ankan = chỉ số nhánh
+ tên mạch nhánh + tên mạch chính.
Lưu ý :
- Tên mạch nhánh tương ứng tên gốc
ankyl, tên mạch chính tên ankan có số
nguyên tử cacbon bằng mạch chính.
- Có 2nhánh giống nhau thì viết gộp và
thêm Đi trước tên nhánh.
Đi = 2, Tri = 3, Tetra = 4, …
- Vận dụng : Đọc tên các đồng phân của
ankan C5H12 ?
- Bậc cacbon = số liên kết của cacbon đó
với cacbon khác
- Lắng nghe và ghi nhớ
- Trình bày :
C5H12 : CH3-CH2-CH2-CH2-CH3
Pentan
CH3
│
CH3-CH2-CH-CH3 CH3-C-CH3
│ │
CH3 CH3
2_Metylbutan 2,2_Đimetylpropan
- Lắng nghe, ghi bài
Hoạt động 4
II TÍNH CHẤT VẬT LÍ.
- Yêu cầu HS xem bảng 5.1 SGK
trang111 và trình bày các nội dung
sau : Trạng thái, t0
s, t0
nc, khối lượng riêng, tính tan của các ankan?
- Nhận xét
Hoạt động 4
- Trình bày : + Trạng thái :
C1→C4 C5→C18 C19 về sau Khí Lỏng Rắn + t0
s, t0
nc, khối lượng riêng : nói chung tăng theo khối lượng nguyên tử
+ Tính tan : Nhẹ hơn nước và không tan trong nước, tan nhiều trong dung môi hữu cơ
- Lắng nghe, ghi bài
3) Hướng dẫn học ở nhà.
Học bài cũ, làm các bài tập 1,2,6 sgk trang 115 và 116
Chẩn bị trước bài mới ( tính chất hoá học, điều chế và ứng dụng của ankan)
Viết các đồng phân và gọi tên của ankan có CTPT là C6H14
Trang 4Bài 25: ANKAN
I MỤC TIÊU
1) Kiến thức
HS biết
Tính chất hoá học ( phản ứng thế, phản ứng cháy, phản ứng tách hiđro, phản ứng crăckinh )
Phương pháp điều chế ankan trong phòng thí nghiệm, khai thác ankan trong công nghiệp Ứng dụng của ankan
2) Kĩ năng
Rèn luyện kĩ năng :
Viết các phương trình hoá học biểu diển tính chất hoá học của ankan
Tính thành phần phần trăm về thể tích và khối lượng ankan trong hỗn hợp khí, tính nhiệt lượng phản ứng cháy
II CHUẨN BỊ
1) Giáo viên
Giáo án giảng dạy, thí nghiệm phản ứng cháy của khí gas, một số tranh ảnh
về ứng dụng của ankan,sgk, sgv
2) Học sinh
Học bài củ làm các bài tập giáo viên giao
Chuẩn bị trước bài mới
III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1) Ổn định lớp.
2) Kiểm tra bài cũ.
Bài tập:VIết các đồng phân vad gọi tên của ankan có CTPT C 6 H 14 ? HDTL: C6H14
CH3-CH2-CH2-CH2-CH2-CH3 CH3-CH2-CH2-CH-CH3
CH3
2_Metylpentan
CH3-CH-CH-CH3 CH3
│ │ │
H3C CH3 CH3-C-CH2-CH3
2,3_Đimetylbutan │
CH3
2,2_Đimetylbutan
3) Các hoạt động dạy học.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
III TÍNH CHẤT HOÁ HỌC.
Trang 5Hoạt động 1
- Yêu cầu HS đọc sách và rút ra nhận xét
về ankan
- Ankan có phản ứng đặc trưng là phản
ứng thế
- Khi được chiếu sáng các nguyên tử
hiđro trong metan được thế lần lượt bởi
clo Yêu cầu HS trình bày các phản
ứng?
- Nhận xét
- Yêu cầu HS trình bày phản ứng giữa
propan với clo?
- Nhận xét, bổ sung : nguyên tử hiđro
liên kết với cacbon bậc cao dễ bị thế
nên tạo ra sản phẩm chính.Sản phẩm
của phản ứng thế halogen gọi là dẫn
xuất halogen.
Hoạt động 1
- Đọc sách và rút ra nhận xét
- Lắng nghe ghi bài
- Trình bày :
CH4 + Cl2 CH3Cl + HCl
Clometan
CH3Cl + Cl2 CH2Cl2 + HCl
điclometan
CH2Cl2 + Cl2 CHCl3 + HCl
triclometan
CHCl3 + Cl2 CCl4 + HCl
Tetraclometan
- Lắng nghe, ghi bài
- Trình bày : + HCl
(43%) CH3CH2CH2Cl
1-clopropan
CH3CH2CH3 + Cl2
CH3CHCH3
│ +HCl
Cl
2-clopropan
- Lắng nghe, ghi bài
Hoạt động 2
5 PHẢN ỨNG TÁCH
Tách hiđro
- Akan trong điều kiện có nhiệt độ, xúc
tác xãy ra phản ứng tách hiđro Yêu
cầu HS trình bày phản ứng tách hiđro
của etan?
Phản ứng crăckinh
Hoạt động 2
- Trình bày :
CH3-CH3 CH2=CH2 + H2
as
as as as
as
25 0
500 0 C,xt
Trang 6- Ở nhiệt độ cao có mặt xúc tác thích
hợp, ngoài việc tách hiđro ankan còn
có thể bị cắt mạch cacbon tạo thành các
phân tử nhỏ hơn và được gọi là phản
ứng crăckinh Yêu cầu HS trình bay
phản ứng crăckinh của n-butan?
- Nhận xét
CH4 CH3-CH3 CH3-CH2-CH3
- 3ankan đầu dãy chỉ có 1 CTCT hay chỉ
có một đồng phân
- Trình bày :
CH4 + C3H6
CH3CH2CH2CH3 C2H4 + C2H6
C4H8 + H2
- Lắng nghe, ghi bài
Hoạt động 3
6 PHẢN ỨNG OXI HÓA
- Liên hệ thực tế như :xăng dầu, khí gas
cháy trong không khí, xăng dầu khí gas
là những ankan Yêu cầu HS trình bày
phản ứng tổng quát của ankan với oxi?
- Nhận xét, bổ sung : Ngoài sản phẩm là
CO2 và H2O còn có các sản phẩm khác
như C, CO…
Hoạt động 3
- Trình bày :
CnH2n+2 + O2 nCO2+(n+1)H2O
- Lắng nghe, ghi bài
Hoạt động 4
IV ĐIỀU CHẾ
1 TRONG PHÒNH THÍ NGHIỆM
- Khi cho natri axetat khan đun nống
trong hỗn hợp vôi tôi xút thu được
metan Yêu cầu HS trình bày ?
- Nhận xét
2 TRONG CÔNG NGHIỆP
- Trong công nghiệp các ankan được
điều chế như thế nào?
- Nhận xét
V ỨNG DỤNG CỦA ANKAN
- Yêu cầu HS tìm hiểu trong sgk trình
bày ứng dụng của ankan?
- Nhận xét
Hoạt động 4
- Trình bày :
CH3COONa + NaOH CH4 +
Na2CO3
- Lắng nghe, ghi bài
- Trình bày :
các ankan
Từ khí thiên nhiên
- Lắng nghe, ghi bài
- Ankan được ứng dụng làm nhiên liêuh
và nhiên liệu như : chất bôi trơn, dầu, xăng, gas,nến thắp sáng…
- Lắng nghe ghi bài
Hoạt động 5
CỦNG CỐ
Cũng cố lại toàn bài
Hoạt động 5
Lắng nghe ghi bài
CaO,t0
3n+1 2
t0
as xt
Trang 74) Hướng dẫn học ở nhà.
Làm các bài tập sgk chuẩn bị tiết luyện tập tiếp theo