gian an may dien 1

- Theo kiểu mạch từ: Máy biến áp mạch từ chung và máy biến áp mạch - Thuyết trình - Giáo viên hướng dẫn - Sử dụng mô hình trực quan - Học sinh quan sát - Học sinh lắng nghe và ghi chép..

Trang 1

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHỆ VÀ NÔNG LÂM PHÚ THỌ

Trang 2

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO: MÁY ĐIỆN 1

Mã số mô đun: MĐ 17

Thời gian mô đun: 240giờ (Lý thuyết: 45giờ; Thực hành: 195giờ)

I VỊ TRÍ TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN :

- Vị trí: Mô đun này học sau các môn học An toàn lao động, Mạch điện và mô đun Đo lường điện.

- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề , thuộc mô đun đào tạo nghề bắt buộc.

II MỤC TIÊU MÔ ĐUN:

- Mô tả được cấu tạo, phân tích nguyên lý của các loại máy điện.

- Vẽ được sơ đồ khai triển dây quấn máy điện.

- Tính toán được các thông số kỹ thuật trong máy điện.

- Quấn lại được động cơ một pha, ba pha bị hỏng theo số liệu có sẵn.

- Tính toán được quấn máy biến áp công suất nhỏ.

- Chủ động lập kế hoạch, dự trù được vật tư, thiết bị.

- Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và tư duy khoa học trong công việc.

III NỘI DUNG MÔ ĐUN:

1 Nội dung tổng quát và phân bố thời gian :

Số

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành

Kiểm tra*

1 Bài mở đầu: Khái niệm chung về

2 Nội dung chi tiết

Bài mở đầu: Khái niệm chung về máy điện Thời gian: 4 giờ

Mục tiêu:

- Phát biểu được các định luật điện từ trong máy điện.

Trang 3

- Phân tích được nguyên lý hoạt động của máy phát và động cơ điện.

- Giải thích được quá trình phát nóng và làm mát của máy điện.

- Phát huy tính tích cực, chủ động, cẩn thận trong công việc.

1 Các định luật điện từ dùng trong máy điện.

1.1 Lực từ.

1.2 Hiện tượng cảm ứng điện từ.

1.3 Sức điện động cảm ứng khi dây dẫn chuyển động cắt từ trường.

1.4 Tự cảm và hổ cảm.

2 Định nghĩa và phân loại máy điện

3 Nguyên lý máy phát điện và động cơ điện.

3.1 Nguyên lý máy phát điện và động cơ điện.

3.2 Tính thuận nghịch của máy điện

4 Sơ lượt về các vật liệu chế tạo máy điện

- Đấu máy biến áp vận hành song song các máy biến áp.

- Tính toán được các thông số của máy biến áp ở các trạng thái: không tải, có tải, ngắn mạch.

- Quấn lại được máy biến áp một pha cỡ nhỏ

- Chọn lựa đúng máy biến áp phù hợp với mục đích sử dụng Bảo dưỡng và sửa chữa máy biến áp theo yêu cầu.

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, tư duy khoa học và sáng tạo.

Nội dung:

1.1 Khái niệm chung

1.2 Cấu tạo của máy biến áp.

1.3 Các đại lượng định mức của máy biến áp.

1.4 Nguyên lí làm việc của máy biến áp.

Trang 4

1.5 Mô hình toán và sơ đồ thay thế của máy biến áp.

1.6 Các chế độ làm việc của máy biến áp.

+ Chế độ không tải.

+ Chế độ ngắn mạch.

+ Chế độ có tải.

1.7 Máy biến áp ba pha

1.8 Sự làm việc song song của máy biến áp.

1.9 Các máy biến áp đặc biệt

1.10 Quấn máy biến áp 1 pha cỡ nhỏ

1.10.1 Tính toán số liệu dây quấn máy biến áp một pha.

- Lấy số liệu dây quấn máy biến áp.

- Tháo lõi thép máy biến áp.

- Tháo dây cũ của máy biến áp.

1.10.2 Thi công quấn bộ dây biến áp 1 pha.

- Mô tả được cấu tạo, nguyên lý làm việc động cơ không đồng bộ

- Tính toán được các thông số của động cơ

- Vẽ được sơ đồ trải bộ dây

- Bảo dưỡng và sửa chữa được những hư hỏng thông thường của máy điện không đồng bộ đảm bảo máy hoạt động tốt theo đúng tiêu chuẩn về điện.

2.1 Khái niệm chung về máy điện không đồng bộ

2.2 Cấu tạo của máy điện không đồng bộ ba pha

2.3 Từ trường của máy điện không đồng bộ

2.4 Nguyên lý làm việc cơ bản của máy điện không đồng bộ.

2.5 Mô hình toán và sơ đồ thay thế của động cơ điện không đồng bộ.

2.6 Biểu đồ năng lượng và hiệu suất của động cơ không đồng bộ.

Trang 5

2.7 Mô men quay của động cơ không đồng bộ ba pha.

2.8 Mở máy động cơ không đồng bộ ba pha

2.9 Điều chỉnh tốc độ động cơ không đồng bộ.

2.10 Động cơ không đồng bộ một pha

2.11 Sơ đồ dây quấn động cơ không đồng bộ

2.11.1 Sơ đồ dây quấn động cơ không đồng bộ ba pha.

2.11.2 Sơ đồ dây quấn động cơ không đồng bộ một pha.

2.12 Dấu dây, vận hành động cơ

- Kiểm tra quy ước các dây đầu, dây cuối

- Đấu động cơ vào lưới điện

- Kiểm tra các thông số: dòng điện, tốc độ

2.13 Tháo lắp, bảo dưỡng động cơ

2.14 Quấn lại bộ dây stato động cơ không đồng bộ

2.14.1 Tháo và vệ sinh động cơ.

2.14.2 Khảo sát và vẽ lại sơ đồ dây quấn.

- Xác định các số liệu ban đầu

- Tính toán số liệu

- Sơ đồ dây quấn

2.14.3 Thi công quấn dây

- Lót cách điện rãnh stato động cơ.

- Quấn các bối dây.

- Lồng dây vào rãnh stato.

- Lót cách điện đầu nối, hàn dây ra và đai phần đầu bộ dây

- Bảo dưỡng và sửa chữa được những hư hỏng thông thường của máy điện đồng

bộ theo tiêu chuẩn kỹ thuật.

Trang 6

3.1 Định nghĩa và công dụng

3.2 Cấu tạo của máy điện đồng bộ

3.3 Nguyên lí làm việc của máy phát điện đồng bộ.

3.4 Phản ứng phần ứng trong máy phát điện đồng bộ.

3.5 Các đường đặc tính của máy phát điện đồng bộ.

3.6 Sự làm việc song song của máy phát điện đồng bộ.

3.7 Động cơ và máy bù đồng bộ

3.8 Sửa chữa, quấn lại bộ dây máy phát đồng bộ

3.8.1 Quấn lại dây quấn stato

3.8.2 Quấn lại dây quấn kích từ

Mục tiêu:

- Phân tích được cấu tạo, nguyên lý, quan hệ điện từ, các phản ứng phần ứng xảy

ra trong máy điện một chiều.

- Gải thích được các nguyên nhân gây ra tia lửa và biện pháp cải thiện đổi chiều.

- Trình bày được các phương pháp mở máy, đảo chiều quay, điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều.

- Vẽ và phân tích được đúng sơ đồ dây quấn phần ứng máy điện một chiều.

- Bảo dưỡng và sửa chữa được những hư hỏng thông thường của máy điện một chiều đảm bảo an toàn và vệ sinh công nghiệp

Nội dung:

4.1 Đại cương về máy điện một chiều

4.2 Cấu tạo của máy điện một chiều

4.3 Nguyên lý làm việc cơ bản của máy điện một

chiều

4.4 Từ trường và sức điện động của máy điện một chiều.

4.5 Công suất điện từ và mô-men điện từ của máy điện một chiều.

4.6 Tia lửa điện trên cổ góp và biện pháp khắc phục.

4.7 Máy phát điện một chiều

4.8 Động cơ điện một chiều

Trang 7

4.9 Dây quấn phần ứng máy điện một chiều.

4.10 Sửa chữa, quấn lại dây quấn máy điện một

chiều

4.10.1 Quấn lại dây quấn phần ứng

4.10.2 Quấn lại dây quấn kích từ

IV ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN:

- Vật liệu:

+ Dây dẫn điện.

+ Một số vật liệu cần thiết khác.

+ Dây điện từ các loại.

+ Giấy cách điện, phim phổi.

+ Ghen cách điện bằng amiăng

+ Trang bị bảo hộ lao động trong ngành điện.

+ Bộ đồ nghề điện, cơ khí cầm tay.

+ Các loại máy đo: VOM/DVOM, Watt kế AC, Cos  kế, tần số kế

+ Các loại máy điện.

+ Mô hình thực hành chứng minh tính thuận nghịch của máy điện.

+ Mô hình thực hành máy biến áp một pha, ba pha.

+ Mô hình thực hành động cơ một pha, ba pha.

+ Mô hình bổ cắt động cơ điện một pha, ba pha.

+ Mô hình thực hành đấu dây động cơ ba pha 2 cấp tốc độ.

+ Mô hình mô phỏng sự cố trên máy điện xoay chiều.

+ Máy phát điện xoay chiều một pha, ba pha.

+ Bộ thí nghiệm máy phát điện xoay chiều một pha, ba pha.

+ Mô hình hòa đồng bộ máy phát điện ba pha.

+ Mô hình cắt bổ máy phát điện một chiều.

+ Bộ thực hành máy phát điện một chiều.

+ Mô hình mô phỏng các sự cố trong máy điện một chiều.

+ Bộ đồ nghề cơ khí cầm tay

Trang 8

+ Bộ đồ nghề điện cầm tay gồm:

+ Pan me.

+ Máy quấn dây chỉ thị số.

+ Khoan điện; Mỏ hàn điện.

+ Kìm điện các loại: kìm B (kìm răng), kìm nhọn, kìm cắt, kìm tuốt dây, kìm bấm cốt.

+ Tuốc-nơ-vít các loại (dẹp, bake): từ 2mm đến 6mm.

+ Cưa, bào, búa cao su

- Các loại máy đo (AC & DC): ampe kế, volt kế, Ohm kế, watt kế, tần số kế, Cos  kế, điện kế 1pha, 3 pha,

- Động cơ một pha và ba pha các loại.

- Máy biến áp.

- Nguồn AC 1 pha, 3 pha.

+ Pan me.

+ Máy quấn dây chỉ thị số.

+ Khoan điện; Mỏ hàn điện.

+ Kìm điện các loại: kìm B (kìm răng), kìm nhọn, kìm cắt, kìm tuốt dây, kìm bấm cốt.

+ Tuốc-nơ-vít các loại (dẹp, bake): từ 2mm đến 6mm.

+ Cưa, bào, búa cao su

- Nguồn lực khác:

+ PC, phần mềm chuyên dùng.

+ Projector, overhead.

+ Máy chiếu vật thể 3 chiều.

V PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ:

Áp dụng hình thức kiểm tra tích hợp giữa lý thuyết với thực hành Các nội dung trọng tâm cần kiểm tra là:

- Phân tích cấu tạo, nguyên lý máy biến áp, động cơ không đồng bộ, máy phát điện đồng bộ, máy điện DC.

- Phân tính, khảo sát các đặc điểm, đặc tính của các loại máy điện nói trên.

- Nhận dạng và đo kiểm, đấu dây vận hành đúng sơ đồ.

- Hòa đồng bộ máy phát.

- Vẽ, phân tích sơ đồ dây quấn.

- Dò tìm, phát hiện và sửa chữa khắc phục một số hư hỏng.

VI HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MÔ ĐUN:

Trang 9

1 Phạm vi áp dụng chương trình:

Chương trình mô đun này được sử dụng để giảng dạy cho trình độ Cao đẳng nghề.

2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun:

- Trước khi giảng dạy, giáo viên cần căn cứ vào nội dung của từng bài học để chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết nhằm đảm bảo chất lượng dạy học.

- Bố trí thời gian làm các bài thực hành nhận dạng các loại động cơ, đo kiểm, đấu dây vận hành động cơ, máy phát.

- Sử dụng các mô hình cắt bổ, để minh họa nguyên lý của các loại máy điện.

- Cần tập trung cả lớp để hướng dẫn ban đầu: Phần này giáo viên cần thao tác mẫu cho sinh viên quan sát.

- Tùy vào thiết bị có của từng đơn vị để phân chia số lượng sinh viên thực tập trong mỗi nhóm (Mỗi nhóm nên tối đa là 3 sinh viên ): Phần này giáo viên nên quan sát từng nhóm và sửa sai tại chỗ (nếu có).

- Tập trung cả lớp để rút kinh nghiệm sau mỗi ca thực tập: Phần này giáo viên cho sinh viên nêu lên những vướng mắc trong ca thực tập và đưa ra phương pháp khắc phục.

3 Những trọng tâm cần chú ý:

- Cấu tạo, nguyên lý các loại máy điện.

- Đấu dây, vận hành các loại động cơ, máy biến áp.

- Vận hành máy phát, hòa đồng bộ máy phát.

- Vẽ và phân tích sơ đồ dây quấn.

- Sửa chữa một số hư hỏng thường gặp.

4 Tài liệu cần tham khảo:

[1]- Nguyễn Đức Sĩ, Công nghệ chế tạo Máy điện và Máy biến áp, NXB Giáo

Tên bài học trước:

Thực hiện từ ngày / /2014 đến ngày / /2014

Trang 10

Tên bài: BÀI MỞ ĐẦU: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ MÁY ĐIỆN

* MỤC TIÊU CỦA BÀI:

- Phát biểu được các định luật điện từ trong máy điện.

- Phân tích được nguyên lý hoạt động của máy phát và động cơ điện.

- Giải thích được quá trình phát nóng và làm mát của máy điện.

- Phát huy tính tích cực, chủ động, cẩn thận trong công việc.

* ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC:

- Giáo án, đề cương môn học, tài liệu tham khảo.

- Mô hình học tập: Các loại động cơ điện.

- Máy chiếu projector, bảng, phấn,

* HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:

- Tập trung lớp hướng dẫn nghiên cứu các định luật điện từ trong máy điện, nguyên lý hoạt động của máy phát và động cơ điện.

I ỔN ĐỊNH LỚP HỌC: Thời gian: 03 phút

- Động viên, nhắc nhở học sinh trong lớp chú ý nghe giảng và phát biểu xây dựng bài.

II THỰC HIỆN BÀI HỌC.

GIAN (phút)

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

1 Dẫn nhập - Đặt vấn đề: Giới

thiệu các loại động

cơ điện.

- Đặt câu hỏi: Em hãy kể tên các loại máy điện mà em biết.

- Học sinh quan sát và lắng nghe

- Nghe và trả lời câu hỏi.

05’

2 Giảng bài mới

Bài mở đầu: Khái niệm chung về máy điện

1 Các định luật điện từ dùng trong máy điện.

1.1 Lực từ.

1.2 Hiện tượng cảm ứng điện từ.

1.3 Sức điện động cảm ứng khi dây dẫn

chuyển động cắt từ trường

1.4 Tự cảm và hỗ cảm.

2 Định nghĩa và phân loại máy điện.

 Các máy dùng để biến đổi điện năng

thành cơ năng hoặc ngược lại được gọi là

máy điện.

 Các máy dùng để biến đổi cơ năng thành

điện năng được gọi là máy phát điện.

 Các máy dùng để biến đổi điện năng

thành cơ năng được gọi là động cơ điện.

 Các máy điện đều thuộc hệ điện từ.

 Sự biến đổi cơ & điện trong máy điện dựa

trên nguyên lý cảm ứng điện từ Máy biến

áp về bản chất là một bộ biến đổi điện

năng từ giá trị điện áp, dòng điện này

sang giá trị điện áp, dòng điện khác.

Phân loại:

 Máy điện tĩnh: Máy biến áp.

 Máy điện quay (có phần tử chuyển động):

 Động cơ điện hoặc máy phát điện.

- Thuyết trình, giảng giải

- Sử dụng máy chiếu trực quan

- Học sinh lắng nghe, ghi chép, quan sát và tiếp thu.

45’

Trang 11

 Máy điện xoay chiều, máy điện một

chiều.

Máy điện xoay chiều chia làm 3 loại:

+ Máy điện đồng bộ.

+ Máy điện không đồng bộ(dị bộ)

+ Máy điện xoay chiều có vàng góp.

3 Nguyên lý máy phát điện và động cơ điện.

3.1 Nguyên lý máy phát điện và động cơ điện

3.2 Tính thuận nghịch của máy điện

4 Sơ lượt về các vật liệu chế tạo máy điện

4.1 Vật liệu tác dụng

4.2 Vật liệu kết cấu

4.3 Vật liệu cách điện

5 Phát nóng và làm mát máy điện.

5.1 Sự phát nóng của máy điện

5.2 Sự làm mát của máy điện

- Học sinh lắng nghe, ghi chép, quan sát và tiếp thu.

45’

25’

3 Củng cố kiến thức và kết thúc bài

- Các định luật điện từ dùng trong máy điện

- Định nghĩa và phân loại máy điện.

- Nguyên lý máy phát điện và động cơ điện

- Sơ lượt về các vật liệu chế tạo máy điện

- Phát nóng và làm mát máy điện.

Giáo viên hệthống lại bàigiảng cho họcsinh

Lắng nghe

07’

- Ôn tập nội dung bài học

- Đọc nội dung bài giảng mới: Bài

1: Máy biến áp

05’

Nguồn tài liệu tham khảo:

[1]- Vũ Gia Hanh, Trần Khánh Hà, Phan Tử Thụ, Nguyễn Văn Sáu, Máy điện 1, 2 NXB

Khoa học và Kỹ thuật 2001

[2]- Châu Ngọc Thạch, Hướng dẫn sử dụng và sửa chữa Máy biến áp, Động cơ điện,

Máy phát điện công suất nhỏ, NXB Giáo dục 1994.

[3]- Nguyễn Trọng Thắng, Nguyễn Thế Kiệt, Tính toán sửa chữa các loại Máy điện quay

và Máy biến áp - tập 1, 2,3 NXB Giáo dục 1993.

[4]- Nguyễn Xuân Phú, Tô Đằng, Quấn dây sử dụng và Sửa chữa Động cơ điện xoay

chiều thông dụng, NXB Khoa học và Kỹ thuật 1989.

TRƯỞNG KHOA/TRƯỞNG TỔ MÔN

Nguyễn Quốc Chiến

Ngày tháng năm 2014

GIÁO VIÊN

Đào Trung Dũng

Giáo án số: 02 Thời gian thực hiện: 04 giờ

Tên bài học trước: Bài mở đầu: KN chung về máy điện

Thực hiện từ ngày / /2014 đến ngày / /2014

Trang 12

Tên bài: Bài 1: MÁY BIẾN ÁP

- Mô tả được cấu tạo, phân tích được nguyên lý làm việc của máy biến áp một pha và bapha

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, tư duy khoa học và sáng tạo

* ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC

- Giáo án, đề cương môn học, tài liệu tham khảo

- Mô hình học tập: Các loại máy biến áp

- Tập trung lớp hướng dẫn nghiên cứu cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy biến áp 1pha và 3 pha

(phút)

HOẠT ĐỘNG CỦAGIÁO VIÊN CỦA HỌC SINHHOẠT ĐỘNG

sát và lắng nghe

05’

1.1 Khái niệm chung

1.2 Cấu tạo của máy biến áp

- Sử dụng mô hìnhtrực quan

- Thuyết trình, giảnggiải

- Học sinh lắng nghe và ghi chép

- Học sinh quan sát và ghi nhận

- Học sinh lắng nghe, quan sát và ghi chép

25’45’

45’

Trang 13

số pha m, tổ nối dây, điện áp ngắn

mạch u n %, phương pháp làm

lạnh, chế độ làm việc.

1.4 Nguyên lí làm việc của máy

biến áp

- Khi ta nối dây quấn sơ cấp W1

với nguồn điện xoay chiều u1 sẽ

có dòng điện i1 chạy trong cuộn

dây W1 Dòng điện i1 sinh ra từ

thông biến thiên trong lõi thép gọi

là từ thông chính, từ thông này

móc vòng qua cả hai dây quấn sơ

- Thuyết trình, giảnggiải, trình chiếu trênphông

- Học sinh lắng nghe, quan sát và ghi chép

45’

3 Củng cố kiến thức và kết thúc

bài

- KN chung về máy biến áp

- Cấu tạo, nguyên lý làm việc của

máy biến áp

- Các đại lượng đặc trưng của máy

biến áp

Giáo viên hệ thốnglại bài giảng cho học

07’

1: Máy biến áp(tiếp)

05’

[1]- Vũ Gia Hanh, Trần Khánh Hà, Phan Tử Thụ, Nguyễn Văn Sáu, Máy điện 1, 2

GIÁO VIÊN

Tên bài học trước: Máy biến áp

Thực hiện từ ngày / /2014 đến ngày / /2014

Ngày: tiết Ngày: .tiết

Trang 14

Tên bài: Bài 1: MÁY BIẾN ÁP (tiếp theo)

- Xác định được cực tính và đấu dây vận hành máy biến áp một pha, ba pha đúng kỹ thuật

- Đấu máy biến áp vận hành song song các máy biến áp

- Tính toán được các thông số của máy biến áp ở các trạng thái: không tải, có tải, ngắn mạch

- Mô hình học tập: Các loại máy biến áp.

GIÁO VIÊN

1 Dẫn nhập - Đặt vấn đề: - Học sinh quan sát và

lắng nghe

05’

1.5 Mô hình toán và sơ đồ thay thế

của máy biến áp.

1 Mô hình toán

a Quá trình quá độ điện từ trong MBA:

b Phương trình điện áp sơ cấp

Trạng thái làm việc không tải là

trạng thái làm việc mà phía thứ cấp

hở mạch, phía sơ cấp được đặt vào

điện áp định mức

+ Các đặc điểm của máy biến áp ở

chế độ không tải.

- Dòng điện không tải:

- Công suất không tải:

- Hệ số công suất không tải.

- Sử dụng mô hình trực quan

- Sử dụng mô hình

- Học sinh lắng nghe

và ghi chép.

- Học sinh quan sát và ghi nhận.

- Học sinh lắng nghe, quan sát và ghi chép.

Trang 15

+ Thí nghiệm không tải máy biến

áp:

Mạch điện thí nghiệm được

lắp theo sơ đồ (h.vẽ)

- Điện kháng không tải:

Tương tự như trên, coi gần đúng X0

 Xth

g Hệ số công suất không tải:

* Trạng thái làm việc ngắn mạch

Chế độ làm việc ngắn mạch

của máy biến áp là chế độ mà thứ

cấp của máy biến áp được nối tắt, sơ

cấp đặt vào điện áp nguồn

Trong quá trình vận hành máy

biến áp, vì một lý do nào đó phía thứ

- Thuyết trình

- Giáo viên hướng dẫn

- Học sinh quan sát

và ghi nhận

- Lắng nghe và ghi chép bài

Trang 16

e Điện áp ngắn mạch phản kháng

phần trăm.

* Trạng thái làm việc có tải.

Trạng thái làm việc có tải của máy

biến áp là trạng thái trong đó dây

quấn sơ cấp được nối vào điện áp

định mức, dây quấn thứ cấp được

nối với tải Để đánh giá mức độ tải

người ta đưa ra hệ số tải kt

1.7 Máy biến áp ba pha.

1 Công dụng.

Máy biến áp 3 pha có vai trò

quan trọng trong hệ thống điện:

- Sử dụng trong truyền tải điện năng

giúp giảm tổn hao công suất trên

đường dây, giảm dòng điện chạy

trên đường dây giúp giảm tiết diện

dây truyền tải

- MBA 3 pha có nhiệm làm tăng

hoặc giảm điện theo yêu cầu

- Sử dụng trong các thiết bị lò nung

(máy biến áp lò 3 pha)

- Sử dụng trong hàn điện (máy biến

+ MBA kiểu dầu: cách điện và môi

trường làm mát chủ yếu bằng dầu

- Theo số trụ của lõi thép: Máy biến

áp 3 pha 3 trụ, máy biến áp 3 pha 4

trụ

- Theo kiểu mạch từ: Máy biến áp

mạch từ chung và máy biến áp mạch

- Thuyết trình

- Học sinh lắng nghe và ghi chép

và ghi nhận

và ghi chép bài

Trang 17

- Máy biến áp ba pha

- Sự làm việc song song của máy biến

áp

Giáo viên hệ thốnglại bài giảng cho họcsinh

Lắng nghe

07’

4 Hướng dẫn tự học

1: Máy biến áp(tiếp)

05’

[1]- Vũ Gia Hanh, Trần Khánh Hà, Phan Tử Thụ, Nguyễn Văn Sáu, Máy điện 1, 2

GIÁO VIÊN

Tên bài học trước: Máy biến áp (tiếp theo)

Trang 18

Thực hiện từ ngày / /2014 đến ngày / /2014 Ngày: tiết Ngày: .tiết

- Mô tả được cấu tạo, phân tích được nguyên lý làm việc của máy biến đặc biệt

- Tính toán Quấn lại được máy biến áp một pha cỡ nhỏ

- Chọn lựa đúng máy biến áp phù hợp với mục đích sử dụng Bảo dưỡng và sửa chữa máybiến áp theo yêu cầu

- Tập trung lớp hướng dẫn nghiên cứu cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy biến áp đặc biệt

- Chia thành từng nhóm hướng dẫn cách nhận biết, phân biệt các bộ phận của máy biến áp tựngẫu, tính toán máy biến áp

- Tập trung lớp hướng dẫn kết thúc và hướng dẫn tự rèn luyện

Máy biến áp (tiếp theo)

1.9 Các máy biến áp đặc biệt

1.10 Quấn máy biến áp 1 pha cỡ

nhỏ

1.10.1 Tính toán số liệu dây quấn

máy biến áp một pha

- Lấy số liệu dây quấn máy biến áp

- Tháo lõi thép máy biến áp

- Tháo dây cũ của máy biến áp

nhớ

10’

I Kiến thức liên quan

1.9 các máy biến áp đặc biệt

1.9.1.Máy biến áp tự ngẫu

1/ Cấu tạo

2 Nguyên lý làm việc:

3 Ưu, nhược điểm và ứng dụng:

1.9.2.Máy biến dòng điện

1.9.3.Máy biến áp đo lường

1.9.4 Máy biến áp hàn

1.10 Quấn máy biến áp 1 pha cỡ

nhỏ

- Sử dụng mô hình vật thật trực quan

- Thuyết trình

- Lắng nghe và ghichép bài

- Học sinh quan sát và ghi chép bài

Trang 19

1.10.1 Tính toán số liệu dây quấn

máy biến áp một pha

- Lấy số liệu dây quấn máy biến áp

- Tháo lõi thép máy biến áp

- Tháo dây cũ của máy biến áp

1 Trình tự tính toán máy biến áp

độc lập một pha dựa trên sơ đồ biến

áp và tham số dòng điện, điện áp

phía sơ cấp và phía thứ cấp (bài

toán thuận)

Bước 1: Tính tiết diện trụ lõi thép:

Bước 2: Tính số vòng dây của cuộn

sơ cấp và thứ cấp:

Bước 3: Xác định tiết diện dây quấn:

Bước 4: Tính tiết diện của cửa sổ lõi

thép

2 Trình tự tính toán máy biến áp

độc lập một pha dựa vào kích thước

lõi thép (Bài toán ngược)

Bước 1: Từ tiết diện trụ lõi thép, tính

tiết diện hiệu dụng trụ lõi thép.

Bước 2: Tính số vòng dây của cuộn

- Thuyết trình

- Chiếu bảng tổng hợp thiết bị, dụng

cụ, vật tư

- Giới thiệu dụng cụ,thiết bị, vật tư

- Giới thiệu bảng cácbước thực hiện

- Giải thích các bướcthực hiện

- Thuyết trình

- Quan sát, uốn nắn các thao tác khi thựchiện

- Quan sát theo dõi

- Uốn nắn thao tác

- Lắng nghe, ghinhớ

- Quan sát

- Quan sát, lắng nghe

- Quan sát

- Thực hiện thao tác

- Quan sát, ghi nhớ

tả lại cấu tạo, nguyên - Học sinh mô tả lại cấu tạo, nguyên

lý làm việc, các

30’

Trang 20

VI RÚT KINH NGHIỆM TỔ CHỨC THỰC HIỆN:

TRƯỞNG KHOA(TRƯỞNG TỔ MÔN) Nguyễn Quốc Chiến Ngày tháng năm

GIÁO VIÊN

- Cấu tạo và nguyên lý làm việc của

MBA tự ngẫu MBA đo lường, máy

biến dòng điện, MBA hàn

- Các thông số định mức của MBA

Củng cố kỹ năng rèn luyện:

- Ghi nhớ các thông số định mức

- Tháo lắp các MBA

Tính toán MBA tự ngẫu một

pha.công suất nhỏ

* Về nhà các em hãy nghiên cứu bài

tập tính toán

lý làm việc, các thông

số định mức của MBA

- Giáo viên thuyết trình

Hướng dẫn học sinh xem trước tài liệu

thông số định mức của MBA

- Lắng nghe và ghi nhớ

Học sinh lắng nghe và ghi lại những gợi ý của giáo viên

Anh (Chị) Hãy tính toán tiết diện

của mạch từ, số vòng dây sơ cấp,

thứ cấp, tiết diện dây tương ứng

của một máy biến áp độc lập một

pha có công suất P = 150 (VA),

điện áp sơ cấp là 220V, điện áp

thứ cấp là 12V, 9V, 7,5V, mạch

từ sử dụng thép tốt

- Mô tả lại cấu tạo MBA tự ngẫu, MBA

đo lường, máy biến dòng điện, MBA hàn

- Trình bày nguyên lý làm việc của MBA tự ngẫu , MBA đo lường, máy biến dòng điện, MBA hàn

- Tháo lắp MBA theo trình tự đã hướng dẫn

Về nhà học sinh nghiên cứu và làm bài tập

07’

Trang 21

Tên bài học trước: Máy biến áp (tiếp theo) Thực hiện từ ngày / /2014 đến ngày / /2014

- Biết cách tính toán chế tạo khuôn quấn dây máy biến áp một pha cỡ nhỏ

- Tính toán chế tạo được khuôn quấn dây máy biến áp một pha cỡ nhỏ

- Tập trung lớp hướng dẫn nghiên cứu cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy biến áp đặc biệt

- Chia thành từng nhóm hướng dẫn cách nhận biết, phân biệt các bộ phận của máy biến áp tựngẫu, tính toán máy biến áp

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

sát và lắng nghe 05’

2 Giới thiêu chủ đề :

Máy biến áp (tiếp theo)

(Giới thiệu nội dung chủ đề cần

giải quyết: yêu cầu kỹ thuật, tiêu

chuẩn kiến thức kỹ năng)

1.10.2 Thi công quấn bộ dây biến áp

I Kiến thức liên quan

+ Tính toán chế tạo khuôn

- Thuyết trình

- Chiếu bảng tổng hợp thiết bị, dụng

cụ, vật tư

Trang 22

Bước 2: Chế tạo khuôn quấn dây.

Bước 3: Kiểm tra.

2.3 Thao tác mẫu

Thao tác đo đạc và tính toán trên

thiết bị thực tế

Thực hiện chế tạo khuôn quấn

máy biến áp độc lập một pha có

đầy đủ số liệu dây quấn và mạch

- Thuyết trình

- Quan sát

4 Kết thúc vấn đề

Củng cố về kiến thức

- Quy trình chế tạo khuôn MBA

độc lập một pha

- Ghi nhớ quy trình chế tạo khuôn

MBA độc lập một pha

Về nhà các em hãy nghiên cứu về

Quấn dây máy biến áp

- Yêu cầu học sinh trình bày quy trình quấn dây MBA độc lập một pha

- Học sinh trình bày quy trình quấn dây MBA độc lập một pha

- Lắng nghe vàghi nhớ

30’

máy biến áp độc lập 1 pha với các thông

số đã cho

07’

Trang 23

Nguyễn Quốc Chiến Đào Trung Dũng

- Chọn lựa đúng máy biến áp phù hợp với mục đích sử dụng

- Tập trung lớp hướng dẫn mở đầu.

- Chia thành từng nhóm hướng dẫn thường xuyên

HOẠT ĐỘNG CỦAGIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNGCỦA HỌC

SINH

+ Quấn bộ dây máy biến áp 1 pha

II Trình tự thực hiện

2.1 Giới thiệu thiết bị, dụng cụ,

vật tư.

Sử dụng mô hình vật thật trực quan

- Thuyết trình

Trang 24

Bước 1: Quấn dây.

+ Quấn cuộn dây sơ cấp

Bước 2: Kiểm tra cuộn dây đã

quấn

Thực hiện quấn hoàn chỉnh máy

biến áp độc lập một pha có đầy

đủ số liệu dây quấn và mạch từ

Bước 1: Chuẩn bị dụng cu, vật tư,

thiết bị:

+ Quấn cuộn dây sơ cấp

cụ, vật tư

- Thuyết trình

- Quan sát

- Quy trình Quấn dây MBA độc

lập một pha

- Ghi nhớ các bước quấn dây

- Quấn dây MBA độc lập một

pha với các thông số cho trước

Quấn cuộn dây thứ câp

30’

số đã cho

07’

Trang 25

Nguyễn Quốc Chiến Đào Trung Dũng

Tên bài học trước: Máy biến áp (tiếp theo)

Thực hiện từ ngày / /2014 đến ngày / /2014 Ngày: tiết Ngày: .tiết

- Chọn lựa đúng máy biến áp phù hợp với mục đích sử dụng

SINH

+ Quấn bộ dây máy biến áp 1 pha

II Trình tự thực hiện

- Sử dụng mô hình vật thật trực quan

- Thuyết trình

Trang 26

2.1 Giới thiệu thiết bị, dụng cụ,

+ Quấn cuộn dây thứ cấp

Bước 2: Kiểm tra cuộn dây đã

quấn

thiết bị:

+ Quấn cuộn dây thứ cấp

cụ, vật tư

- Thuyết trình

- Quan sát

- Quy trình Quấn dây MBA độc

lập một pha

- Ghi nhớ quy trình quấn dây

- Quấn dây MBA độc lập một

pha với các thông số cho trước

Hoàn chỉnh các dầu dây ra, lắp

ghép mạch từ.

30’

số đã cho

07’

Trang 27

Ngày: tiết Ngày: .tiết Ngày: tiết Ngày: .tiết

- Đấu nối các đầu dây ra đúng yêu cầu kỹ thuật

- Lắp ghép được mạch từ

SINH

- Thuyết trình

Trang 28

cụ, vật tư

- Thuyết trình

- Quan sát

- Thực hiện theo các bước

Ghi nhớ quy trình thực hiện

-Quấn dây MBA độc lập một pha

với các thông số cho trước

- Học sinh trình bày quy trình

30’

số đã cho

07’

Trang 29

Ngày: tiết Ngày: .tiết Ngày: tiết Ngày: .tiết

- Kiểm tra được máy biến áp một pha cỡ nhỏ

- Chọn lựa đúng máy biến áp phù hợp với mục đích sử dụng Bảo dưỡng và sửa chữa máybiến áp theo yêu cầu

I ỔN ĐỊNH LỚP HỌC: Thời gian: phút

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

THỜIGIAN

HOẠT ĐỘNG CỦAGIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNGCỦA HỌCSINH

sát và lắng nghe

05’

1.10.3 Chạy thử

Kiểm tra số 1

- Thuyết trình

- Lắng nghe và ghi nhớ

- Thuyết trình

Trang 30

+ Phương pháp kiểm tra cách điện

cụ, vật tư

- Thuyết trình

- Quan sát

- Thực hiện theo các bước

Ghi nhớ quy trình thực hiện

-Quấn dây MBA độc lập một pha

với các thông số cho trước

Máy điện không đồng bộ

- Yêu cầu học sinh trình bày quy trình - Giáo viên thuyết trình

- Học sinh trình bày quy trình

30’

số đã cho

07’

Trang 31

(TRƯỞNG TỔ MÔN)

GIÁO VIÊN

Tên bài học trước:

Thực hiện từ ngày đến ngày

BÀI 2: MÁY ĐIỆN KHÔNG ĐỒNG BỘ

MỤC TIÊU CỦA BÀI:

- Mô tả được cấu tạo, nguyên lý làm việc của động cơ không đồng bộ

ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC

- Mô hình học tập: Các loại động cơ điện không đồng bộ

HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:

- Tập chung lớp hướng dẫn nghiên cứu cấu tạo và nguyên lý làm việc của động cơ

- Chia thành từng nhóm hướng dẫn cách tháo lắp động cơ

- Tập chung lớp hướng dẫn kết thúc và hướng dẫn tự rèn luyện

II THỰC HIỆN BÀI HỌC

THỜIGIAN

HOẠT ĐỘNG CỦAGIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦAHỌC SINH

thiệu các loại động cơđiện

- Đặt câu hỏi: Em hãy

kể tên các loại động cơ

ba pha mà em biết

- Học sinh quan sát và lắng nghe

- Nghe và trả lời câu hỏi

05’

2.1 Khái niệm chung về

máy điện không đồng bộ

Máy điện không đồng bộ là

loại máy điện xoay chiều

làm việc theo nguyên lý

cảm ứng điên từ có tốc độ

quay của Rôto n khác tốc độ

quay của từ trường quay n1

2.2 cấu tạo của máy điện

không đồng bộ.

- Stato: Lõi thép, dây quấn,

- Học sinh lắng nghe

và ghi chép

Trang 32

dây quấn 1 pha

Từ trường của dây quấn một

pha là từ trường có phương

không đổi, song trị số

và chiều biến thiên theo thời

gian, được gọi là từ trường

đập mạch

Gọi p là số đôi cực, ta có

thể thay đổi cách nối dây

quấn để tạo ra từ trường một,

hai hoặc p đôi cực

2.Sự hình thành từ trường

quay trong dây quấn máy

điện KĐB 3 pha

Nếu ta cho dòng điện xoay

chiều 3 pha có các pha lệch

nhau 1200về thời gian đi vào

dây quấn 3 pha, các pha của

dây quấn lệch nhau 1200

trong không gian thì trong

lõi thép của máy điện sẽ sinh

ra từ trường quay (hình

vẽ)

2.4/ Nguyên lý làm việc cơ

bản của động cơ không

đồng bộ.

1 Nguyên lý chung

2 Trường hợp làm việc của

máy điện không đồng bộ

- Roto quay cùng chiều từ

trường quay nhưng có tốc

độ n<n1 (0<s<1)

- Rôto quay cùng chiều từ

trường quay nhưng có tốc

- Thuyết trình

- Giáo viên thao tác mẫu

- Học sinh quan sát và làm theo

3 Củng cố kiến thức và

kết thúc bài

- Cấu tạo và nguyên lý làm

việc của máy điện không

đồng bộ

- Từ trường quay của máy

điện không đồng bộ

- Nguyên lý làm việc của

- Yêu cầu học sinh mô

tả lại cấu tạo, nguyên

lý làm việc máy điệnkhông đồng bộ

- Giáo viên thuyếttrình

- Học sinh mô tả lạicấu tạo, nguyên lý làmviệc máy điện khôngđồng bộ

- Lắng nghe và hi nhớ

30’

Trang 33

máy điện KĐB

* Về nhà các em hãy nghiên

cứu : Mômen và các phương

pháp mở máy động cơ KĐB. Hướng dẫn học sinh

xem trước tài liệu

Học sinh lắng nghe vàghi lại những gợi ýcủa giáo viên

- Trình bày nguyên lý làm việc của máy điện KĐB

07’

TRƯỞNG KHOA/ TRƯỞNG TỔ MÔN

Ngày tháng năm

GIÁO VIÊN

Nguyễn Thị Thơm

Trang 34

Tên bài học trước:.Máy điện không đồng bộThực hiện từ ngày đến ngày

BÀI 2: MÁY ĐIỆN KHÔNG ĐỒNG BỘ (tiếp theo)

- Mô tả được biểuđồ năng lượng và hiệu suất, mô men quay của động cơ không đồng bộ

- Trình bày được các phương pháp mở máy động cơ không đồng bộ ba pha

- Tập chung lớp hướng dẫn mở đầu

THỜIGIAN

HOẠT ĐỘNG CỦA

2.5 Mô hình toán và sơ

đồ thay thế của động cơ

2.6 Biểu đồ năng lượng

và hiệu suất của động cơ

Trang 35

Khi động cơ điện làm việc,

quá trình chuyển đổi năng

lượng từ điện năng thành

cơ năng được thực hiện qua

điện áp lưới vào động cơ,

không thông qua một loại

thiết bị mở máy nào

* Phương pháp mở máy

gián tiếp:

Là phương pháp mở máy

được thực hiện trong giai

đoạn mở máy có thiết bị mở

máy nối vào mạch động cơ

Sau khi kết thúc mở máy,

thiết bị đó bị loại ra khỏi

gián tiếp dùng điện trở và

điện kháng nối tiếp với

mạch Stato

- Thuyết trình

-Lắng nghe và ghi chép bài

30’

Trang 36

- Mô hình toán và sơ đồ

thay thế của động cơ điện

không đồng bộ

-vẽ được Biểu đồ năng

lượng và hiệu suất của

tả lại cấu tạo, nguyên

lý làm việc máy điệnkhông đồng bộ

Hướng dẫn học sinhxem trước tài liệu

cấu tạo, nguyên lý làmviệc máy điện khôngđồng bộ

- Lắng nghe và hi nhớ

Học sinh lắng nghe vàghi lại những gợi ýcủa giáo viên

TRƯỞNG KHOA/ TRƯỞNG TỔ MÔN

Ngày tháng năm

GIÁO VIÊN

Nguyễn Thị Thơm

Trang 37

Tên bài học trước:.Máy điện không đồng bộThực hiện từ ngày đến ngày

BÀI 2: MÁY ĐIỆN KHÔNG ĐỒNG BỘ (tiếp theo)

- Trình bày được các phương pháp Điều chỉnh tốc độ động cơ không đồng bộ

- Mô tả được cấu tạo, nguyên lý của động cơ không đồng bộ 1 pha

- Tính toán được các thông số của bộ dây Vẽ được sơ đồ trải bộ dây động cơ KĐB

- Tập chung lớp hướng dẫn mở đầu

I ỔN ĐỊNH LỚP HỌC: Thời gian: 02 phút

THỜIGIAN

(Giới thiệu nội dung chủ đề cần giải

quyết: yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn kiến

thức kỹ năng)

2.9 Điều chỉnh tốc độ động cơ không

đồng bộ

2.10 Động cơ không đồng bộ một pha

2.11 Sơ đồ dây quấn động cơ không

Trang 38

2.9 Điều chỉnh tốc độ động cơ không

2.10 Động cơ không đồng bộ một pha.

1 Cấu tạo của động cơ KĐB 1 pha (như

4 Các loại động cơ KĐB 1 pha

a Động cơ một pha điện dung và

1 Khái niệm chung, các đại lượng đặc

trưng của dây quấn

a, Dây quấn và số đôi cực

b, Yêu cầu dây quấn stato động cơ

c, Các danh từ và đại lượng đặc trưng

cho dây quấn.

d, Kết cấu dây quấn:

e, Nguyên tắc đấu dây:

2 Dây quấn xếp đơn

- Thuyết trình

và ghi chép bài

và làm theo-Lắng nghe và ghi chép bài

Trang 39

Ví dụ1: Vẽ sơ đồ trải dây quấn xếp đơn

của động cơ khôngđồng bộ 3 pha có:

Z = 24; 2p =4; m=3

* Tính toán:

* Sơ đồ khai triển dây quấn (hình vẽ)

Ví dụ 2 : Vẽ sơ đồ khai triển dây quấn

xếp đơn của động cơ 3 pha với

Z = 24; 2p = 2; m=3

* Tính toán:

* Sơ đồ khai triển dây quấn (hình vẽ)

3 Dây quấn đồng tâm đơn

- Đối với động cơ 4 cực trở lên (2q  4)

thì số bôi dây trong nhóm bằng q

* Bước quấn y: bao giờ cũng tính bước

quấn y của bối nhỏ trước, rồi từ từ tính

bước bước quấn dây lớn Bước quấn ký

hiệu là y1, y2, y… được xác định theo

Ví dụ1: vẽ sơ đồ khai triển dây quấn

đồng tâm của động cơ không đồng bộ 3

pha có:

Z = 24; 2p = 4; m = 3

+ Tính toán: Theo các bước đã hướng

dẫn

+ Sơ đồ khai triển dây quấn (hình vẽ)

stato kiểu đồng tâm của động cơ không

đồng bộ 3 pha có:

Z = 24; 2p = 2; m = 3

- Sử dụng máy chiếu

- Thuyết trình

- Sử dụng máychiếu

Trang 40

+ Tính toán các đại lượng đặc trưng:

4 Dây quấn xếp kép (xếp hai lớp)

đồng tâm của động cơ không đồng bộ 3

pha có:

Z = 24; 2p = 4; m = 3

+ Tính toán: Các đại lượng đặc trưng

stato kiểu đồng tâm của động cơ không

đồng bộ 3 pha có:

Z = 24; 2p = 2; m = 3

+ Tính toán: Các đại lượng đặc trưng

- Trình bày được các phương pháp Điều

chỉnh tốc độ động cơ không đồng bộ

- Mô tả được cấu tạo, nguyên lý của

động cơ không đồng bộ 1 pha

- Tính toán được các thông số của bộ

dây Vẽ được sơ đồ trải bộ dây động cơ

KĐB

- Tính toán được các thông số của bộ

dây Vẽ được sơ đồ trải bộ dây động cơ

KĐB theo số liệu thực tế

* về nhà các em nghiên cứu: tính toán vẽ

sơ đồ trải động cơ 1 pha theo số liệu

thực tế của động cơ Đấu dây vận hành

động cơ

- Yêu cầu học sinh

mô tả lại cấu tạo,nguyên lý làm việcmáy điện khôngđồng bộ 1 pha

Hướng dẫn họcsinh xem trước tàiliệu

- Học sinh mô tả lạicấu tạo, nguyên lýlàm việc máy điệnkhông đồng bộ 1pha

- Lắng nghe và hinhớ

Học sinh lắng nghe

và ghi lại những gợi

ý của giáo viên

30’

Z=48, 2p=4, m=3 kiểu quấn đồng khuônđơn, đồng khuôn kép

07’

Định dạng
Số trang	85
Dung lượng	2,61 MB