Câu 2 môn đường lối

Đề cương câu 2 môn Đường lối lớp Trung cấp lý luận chính trị

Môn đường lối… (tiếp) Câu 2 Phân tích sự tác động của GD-ĐT và KH-CN đối với sự phát triển KT–XH ở nước ta hiên nay Liên hệ việc thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện GD – ĐT ở địa phương (đơn vị) công tác?

Cần nêu được các ý:

- Bước sang TK XXI, giáo dục- đào tạo, KHCN ngày càng được nhân loại coi trọng đặc biệt Đó là những thành tố cơ bản của một nền văn hóa, có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển của một cộng đồng xã hội Nhận thức toàn diện và sâu sắc về vai trò, nhiệm vụ, nội dung, quy luật vận động của giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước là một vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn Đây là cơ sở để phát huy vai trò động lực của giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ đối với quá trình đẩy mạnh CNH- HĐH, giao lưu hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay

- Khái niệm giáo dục – đào tạo: Giáo dục là lĩnh vực trọng yếu quyết định sự tồn tại và phát triển của nhân loại Nội hàm khái niệm giáo dục có cội nguồn từ khái niệm văn hóa được hiểu là trồng trọt tinh thần, vun đắp trí tuệ cho con người: “Văn trị giáo hóa” “nhân giáo hóa”

Giáo dục chính là hiện tượng xã hội, diễn ra quá trình trao đổi tri thức, kinh nghiệm giữa con người với con người thông qua ngôn ngữ và các hệ thống ký hiệu khác nhằm kế thừa và duy trì

sự tồn tại, tiến hóa và phát triển nhân loại Có thể nói, nếu không có giáo dục, loài người không thể tồn tại Trong giáo dục bao hàm cả vấn đề đào tạo Quan điểm giáo dục học hiện đại cho rằng cơ cấu của hoạt động giáo dục gồm 4 yếu tố: giáo dục gia đình, giáo dục nhà trường, giáo dục xã hội

và quá trình tự giáo dục của mỗi cá nhân con người Ba yếu tố trên là hoàn cảnh bên ngoài quyết định gián tiếp, yếu tố sau cùng quyết định trực tiếp chất lượng giáo dục, hình thành và hoàn thiện nhân cách con người bao gồm phẩm chất và năng lực

- Khái niệm khoa học – công nghệ: Khoa học là hệ thống tri thức về quy luật của tự nhiên,

xã hội và tư duy Hệ thống tri thức này được nghiên cứu và khái quát từ thực tiễn và được thực tiễn kiểm nghiệm Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi nguồn lực tự nhiên, nguồn lực sản xuaatstrung gian thành sản phẩm Hoạt động KH- CN là hoạt động có liên quan trực tiếp đến quá trình tạo ra, nâng cao, phổ biến và áp dụng các tri thức khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống Hoạt động KH và CN bao gồm các phương diện như: nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, đào tạo và huấn luyện về KH- CN, dịch vụ KH và CN…

Với tư cách là những thành tố cơ bản của nền văn hóa dân tộc, giáo dục và đào tạo khoa học

và công nghệ có một vị trí vô cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta luôn luôn khẳng định: “Giáo dục và đào tạo cùng với KH và CN là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy CNH- HĐH đất nước”

* Những tác động của giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội

Tại ĐHĐB toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta đã xác định: “GD&ĐT có sức mạnh nâng cao dân trí, phát trienr nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam” Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011) được thông qua tại ĐHĐB toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã xác định: “KH và CN giữ vai trò then chốt trong việc phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, bảo vệ tài nguyên và môi trường, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, tốc độ phát triển và sức cạnh tranh của nền kinh tế”

- Ngày nay, giáo dục và đào tạo, KH và CN ngày càng có ý nghĩa quyết định trong việc làm thay đổi nền sản xuất vật chất của xã hội Trong thời đại chuyển dịch mạnh mẽ của cuộc cách mạng KH kiểu cũ dựa vào bóc lột sức lao động và tàn phá môi trường tự nhiên là chính, sang cuộc CMKH kiểu mới hướng tới nâng cao năng suất lao động, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao chất lượng cuộc sống con người, hàm lượng khoa học kết tinh trong các sản phẩm hàng hóa ngày càng tăng Bất cứ quốc gia nào muốn làm được điều đó thì đều cần phải phát triển giáo dục và đào tạo, KH và CN Hiện nay, sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội, gắn liền với sản xuất hàng hóa và thị trường, gắn liền với phân công lao động và hợp tác quốc tế, gắn liền với trình độ và năng lực sáng tạo, tiếp nhận và trao đổi công nghệ mới; xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa trong lĩnh vực kinh tế- xã hội làm cho các quốc gia đang phát triển phải cấu trúc lại nền kinh tế theo hướng mở rộng liên kết để tối ưu hóa sự cạnh tranh và hợp tác toàn cầu Muốn thực hiện được điều

đó, cần phải phát triển giáo dục và đào tạo, KH và CN

- Hiện nay, GD và ĐT và KH và CN đang có vai trò to lớn trong việc hình thành nền “kinh

tế tri thức” và “xã hội thông tin” khi phát triển hàm lượng trí tuệ ngày càng cao trong sản xuất, dịch vụ và quản lý ở tất cả các quốc gia Tài năng và trí tuệ, năng lực và bản lĩnh trong lao động sáng tạo của con người không phải xuất hiện một cách ngẫu nhiên, tự phát mà phải trải qua một quá trình chuẩn bị và đào tạo công phu, bền bỉ, có hệ thống Giáo dục- đào tạo hiện nay được đánh giá không phải là yếu tố phi sản xuất, tách rời sản xuất mà là yếu tố bên trong, yếu tố cấu thành của nền sản xuất xã hội

Không thể phát triển được lực lượng sản xuất nếu không đầu tư cho giáo dục- đào tạo và KH- CN, đầu tư vào nhân tố con người, nhân tố quyết định của lực lượng sản xuất

Vì vậy, đầu tư cho giáo dục và đào tạo, KH và CN là đầu tư cơ bản để phát triển kinh tế- xã hội, đầu tư ngắn nhất và tiết kiệm nhất để hiện đại hóa nền sản xuất xã hội và hiện đại hóa dân tộc

Cuộc chạy đua phát triển kinh tế- xã hội trên thế giới hiện nay, thực chất là cuộc chạy đua

về KH và CN, chạy đua nâng cao chất lượng và hiệu quả lao động trên cơ sở hiện đại hóa nguồn nhân lực

- GD và ĐT và KH và CN không chỉ có ý nghĩa lớn lao trong lĩnh vực sản xuất vật chất, mà còn là cơ sở để xây dựng nền văn hóa tinh thần của chế độ XHCN

GD- ĐT và KH- CN có tác dụng vô cùng to lớn trong việc truyền bá hệ tư tưởng chính trị XHCN, xây dựng nền VH tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng lối sống, đạo đức và nhân cách mới của toàn XH

Sự nghiệp CNH- HĐH đất nước không phải chỉ là quá trình đổi mới về KH- CN, hiện đại hóa, thị trường hóa nền sản xuất xã hội mà còn là quá trình chuyển đổi về tâm lý, phong tục tập quán, lối sống thích ứng với nhịp độ và tốc độ của XH công nghiệp và hội nhập quốc tế

Tóm lại,, GD và ĐT, KH và CN có tác động to lớn tới toàn bộ đời sống vật chất và tinh thần của XH Phát triển GD-ĐT, KH- CN là cơ sở để thực hiện chiến lược phát triển kinh tế- xã hội , xây dựng chiến lược con người của Đảng và Nhà nước ta

*

Liên hệ việc thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT ở đơn vị, địa phương công tác :

- Nêu khái quát tình hình, đặc điểm đơn vị, địa phương đ/c công tác: (Ví dụ đối với các đ/c thuộc đơn vị xã…)

Sau …năm thành lập xã… (trường…)… nền giáo dục của xã đã được các cấp ủy Đảng, Chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đặc biệt quan tâm Do đó, đã có những tiến

bộ vượt bậc, vươn lên vị trí … trong huyện, …

Năm học 2014-2015, … (Đơn vị) đã hoàn thành phổ cập mầm non trẻ 5 tuổi, với 100% số thôn, xóm được công nhận phổ cập giáo dục mầm non trẻ 5 tuổi…GD tiểu học và THCS đạt được

nhiều kết quả đáng khích lệ: Có… HSG cấp trường, huyện khối TH, … HSG cấp trường, huyện khối THCS

Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp đổi mới đất nước thì giáo dục xã…vẫn còn nhiều bất cập về chất lượng giáo dục, quản lý giáo dục, chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, về chương trình, nội dung, phương pháp, tài chính, cơ sở vật chất cho giáo dục, v.v Vì vậy, cần thiết phải đổi mới toàn diện, thực chất nền giáo dục xã nhà trong giai đoạn hiện nay…

Bản thân tôi mạnh dạn đề xuất một số giải pháp để thực hiện việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và phát triển KH- CN ở đơn vị:

Thứ nhất, đổi mới công tác quản lý là đổi mới từ tư duy quản lý theo hướng hiện đại, thiết

thực, hiệu quả Cụ thể là:

- Tăng cường vai trò lãnh đạo của các cấp ủy Đảng về công tác quản lý giáo dục Làm tốt

công tác tuyên truyền, giáo dục, công tác tổ chức để mỗi tổ chức cơ sở đảng, chính quyền, đoàn thể, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, gia đình, người học và người sử dụng lao động ở từng cơ sở giáo dục đều xác định được mình là chủ thể của sự nghiệp phát triển giáo dục; trong đó Nhà nước, nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, gia đình và người học đóng vai trò chủ đạo

- Đẩy mạnh cải cách hành chính, thực hiện thống nhất đầu mối quản lý và hoàn thiện tổ chức

bộ máy quản lý nhà nước về giáo dục

- Làm tốt công tác phân luồng học sinh sau THCS, THPT; đa dạng hóa phương thức học tập đáp ứng nhu cầu nhân lực, tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi người

- Thực hiện quản lý theo chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển giáo dục và quy hoạch

phát triển nguồn nhân lực của địa phương trong từng giai đoạn phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục ở cơ sở

- Tập trung vào quản lý chất lượng giáo dục: chuẩn hóa đầu ra và các điều kiện đảm bảo chất

lượng trên cơ sở ứng dụng các thành tựu mới về khoa học giáo dục, khoa học công nghệ và khoa học quản lý, từng bước vận dụng chuẩn của các nước tiên tiến; công khai về chất lượng giáo dục, các điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực và tài chính cho các cơ sở giáo dục; thực hiện giám sát xã hội đối với chất lượng và hiệu quả giáo dục; …

Thứ hai, nhóm giải pháp đổi mới nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý

- Đổi mới căn bản chính sách đào tạo, bồi dưỡng sử dụng cán bộ quản lý giáo dục theo hướng

coi trọng phẩm chất và năng lực hoạt động thực tiễn Hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động dạy học, nâng cao tinh thần trách nhiệm của nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục…

- Xây dựng các tiêu chuẩn của người cán bộ quản lý (CBQL), rà soát, đánh giá đúng năng lực

của đội ngũ CBQL là cơ sở để tiến hành quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí sử dụng và thực hiện chính sách cán bộ

- Quy hoạch phát triển đội ngũ CBQL cho từng giai đoạn cụ thể.

- Tuyển chọn, sử dụng hợp lý, phát huy được năng lực của CBQL

Công tác tuyển chọn, bổ nhiệm CBQL phải gắn liền với quy hoạch để đảm bảo tính định hướng và thử thách sự phấn đấu của người cán bộ Bố trí, sử dụng cán bộ phải phù hợp với năng lực, sở trường của từng người Trong đó năng lực quản lý là điều kiện không thể thiếu đối với mỗi CBQL

- Xây dựng đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, có trình độ đào tạo chuẩn và

trên chuẩn, vững vàng về chính trị và chuyên môn

Tiếp tục duy trì chính sách điều động, đảm bảo bố trí đồng bộ cân đối giáo viên giữa các trường, tạo điều kiện để giáo viên yên tâm công tác, gắn bó với trường lớp

- Chuẩn hóa trong đào tạo, tuyển chọn, sử dụng và đánh giá nhà giáo và CBQL giáo dục Chú

trọng nâng cao đạo đức nghề nghiệp, tác phong và tư cách của đội ngũ nhà giáo để làm gương cho học sinh, sinh viên

Tiếp tục đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo để đến năm 2020, 100% giáo viên mầm non và phổ thông đạt chuẩn trình độ đào tạo, trong đó 85% giáo viên mầm non, 100% giáo viên tiểu học, 95% giáo viên THCS đạt trình độ trên chuẩn;

- Xây dựng và hoàn thiện một số chính sách, chế độ đối với đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý

giáo dục

Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách của trung ương và địa phương về ưu đãi đối với nhà giáo, tạo động lực cho các nhà giáo và cán bộ quản lý Khen thưởng, động viên và tôn vinh kịp thời các nhà giáo có thành tích xuất sắc trong học tập, công tác, nghiên cứu khoa học

Tăng cường công tác dự báo, đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, kiện toàn đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục Có chính sách điều tiết số lượng và cơ cấu đội ngũ cho phù hợp với yêu cầu phát triển giáo dục

Thứ ba, tăng cường nguồn lực đầu tư và đổi mới cơ chế tài chính giáo dục

+ Hoàn thành việc xây dựng chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất kỹ thuật cho tất cả các loại hình trường nhằm đảm bảo những điều kiện vật chất cơ bản đáp ứng việc đổi mới quá trình dạy học Trong đó, chú trọng đến chuẩn hóa phòng học, phòng thí nghiệm, phòng học bộ môn và trang thiết

bị dạy học ở các cấp học

+ Với các nhóm trẻ, lớp mẫu giáo, lớp tiểu học đặt ở các thôn, xóm và các lớp mẫu giáo, lớp tiểu học, lớp THCS đặt tại trung tâm xã, phường do UBND xã, phường chịu trách nhiệm toàn bộ

về đầu tư xây dựng CSVC và mua sắm trang thiết bị đồ dùng dạy học, ngân sách tỉnh hỗ trợ theo tỷ

lệ quy định

- Công tác quản lý tài chính

Ban hành cơ chế thu tự nguyện đối với phụ huynh và học sinh để sửa chữa xây dựng nhỏ trường, lớp học và mua sắm bổ sung trang thiết bị đồ dùng dạy học theo chủ trương xã hội hóa và quy chế công khai dân chủ ở cơ sở

Tổ chức thực hiện 3 công khai trong các cơ sở giáo dục để người học và xã hội giám sát đánh giá: (1) công khai chất lượng đào tạo, (2) công khai các điều kiện về CSVC, đội ngũ giáo viên, (3)

công khai thu chi tài chính và 4 kiểm tra: (1) kiểm tra việc phân bổ và sử dụng ngân sách giáo dục

đào tạo, (2) kiểm tra việc thực hiện thu và sử dụng học phí trong các nhà trường, (3) kiểm tra việc

sử dụng các khoản đóng góp tự nguyện của người dân và các tổ chức cho nhà trường, (4) kiểm tra việc thực hiện chương trình kiên cố hóa trường, lớp học và xây dựng nhà công vụ cho giáo viên, việc mua sắm, quản lý, sử dụng đồ dùng dạy học và các quy định của Luật Phòng chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm và chống lãng phí

- Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, huy động mọi nguồn lực tạo đầu tư cho sự nghiệp giáo dục

phát triển Thể chế hóa vai trò, trách nhiệm và quyền lợi của các tổ chức, cá nhân và gia đình trong việc giám sát và đánh giá giáo dục, phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh và an toàn

Thứ tư, nhóm giải pháp đổi mới nâng cao chất lượng dạy và học

a/ Đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng tiên tiến, phù hợp ở các cấp học

b/ Làm tốt công tác phân luồng học sinh, gắn đào tạo với sử dụng, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội

c/ Xây dựng các cơ sở giáo dục điển hình tiên tiến, mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về giáo dục

Đồng thời, thực hiện đổi mới đồng bộ cơ chế quản lý khoa học và công nghệ

Tăng cường đầu tư phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ, thực hiện các cơ chế chính sách liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, đãi ngộ và tôn vinh trí thức về khoa học và công nghệ………