Bai giang TBDH o truong THCS

Công tác quản lý và điều hành vĩ mô của Bộ GD&ĐT: * Xây dựng kế hoạch chiến lược về phát triển TBDH và ban hành chỉ đạo, hướng dẫn về công tác TBDH * Ban hành quy chuẩn kỹ thuật phòng b

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

THÁI NGUYÊN - 2016

Trang 2

I Khái niệm thiết bị dạy học

Vật thật, Các phương tiện miêu

tả đối tượng, Các phương tiện tái tạo hiện tượng, các phương tiện miêu tả, Các phương tiện kỹ thuật để chuyển tải thông tin

Thiết bị dùng chung

Thiết bị dạy

học Trường sở Trang bị chung

Trang 3

NỘI DUNG

PHẦN 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CÔNG TÁC THIẾT BỊ

DẠY HỌC Ở CƠ SỞ GIÁO DỤC

PHẦN 4 THIẾT BỊ DẠY HỌC MÔN SINH HỌC Ở TRUNG HỌC CƠ SỞ PHẦN 2 PHÒNG TBDH VÀ PHÒNG THÍ NGHIỆM SINH HỌC

PHẦN 3 TỔNG QUAN MÔN SINH HỌC Ở TRUNG HỌC CƠ SỞ

Trang 4

2 Thiết bị dạy học

Những phương tiện lao động sư phạm

Một vật thể hoặc tập hợp đối tượng vật chất người

GV, HS sử dụng

TBDH là một bộ phận của csvc trường học, bao gồm những đối tượng vật chất được thiết kế sư phạm mà GV sử dụng để điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh, đồng thời là nguồn tri thức, là phương tiện giúp học sinh lĩnh hội tri thức, hình thành kỹ năng đảm bảo cho việc thực hiện mục tiêu dạy học

Trang 5

Nâng cao hiệu quả DH, tăng cường nhịp độ trình bày, chuyển tải thông tin

Thỏa mãn nhu cầu và

sự say mê học tập của HS

Giảm nhẹ cường độ lao động

sư phạm của GV, HS

Nâng cao tính trực quan cho quá trình dạy họcPHẦN 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CÔNG TÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CƠ SỞ GIÁO DỤC

Trang 6

VD: Tế bào thực vật

Trang 7

PHẦN 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CÔNG TÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CƠ SỞ GIÁO DỤC

Mức độ ảnh hưởng của TBDH đối với việc tiếp thu của học sinh

(Quotes on education, www.edu/dsimanek/eduquote.htm)

Trang 8

4 Yêu cầu của hệ thống thiết bị dạy học

Đảm bảo tính sư phạm

Đảm bảo tính an toàn

Đảm bảo tính mỹ thuật

Đảm bảo tính dùng chung tối

ưu cho một bộ môn, nhiều bộ môn, nhiều hoạt độngPHẦN 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CÔNG TÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CƠ SỞ GIÁO DỤC

Trang 9

II Công tác thiết bị dạy học

Là hệ thống công việc và quá trình thực hiện các nhiệm vụ về lĩnh vực TBDH

1 Công tác quản lý và điều hành vĩ mô của Bộ GD&ĐT:

* Xây dựng kế hoạch chiến lược về phát triển TBDH và ban hành chỉ đạo,

hướng dẫn về công tác TBDH

* Ban hành quy chuẩn kỹ thuật phòng bộ môn, phòng thực hành và quy

chuẩn kỹ thuật đối với từng bộ TBDH

* Ban hành các Quyết định danh mục tối thiểu TBDH các ngành học, cấp

học, bậc học

* Ban hành quy định về công tác thiết bị giáo dục phổ thông

* Hướng dẫn địa phương mua sắm TBDH

Trang 10

2 Công tác quản lý và điều hành của các tỉnh, thành phố:

* Xây dựng kế hoạch phát triển TBDH và ban hành văn bản chỉ đạo, hướng

dẫn về công tác TBDH ở địa phương

* Xây dựng kế hoạch, chuẩn bị kinh phí đầu tư xây dựng phòng bộ môn,

phòng thực hành và mua sắm TBDH hằng năm

* Hướng dẫn các cơ sở giáo dục mua sắm TBDH hằng năm

* Tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, viên chức TBDH về công tác quản

lý, sử dụng, bảo quản, bảo dưỡng TBDH

* Tổ chức kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ của cơ sở giáo dục về công

tác TBDH

* Tổ chức và điều hành phong trào tự làm thiết bị dạy học

Trang 11

3 Công tác thiết bị dạy học ở các cơ sở giáo dục:

* Tổ chức xây dựng kế hoạch về công tác TBDH của nhà trường

* Tổ chức mua sắm, bổ sung, sửa chữa TBDH của nhà trường

* Tổ chức khai thác sử dụng TBDH phục vụ hoạt động dạy học và các hoạt

động khác

* Tổ chức sắp xếp, giữ gìn, bảo quản, bảo dưỡng hệ thống TBDH hiện có

* Tổ chức kiểm tra quá trình thực hiện kế hoạch về công tác TBDH trong

nhà trường

* Tổ chức nghiên cứu, thiết kế, tự làm TBDH

* Tổ chức bồi dưỡng giáo viên, viên chức TBDH về công tác quản lý, sử

dụng, bảo quản, bảo dưỡng TBDH

Trang 12

III Vị trí, vai trò và mối quan hệ của công tác TBDH

trong cơ sở giáo dục

Bản chất của TBDH

hệ trước

Chứa đựng thông tin về các đối tượng nhận thức

Biểu trưng văn hóa của một nền giáo dục

Phương tiện tái hiện kiến thức và phương pháp NC của các nhà khoa học

Phương tiện rút ngắn quá trình nhận thức

và tạo niềm tin khoa học

Hàm chứa nội dung và phương pháp dạy học

Trang 13

Phương tiện phục vụ trực tiếp cho GV,

HS trong quá trình dạy học

2 Chức năng

Chức năng phản

ánh

Phản ánh các sự vật, hiện tượng, các quá trình, quy luật khách quan của xã hội, của tự nhiên và tư duy

Chức năng giáo dục

-Làm quá trình GD thành quá trình tự GD, quá trình nhận thức thành tự nhận thức, quá trình dạy học thành tự học

- Hàm chứa tư duy của nhà

khoa học

- Hàm chứa quá trình phát triển của nền văn minh nhân loại

Trang 14

Mục

tiêu

Nội dung

Phương pháp

Phương tiện

Tổ chức

Đánh giá

Quá trình dạy

học

3 Vị trí, mối quan hệ trong QTDH

Trang 15

Giúp HS phát triển khả năng tự lực nắm vững kiến thức, kỹ

năng

Ảnh hưởng trực tiếp tới mức độ tiếp thu kiến thức và kỹ năng của HS

Rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận, khéo léo, cần cù, trung thực

Có tầm quan trọng đặc biệt trong đổi mới phương pháp dạy học

Đối với phương pháp DH

4 Vai trò của TBDH

Trang 16

Đảm bảo phục vụ trực tiếp cho GV, HS cùng nhau tổ chức quá trình

dạy học

Đảm bảo khả năng truyền đạt của GV và lĩnh hội của HS

Đối với nội dung dạy học

Trang 17

IV Cơ cấu hệ thống thiết bị dạy học ở trường PT

TBDH

Sách và tài liệu học

tập cho GV, HS

Các phương tiện và tài liệu trực quan

Các phương tiện thực hành, thí nghiệm

Phương tiện

nghe nhìn

Phương tiện trực quan khác Máy móc Dụng cụ Hóa chất

Trang 18

Trang 19

Phương tiện trực quan khác

lược đồ

Trang 20

Theo

điều

kiện sử

dụng

V Phân loại, đặc điểm, hình thức sử dụng các loại hình TBDH

Nhóm không sử dụng năng lượng điệu (TBDH truyền thống)

Nhóm sử dụng năng lượng điệu (TBDH

- Băng đĩa ghi âm

- Băng đĩa ghi hình

- Phần mềm dạy học

1 Phân loại

Trang 21

V Phân loại, đặc điểm, hình thức sử dụng các loại hình TBDH

Nhóm 1: thiết bị thông thường, có nguồn gốc tự nhiên hoặc cấu tạo, tính năng kỹ thuật đơn giản

Nhóm 2: Thiết bị kỹ thuật sản xuất công nghiệp, có tính chất chuyên nghiệp

thực hành, thực nghiệm, thí nghiệm

- Các phương tiện tương

tác mạnh

Trang 22

- Dưới sự hướng dẫn của GV,

HS sẽ tiếp thu được kiến thức,

- chỉ có thể mô tả, biểu diễn được các hình ảnh tĩnh

Trang 23

- Cấu tạo gồm 2 khối: chứa

thông tin và chuyển tải thông

- Gọn nhẹ, dễ bảo quản, sủ dụng nhiều lần

- Hỗ trợ đắc lực cho đổi mới phương pháp giảng dạy

* Hạn chế

-Phải có lưới điện ổn định

- Đắt tiền, không thể trang bị đại trà

- Bảo quản cẩn thận, cần có phòng riêng -Người sử dụng cần có trình độ và được huấn luyện

Trang 24

VI Nguyên tắc và quy trình sử dụng TBDH

1 Nguyên tắc

Nguyên tắc sử

dụng?

Đúng liều lượng

Kết hợp trong nhà trường và ngoài xã hội

Đúng lúc

Đúng

mục đích

Đúng chỗ

Trang 25

Bước 2:

Tổ chức thực hiện các thao

Xác định kết quả sử dụng thiết bị

-Ghi nhận các

tư liệu

- Nhận xét bình luận các kết quả

Bước 3:

Xác định kết quả sử dụng thiết bị

-Ghi nhận các

tư liệu

- Nhận xét bình luận các kết quả

Bước 4:

Nhận xét và rút kinh nghiệm chung

Bước 4:

Nhận xét và rút kinh nghiệm chung

Trang 26

VII Nghiệp vụ quản lý của viên chức làm công tác TBDH

1 Xây dựng kế hoạch tuần về sử dụng TBDH

Căn cứ xây dựng?

Tự xây dựng kế hoạch hỗ trợ, phục vụ giáo viên?

Lập sổ tổng hợp kế hoạch sử dụng TBDH trong tuần?

Trang 27

VI Nghiệp vụ quản lý của viên chức làm công tác TBDH

Trang 28

Nội dung hoạt động?

Phải có nội quy và hướng dẫn an toàn, phòng chống cháy, nổ

Phải có đầy đủ các loại sổ sách: Sổ nhập, Sổ tổng hợp kế hoạch, sổ mượn, Sổ

nhật ký

Trang 29

Quản lý?

3 Quản lý vật tư, thiết bị

Lập hồ sơ quản lý: Sổ danh mục, sổ mượn Cần có sổ quản lý

Theo dõi, kiểm kê định

kỳ, đột xuất

Quản lý chặt chẽ, bảo dưỡng thường xuyên

Trang 30

Bảo dưỡng?

4 Bảo dưỡng, khấu hao vật tư thiết bị

Lập dự toán kinh phí bảo dưỡng, thay thế

Có kế hoạch bảo dưỡng,

thay thế định kỳ hằng năm

Có vỏ chống xước, tránh va đập khi v/c

Có điều hòa không khí,

hút ẩm

Không dùng tay, các hóa chất lạ lau mặt kính Không tự tiện tháo nắp các

chi tiết máy, cần tham vấn

Trang 31

Bảo quản?

Có bản hướng dẫn

sử dụng, phổ biến thường xuyên

Hướng dẫn HS vệ sinh, lau, rửa, sắp xếp TBDH theo đúng quy định

5 Bảo quản Viên chức, GV, HS thực

hiện tốt nội quy PTN, có trách nhiệm bảo quản khi

sử dụng

Trang 32

Kiểm kê?

Lập ban kiểm kê của

trường hằng năm

6 Kiểm kê thanh lý

Thực hiện cuối kỳ hoặc

sự cố bất thường hoặc thay đổi cán bộ quảng lý

Lập danh mục TBDH cần bổ sung,

thanh lý

Trang 33

PHẦN 2 PHÒNG TBDH VÀ PHÒNG THÍ

NGHIỆM SINH HỌC

THIẾT BỊ DẠY HỌC SINH HỌC Ở TRƯỜNG THCS

Trang 34

I PHÒNG TBDH

Phòng TBDH là nơi lưu giữ, bảo quản và sử dụng thiết bị dạy

học trong hoạt động giáo dục ở trường phổ thông

1 Yêu cầu của phòng thiết bị dạy học

- Phòng TBDH phải được bố trí ở nơi thoáng mát, cao ráo và đảm bảo đủ ánh sáng

- Bên trong của phòng TBDH phải phân ra nhiều lô hoặc nhiều góc

- Các thiết bị dạy học được đánh mã số theo sơ đồ

Trang 35

2 Nguyên tắc của phòng thiết bị dạy học

a) Nguyên tắc dễ tìm, dễ thấy, dễ lấy

b) Nguyên tắc ưu tiên

c) Nguyên tắc sắp xếp theo từng môn

d) Nguyên tắc an toàn

Trang 36

e) Nguyên tắc đảm bảo thẩm mĩ

f) Nguyên tắc có tên cho từng danh mục đồ dùng

g) Nguyên tắc vào sổ và ký mượn trả

Trang 37

3 Các mức độ xây dựng phòng thiết bị dạy học

– Mức 1: Xây dựng Phòng TBDH: Có đủ bàn, giá, tủ để có thể tổ chức việc sắp xếp TBDH Khi tiến hành các bài thí nghiệm, thực hành thì TBDH được chuyển từ Phòng TBDH đến phòng học thông thường

– Mức 2: Xây dựng Phòng thí nghiệm, thực hành bên cạnh Phòng TBDH: Nơi tiến hành các bài thí nghiệm, thực hành theo quy định của chương trình Khi tiến hành các bài thí nghiệm, thực hành,

TBDH được chuyển từ Phòng TBDH đến Phòng thí nghiệm, thực hành

Trang 38

bộ môn Hoá – Sinh; Phòng học bộ môn Vật lí – Công nghệ);

đồng thời được lắp đặt các thiết bị và phương tiện hỗ trợ, chuyên dùng

Trang 39

Phòng thí nghiệm sinh học

Trang 41

PHẦN 3 TỔNG QUAN VỀ MÔN SINH HỌC Ở

TRUNG HỌC CƠ SỞ

THIẾT BỊ DẠY HỌC SINH HỌC Ở TRƯỜNG THCS

Trang 42

PHẦN 3 TỔNG QUAN VỀ MÔN SINH HỌC Ở THCS

Danh mục các thí nghiệm, các bài thực hành theo quy

Kính lúp cầm tay, kính hiển vi

2 Bài 6: Quan

sát tế bào thực vật

Kính hiển vi, Lam kính, Lamen, Lọ đựng, giấy thấm, kim mũi mác, dao lam, củ hành, quả cà chua,

lá thài lài tía…

3 Bài 11: Sự hút

nước và muối khoáng của rễ

Chậu cây có đĩa lót, nước sạch, các muối khoáng hòa tan: đạm, lân, kali

- Nhu cầu nước

- Nhu cầu muối khoáng

Trang 43

Kính hiển vi quang học

Trang 44

Tế bào vảy hành

Trang 45

Tế bào quả cà chua

Trang 46

Tinh trùng người

Trang 47

Danh mục các thí nghiệm, các bài thực hành theo quy định của chương trình

Bình thủy tinh, dao con, kính núp, cành hoa trắng

5 Bài 21-22

Quang hợp

Chậu cây khoai lang hoặc rau muống, băng giấy đen, bếp đun, cốc thủy tinh,

ống nghiệm, rong đuôi chó, chuông thủy tinh có

đế, cốc nước vôi trong, dung dịch iốt loãng, cồn

90 o …

Trang 50

Trang 52

Cốc thủy tinh, hạt (đỗ, lạc, ngô, thóc…)

Bông hoặc vải ẩm

10 Bài 53: Tham

quan thiên nhiên

Dầm/bay đào đất, kim mũi mác, kéo cắt cành, túi nilong trong suốt, kính lúp cầm tay, kẹp ép tiêu bản thực vật, vợt thủy tinh, panh, máy ảnh

Trang 53

Kính hiển vi, lam kính, lamen, ống hút, khăn lau, bông thấm nước, cốc

hoặc lọ đựng mẫu, Mẫu vật: Nước ao tù

2 Bài 8: Thủy tức Cốc thủy tinh, chậu thủy

tinh, ống hút, thủy tức, rận nước.

3 Bài 11: Sán lá

gan

Kính hiển vi, lam kính, lamen, cốc thủy tinh, ống hút, kìm, Ốc mút, ốc vặn,

ốc ti chứa sán lá gan

Trang 54

5 Bài 16: Mổ và

quan sát giun đất

Khay mổ, tấm kê, bộ đồ mổ: dao, kéo, panh,

ghim; kính núp, tranh vẽ cấu tạo giun, giun đất

6 Bài 23: Mổ và

qua sát tôm sông

ghim; kính núp, tranh vẽ cấu tạo tôm sông, tôm sông

Trang 56

Cấu tạo giun đất

Trang 57

Cấu tạo tôm sông

Trang 58

Máy tính, máy chiếu, băng đĩa hình

8 Bài 32: thực

hành mổ cá

ghim; kính núp, tranh vẽ cấu tạo nội quan cá, cá chép, hoặc diếc

9 Bài 33: Cấu tạo

trong của cá chép: vai trò của bóng hơi

Lọ thủy tinh, nút cao su 1

lỗ, ống nhựa, cá chép hoặc diếc

Trang 59

Mô hinhd ếch đồng, lọ thủy tinh đầy nước, ếch đồng, cóc, chẫu chàng hoặc nhái

11 Bài 42: Quan

sát bộ xương mẫu chim bồ câu

Mô hình chim bồ câu, mẫu mổ chim bồ câu, bộ xương chịm bồ câu, tranh

vẽ cấu tạo trong của bồ câu

12 Bài 45: Xem

băng về đời sống và tập tính cảu chim bồ câu

Máy tính, máy chiếu, băng , đĩa

Trang 60

Máy tính, máy chiếu, băng, đĩa

14 Bài 64-66: Tham

quan thiên nhiên

Vợt bướm, vợt thủy sinh, kẹp mềm, chổi lông, kim nhộn, khay đựng mẫu, kính lúp cầm tay, lọ thủy tinh, chậu thủy tinh, cốc thủy tinh, giấy báo, ống nhòm, máy ảnh

Trang 61

0,65% NaCl, lọ có ống hút, axit axetic 1%, ếch, nhái hoặc miếng thịt lợn, tiêu bản mô biếu bì, mô sụn, mô xương, mô cơ trơn

2 Bài 7: Bộ xương Mô hình bộ xương người

3 Bài 8: Cấu tạo

và tính chất của xương

Cốc thủy tinh HCl 10%, đèn cồn, panh kẹp, xương ếch, hoặ gà, hoặc cá.

Định dạng
Số trang	123
Dung lượng	13,56 MB