- Vì các nước tư bản Phương Tây luôn có âm mưu và hành động bao vây chống phá LXô cả về kinh tế lẫn chính trị, LXô phải chi phí cho quốc phòng, an ninh để bảo vệ thành quả của cộng cuộc
Trang 1Phần I LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY.
Ngày soạn: / /
Chủ đề I: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI.
+ Giai đoạn 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX
+ Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX
- Quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và những thành tựu chính
+ Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX : giai đoạn khủng hoảng dẫn đến sự tan rã của Liên Xô và sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu
Biết đánh giá những thành tựu đạt được và một số sai lầm, hạn chế của Liên Xô
và các nước ( Xã hội chủ nghĩa) XHCN ở Đông Âu
Trang 2-Ngày giảng: 9A 9B Tiết: 1 9C 9D
Bài 1 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945
ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: Học sinh hiểu được:
- Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945-1950)
- Những thành tựu xây dựng chủ nghĩa xã hội
- Quá trình xây dựng chủ nghĩa xa hội và thành tựu chính
2 Kĩ năng:
- Phân tích nhân định các sự kiện, các vấn đề lịch sử
- Biết đánh giá những thành tựu và một số sai lầm, hạn chế CNXH ở Liên Xô
Trang 3- Kiểm tra sự chuẩn bị cả học sinh
3 Bài mới:
3.1.Giới thiệu bài mới (1 phút):
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô bị thiệt hại to lớn về người và của Đểkhôi phục và phát triển kinh tế, khẳng định vị thế với các nước tư bản, đồng thời cóđiều kiện giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới Liên Xô phải tiến hành khôi phụckinh tế và xây dựng CNXH Để tìm hiểu hoàn cảnh, nội dung, kết quả công cuộckhôi phục kinh tế và xây dựng CNXH của Liên Xô -> bài học hôm nay chúng ta sẽtìm hiểu
3.2.Các hoạt động dạy - học: 38 phút
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
*Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung: Liên
Xô ( 38 phút)
-Yêu cầu học sinh chú ý vào mục 1 sgk/3-4
? Vì sao sau chiến tranh thế giới thứ 2, Liên
Xô phải khôi phục kinh tế ?
- Vì sau chiến tranh Liên Xô tuy là một
nước thắng trận nhưng thiệt hai nặng nề về
người và của
? Trong chiến tranh thế giới 2, Liên Xô bị
thiệt hại nặng nề như thế nào?
+ 27 triệu người chết, 1710 thành phố, hơn
LXô phát triển chậm lại tới 10 năm, không
những thế LXô lại còn phải đối phó với
những âm mưu thù địch của các đế quốc
Phương Tây ( bao vây về kinh tế, cô lập về
Trang 4chiến tranh chống Liên Xô.
? Vậy nhiệm vụ của nhân dân Liên Xô phải
làm gì để khắc phục những khó khăn trên ?
- Đảng và nhà nước đã đề ra kế hoạch 5
năm lần thứ tư (1946 – 1950), khôi phục và
phát triển kinh tế
?Vậy công cuộc khôi phục kinh tế, hàn gắn
vết thương chiến tranh ở LXô đã diễn ra và
thu được những kết quả như thế nào?
<Gv chuyển ý>
? Về kinh tế, trong cuộc khôi phục kinh tế,
hàn gắn vết thương chiến tranh Liên Xô đã
thu được những kết quả gì?
- HS dựa sách giáo khoa trả lời
? Về khoa học- kĩ thuật, LXô đạt được
- Tăng trưởng nhanh
? Vì sao lại có sự tăng trưởng đó?
- Vì có sự thống nhất về tư tưởng, chính trị
của LXô tinh thần tự lập, tự cường, tinh
thần chịu đựng gian khổ, lao động cần cù,
quên mình của nhân dân Liên Xô
? Những thành tựu mà Liên Xô thu được
b Thành tựu:
- Về kinh tế:
+ Kế hoạch 5 năm lần 4 1950) hoàn thành vượt mức trướcthời hạn 9 tháng
(1946-+ 1950, công nghiệp tăng 73%.+ Hơn 6000 nhà máy được khôiphục
+ Nông nghiệp vượt trước chiếntranh
- Về khoa học kĩ thuật:
+ Năm 1949, chế tạo thành côngbom nguyên tử
Trang 5trong công cuộc khôi phục kinh tế có ý
nghĩa gì?
- Thể hiện tính ưu việt của CNXH ở mọi
lĩnh vực: xây dựng kinh tế, nâng cao đời
sống, củng cố quốc phòng (tuy nhiên vẫn có
một số sai lầm thiếu xót ) Làm đảo lộn toàn
bộ chiến lược của đế quốc Mĩ và đồng
minh của Mĩ
GV Chuyển ý:
? Em hiểu khái niệm “cơ sở vật chất - kĩ
thuật” là như thế nào?
- Những nền tảng quan trọng như đường xá,
bến cảng, đường sắt nhà máy, những phát
minh cải tiến kĩ thuật có tác dụng đến việc
xây dựng và phát triển sản xuất, tập trung ở
việc hình thành nền sản xuất đại cơ khí với
nền công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện
đại, khoa học và công nghệ tiên tiến
? Vì sao Liên Xô phải tiếp tục công cuộc
xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật?
- Vì các nước tư bản Phương Tây luôn có
âm mưu và hành động bao vây chống phá
LXô cả về kinh tế lẫn chính trị, LXô phải
chi phí cho quốc phòng, an ninh để bảo vệ
thành quả của cộng cuộc xây dựng CNXH
? Tình hình đó có ảnh hưởng gì đến công
cuộc xây dựng CNXH ở LXô ?
- Ảnh hưởng trực tiếp làm giảm tốc độ của
công cuộc xây dựng CNXH ở LXô
-> Chốt: Chính vì hoàn cảnh trên, sau khi
hoàn thành việc khôi phục kinh tế, LXô tiếp
tục xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật với
việc thực hiện các kế hoạch dài hạn đó là kế
hoạch 5 năm lần thứ 5
( 1951-1955); lần 6(1956-1960); kế hoạch 7
2 Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội ( Từ 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX):
Trang 6năm (1959-1965)
? Phương hướng chính của các kế hoạch 5
năm này là gì?
Dựa sgk
- Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, thực
hiện thâm canh sản xuất nông nghiệp, đẩy
mạnh tiến bộ KHKT, tăng cường sức mạnh
quốc phòng
? Với phương hướng đó các kế hoạch đã đạt
được những thành tựu gì?
Dựa sgk
Bổ sung: Về công nghiệp: Năm 1970, điện
lực của LXô đạt 740 tỉ kw/giờ ( gấp 352 lần
năm 1913, bằng sản lượng của 4 nước Anh,
Pháp, Đức, I cộng lại ) Năm 1971 thép đạt
121 triệu tấn (vượt Mĩ) dầu mỏ đạt 353
triệu tấn, than đạt 624 triệu tấn
HS Giới thiệu hình 1 (giới thiệu về nhà du
hành vũ trụ Ga-ga-rin)- tư liệu lịch sử 9
? Về chính sách đối ngoại LXô thực hiện
như thế nào?
HS: Dựa sgk
GV bổ sung:
+ Năm 1960 theo sáng kiến của LXô, LHQ
thông qua tuyên ngôn về việc thủ tiêu hoàn
toàn chủ nghĩa thực dân và trao trả độc lập
cho các nước thuộc địa
+ Năm 1961, LX đề nghị LHQ thông qua
tuyên ngôn về việc sử dụng vũ khí hạt nhân
+ Năm 1963 theo đề nghị của LX, LHQ đã
thông qua tuyên ngôn thủ tiêu tất cả các
hình thức của chế độ phân biệt chủng tộc
? Những thành tựu mà LXô đạt được có ý
nghĩa như thế nào?
b Thành tựu:
- Công nghiệp: Tăng 9,6% đứng thứ 2 sau Mĩ, chiếm 20% sản lượng công nghiệp thế giới
- Khoa học- kĩ thuật:
+ 1957, phóng thành công vệ tinhnhân tạo
+ 1961, phóng con tàu “PhươngĐông” bay vòng quanh trái đất
- Nông nghiệp:
+ 1970, đạt 186 triệu tấn
c Về đối ngoại: Hoà bình và tích
cực ủng hộ phong trào cách mạngthế giới
Trang 7Uy tín chính trị và địa vị quốc tế của LX
được đề cao LX trở thành trụ cột của các
nước XHCN, là thành trì của hoà bình, chỗ
dựa của phong trào cách mạng thế giới
* Ý nghĩa: Là chỗ dựa vững chắc
của hoà bình và cách mạng thế giới
4 Củng cố (2 phút):
- Giáo viên hệ thống lại kiến thức của bài
- Làm bài tập trắc nghiệm trong vở bài tập
5 Hướng dẫn hs học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau ( 2 phút):
* Hướng dẫn hs học ở nhà:
- Học bài và trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa
* Hướng dẫn học sinh chuẩn bị cho bài sau:
- Xem trước nội dung mục II, III:
- Đọc kỹ nội dung từng mục,
V Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
Ngày giảng: 9A 9B Tiết 2 9C 9D
Bài 1 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945
ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX (tiếp)
Trang 8I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Học sinh hiểu được
- Những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử của nhân dân các nước Đông Âu sau năm 1945; giành thắng lợi trong công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thiết lập chế
độ dân chủ nhân dân và tiến hành công cuộc xây dựng CNXH
- Sự hình thành hệ thống XHCN trên thế giới
- Quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và thành tựu chính
+ Giai đoạn từ những năm 70 đến đầu những năm 90 của chế độ XHCN ở Đông Âu
- Nêu vấn đề, đàm thoại, trắc nghiệm…
- Trực quan, thảo luận, phân tích…
2 Kiểm tra bài cũ: 5 phút
? LXô đã tiến hành công cuộc khôi phục kinh tế và thu được những thành tựu ntn?
Trang 9+ Hơn 6000 nhà máy được khôi phục
+ Nông nghiệp vượt trước chiến tranh
- Về KH-KT
+ Năm 1949, chế tạo thành công bom nguyên tử phá vỡ thế độc quyền của Mỹ
3 Bài mới:
3.1 Giới thiệu bài mới: 1 phút
Chương trình lớp 8, các em đã được học: cuối 1944, đầu 1945 hồng quân LX trên đường truy kích PX Đức đã giúp một loạt các nước Đông Âu giải phóng và hệthống CNXH đã ra đời trên thế giới Tiết trước chúng ta đã học những thành tựu to lớn của LX xây dựng CNXH Hôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu và thành tựu xây dựng CNXH của những nước này (từ 1945 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)
3.2.Các hoạt động dạy - học: 34 phút
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
*Hoạt động 1 : Tìm hiểu nội dung: Đông
Âu ( 15 phút)
-Y/c học sinh chú ý mục 1sgk/5
? Các nước dân chủ nhân dân đã ra đời
trong hoàn cảnh nào?
- Dựa sgk
? Tại sao gọi là nhà nước dân chủ nhân dân:
-Thảo luận nhóm bàn ( 1 phút)
-> Chốt: Đó là khái niệm dùng để chỉ chế độ
chính trị - xã hội của các quốc gia theo chế
độ dân chủ, hai giai cấp công nhân và nông
II Đông Âu:
1 Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu:
Trang 10dân nắm chính quyền cách mạng dưới sự
lãnh đạo của giai cấp công nhân và chính
đảng của nó, hướng phát triển đi lên theo
CNXH
? Việc ra đời của các nước dân chủ nhân
dân trong những năm 1945-1949 có ý
nghĩa ntn?
- Cùng với sự ra đời của nước cộng hoà
nhân dân Trung Hoa (1/10/1949) thắng lợi
của cách mạng dân chủ nhân dân ở các nước
Đ/Â đánh dấu việc CNXH đã vượt ra khỏi
phạm vi một nước (Liên Xô) và bước đầu
hình thành một hệ thống thế giới mới- hệ
thống XHCN
? Để hoàn thành cuộc cách mạng dân chủ
nhân dân, các nước Đông Âu đã thực hiện
những nhiệm vụ gì?
HS: Dựa sách giáo khoa
? Việc hoàn thành những nhiệm vụ đó có ý
nghĩa gì?
- Đã đập tan mọi âm mưu của các thế lực đế
quốc phản động Như thế, lịch sử các nước
Đông Âu đã bước sang một trang mới
- Chuyển mục: Sau khi ra đời các nước
Đông Âu đã tiến hành làm gì?
- GV HD học sinh đọc thêm, gợi ý hs bằng
một số câu hỏi
? Trong công cuộc xây dựng CNXH, các
nước Đông Âu cần thực hiện những nhiệm
vụ chính nào?
? Trong quá trình xây dựng CNXH Đ/Âu
gặp những thuận lợi và những khó khăn gì
b Nhiệm vụ
- Xây dựng chính quyền nhân dân
- Cải cách ruộng đất, quốc hữuhoá các xí nghiệp lớn của tư bản
- Ban hành quyền tự do dân chủ Đập tan âm mưu của các thếlực đế quốc phản động
2 Tiến hành xây dựng CNXH (từ 1950- đầu những năm 70 của
tế kỉ XX) (đọc thêm).
Trang 11- Thuận lợi: Nhân dân lao động nhiệt tình,
hăng hái xây dựng CNXH, được sự giúp đỡ
to lớn của LX
- Khó khăn: CSVC-KT lạc hậu, bị các nước
đế quốc bao vây kinh tế, cô lập chống phá
về chính trị, bọn phản động trong nước ra
sức phá hoại gây ra các cuộc bạo loạn ở
Hung-ga-ri (1956), Tiệp Khắc (1968), và sự
không ổn định kéo dài ở Ba Lan
? Bên cạch những thuận lợi là những khó
khăn nhưng sau 20 năm xây dựng đất nước
các nước Đông Âu đã thu được những thành
GV chuyển ý: Sự ra đời của các nước dân
chủ nhân dân ở Đ/Â đã hình thành nên một
?Sự hợp tác tương trợ giữa LX và Đ.Âu
được thể hiện như thế nào?
- Được thể hiện trong 2 tổ chức:
+ Hội đồng tương trợ kinh tế (viết tắt là
SEV) được thành lập ngày 8/1/1949 gồm
các nước: LX, Anbani, Ba Lan, Bun-ga-ri,
Mông cổ, Hungga-ri, Cu ba, Việt Nam
+ Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va
?Mục đích ra đời của Hội đồng tương trợ
III Sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa.
1 Hoàn cảnh và cơ sở hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa
- Đòi hỏi phải có sự hợp tác caohơn, đa dạng hơn
- Thành lập Hội đồng tương trợkinh tế (SEV) vào 8/1/1949
Hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau
Trang 12kinh tế (SEV) là gì?
-Dựa sgk
? Hội đồng tương trợ kinh tế đã thu được
những thành tựu tiêu biểu gì?
-Dựa sgk
-> Như vậy: Với tổ chức kinh tế này tỉ trọng
công nghiệp đã tăng từ 18% - 33% so với
thế giới Tuy nhiên SEV cũng bộc lộ những
hạn chế và thiếu sót: Hoạt động “khép kín”
không hoà nhập được với kinh tế thế giới
đang ngày càng quốc tế hoá cao độ; nặng
trao đổi hàng hoá mang tính chất bao cấp,
cơ chế quan liêu bao cấp, phân công sx
chuyên ngành có chỗ chưa hợp lí đến
28/6/1991 tuyên bố giải thế những thuận lợi
hội đồng tương trợ còn vấp phải những hạn
chế gì?
? Tổ chức hiệp ước Vác-sa-va ra đời nhằm
mục đích gì?
- Chống lại sự hiếu chiến của Mĩ và khối
Nato; Để bảo vệ Châu Âu và thế giới Đây
là liên minh phòng thủ quân sự và ctrị của
các nước XHCN ở Châu Âu
-> Nhấn mạnh: Tổ chức hiệp ước Vác-sa-va
cũng như khối SEV đã tan rã cùng với sự
khủng hoảng tan rã của các nước XHCN
Đây là sự khủng hoảng to lớn của các nước
XHCN hiện nay họ đang tìm cách khắc
Trang 13- Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK
- Làm bài tập vào vở
* Hướng dẫn học sinh chuẩn bị cho bài sau:
- Chuẩn bị bài sau: Liên Xô và các nc Đông Âu giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX
+ Đọc trả lời câu hỏi sgk
V Rút kinh nghiệm:
Ngày giảng: 9A. 9B Tiết 3 9C 9C
Bài 2 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70
ĐẾN ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX.
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Những nét chính của quá trình khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở Liên
Xô và các nước Đông Âu
2 Kĩ năng :
- Phân tích nhận định so sánh các vấn đề lịch sử
Trang 14- Biết đánh giá những thành tựu và một số sai lầm, hạn chế CNXH ở Đông Âu
- Đông não, trình bày một phút.
IV Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định tổ chức: 1 phút
- Kiểm tra sĩ số: 9A 9B
9C 9D
2 Kiểm tra bài cũ: 5 phút
1 Để hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân các nước Đông Âu đã thực hiện những nhiệm vụ gì?
2 Hệ thống XHCN ở Đông Âu đc hình thành như thế nào?
* Yêu cầu cần đạt:
Câu 1:
- Xây dựng chính quyền nhân dân
- Cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá các xí nghiệp lớn của Tư bản
- Ban hành quyền tự do dân chủ
Đập tan âm mưu của các thế lực đế quốc phản động
Câu 2:
Trang 15- Thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) vào 8/1/1949
Hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau
* Thành tựu:
- Tốc độ tăng trưởng sản xuất công nghiệp hàng năm đạt 10%
- Thu nhập quốc dân năm 1973 tăng 5,7 lần so với năm 1950
Hạn chế:
- Hoạt động khép kín
- Nặng trao đổi hàng hoá, mang tính chất quan liêu bao cấp
- Thành lập tổ chức hiệp ước Vác-sa-va vào ngày 14/5/1955
bảo vệ hoà bình, công cuộc xây dựng CNXH, an ninh Châu Âu và thế giới
3 Bài mới:
3.1.Giới thiệu bài mới ( 1 phút):
Chế độ XHCN ở LX và các nước Đ/ Âu đã đạt được những thành tựu về mọi mặt Tuy nhiên nó cũng bộc lộ những hạn chế, sai lầm cùng với sự chống phá của các thế lực đế quốc bên ngoài, CNXH đã lâm vào khủng hoảng ntn?
3.2.Các hoạt động dạy - học: 34 phút
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
*Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung: Sự
khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô
Viết ( 20 phút)
GV: Yêu cầu học sinh chú ý vào mục I/sgk
? Năm 1973, trên thế giới có sự kiện gì cần
lưu ý ?
- Cuộc khủng hoảng dầu mỏ
? Cuộc khủng hoảng này, yêu cầu các nước
phải làm gì?
- Phải có những cải cách về kinh tế, chính
trị- xã hội
? Dưới sự tác động của cuộc khủng hoảng
tình hình kinh tế, ctrị, xã hội ở LX như thế
Trang 16- Do sự chậm trễ của ban lãnh đạo LX trong
việc đề ra những cải cách cần thiết về kinh
tế và xã hội, những khuyết điểm trước đây
trước đây, đưa đất nước thoát khỏi khủng
hoảng, xây dựng CNXH theo đúng bản chất
và ý nghĩa nhân văn đích thực của nó
? Nội dung của cuộc cải tổ này là gì?
HS: Dựa sgk phần in chữ nhỏ
? Em nhận xét gì về nội dung cải tổ của
Goóc- ba- chốp?
- Phương án ông ta đưa ra đã từ bỏ và phá
vỡ CNXH, xa rời CN Mác – Lê Nin, phủ
định ĐCS ông ta muốn biến nền kinh tế bao
cấp thành kinh tế thị trường Các nhà doanh
nghiệp được tự do làm ăn không được nhận
trợ cấp của nhà nước nhưng cùng với việc
tự do hoá nền kinh tế là tự do hoá hệ thống
chính trị Đây là những thay đổi quá lớn ở
một đất nước từ trước nay vẫn vận hành
theo một cơ chế bao cấp của nhà nước Tất
nhiên những bước đi của ông ta phải nói là
đầy táo bạo và là một đòi hỏi thiết yếu đối
với đất nước Lx Song các nhà phân tích,
vấn đề là ở chỗ ông ta tiến hành những
bước thay đổi quá cấp tiến, quá vội vàng
2 Diễn biến:
- Tháng 3/1985, Goóc-ba-chốp lênnắm chính quyền và tiến hành cải
tổ -> Mục đích khắc phục sai lầmthiếu sót, đưa đất nước thoát khỏikhủng hoảng
- Nội dung cải tổ:
+ Kinh tế: Đưa ra nhiều phương ánphát triển nhưng không thực hiệnđược
+ Chính trị: Thực hiện chế độ tổngthống; đa nguyên về ctrị; xoá bỏchế độ một Đảng “dân chủ” và
“công khai” mọi mặt
=> Xa rời chủ nghĩa Mác, từ bỏĐảng, phá vỡ CNXH
Trang 17đến mức nó đe doạ cuộc sống miếng cơm,
manh áo của tất cả người dân
Vì vậy công cuộc cải tổ của Goóc-
ba-chốp càng làm cho nền kinh tế lún sâu và
khủng hoảng, đất nước rối loạn
? Kết quả của cuộc khủng hoảng và rối loạn
đó là gì?
- Dựa sgk
? Nêu những sự kiện thể hiện sự tan rã của
Liên Bang Xô viết?
- Dựa sgk
- Cho học sinh quan hình 3 Nội dung của
bức hình này là gì?
-Y/c hs qs hình 4 Hãy chỉ rõ 11 nước cộng
hoà trong cộng đồng các quốc gia độc
lập(SNG)
Nga, Ucraina….(sgk)
? Nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ cđ
XHCN ở LXô và Đ/Â?
-> Mô hình CNXH đã xây dựng có nhiều
khuyết tật và sai sót Chậm sửa chữa, thay
đổi trước những biến đổi của tình hình thế
giới Những nhà lãnh đạo bị tha hoá biến
chất; bị các thế lực chống CNXH chống
phá Đây là sự sụp đổ của một mô hình
CNXH chưa khoa học, chưa nhân văn và là
một bước thụt lùi của CNXH
*Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung: Cuộc
khủng hoảng và tan rã của chế dộ XHCN
ở các nước Đông Âu ( 14 phút)
- 21/12/1991, LB Xô viết tan rã cộng đồng các quốc gia độc lập(SNG) được thành lập
- 25/12/1991 chấm dứt chế độ XHCN ở Lxô
II Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế dộ xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu:
Trang 18- Cuối những năm 70 đầu những năm 80
? Cuộc khủng hoảng lên đến đỉnh cao vào
năm nào? Khởi đầu từ nước nào?
- Cuối 1988, khủng hoảng lên đến đỉnh cao,
nổ ra ở Ba Lan -> lan nhanh sang các nước
khác, dưới hình thức mít tinh biểu tình, đòi
cải cách kinh tế, đa nguyên ctrị tổng tuyển
cử tự do
- Dựa sgk
Lợi dụng cơ hội đó…(Sgk)
? Trước làn sóng đấu tranh đó, lãnh đạo các
nước Đ/Â buộc phải làm gì?
- Dựa Sgk
?Kết quả của cuộc tổng tuyển cử tự do ở
các nước Đông Âu như thế nào?
- Dựa sgk
Gv nhấn mạnh: Đây là một tổn thất nặng nề
đối với phong trào cách mạng tg cũng như
đối với các lực lượng tiến bộ và các dân tộc
trong cuộc đấu tranh vì độc lập, chính
quyền dân tộc, hoà bình ổn định và tiến bộ
xã hội
?Nguyên nhân của sự sụp đổ CNXH ở các
nước Đ/Â?
- Do đã xây dựng CNXH rập khuôn theo
mô hình của LX vốn đã mang hiều thiếu sót
và sai lầm Do sự sai lầm và tha hoá về đạo
đức của một số người trong bộ phận lãnh
đạo Đảng và nhà nước ( độc đoán, “gia đình
trị” hưởng đặc quyền đặc lợi) -> nhân dân
*Kết quả:
- Các thế lực chống CNXH thắng
cử giành chính quyền, Đảng cộngsản thất bại
- Chính quyền mới tuyên bố từ bỏCNXH
- Thực hiện đa nguyên về chính trị
- Chuyển nền kinh tế theo cơ chếthị trường với nhiều thành phần
Trang 19bất bình với các nhà lãnh đạo, cùng với sự
hoạt động chống phá của các thế lực chống
CNXH trong và ngoài nước
? Sự sụp đổ của CNXH ở LX và Đ/Â đã
đưa đến hậu quả gì?
- Dựa sgk
- GV sơ kết bài học
* Hậu quả
- 28/6/1991 khối SEV chấm dứt hoạt động
- 1/7/1991 Tổ chức Vác-sa- va giải thể
4 Củng cố: 2 phút
- Hệ thống lại nội dung bài học
- Làm bài tập 1,2 trong vở bài tập
5 Hương dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: 2 phút
* Hương dẫn học sinh học ở nhà:
- Học bài nắm chắc nội sung bài học và trả lời câu hỏi trong sgk
* Hướng dẫn học sinh chuẩn bị cho bài sau:
- Chuẩn bị bài sau: bài 3
+ Đọc và trả lời các câu hỏi sgk
V Rút kinh nghiệm:
VI Rút kinh nghiệm chủ đề:
Trang 20
- Các nước Mĩ La- tinh: những nét chung về xây dựng và phát triển đất nước;
Cu Ba và cuộc cách mạng nhân dân
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng sử dụng sgk, tranh ảnh, lược đồ
Trang 21- Rèn luyện cho các em một số thao tác tư duy cơ bản như phân tích, nhận định, sosánh, đánh giá sự kiện và hiện tượng lịch sử, rèn luyện phong cách học tập chủđộng, tích cực.
3 Thái độ:
- Bồi dưỡng cho hs lòng yêu nước, yêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, tinhthần đoàn kết dân tộc và hội nhập quốc tế
- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với các nước á, phi, Mĩ la-tinh
- Nâng cao lòng tự hào dân tộc mà nhân dân ta đã giành được những thắng lợi to lớn trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
- Tích hợp giáo dục môi trường
Bài 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG
DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
- T duy, kh¸i qu¸t, tæng hîp còng nh ph©n tÝch sù kiÖn
- Xác định trên lược đồ thế giới vị trí các nước giành được độc lập
- Lập niên biểu các nước giành độc lập
3 Thái độ:
Trang 22- Thấy rõ cuộc đấu tranh anh dũng và gian khổ của nhân dân các nước Á, Phi , Mĩ
La tinh sự nghiệp giải phóng dân tộc
- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh
- Nâng cao lòng tự hào dân tộc mà nhân dân ta đã giành được những thắng lợi tolớn trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
- Tích hợp giáo dục môi trường:
+ Lập niên biểu về các nước tuyên bố độc lập về đấu tranh giải phóng dân tộc.+ Trình bày phong trào giải phóng dân tộc và sự tan dã của hệ thống thuộc địa
2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút
? Cuộc khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết đã diễn ra như thế nào?
* Yêu cầu cần đạt:
1 Nguyên nhân
- 1973, khủng hoảng dầu mỏ -> yêu cầu cải cách kinh tế, chính trị, xã hội
- Kinh tế: Khủng hoảng, CN trì trệ, nông nghiệp sa sút
- Chính trị : Không ổn định, tệ nạn quan liêu, tham nhũng trầm trọng ->Đất nướckhủng hoảng toàn diện
2 Diễn biến
Trang 23- Tháng 3/1985 Goóc-ba-chốp lên nắm cquyền và tiến hành cải tổ -> mục đíchkhắc phục sai lầm thiếu sót, đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng
- Nội dung cải tổ:
+ Kinh tế: Đưa ra nhiều phương án phát triển nhưng không thực hiện được
+ Chính trị: Thực hiện chế độ tổng thống; đa nguyên về ctrị; xoá bỏ chế độ mộtĐảng “dân chủ” và “công khai” mọi mặt
=> Xa rời chủ nghĩa Mác, từ bỏ ĐCS, phá vỡ CNXH
=> Đất nước rối loạ, kinh tế khủng hoảng
3 Kết quả:
- Bãi công, mâu thuẫn sắc tộc, đòi li khai, tệ nạn xã hội…
- 19/8/1991, đảo chính lật đổ Goóc-ba- chốp -> thất bại, ĐCS bị đình chỉ hoạtđộng, nhà nước Liên bang bị tê liệt, các nước cộng hoà đòi li khai
- 21/12/1991, LB Xô viết tan rã cộng động các quốc gia độc lập(SNG) được thànhlập
- 25/12/1991 chấm dứt chế độ XHCN ở Lxô
3 Bài mới:
3.1.Giới thiệu bài mới: 1 phút
Sau chiến tranh thế giới thứ 2, ở châu Âu có nhiều biến đổi với một loạt cácnước XHCN ra đời Còn châu Á, Phi, Mĩ La -tinh thì sao, có gì biến đổi không?Phong trào giải phóng dân tộc diễn ra như thế nào? Hệ thống thuộc địa tan rã nhưthế nào? Chúng ta tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
3.2 Các hoạt động dạy - học: 35 phút
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
*Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung: Giai đoạn
từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của
- Đông dân, lao động dồi dào, lãnh thổ rộng
lớn, tài nguyên thiên nhiên phong phú Trước
chiến tranh thế giới 2, hầu hết các nước khu
vực này đều trở thành thuộc địa hoặc nửa
I Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX:
Trang 24thuộc địa của các nước đế quốc Anh, Pháp,
Mĩ, Nhật, Hà lan, BĐN… Sau chiến tranh thế
giới 2 hầu hết các nước ở khu vực này đều
giành độc lập, bắt tay vào công cuộc xây dựng
đất nước
? Phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á,
Phi, Mĩ la tinh từ 1945 đến giữa những năm 60
của thế kỉ XX đã diễn ra ntn?
HS: - Dựa sgk
-> Khẳng định: Như vậy nơi khởi đầu trong
phong trào giải phóng dân tộc là kh vực ĐNA
(In đônêxia Lào, VN)
? Từ khu vực ĐNA phong trào đấu tranh lan
nhanh sang khu vực nào?
- Nam Á và Bắc Phi: Đó là những nước như
Ấn Độ (1946-1950); Ai Cập (1952);
An-giê-ri(1954-1962)
Năm 1960, 17 nước châu Phi tuyên bố độc lập
Năm đó người ta gọi là “Năm châu Phi”
? Ở Mĩ la tinh có nước nào giành được thắng
lợi ?Cu Ba
Nhấn mạnh: Như vậy …(sgk)
*Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung: Giai đoạn
từ giữa những năm 60 đến giữa những năm
70 của thế kỉ XX ( 10 phút)
- Y/c Hs chú ý mục II
? Nét nổi bật của phong trào giải phóng dân
tộc trong giai đoạn này là gì?
- Dựa sgk,
-> Nhấn mạnh: Sự tan rã …(sgk)
? Thắng lợi của nhân dân 3 nước trên có ý
nghĩa ntn?
- Đã góp phần quan trọng trong việc cổ vũ tinh
- Đông Nam Á: Inđônêxia, Lào,Việt Nam lần lượt tuyên bố độclập
- Bắc Phi và Nam Á: Nhiềunước liên tiếp giành được độclập (Ấn Độ; Ai Cập ; An-giê-ri…)
- 1960, 17 nước châu Phi tuyên
bố độc lập -> “Năm châu Phi”
- Mĩ La tinh: 1/1/1959 cáchmạng Cu ba giành thắng lợi
=> Hệ thống thuộc địa cơ bản bịsụp đổ
II Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm
70 của thế kỉ XX
- Nét nổi bật : Phong trào đấutranh giành độc lập của 3 nước:+ Ăng- gô-la
+ Mô-dăm-bích + Ghi-nê-bít-xao-> Lật đổ ách thống trị Bồ ĐàoNha
Trang 25thần nhân dân các nước thuộc địa, đặc biệt là
nhân dân châu phi trong cuộc đấu tranh giành
độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền của mình
*Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung: Giai đoạn
từ giữa những năm 70 đến giữa những năm
90 của thế kỉ XX ( 13 phút)
- Y/c Hs chú ý mục III
? Cuối những năm 70, CNTD chỉ còn tồn tại
dưới hình thức nào?
- Chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai) tập
trung ở 3 nước miền Nam châu Phi
(Rô-đê-di-a; Tây Nam Phi; Cộng hoà Nam Phi)
? Em hiểu chế độ A-pác-thai là chế độ ntn?
- H: Thảo luận, phát biểu
Là một chính sách của Đảng Quốc dân
(National Party) chính đảng của thiểu số người
da trắng cầm quyền ở Nam Phi từ năm 1948,
chủ trương phân biệt chủng tộc và đối xử rã
man với người da đen ở Nam Phi và các dân
tộc châu Á đến định cư, đặc biệt là người Ấn
Độ Nhà cầm quyền Nam Phi ban bố trên 70
đạo luật phân biệt, đối xử và tước bỏ quyền
làm người của dân da đen và da màu, quyền
bóc lột của người da trắng đối với người da
đen được ghi vào hiến pháp Các nước tiến bộ
trên thế giới đã lên án gay gắt chính sách
A-pác-thai Nhiều văn kiện của Liên hợp quốc
coi A-pác-thai là “một tội ác chống nhân loại”
vi phạm luật pháp quốc tế và hiến chương
Liên hợp quố.c
? Bọn cầm quyền da trắng thi hành chủ nghĩa
A-pác-thai nhằm mục đích gì?
- Củng cố sự thống trị lâu dài của thực dân da
trắng ở Nam Phi, đẩy nhân dân châu Phi vào
III Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm
90 của thế kỉ XX
- Chỉ còn tồn tại CNTD dướihình thức chế độ A-pác-thai tậptrung ở 3 nước phía Nam châuPhi
Trang 26cảnh tối tăm lạc hậu, phục vụ quyền lợi và làm
giàu cho người da trắng
? Cuộc đấu tranh của nhân dân châu Phi chống
chế độ A-pác-thai diễn ra ntn?
- Sgk (Sau nhiều năm tồn tại)
? Sau khi chế độ A-pác-thai bị xoá bỏ, hệ
thống thuộc địa của CNĐQ bị sụp đổ hoàn
toàn, nhiệm vụ của nhân dân các nước Á,, Phi,
Mĩ la tinh là gì?
- Dựa sgk
GV Sơ kết: Từ những năm 90 của thế kỉ XX
các nước Á, Phi, Mĩ la tinh đã đập tan hệ
thống thuộc địa của CNĐQ, thành lập hàng
loạt nước độc lập tuổi trẻ làm thay đổi bộ mặt
của các nước Á Phi, Mĩ la tinh
- Từ 1980 -> 1993, nhân dân cácnước châu Phi giành được chínhquyền
- Xây dựng và phát triển đấtnước khắc phục đói nghèo
4 Củng cố: 2 phút
- Gv hệ thống lại toàn bộ nội dung bài học
- Yêu cầu học sinh làm bài tạp trong vở bài tập
- HS lên bảng xác định lại các nước: In-đô, Lào, Nam phi, Dim-ba-bu-ê, bít-xao, Mô-dăm-bich,Ăng-gô-la, Cu-ba trên bản đồ thế giới
Ghi-nê-5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: 2 phút
*Hướng dẫn học sinh học ở nhà
- Học và trả lời các câu hỏi SGK
* Hướng dẫn học sinh chuẩn bị cho bài sau:
- Chuẩn bị bài mới, sưu tầm tài liệu có liên quan đến nội dung bài học
V Rút kinh nghiệm:
Trang 27
Ngày gi¶ng: 9A 9B Tiết 5
9C 9D
B i 4 ài 4 : CÁC NƯỚC CHÂU Á.
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Biết được tình hình các nước châu Á sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Trình bày được những nét nổi bật của tình hình Trung Quốc qua các giai đoạnphát triển từ năm 1949 đến nay
Trang 282 Kiểm tra bài cũ ( 5 phỳt):
? Hóy nờu cỏc giai đoạn phỏt triển của phong trào giải phúng dõn tộc từ năm 1945
và một số sự kiện tiờu biểu của mỗi giai đoạn
* Yờu cầu cần đạt:
- Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của TK XX :
+ ĐNA : In đụ nờ xi a, Lào, VN lần lượt tuyờn bố độc lập
+ Bắc Phi và Nam Á : nhiều nước liờn tiếp dành được độc lập (Ấn Độ, Ai Cập, giờ-ri)
An-+ 1960, 17 nước chõu Phi tuyờn bố độc lập (năm chõu Phi)
+ Mĩ La- tinh: 1/1/1959 cỏch mạng Cu Ba giành thắng lợi
-> Hệ thống thuộc địa cơ bản bị sụp đổ
- Giai đoạn từ 60 đến giữa những năm 70 của TK XX :
+ Nột nổi bật: Phong trào đấu tranh giành độc lập của 3 nc : Ăng- gụ-la ; dăm- bớch; Ghi- nờ-bớt- xao
-> Lật đổ ỏch thống trị Bồ Đào Nha
- Giai đoạn từ 70 đến giữa những năm 90 của TK XX :
+ Chỉ cũn tồn tại CNTD đưới hỡnh thức chế độ A-pỏc- thai tập trung ở 3 nướcphớa Nam chõu Phi
+ Từ 1980-> 1993 nhõn dõn cỏc nc chõu Phi giành đc chớnh quyền
+ Xõy dựng và phỏt triển đất nớc khắc phục đối nghèo
3 Bài mới:
3.1.Giới thiệu bài mới ( 1 phỳt):
Chõu Á với diện tớch rộng lớn và đụng dõn nhất thế giới từ sau chiến tranh TG 2đến nay tỡnh hỡnh cỏc nước chõu Á cú điểm gỡ nổi bật? Cuộc đấu tranh cỏch mạng
ở Trung Quốc dưới sự lónh đạo của ĐCS diến ra ntn ? Cụng cuộc xõy dựng XHCN
ở Trung Quốc diễn ra ntn ? -> Chỳng ta cựng tỡm hiểu nội dung bài học
Trang 293.2.Các hoạt động dạy – học: 34 phút
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
*Hoạt động 1: Tình hình chung ( 13 phút)
Tìm hiểu nội dung: Tình hình chung
? Em hãy giới thiệu vài nét khái quát về châu
Á ?
- Là châu lục có điện tích rộng nhất thế giới :
43.500.000km2, dân số đông nhất thế giới
trên 3 tỉ người
Tài nguyên thiên nhiên phong phú, dầu mỏ
nhiều nhất thế giới
? Trước chiến tranh TG 2 tình hình các nước
ở châu Á như thế nào ?
- Đều chịu sự bóc lột, nô dịch của các nước đế
quốc, thực dân
? Từ sau CTTG 2 đến cuối 1950, phong trào
đấu tranh giành độc lập các nước châu Á diễn
ra ntn ?
? Nửa sau TK XX, tình hình châu Á phát triển
ra sao ?
HS : VËn dụng kiến thøc trong sgk để trả lời
GV : Sd bản đồ châu Á giới thiệu về cuộc
đấu tranh giải phóng dân tộc từ sau chiến
tranh TG 2 đến cuối những năm 50 với phần
lớn các nước đều giành đc độc lập như :
Trung Hoa , Ấn Độ , In - đô - nê- xi –a
GV : nhấn mạnh: Sau gần suốt thế kỉ tình
hình châu Á không mấy ổn định với những
cuộc chiến tranh xâm lược của CNĐQ xung
đột khu vực, tranh chấp biên giới, phong trào
- Sau chiến tranh thế giới 2:+ Từ 1945 đến cuối 1950, phầnlớn các nước châu Á đã giànhđược độc lập (Trung Quốc, Ấn
Độ, In-đô -nê-xi-a) + Nửa sau TK XX: phát triểnkhông ổn định, nhiều cuộc chiếntranh xâm lược xảy ra ở ĐôngNam Á và Tây Á
2 Về kinh tế:
Trang 30? Em hãy cho biết các nước châu ¸ sau khi
giành được độc lập đã phát triển kinh tế ntn ?
kết quả ra sao ?
GV: nhận xét chung: Nhiều nước đã đạt
được sự tăng trưởng kt nhanh chóng, nhiều
người dự đoán rằng thế kỉ XX là TK của châu
Á Trong đó Ân Độ là 1 ví dụ : Từ một nước
nhập khẩu lương thực, nhờ cuộc CM xanh
trong nông nghiệp Ấn Độ đã tự túc lương
thực cho dân số hơn 1 tỷ người, những năm
gần đây công nghệ thông tin và viển thông pt
mạnh
*Hoạt động 2: Trung Quốc ( 21 phút)
Tìm hiểu nội dung phần: Trung Quốc
cho biết nội dung của bức hình
? Cho biết sự ra đời của cộng hoà dân chủ
nhân dân Trung Hoa ?
- Sau kháng chiến chống Nhật TQ diễn ra nội
chiến kéo dài 3 năm từ ( 1946-1949 ) giữa
Quốc dân đảng và ĐCS -> Tưởng Giới Thạch
thua và chạy ra Đài Loan
- 1/10/1949, tại Quảng Trường Thiên Nam
Môn chủ tịch Mao Trạch Đông tuyên bố sự ra
đời của nước CHDC ND Trung Hoa
GV: Giới thiệu cho HS bức ảnh SGK -T16
hình ảnh Mao Trạch Đông tuyên bố thành lập
nước CHDCTrung Hoa
?Dựa vào phần vừa phân tích và kiến thức
thực tế, em hãy cho biết nước CHDCND
Trung Hoa ra đời có ý nghĩa như thế nào?
- Các nước ra sức phát kinh tếđạt được nhiều thành tựu quantrọng :
+ Trở thành cường quốc côngnghiệp (Nhật Bản )
+ Trở thành con rồng châu ¸ ( Hàn Quốc, Xing ga po );
+ Cường quốc công nghệ phầnmềm (Ấn Độ)
II Trung Quốc:
1 Sự ra đời của nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa:
- 1/10/1949, nước cộng hoà dânchủ nhân dân Trung Hoa ra đời
* ý nghĩa :
- Trung Quèc:
+ Kết thúc hàng trăm năm đô hộ
và áp bức của đế quốc và phongkiến
Trang 31- Gợi :ý nghĩa đối với CM Trung quốc ;
ý nghĩa đối với quốc tế
GV : bổ sung : sự ra đời của CHND Trung
Hoa đã tăng cường lực lượng XHCN trên
phạm vi thế giới Hệ thống XHCN đc nối liền
từ châu Âu sang châu Á Có ảnh hưởng sâu
sắc tới sự phát triển của phong trào giải phóng
dân tộc ở châu Á, đặc biệt là ĐNA
- Đưa nước thoát khỏỉ nghèo nàn lạc hậu
- Tiến hành công nghiệp hoá, phát triển kinh
tế
GV giới thiệu cho HS lược đồ 6-sgk-T17 để
HS thấy được nước CHDC Trung Hoa sau
ngày thành lập
?Hãy tóm tắt công cuộc khôi phục kinh tế
thực hiện kế hoạch 5 năm đầu (1953 -1957)?
?Trong công cuộc khôi, phát triển kinh tế,
thực hiện kế hoạch 5 năm năm lần T1 ndân
Trung Hoa đã thu đc những thành tựu gì?
H: dựa vào sgk.
246 công trình được xây dựng
- Sản lượng công nghiệp tăng 140%
- nông nghiệp tăng 25%so với 1952
? Trong thời kì này TQ thực hiện chính sách
đối ngoại ntn?
GV : gọi dẫn học sinh bằng một số câu hỏi
? Trong những năm 1959-1978, tình hình TQ
có gì nổi bật ?
- Đất nc lâm vào trình trạng đầy bién động, ko
+ Bước vào kỉ nguyên độc lập tự
do
- Quốc tế:
+ Chủ nghĩa xã hội được nối liền
từ châu Âu sang châu Á
2 Mười năm ®Çu xây dựng chế
Trang 321, Là đường lối chung (dốc hết sức lực để
xâydựng CNXH với phương châm : nhanh,
nhiều, rẻ,tốt)
2, Là đại nhảy vọt (với mục tiêu : toàn dân
làm gang thép để 15 năm sau TQ sẽ vượt Anh
về Gang thép.)
3, Là công xã nhân dân (đó là 1 tổ chức hợp
nhất ở nông thôn giữa sản xuất và chính
quyền)
? Đường lối «Ba ngọn cờ hồng » đã gây nên
hậu quả gì ?
? Đỉnh cao của cuộc tranh giành quyền lực đó
là gì ? Bắt đầu từ bao giờ ?
? Với cuộc Đại CM vhoá vô sản đó đã gây
nên hậu quả gì ?
- Hiện đại hóa đưa đất nước TQ trở thành 1
quốc gia giàu mạnh, văn minh
4 Công cuộc cải cách mở cửa
từ 1978 đến nay:
- Đề ra đường lối mới:
+ Xây dựng chủ nghĩa xã hộimang màu sắc Trung Quốc.+ Phát triển kinh tế làm trungtâm
Trang 33? Từ khi cải cách mở cửa, TQ đã thu được
những thành tựu gì ?
HS: Đọc sgk
? Những thành tựu đó có ý nghĩa như thế nào
khi TQ bước sang TK XXI?
- Ktế phát triển, chính trị ổn định, địa vị đc
nâng cao trên trường quốc tế Tạo điều kiện
cho sự hội nhập của TQ trên tất cả các lĩnh
vực đối với các nước trên tgiới và ngược lại
? Chính sách đối ngoại của TQ lúc đó ntn?
- Bình thường hoá quan hệ với các nước
(LXô, Mông Cổ, Lào, VN, In- đô- nê -xi -a)
GV: Hiện nay chúng ta có quan hệ rất tốt với
TQ Có thể nói hiện nay TQ là nước có tốc độ
tăng trưởng kinhtế cao bậc nhất thế giới (>
9%)
GV: Liên hệ tình hình TQ hiện nay, quan hệ
TQ với VN về vấn đề biển Đông
- Ngoại giao: Thu nhiều kết quả
(thu hồi chủ quyền đối với HồngCông, Ma Cao, địa vị được nângcao trên trường quốc tế)
4 Củng cố ( 2 phút):
- GV hệ thống nội dunợcc bản bài học cần ghi nhớ.
- HS làm bài tập trong vở bài tập, trả lời câu hỏi cuối bài
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: 2 phút
* Hướng dẫn HS học ở nhà:
- Các em về nhà học bài
- Trả lời câu hỏi SGK
* HD học sinh chuẩn bị cho bài sau:
- Chuẩn bị bài mới : Các nước Đông Nam Á
- Sưu tầm tài liệu có liên quan
V Rút kinh nghiệm:
Trang 34
- Cuộc đấu tranh giành độc lập của các nước Đông Nam Á.
- Sự ra đời và phát triển của tổ chức ASEAN
2 Kĩ năng:
- Phân tích, tổng hợp, đánh giá sự kiện
- Sử dụng lược đồ ĐNA, Châu Á
3 Thái độ:
- Tự hào về những thành tựu đạt được của nhân dân các nước ĐNA và trong đó cócủa nhân dân VN trong thời gian gần đây, củng cố sự hợp tác hữu nghị và hợp tácphát triển giữa các dân tộc trong khu vực
- Tích hợp giáo dục môi trường:
+ Giới thiệu về khu vực Đông Nam Á: Rộng 4,5 triệu km2, gồm 11 nước, 536 triệudân
- Tích hợp đạo đức: Từ ASEAN 6 phát triển thành ASEAN 10, hòa bình hợp tác,tình thần đoàn kết
Trang 352 Kiểm tra bài cũ: 5 phút
? Nêu thành tựu của công cuộc cải cách mở cửa ở TQ từ cuối 1978 đến nay?
* Yêu cầu cần đạt:
- Nền kinh tế phát triển nhanh chóng, tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới
- Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng trung bình 9,6%, đạt giá trị 8.740,4 tỉnhân dân tệ, đứng thứ 7 trên thế giới
- Tổng giá trị xuất khẩu năm 1997 lên tới 325,06 tỉ USD
- Đời sống nhân dân nâng cao rõ rệt
3 Bài mới
3.1.Giới thiệu bài mới: 1 phút
Từ năm 1945, phong trào giải phóng dân tộc của ĐNA phát triển mạnh, nơiđây được coi là khởi đầu của phong trào giải phóng dân tộc Sau khi giành đượcđộc lập, các nước đã thực hiện những gì để phát triển kinh tế, văn hoá?
3.2.Các hoạt động dạy - học: 36 phút
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
*Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung: Tình hình Đông
Nam Á trước và sau năm 1945 ( 13 phút)
- Tích hợp môi trường:
- GV treo lược đồ ĐNA
? Các em đã được học môn địa lí và cũng được
nghe nói nhiều đến khu vực ĐNA Vậy em hãy kể
tên các nước ở khu vực ĐNA?
Gồm 11 nước: VN, CPC, TL, Mianma, Malaixia,
Xin-ga-po,In…, Bru-nây, Phi-lip-pin, Đông-ti-mo
Giới thiệu lược đồ: Khu vực ĐNA là khu vực rộng
Trang 36nước ĐNA ntn?
- Dựa sgk
- Khi chiến tranh thế giới 2 bùng nổ lan rộng khắp
thế giới (1941) các nước ĐNA lại bị quân Nhật
chiếm đóng, thống trị và gây nhiều tội ác đối với
nhân dân
? Sau chiến tranh thế giới thứ 2, tình hình các nước
ĐNA có gì nổi bật?
- Sau khi px Nhật đầu hàng các nước ĐNA đã
nhanh chóng nổi dậy giành chính quyền lật đổ ách
thống trị Thực dân giành độc lập Mở đầu đó là
Inđônêxia (17/8/1945); VN (2/9/1945); Lào
(12/10/1945), nhân dân các nước Malaixia,
Mi-an-ma, Phi-lip-pin đều nổi dậy chống lại phát xít Nhật
? Ngay sau khi giành được độc lập, các nước ĐNA
lại phải làm gì?
- Phải cầm súng kháng chiến chống lại cuộc xâm
lược của các nước đế quốc Chẳng hạn như
Inđônêxia, VN, Lào
? Ở những nơi khác, tình hình ntn?
- Dựa sgk
? Em nhận xét gì về tình hình khu vực ĐNA từ sau
cttgt2 đến giữa những năm 50 của thế kỉ XX
- Dựa sgk
? Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX tình hình
ĐNA như thế nào? Vì sao?
- Ngày càng trở nên căng thẳng vì lúc đó Mĩ đang
tiến hành cuộc “chiến tranh lạnh” và thực hiện
chính sách can thiệp vào khu vực
? Em hiểu thuật ngữ “Chiến tranh lạnh” là chiến
tranh ntn? Đặc trưng của cuộc chiến tranh này là gì?
-HS : Trao đổi, thảo luận
- Thuật ngữ này do Ba-rút, tác giả kế hoạch nguyên
tử của Mĩ ở LHQ đặt ra Đó là cuộc “chiến tranh
hết là thuộc địa của thực dân Phương Tây (Trừ Thái Lan)
- Sau 1945 đến giữa những năm 50: Hầu hết các nước giành được độc lập
- Từ giữa những năm 50: Dưới tác động của “chiến tranh lạnh” tình hình trở nên căng thẳng
Trang 37không nổ súng” nhưng luôn gây ra tình trạng căng
thẳng trên thế giới, để thực hiện chính sách đối đầu
của các nước đế quốc đối với LX và các nước
XHCN Đặc trưng của cuộc chiến tranh lạnh là đe
doạ, phá hoại chính trị, bao vây kinh tế, chạy đua vũ
trang chuẩn bị chiến tranh, thành lập các khối liên
minh, tiến hành chiến tranh tâm lí chống cộng sản
? Dưới sự tác động của cuộc chiến tranh lạnh các
nước ĐNA có sự phân hoá ntn trong đường lối đối
ngoại?
?Để ngăn chặn ảnh hưởng của CNXH và đẩy lùi
phong trào giải phóng dân tộc ở khu vực ĐNA, Mĩ,
A, P, đã thành lập nên tổ chức gì?
- Khối quân sự ĐNA( SEATO)
? Những nước nào ở khu vực đã tham gia vào khối
quân sự này?
- Thái Lan và Philippin
? Tình hình càng trở nên căng thẳng khi nào?
- VN, Lào,CPC
? Chính sách đối ngoại của Inđônêxia, Miến Điện
trong thời kì này là gì?
- Hoà bình, trung lập, không tham gia vào khối
quân sự xâm lược của các đế quốc
-> Như thế, từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX,
các nước ĐNA đã có sự phân hoá trong đường lối
đối ngoại
- Chuyển ý: Sau khi giành được độc lập ở khu vực
ĐNA có 1 tổ chức ra đời Đó là tổ chức ASEAN
Vậy ASEAN ra đời ntn? Mục đích ra đời của tổ
chức này là gì?
*Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung phần: Sự ra
đời của tổ chức ASEAN ( 10 phút)
- Y/c hs chú ý mục II
? Tổ chức ASEAN ra đời trong hoàn cảnh ntn?
-> Phân hoá trong đường lối đối ngoại
+ Thái Lan, Philippin tham gia khối SEATO
+ Mĩ xâm lược Việt Nam, Lào, Campuchia
+ Inđônêxia, Miến Điện: Hoà bình, trung lập
II Sự ra đời của tổ chức ASEAN:
1 Hoàn cảnh:
- Do yêu cầu phát triển
Trang 38- Dựa sgk
GV: Giới thiệu hình 10
? Mục tiêu hoạt động của ASEAN là gì?
- Dựa sgk
- Mùa xuân năm 1975…(Sgk)
? Hiệp ước Bali xác định những nguyên tắc cơ bản
trong quan hệ giữa các nước thành viên Vậy
nguyên tắc đó là gì?
- Dựa sgk
? Sau hiệp ước Bali, quan hệ giữa các nước Đông
dương và ASEAN như thế nào?
- Dựa sgk
? Cuối 1978, quan hệ giữa 3 nước Đông dương và
ASEAN ntn? Vì sao
- Dựa sgk
? Về tình hình ctrị thì như vậy, còn về kinh tế, cũng
trong thời kì này nền kinh tế của các nước ASEAN
ntn?
- Dựa sgk
kinh tế, xã hội
- Hạn chế ảnh hưởng của các nước lớn đối với khu vực
-> Cần có sự liên minh, hợp tác
- 8/8/1967, Hiệp hội các nước ĐNA thành lập (ASEAN) tại Băng Cốc (Thái Lan) gồm 5 nước tham gia
2 Mục tiêu hoạt động
- Phát triển kinh tế, văn hoá, hoà bình, ổn định khuvực
* Nguyên tắc:
+ Cùng nhau tôn trọng chủquyền, toàn vẹn lãnh thổ.+ Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.+ Giải quyết các vấn đề tranh chấp bằng biện pháphoà bình, hợp tác và phát triển có hiệu quả
- Sau hiệp ước Bali quan
hệ giữa 3 nước Đông Dương và ASEAN được cải thiện
Trang 39- Chuyển ý: Vậy tổ chức ASEAN đã phát triển ntn?
*Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung: Từ “ASEAN
6” phát triển thành “ASEAN 10” ( 11 phút)
? Từ 5 nước, ASEAN đã phát triển thành 10 nước
ntn?
- Dựa sgk
-> Như thế, ASEAN từ 6 nước đã phát triển thành
10 nước thành viên Lần đầu tiên trong lịch sử khu
vực, 10 nước ĐNA đều cùng đứng trong một tổ
chức thống nhất
? Trên cơ sở đó hoạt động chủ yếu của ASEAn hiện
này là gì?
- Dựa sgk
? Thập niên 90 của thế kỉ XX, ASEAN có những
nét gì mới trong hoạt động
- Dựa sgk phần in chữ nhỏ
- GV giới thiệu về tổ vchức AFTA và ARF
? Như vậy khu vực ĐNA đã mở sang một chương
mới vì sao?
- Vì những năm 90 của thế kỉ XX, ASEAN đã mở
rộng thành viên từ 6 nước thành 10 nước, thành lập
các tổ chức AFTA, ARF để tạo môi trường hoà
bình, hợp tác
phát triển
- Giới thiệu hình 11
- Sơ kết: Trong hơn nửa thế kỉ qua, kể từ năm 1945,
các nước ĐNA có những biến đổi căn bản: - Các
dân tộc ĐNA đã giành lại được độc lập cho đất
nước
+ Từ khi giành độc lập, các nước ĐNA đều ra sức
xây dựng kinh tế- xã hội và đạt nhiều thành tích to
III Từ “ASEAN 6” phát triển thành “ASEAN 10”
- 1984 Brunây (Gia nhập ASEAN)
- T9/1995 VN…
- T9/1997 Lào, Mianma
- T4/1999 CPC
* Hoạt động chủ yếu hiện nay:
- Hợp tác kinh tế, hoà bình
ổn định cùng nhau phát triển kinh tế
- 1992 (AFTA) khu vực mậu dịch tự do ra đời
- 1994 diễn đàn khu vực (ARF) thành lập -> bảo vệmôi trường, hoà bình, ổn định của ĐNA
=> ĐNA mở ra một chương mới trong lịch sử
Trang 40lớn Thập niên 90, các nước ĐNA đều ra nhập hiệp
hội các nước ĐNA (ASEAN)
4 Củng cố: 2 phút
- GV hệ thống lại toàn bộ nội dung bài học, HS trả lời các câu hỏi cuối bài’
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: 2 phút
* Hướng dẫn HS học ở nhà:
- Học và trả lời các câu hỏi trong sgk
- Làm bài tập ở vở bài tập
* HD chuẩn bị cho bài sau:
- Chuẩn bị bài: Các nước Châu Phi