Trong phần văn bản tiếp theo, tác giả đã bộc lộ suy nghĩ của mình về việc lựa chọn sách như thế.. Chuẩn bị: - Tích hợp với văn bản Bàn về đọc sách-Với TLV Phần phân tích và tổng hợp...
Trang 11 Kiến thức:- Hướng dẫn học sinh đọc,tìm hiểu tác giả, từ khó, bố cục văn
bản Hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách qua bài nghị luận sâu sắc, giàu
- GV: Giáo án ,một số tài liệu liên quan
- HS: Soạn bài theo câu hỏi trong SGK
C Tiến trình lờn l ớp :
1 Tổ chức: - Lớp 9a1 vắng: ………
2 Kiểm tra:
- Tác giả Chu Quang Tiềm khuyên chúng ta nên chọn sách và đọc sách như
thế nào? Em đã học theo lời khuyên đó như thế nào?
3 Bài mới: - Giới thiệu bài:
* Hoạt động 1:Lời bàn của tác giả về cách lựa
chọn sách
- HS: Đọc tiếp đoạn 2:
? Trong phần văn bản tiếp theo, tác giả đã bộc lộ
suy nghĩ của mình về việc lựa chọn sách như thế
? Em hãy nhận xét về thái độ bình luận và cách
trình bày lí lẽ của tác giả?
II Đọc- hiểu văn bản: (tiếp)
2 L ời bàn của tác giả về cách lựa chọn sách
- Trong tình hình hiện nay sách vở nhiều
Trang 2? Em nhận thức được gì từ lời khuyên này của tác
? Em nhận được lời khuyên nào từ việc này? Từ
đó em liên hệ gì đến việc đọc sách của mình?
? Hãy tóm tắt quan niệm của tác giả về việc chọn
tinh, đọc kĩ và đọc để trang trí(HS tóm tắt)
? Tác giả đã tỏ thái độ như thế nào về cách đọc
sách này?
? Là người đọc sách em nhận được từ ý kiến trên
lời khuyên bổ ích nào?Từ đó em liên hệ gì đến
việc đọc sách của bản thân?
? Theo tác giả thế nào là đọc để có kiến thức phổ
thông?Ví sao tác giả lại đặt vấn đề đọc để có kiến
thức phổ thông?
? Em có nhận xét gì về cách trình bày lí lẽ của tác
giả? Từ đó em nhận được gì từ lời khuyên này?
? Những kinh nghiệm đọc sách nào được truyền
- Đọc chuyên sâu nhưng không bỏ qua đọc thưởng thức
- Xem trọng cách đọc chuyên sâu, coi thường cách đọc không chuyên sâu
- Đọc sách để tích lũy, nâng cao học vấn cần đọc chuyên sâu, tránh tham lam ,hời hợt
- Đọc lạc hướng là: tham lam mà không thực chất
- Vì sách vở ngày càng nhiều
- Đọc lạc hướng lãng phí thời gian và sức lực trên những cuốn sách vô thưởng vô phạt, bỏ lỡ cơ hội đọc sách quan trọng cơ bản
- Đọc sách không đọc lung tung mà cần đọc có mục đích cụ thể
* Quan niệm về chọn tinh, đọc kĩ:
- Tác giả đề cao cách chọn tinh, đọc kĩ, phủ nhận cách đọc chỉ để trang trí bộ mặt
- Đọc sách cần đọc tinh, kĩ hơn là đọc nhiều mà đọc dối
- Đọc để có kiến thức phổ thông là đọc rộng ra theo yêu cầu của các môn học từ THCS đến năm đầu đại học
- Vì đây là yêu cầu bắt buộc đối với học sinh.Các học giả cũng không bỏ qua đọc
để có kiến thức phổ thông Vì các môn học liên quan với nhau, không có học vấn nào cô lập
- Đọc sách cần chuyên sâu nhưng cần cả đọc rộng
=> Đọc sách cốt để chuyên sâu, ngoài ra còn phải đọc để có học vấn rộng phục vụ cho chuyên sâu
=> Tác giả kết hợp phân tích lí lẽ với liên
hệ so sánh toàn diên ,tỉ mỉ…
Trang 3III.Tổng kết
- Nghệ thuật:Phân tích lí lẽ, đối chiếu so sánh
- Nội dung;
* Ghi nhớ:SGK
4 Củng cố- dặn dò:
- Hệ thống toàn bài.Nhấn mạnh trọng tâm
- Học sinh nhắc lại nội dung bài học
- Về nhà: Học bài , Soạn bài:Tiếng nói của văn nghệ
5 Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
**************************************************
TUẦN 20 Ngày soạn:23 12 2009 TIẾT 93 Ngày dạy: 31 12 2009 Tiếng việt: KHỞI NGỮ A Mục tiêu cần đạt: 1 Kiến thức:- Học sinh nắm được khái niệm Khởi ngữ,đặc điểm,công dụng của khởi ngữ trong câu 2 Kĩ năng : - Rèn kĩ năng nhận diện khởi ngữ và vận dụng khởi ngữ trong nói ,viết 3 Thái độ:- Biết đạt câu có sử dụng khởi ngữ B Chuẩn bị: - Tích hợp với văn bản Bàn về đọc sách-Với TLV Phần phân tích và tổng hợp - HS: Bảng phụ - GV: Giáo án, các VD có khởi ngữ C.Tiến trình bài dạy: 1.Tổ chức: Lớp 9a1 vắng: ………
Trang 42.Kiểm tra: ? Nêu các thành phần chính của câu? Đặt câu có đầy đủ các
* Hoạt động 1: Đặc điểm và công
dụng của khởi ngữ trong câu
b,Cái khăn vuông thì chắc đã phải
soi gương mà sửa đi sửa lại
=> Khởi ngữ đứng trước CN,không có quan hệ trực tiếp với vị ngữ
b Giàu(1),tôi cũng giàu(2) rồi.
+ CN: Tôi+ Khởi ngữ:Giàu 1
=> Khởi ngữ đứng trước CN và báo trước nội dung thông báo trong câu
c.Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ,
chúng ta có thể tin ở tiếng ta,không sợ nó thiếu giàu và đẹp
a Anh ấy làm bài cẩn thận lắm
-> Về làm bài,anh ấy cẩn thận lắm
Trang 5phố.Ruộng, bà ấy có hàng trăm mẫu
ở nhà quê
*Trả lời:
a Mà y
b Cái khăn vuông
c Nhà,ruộng
b Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được -> Hiểu thì tôi hiểu rồi,nhưng tôi chưa giải được
4 Bài tập 4:
Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng khởi ngữ
4 Củng cố- dặn dò:
- Hệ thống toàn bài, Học sinh nhắc lại Ghi nhớ
- Về nhà: học bài, đọc trước bài Các thành phần biệt lập
5 Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………
………
*******************************************
TUẦN 20 Ngày soạn: 23 12 2009
TIẾT 94 Ngày dạy:
31 12 2009
Tập làm văn :
Trang 6PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:- Học sinh nắm được khái niệm về phân tích và tổng hợp.
2 Kĩ năng :- Rèn kĩ năng phân tích và tổng hợp trong nói và viết.
3 Thái độ:-Biết vận dụng để làm văn nghị luận
B Chuẩn bị:
- Tích hợp với văn qua văn bản:Bàn về đọc sách, với Tiếng Việt bài:Khởi ngữ
- Gv:Bảng phụ
- HS: Học bài và soạn bài trước khi tới lớp
C Tiến trình bài dạy:
? Thông qua một loạt dẫn chứng ở đoạn mở
bài,tác giả đã rút ra nhận xét về vấn đề ăn mặc
phải như thế nào?
? Hai luận điểm chính trong văn bản là gì?
? Để xác lập 2 luận điểm trên,tác giả dùng
phép lập luận nào?Phép lập luận này đứng ở
vị trí nào trong văn bản?
I Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp
1.Ví dụ: SGK/9 Trang phục+ Tác giả bàn về vấn đề trang phục:
Hai luận điểm:
+ Trang phục phải phù hợp với hoàn cảnh,tức là tuân thủ những quy tắc ngầm mang tính văn hóa xã hội
+ Trang phục phù hợp với đạo đức là giản dị
và hài hòa với môi trường sống xung quanh.Tác giả dùng phép lập luận phân tích cụ thể
a Luận điểm 1: Ăn cho mình,mặc cho
người
- Cô gái một mình trong hang sâu…
chắc không đỏ chót móng chân,móng tay
Trang 7? Theo em để làm rõ về một sự việc hiện
tượng nào đó người ta làm như thế nào?
? Phân tích là gì?
? Tổng hợp là gì?
Học sinh đọc Ghi nhớ SGK
*Hoạt động 2:
- Hoạt động nhóm:Phân tích luận điểm"Học
vấn không chỉ là chuyện đọc sách,nhưng đọc
sách vẫn là con đường quan trọng của học
vấn"
- Hoạt động nhóm làm bài tập 2
- Anh thanh niên đi tát nước…chắc không sơ
mi phẳng tăp
- Đi đám cưới…chân lấm tay bùn
- Đi dự đám tang không được ăn mặc quần
áo lòe loẹt,nói cười oang oang
b Luận điểm 2:Y phục xứng kì đức
- Dù mặc đẹp đến đâu…làm mình tự xấu đi
xã hội"
* Tác giả dùng phép lập luận tổng hợp bằng một kết luận ở cuối văn bản: "Thế mới biết….là trang phục đẹp"
=> Vai trò:
+ Giúp ta hiểu sâu sắc các khía cạnh khác nhau của trang phục đối với từng người từng hoàn cảnh cụ thể
+ Hiểu ý nghĩa văn hóa và đạo đức của cách
ăn mặc, nghĩa là không ăn mặc tùy tiện,cẩu thả như một số người tầm thường tưởng đó
là sở thích và quyền "bất khả xâm phạm"
- Dùng phép lập luận phân tích và tổng hợp
2.Ghi nhớ:SGK/10 II.Luyện tập:
1.Bài tập 1
Phân tích:
- Học vấn là thành quả tích lũy…đời sau
- Bất kì ai muốn phát triển học thuật……
- Hệ thống toàn bài,nhấn mạnh trọng tâm
- Dặn dò: + Học bài- Chuẩn bị bài:Luyện tập phân tích và tổng hợp
5.Rút kinh nghiệm:
Trang 8………
………
………
………
………
****************************************************************** ** Tập làm văn: LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP A Mục tiêu cần đạt: 1 Kiến thức:- Bồi dưỡng tư duy phân tích.Rèn kĩ năng nhận diẹn văn bản phân tích và tổng hợp 2 Kĩ năng :- Luyện kĩ năng viết văn bản phân tích và tổng hợp 3 Thái độ:-Giáo dục ý thức tự giác học tập của học sinh B Chuẩn bị: - Tích hợp với văn qua văn bản:Bàn về đọc sách, với Tiếng Việt bài:Khởi ngữ - GV: Bảng phụ -HS: Học bài và soạn bài đầy đủ ở nhà C Tiến trình bài dạy 1 Tổ chức: lớp 9a1 vắng: ………
2 Kiểm tra: Thế nào là phép phân tích tổng hợp? 3 Bài mới : HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ GHI BẢNG * Hoạt động 1: Bài tập 1 Hoạt động theo nhóm 5 em - Nhóm 1: Bài tập 1 - Nhóm 2 và nhóm 3: Bài tập 2 - Nhóm 4 và nhóm 5:Bài tập 3 - Nhóm 6:Bài tập 4 I Bài tập 1:Phân tích 1 Đoạn a: Cỏi hay của bài thu điếu của Nguyễn Khuyến + Luận điểm:"Thơ hay cả hồn lẫn xác… + Trình tự phân tích: TUẦN 20 Ngày soạn: 25-12- 2009
TIẾT 95 Ngày
giảng: 02 -01- 2010
Trang 9* Đại diện các nhóm trình bày, các
thành viên trong lớp nhận xét, bổ xung
ý kiến
* Giáo viên kết luận
- Bài tập 2:
? Thế nào là học qua loa,đối phó?
? Nêu những biểu hiện của học đối
phó?
? Phân tích bản chất của lối học đối
phó?
? Nêu tác hại của lối học đối phó?
* Dựa vào văn bản Bàn về đọc sách để
- Sách là kho tàng về tri thức được tích
lũy từ hàng nghìn năm của nhân
loại-Vì vậy,bất kì ai muốn có hiểu biết đều
phải đọc sách
- Tri thưc trong sách bao gồm những
kiến thức khoa học và kinh nghiệm
thực tiễn
- Càng đọc sách càng thấy kiến thức
của nhân loại mênh mông
=> Đọc sách là vô cùng cần thiết
nhưng cũng phải biết chọn sáhc mà đọc
và phải biết cách đọc mới có hiệu quả
- Thứ nhất: Cái hay thể hiện ở các làn điệu xanh
- Thứ hai: Cái hay thể hiện ở các cử động…
- Thứ ba: Cái hay thể hiện ở các vần thơ
2 Đoạn b: Luận điểm và trình tự
II Bài tập 2:Thực hành phân tích một vấn đề
1 Học qua loa có những biểu hiện sau:
- Học không có đầu có đuôi,không đến nơi đến chốn,cái gì cũng biết một tí…
- Học cốt chỉ để khoe mẽ có bằng nọ,bằng kia…
2 Học đối phó có những biểu hiện sau:
- Học cốt để thầy cô không khiển trách,cha mẹ không mắng,chỉ lo việc giải quyết trước mắt
- Kiến thức phiến diện nông cạn…
3 Bản chất:
- Có hình thức học tập như:cũng đến lớp,cũng đọc sách,cũng có điểm thi cũng có bằng cấp
- Không có thực chất,đầu óc rỗng tuếch…
4 Tác hại:
- Đối với xã hội:Những kẻ học đối
Trang 10phó sẽ trở thành gánh nặng lâu dài cho
xã hội về nhiều mặt
- Đối với bản thân:Những kẻ học đối phó sẽ không có hứng thú học tập…
IV Bài tập 4:Thực hành tổng hợp
Yêu cầu:Viết đoạn văn tổng hợp những điều đã phân tích trong bài"Bàn về đọc sách"
4 Củng cố- dặn dò:
-Nhận xét giờ học,nhấn mạnh trọng tâm
-Dặn dò: Về nhà làm lại các bài tập vừa phân tích vào vở
-Đọc trước bài:Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống
5 Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………
………
******************************************************************
*
Trang 11Văn bản:
TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ
(trích)
Nguyễn Đình Thi
-A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh :
1 Kiến thức: Hiểu được nội dung của văn nghệ và sức mạnh kỳ diệu của nó đối
với đời sống con người
2 Kĩ năng :- Hiểu thêm cách viết bài văn nghị luận qua tác phẩm nghị luận ngắn
gọn, chặt chẽ và giàu hình ảnh của Nguyễn Đình Thi
3 Thái độ:Giáo dục hoc sinh có lòng yêu văn nghệ,tích cục tham gia các phong
trào văn hoá văn nghệ
B Chuẩn bị:
- Tích hợp:TV các thành phần biệt lập, TLV nghị luận xã hội, VB ý nghĩa van chương(Lớp 7)
- Giáo viên: Chân dung Nguyễn Đình Thi, toàn văn bài viết (nếu cú).
- Học sinh : Tìm đọc toàn văn bài viết, soạn bài theo cõu hỏi
C Tiến trình lên lớp:
1.Tổ chức: lớp 9a1 vắng:
………
2 Kiểm tra: ? Phân tích tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách ?
? Nhận xét về cách trình bày luận điểm này của tác giả?
? Cần chọn sách và đọc sách như thế nào?
? Kiểm tra sự chuẩn bị bài , đồ dùng học tập của học sinh
3 Bài mới: Giới thiệu bài:
- Văn nghệ có nội dung và sức mạnh như thế nào? Nhà nghệ sỹ sáng tác tác phẩm với mục đích gì? Văn nghệ đến với người tiếp nhận bằng con đường nào? Nhà văn Nguyễn Đình Thi đã góp phần trả lời câu hỏi trên qua bài nghị luận
“Tiếng nói của văn nghệ”-văn bản mà chúng ta được tìm hiểu trong giờ học hôm nay
TIẾT 96 Ngày
giảng: 05 - 01- 2010
Trang 12GV nhận xét học sinh đọc.
? Dựa vào phần chú thích * trong
SGK, hãy giới thiệu những nét chính
Trong thời kỳ chúng ta đang xây dựng
một nền văn học nghệ thuật mới đậm
đà tính dân tộc đại chúng, gắn bó với
cuộc kháng chiến vĩ đại của nhân dân:
Kháng chiến chống Pháp
- Chú ý các chú thích 1,2,3,4,6,11
? Xác định kiểu văn bản.
? VB (trích) được chia làm mấy phần,
nêu luận điểm của từng phần
? Nhận xét về bố cục , hệ thống luận
điểm của văn bản
- GV: Các phần trong văn bản có sự
liên kết chặt chẽ, mạch lạc, các luận
điểm vừa có sự giải thích cho nhau,
vừa được tiếp xúc tự nhiên theo hướng
ngày càng phân tích sâu sức mạnh đặc
trưng của văn nghệ
* Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản
- Theo dõi văn bản: Phần 1(Từ đầu đến
Nguyễn Du hay Tônx Tôi)
? Nhắc lại luận điểm trong phần 1 của
văn bản
? Luận điểm này đươc thể hiện trong
những câu văn nào
- HS: Xác định:“Tác phẩm nghệ thuật
…góp vào đời sống xung quanh”
? Để làm sáng tỏ luận điểm trên, tác
giả đã đưa ra và phân tích những dẫn
chứng nào
-1)- Hai câu thơ tả cảnh mùa xuân
trong “truyện Kiều”
-2)- Cái chết thảm khốc của An-na Ca
rê- nhi - na(Trong tiểu thuyết cùng tên
của L Tônx tôi)
- Năm 1996 Ông được Nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
Trình bày luận điểm: Nội dung của văn nghệ: cùng với thực tại khách quan,
…………óc ta nghĩ”
(2): Còn lại: Sức mạnh kỳ diệu của văn nghệ
Với 2 luận điểm:
- Tiếng nói của văn nghệ rất cần thiết đối với đời sống …… khổ của dân tộc
ta ở những năm đầu kháng chiến
- Văn nghệ có khả năng cảm hoá, sức mạnh lôi cuốn ……rung cảm sâu xa từ trái tim
II Đọc- hiểu văn bản:
1 Nội dung của văn nghệ:
a Luận điểm: Văn nghệ không chỉ
phản ánh thực tại khách quan mà còn thể hiện tư tưởng, tình cảm của nghệ sỹ, thể hiện đời sống tinh thần của cá nhân người sáng tác
* Đưa ra 2 dẫn chứng:
(1)-Hai câu thơ tả cảnh mùa xuân trong
“truyện Kiều” với lời bình:
-Hai câu thơ làm chúng ta rung… mà tác giả đã miêu tả
-“ cảm thấy trong lòng ta có những sự sống tươi trẻ luôn luôn tái sinh ấy”
Trang 13- HS: (Chọn lọc dẫn chứng, lập luận
chặt chẽ sẽ tạo lập được văn bản có
sức thuyết phục với người đọc)
- HS: Tiếp tục theo dõi phần II
(đoạn văn từ “Lời gửi của nghệ thuật
đến một cách sống của tâm hồn”)
? Theo tác giả, lời gửi của nghệ thuật,
ta cần hiểu như thế nào cho đúng
? Để thuyết phục người đọc người
nghe, tác giả đưa ra những dẫn chứng
-> Tác phẩm văn nghệ không cất lên
những lời thuyết lý khô khan mà chứa
đựng tất cả những say sưa, vui buồn,
yêu ghét, mơ mộng của nghệ sỹ Nó
mang đến cho chúng ta bao rung động,
ngỡ ngàng trước những điều tưởng
chừng đã rất quen thuộc
? Như vậy nội dung của văn nghệ là gì.
? Tiểu luận: Nội dung của văn nghệ
khác với nội dung của các bộ môn
khoa học xã hội khác ở những điểm
nào
(Những bộ môn khoa học khác như:
Lịch sử ,
địa lý… khám phá , miêu tả và đúc kết
bộ mặt tự nhiên hay xã hội các quy luật
khách quan Văn nghệ tập chung khám
phá thể hiện chiều sâu tính cách , số
phận con người, thế giới bên trong tâm
lý , tâm hồn con người.)
-> Đó chính là lời gửi, lời nhắn - một trong những nội dung của “truyện Kiều”
(2)- Cái chết thảm khốc của An-na Ca rê- nhi - na(Trong tiểu thuyết cùng tên của L Tônx tôi) làm cho người đọc
“đầu óc bâng khuâng nặng những suy nghĩ trong lòng còn vương vấn những vui buồn không bao giờ quên được nữa
-> Đó chính là lời gửi, lời nhắn của L.Tônx tôi
=> Chọn lọc đưa ra 2 dẫn chứng tiêu biểu, dẫn ra từ 2 tác phẩm nổi tiếng của
2 tác giả vĩ đại của văn học dân tộc và thế giới cùng với những lời phân tích bình luận sâu sắc
b Lời gửi của nghệ thuật:
- “Lời gửi của nghệ thuật không những
là một bài học ……tâm lý hoặc xã hội”
- Lời gửi của nghệ thuật còn là tất cả những say sưa, vui buồn, yêu ghét, mơ mộng, phấn khích…”
-> Tác phẩm văn nghệ không cất lên những lời thuyết lý khô khan mà chứa đựng tất cả những say sưa, vui buồn, yêu ghét, mơ mộng của nghệ sỹ,mang đến cho chúng ta bao rung động, ngỡ ngàng
=> Nội dung của văn nghệ là hiện thực mang tính cụ thể sinh động, là đời sống tình cảm của con người qua cái nhìn và đời sống tình cảm có tính cá nhân của người nghệ sỹ,là dung cảm là nhận thức của người tiếp nhận Nó sẽ được mở rộng, phát huy vô tận qua thế hệ người đọc, người xem
4 Củng cố, dặn dò.
- Khắc sâu: Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ?
- Về nhà học bài: + Câu hỏi: Phân tích nội dung phản ánh , thể hiện của văn nghệ
