Chiến thuật khai cuộc

Đối với các ký thủ sơ cấp và trung cấp, nếu muốn tiến vào hàng ngũ các kỳ thủ cao cấp, không có con đường nào khác là phài nghiên cứu chiến thuật cờ. Để giúp cho việc nghiên cứu, tác giả đã cho ra đời bộ sách CHIẾN THUẬT CỜ TƯỚNG bao gồm 3 quyển : chiến thuật khai cuộc, chiến thuật trung cuộc, chiến thuật tàn cuộc.Quyển 1: CHIẾN THUẬT KHAI CUỘCKhai cuộc trong chiến thuật của toàn bộ ván đấu có 1 vị trí rất quan trọng.Sự thành công hay thất bại trong việc vận dụng chiến thuật khai cuộc trực tiếp sẽ dẫn tới kết quả của toàn bộ ván đấu.Quyển 2: CHIẾN THUẬT TRUNG CUỘCTrung cuộc linh hoạt đa biến, lại không có giới hạn thống nhất rõ ràng khi bắt đầu và kết thúc nên việc nghiên cứu trung cục còn quan trọng hơn khai cuộc và tàn cuộc, độ khó cũng lớn hơn rất nhiều.Quyển 3: CHIẾN THUẬT TÀN CUỘCGiai đoạn tàn cục cũng không có giới hạn bắt đầu,đây là giai đoạn 2 bên đã tiêu phí đi 1 số binh lực khá lớn.Không nắm vững chiến thuật tàn cục thì dù khai cục và trung cục đi tốt đến đâu cũng khó lòng chiến thắng, đại đa số là hòa hoặc thua(nếu khai và trung cục đi không tốt)Mỗi quyển đều có 2 phần là chiến thuật cờ và các ván đấu ứng dụng chiến thuật tiêu biểu của các đại kiện tướng.

DỊCH TỪ NGUYÊN BẢN TIẾNG TRÙNG QUỐC :

LỜI NÓI ĐẦU

Cờ Tường là một hạt minh châu trong kho tàng văn hoá nghệ thuật

quý báu của dân tộc Trung Hoa Nó không những chỉ mang tính thú -

vị sâu đậm, mà còn có tính lý luận rất phong phú

Những năm gân đây, các loại sách cổ về cờ Tướng liên tục

được chỉnh lý xuất bản Hàng loạt các sách, tạp chí về cờ hiện đại

kế tiếp nhau xuất hiện Điều này cho thấy việc tiến hành nghiên

cứu lý luận cờ Tướng càng ngày càng được các vận động viên, huấn luyện viên cùng các nhà xuất bản thực sự coi trọng Trong

các cuốn sách về tư liệu cờ Tướng có rất nhiều để tài có liên quan đến chiến thuật rất có ý nghĩa chỉ đạo thực tế, vì chiến thuật là

một bộ phận hạt nhân tạo thành lý luận cờ Tướng Chiến thuật cờ

Tướng bao gồm những nguyên tắc và phương pháp tác chiến giữa

hai kỳ thủ đánh cờ với nhau

"Nguyên tắc tác chiến" đòi hỏi vận động viên khi giao đấu phải

phù hợp với lý luận cờ, còn “Phương pháp tác chiến" đòi hỏi khi đánh

cờ phải có kỹ xảo Vì thế, yêu cầu tổng quát của chiến thuật cờ Tướng

là người đánh cờ khi đi quân vừa phải phù hợp với lý luận, lại vừa phải chú trọng vận dụng kỹ xảo cờ Tướng Từ một số lớn những ván đấu của các kỳ thủ cờ Tướng cổ kim, chúng tôi thấy các danh thủ có chiến tích

hiển hách, đêu có sự vận dụng chiến thuật với một công lực thâm hậu

xuất thần nhập hoá

Đối với các bạn yêu thích cờ Tướng nếu muốn nâng cao trình độ

tài nghệ của bản thân, tất phải nghiên cứu lý luận chiến thuật cờ

Tướng, để vận dụng vào thực tế

Còn đối với các kỳ thủ sơ cấp và trung cấp nếu muốn tiến vào hàng ngũ các kỳ thủ cao cấp, cũng không có con đường nào khác là phải nghiên cứu chiến thuật cờ

Xuất phát từ sự đòi hỏi của hai mặt đã nêu ở trên, nội dung của cuốn sách này đã tiến hành phân tích và nghiên cứu đối với chiến

thuật cờ, cố gắng để bạn đọc thông qua học tập giáo trình này, nắm

ving được quy luật cơ bản của chiến thuật cờ Tướng

Để giúp cho việc nghiên cứu lý luận càng có thêm tính thực tiễn, trong cuốn sách đã tuyển chọn những ván đấu của nhiêu kỳ thủ cao cấp trong các giải thì đấu lớn, từ những ván đấu thực tiễn này, tiến

hành nghiên cứu phân tích những tác dụng quan trọng và sự vận dụng

then chốt của chiến thuật cờ Tướng

Một ván cờ thông thường được chỉa thành 3 giai đoạn: Khai cục, trung cục, tàn cục Để phù hợp với việc học tập, nghiên cứu

của bạn đọc trong việc vận dụng lý luận tiến hành thực chiến, trong nội dung cuốn sách này, chúng tôi cũng chia làm 3 loại hình chiến thuật là: chiến thuật Khai cục, chiến thuật Trung cục, chiến

thuật Tàn cục để nghiên cứu

Cờ Tướng là một trò chơi thiên biến vạn hoá, mà lại không ngừng phát triển, chiến thuật cờ Tướng cũng rất phong phú đa dạng Vì vậy

để làm nổi bật trọng điểm, cuốn sách đã tập trung đi sâu nghiên cứu

những nội dung cơ bản nhất của chiến thuật cờ Tướng, với mong muốn giúp bạn đọc có thể tiến thêm một bước trong việc đặt nên móng nghiên cứu lý luận chiến thuật cờ Tướng cao cấp

KHÁI NIỆM VỀ CHIẾN THUẬT KHAI CỤC

MỤC I: CHIẾN THUẬT KHAI CỤC

Khai cục, là quá trình di quan theo thứ tự của hai bên đánh cờ

Trong rất nhiều Kỳ phổ luận bàn về Khai cục, liệt kê các loại kiểu trận

Khai cục, nghiên cứu điểm hơn, kém của từng loại, bày ra sự biến hoá phức tạp thâm thuý của Khai cục đối với các bạn yêu thích cờ Tướng

Sự biến hoá vô cùng của Khai cục, đã trở thành một bó hoa tươi thắm

nở mãi không hết trong kho báu của nghệ thuật cờ Tướng

Vì sao Khai cục cùng với sự phát triển của nghệ thuật cờ Tướng càng ngày càng được sự coi trọng và nghiên cứu của các kỳ thủ nhỉ?

Đó là vì Khai cục trong chiến thuật của toàn bộ ván đấu có một vị trí rất quan trọng Sự thành công hay không thành công trong việc vận

dụng chiến thuật Khai cục trực tiếp sẽ dẫn đến sự thắng lợi hoặc thất

bại của toàn bộ ván đấu Danh phổ cờ Tướng "Quất Trung Bí" và "Mai

Hoa Phổ" đã tỏ rõ uy lực của Đương đầu Pháo (Pháo đầu) và Bình

phong Mã "Vua cờ 7 tỉnh " Chu Đức Dụ sáng tác "48 phép Khai cục",

là sự kết tỉnh tâm huyết của ông qua bao chiến tích lừng lẫy khi lăn lộn

6

trong làng cờ Kỳ thủ lừng danh Dương Quan Lân,nghiên cứu tỉnh hoa

Thuận Pháo cục, là thực lực của ông trong thập kỷ 50, 60 đã từng 4 lần đoạt chức Quán quân Giải cá nhân cầ Tướng toàn Trung Quốc (năm

1956, 1957, 1959 và 1962) Kỳ Vương - Hồ Vinh Hoa (12 lần quán

quân) hùng cứ làng cờ mấy chục năm, nổi danh khắp trong và ngoài

nước sử dụng Khai cục "Trấn sơn bảo" là Phi Tượng Cục và Phản Cung

Mã, còn có không ít những chuyên gia nghiên cứu Khai cục cờ Tướng

khác Từ một số ví dụ ở trên, có thể thấy những kỳ thủ có được thành

tựu về mặt nghệ thuật cờ Tướng, đều là những người có sự nghiên cứu

kỹ, có những điều tâm đắc về nghiên cứu Khai cục Sự phát triển của

chiến thuật cờ Tướng cũng là lấy việc sáng tạo cái mới trên cơ sở tận dụng và cải tạo cái cũ làm đặc trưng Địa vị trọng yếu của chiến thuật

Khai cục đã được giới cờ Tướng công nhận

I Chiến thuật Khai cục là cơ sở thực hiện chiến lược

toàn bộ ván đấu

Mỗi một ván cờ, bắt đầu từ nước thứ I thì đã bước vào giai đoạn

Khai cục Hai bên đánh cờ đều có ý đồ chiến lược toàn bộ ván đấu của

riêng mình, thông thường có 3 loại hình chính là: loại hình tấn công, loại hình phòng thủ, loại hình đối công Mỗi một loại hình chiến lược đều có chiến thuật Khai cục phù hợp với nó Ví dụ như, áp dụng chiến lược loại hình tấn công có chiến thuật Khai cục là Đương đầu Pháo (Pháo đầu) Áp dụng chiến lược loại hình phòng thủ là Bình phong Mã

Áp dụng chiến lược loại hình đối công là Đấu thuận Pháo (Đỏ Pháo 2

bình 5, Đen Pháo 8 bình 5) Tất nhiên, chiến lược của toàn bộ ván đấu

của các kỳ thủ cao cấp thường thường vận dụng tổng hợp 3 loại hình đã

thuật ở trên, do đó chiến thuật Khai cục của họ cũng thường thay thế

biến đổi lẫn nhau Nhưng, đối với những kỳ thủ sơ, trung cấp, thì cần

phải có sự phân biệt và nghiên cứu chiến thuật Khai cục trên cơ sở 3 loại hình chiến lược trên, để tự mình khi áp dụng chiến lược loại hình tấn công, vận dụng chiến thuật Khai cục có tính tấn công dũng mãnh Khi áp dụng chiến lược loại hình phòng thủ, vận dụng chiến thuật Khai cục có tính phòng thủ bền vững kiên cố Khi áp dụng chiến lược loại hình tấn công, vận dụng chiến thuật Khai cục có tính đối công kịnh liệt Nhất thiết không thể tựa như tấn công mà không phải tấn công, tựa như phòng thủ mà không phải phòng thủ, Khai cục không mục đích, như vậy thì rất dễ dẫn đến thất bại của toàn bộ ván đấu

Đấu cờ là mỗi bên lần lượt đi ! nước, cho nên Khai cục không thể

làm theo ý muốn Bất kể là áp dụng chiến lược loại nào, chiến thuật

Khai cục đều phải thực hiện theo thứ tự, có hạn chế Hai bên mỗi khi

đi 1 quân đều đòi hỏi đạt được mục đích chiến lược của mình, đồng thời lại phải hết sức dé phòng đối phương thực hiện mục đích chiến

lược của họ Cứ như vậy, chiến thuật Khai cục sẽ thông qua từng nước

đi của hai bên để hình thành Ở giai đoạn Khai cục, việc đi một quân nào cũng đều là bộ phận tạo thành của chiến thuật Khai cục Do đó, đi

quân nào trước, quân cờ đi đến vị trí nào là hết sức quan trọng Căn cứ

vào một số lớn những ván đấu thực tế có thể phát hiện trong giai đoạn

Khai cục đi nhầm ¡ thứ tự quân, đi sai vị trí l quân, thì lập tức mất

nước tiên, thậm chí sẽ bị rơi vào cảnh nguy hiểm Dưới đây phân tích 2

điểm là thứ tự đi quân và vị trí đi quân

1 Thứ tự đi quân

Giai đoạn Khai cục, khi di quân nào trước, quân nào sau, lúc nào

các quân xuất ra, đó là thứ tự đi quân, đây là điểm quan trọng của

chiến thuật Khai cục Lấy Khai cục Pháo đầu làm ví dụ, bên đi trước

(Đỏ), nước đầu tiên đi Pháo 2 bình 5 hoặc Pháo 8 bình 5 thì gọi là

Pháo đầu (Đương đầu Pháo), nếu như nước đầu tiên bay Tượng lên trung lộ, thì không có cách nào vận dụng Khai cục Pháo đầu Lại nếu như nước đầu tiên đi Mã 2 tiến 3, sau lại đi tiếp Pháo 8 bình 5, gọi là Khởi Mã cục chuyển Pháo đầu Loại Khai cục này mặc dù gần giống

Pháo đầu, nhưng tính tiến công sẽ kém xa nước đầu tiên vào Pháo đầu

thành Khai cục Đương đầu Pháo (Pháo đầu) Lấy một cách biến của

Khai cục Bình phong Mã làm ví dụ: (Đỏ đi trước)

1 Pháo 2 bình 5 Mã 8 tiến 7

2 Mã 2 tiến 3 Xe 9 binh 8

3 Xe 1 binh 2 Mã 2 tiến 3 (Hình I)

Như hình I, hình thành Khai

cục Bình phong Mã đối Pháo đầu

Nếu như nước thứ ba, bên Đen 2 3

không di Mã 2 tiến 3 mà đi Mã 2

tiến 1, tất hình thành Khai cục Đơn

đề Mã Lại nếu như Đen đổi thành

Tượng 3 tiến 5, mặc dù về sau

vẫn có thể đi Mã 2 tiến 3 hình

thành Khai cục Bình phong Mã,

nhưng sẽ kém xa về sựổn định

vững chắc như biến hoá gốc nước thứ 3 đi thành Bình phong Mã (Mã 2 tiến 3), hai cánh cân bằng Hai ví dụ ở trên chứng minh, thứ tự đi quân

khác nhau, trực tiếp tạo thành chiến thuật Khai cục khác nhau, và ảnh hưởng đến tính tiến công và tính phòng thủ của Khai cục

2 Vi tri di quan

Giai đoạn Khai cục, quân nào đi đến vị trí nào, có được tác dụng gì,

cũng là điểm quan trọng của chiến thuật Khai cục Nước đầu tiên trong

Khai cục đi Pháo 2 bình 5 hoặc Pháo 2 bình 6, Pháo ở trung lộ hoặc ở

Šĩ giác (tai S0), vị trí ở gần nhau nhưng tác dụng rõ ràng khác nhau Pháo ở vị trí trung lộ có tác dụng tiến công rõ ràng, trực tiếp uy hiếp Tốt đầu của đối phương, về sau căn cứ vào thế trận biến hoá, còn có thể lựa chọn 1 trong 3 đường tấn công vào trung lộ, cánh phải hoặc cánh trái đối phương Do đó, chiến thuật Khai cục Pháo đầu là cơ sở

quán triệt ý đồ chiến lược loại hình tấn công Đó cũng là nguyên nhân

Khai cục Pháo đầu chiếm giữ vị trí quan trọng hàng đầu của Khai cục bên đi trước (Đỏ) Pháo ở vị trí tai Sĩ (Nước đầu tiên đi Pháo 2 bình 6)

trở thành Khai cục Pháo quá cung Tác dụng của Pháo ở vị trí đó là

phòng thủ nhiều hơn tấn công, Khai cục loại này về cơ bản thể hiện ý

đồ chiến lược loại hình phòng thủ Cũng là l quân, mặc dù ở vị trí sát nhau, cũng sẽ hình thành loại Khai cục có ý đồ công, thủ khác nhau

Đó cũng là một đặc trưng rất rõ của cờ Tướng

Sau khi phân tích thứ tự đi quân và vị trí đi quân, khiến chúng

ta nghĩ đến câu tục ngữ đã nói: "l quân nhầm, toàn ván đều bỏ đi"

Day chính là sự tổng kết cao độ về tính trọng yếu của thứ tự đi quân và

10

vị trí đi quân Dưới đây xin thông qua 2 ván đấu thực tế để tìm hiểu về

sự thành công và thất bại trong việc vận dụng chiến thuật Khai cục,

thường thường biểu hiện ở 2 mặt là thứ tự đi quân và vị trí đi quân Để

bạn đọc có sự nhận thức toàn bộ ván đấu, chúng tôi ghi lại nước đi cả

ván, nhưng chỉ bình thuật trọng điểm ở giai đoạn Khai cục,của nó

1 Ví dụ về việc vận dụng thành công chiến thuật Khai cục Ván cờ này là ở trong giải cờ toàn Trung Quốc năm 1974 của Lý Quảng Lưu (Quảng Đông) đi trước đấu với Hồ Vinh Hoa (12 lần quán quân) Nước đi Đỏ (Lý) đi trước:

1 Tượng 3 tiến 5 Pháo 8 bình 5

cục Phi Tượng cục chuyển Bình ee

phong Mã chống Pháo đầu trái 6? ;

Xe qua hà Thứ tự đi quân của r©- +e bên Đen đặc biệt đáng chú ý:

Thứ nhất, ở nước thứ 3 khi bên

Đỏ đới Tốt 3 tiến 1, nếu như bên 3 3

Đen đi Tốt 3 tiến 1, bên Đỏ tất L@

Xe I bình 2, lúc này bên HOE

Đen mới đi Xe 9 bình 8, bén Dd Hình 2

có thể đi Pháo 2 tiến 4 phong toa Xe, bên Đen mất cơ hội đi Xe

qua hà

Thứ hai, khi ở nước thứ 4 bên Đỏ đi Xe I bình 2, bên Đen Xe § tiến

6 cũng là việc khẩn cấp trước mắt, nếu không thì vẫn sẽ bị bên Đỏ tiến Pháo phong toả Xe

Thứ ba, khi ở nước thứ 5 bên Đỏ đi mã 8 tiến 7, bên Đen đi tiếp Xe 8

bình 7 là hết sức cần thiết, vừa làm chậm tốc độ xuất quân của bên Đỏ,

vừa nhằm vào điểm yếu của bên Đỏ ở lộ 3 không có quân bảo vệ Bên Đen

nếu không đè Mã, theo cánh thông thường đi Tốt 3 tiến 1, bên Đỏ tất lập tức đi Mã 3 tiến 4, cách phải bên Đen xuất quân chậm chạp, Xe Đen ở cánh trái đễ bị uy hiếp, Khai cục rõ

ràng chậm hơn nhiều Cho nên,

Khai cục chỉ mới có 5 nước mà bên

Đen đã liên tục 3 nước tránh ra Xe

trước, qua hà, để Mã, thứ tự rất hay,

đã có sự kiểm chế nước Tiên của

bên Đỏ Có thể thấy Hồ Vinh Hoa

(Đen) có sự thông hiểu cục diện

này, mặc dù mới chỉ có mấy nước

Khai cục, cũng đã hết sức sâu sắc

Như hình 2, bên Đỏ đi tiếp: Hình 3

6 Mã 7 thoái 5 Pháo 2 tiến 4

8 Pháo 2 tiến 5 Xe 1 tiến 1 (Hình 3)

Như hình 3, bên Đen khởi hoành Xe (Xe ngang) kịp thời chiếm

12

trước đường sườn (nách), có thể tiến lên phong toả hàng Tốt bên Đỏ

Ván này mặc dù bên Đen đi sau, nhưng song Xe đều xuất trước bên

Đỏ, hơn nữa lại chiếm cứ vị trí có lợi Có thể nói, Khai cục đến đây, cái lợi của việc bên Đỏ đi trước đã đần dần mất đi, bên Đen từng bước

phản Tiên Hồ Vinh Hoa hiểu sâu yếu lĩnh Khai cục và hết sức coi trọng thứ tự đi quân, vị trí đi quân Sau khi bước vào Trung cục, bên

Đen một mặt giải trừ yếu điểm của mình, mặt khác lợi dụng đầy đủ điểm yếu của bên Đỏ, kiểm chế thâm nhập, mở rộng nước Tiên từ chỗ rất nhỏ, bằng những nước đi chặt chẽ có lực giành được thắng lợi toàn cục Tiếp hình 3, Đỏ đi trước:

Mã 3 thoái 5

Xe 4 tiến 5 Tốt 7 tiến l

41 Tướng 6 tiến l Xe 8 thoái 6

42 Mã 3 tiến 4 Tốt 5 tiến l

43 Xe 5 thoái 1 Tốt 5 tiến l

Đen thắng

2 Ví dụ về việc vận dụng chiến thuật Khai cục thất bại

Ván cờ này là ở trong giải thi đấu theo lời mời 4 tỉnh, thành phố là:

Giang Tô, Cam Túc, Quảng Đông, Thượng Hải, tổ chức ở Quảng Châu

năm 1978 Hồ Vinh Hoa (Thượng Hải) đấu với Ngôn Mục Giang (Giang Tô) Nước đi Đỏ (Hồ) đi trước

Đến đây, hình thành Khai cục Ngũ thất Pháo tiến tam Binh (Tốt 3)

chống Bình phong Mã tiến Tốt 3 Thứ tự đi quân của hai bên đều theo lối thông thường, trong 6 nước này, thay đổi bất kỳ l nước nào, đều sẽ

biến thành loại Khai cục khác

§ Pháo 7 bình 6 Xe l1 tiến 3

9 Xe 9 bình 8 Šĩ 6 tiến 5 (Hình 4)

15

Như hình 4, ở nước thứ 9 bên

Den lên §5ĩ, thứ tự có sai lầm, nên

đi trước Xe 1 bình 4, đợi sau khi

Đỏ Sĩ 6 tiến 5, bên Đen mới đi

Pháo 2 bình 4, nếu bên Đỏ đi tiếp

tiến 9, Mã 7 thoái 8, thế trận bên r@- Đen ổn định vững chắc Hiện tại

Đen đi trước lên Sĩ, bị bên Đỏ tiến

Xe lên hàng Tốt, cục diện bất lợi Hình 4

10 Xe 2 tiến 6 Pháo 2 bình 4

Bên Đen bình Pháo, một lần nữa lại sai lầm, vẫn nên đi trước Xe 1

bình 4, nếu Đỏ Sĩ 6 tiến 5, tất Pháo 2 bình 4, Pháo 6 tiến 5, Pháo 8

bình 4, Xe 2 bình 3, Tượng 7 tiến 5, Mã Đen mặc dù bị đè, nhưng còn

có thể ứng phó Hiện tại bên Đen lại lần thứ 2 nhầm thứ tự đi quân, Xe

biên không có bình vào sườn (nách) để bên Đỏ lên Sĩ, sau đó Đen Pháo

2 bình 4 đổi Pháo, kết quả bị bên Đỏ bình Xe ăn Tốt đè Mã Khai cục

đến đây, bên Đen thứ tự đi quân và vị trí đi quân liên tiếp xuất hiện 2

lần sai lầm, chiến thuật Khai cục vận dụng thất bại, bị bên Đỏ nắm

đầu, vượt gấp Tốt 3 Sau khi bước

vào Trung cục, bên Đỏ bình tĩnh

bẻ gãy thế tấn công của bên Đen,

nắm chắc cơ hội đoạt lấy chủ

động, bằng những nước đi công

thủ xen kẽ khiến mọi người thán

phục giành được thắng lợi toàn cục

Tiếp hình 5, Đen đi trước:

Pháo 4 bình 5

Pháo 5 tiến 4

Pháo 7 bình 8 Pháo 8 tiến 3

Xe | binh 4 Tượng 7 tiến 5 Pháo 5 bình 6

Đến đây, nếu bên Đen Mã 4 tiến 5, tất Đỏ Xe 4 bình 6, Mã 5 thoái 4,

Xe 6 bình 2, Đỏ thắng Lại nếu Đen đi Xe 8 bình 4, tất Đỏ Xe 4 tiến 2

Si 5 thoái 6, Mã 3 thoái 5, Sĩ 6 tiến 5, Mã 5 thoái 6, phục Mã 6 tiến 7

"sát" Bên Đen muốn giải "sát", chỉ có bình Pháo đầu chiếu Tướng

"tặng" trắng I quân (Pháo), như vậy bên Đen kém quân, khuyến Sĩ, Tượng, bên Đỏ thắng chắc

Hai ván cờ ở trên có thể chứng minh, thứ tự đi quân và vị trí đi

quân là bộ phận quan trọng tạo thành chiến thuật Khai cục Chiến thuật Khai cục là cơ sở để thực hiện chiến lược của toàn bộ ván cờ, vận dụng

nó thành công hay thất bại, có ý nghĩa quyết định đến thắng, bại của

toàn bộ ván cờ Đặc biệt là trong khi thi đấu giữa những kỳ thủ có thứ hạng cao và có trình độ tương đương nhau, thì điểu này lại càng được

khẳng định

II Việc vận dụng các quân trong chiến thuật khai cục

Ở giai đoạn Khai cục, trừ Tướng ra còn các quân đều có cơ hội vận

dụng Một mặt, quân cờ ở các binh chủng khác nhau (Xe, Mã, Pháo,

Tốt, Sĩ, Tượng) có tác dụng khác nhau trong việc thực hiện chiến thuật Khai cục Một mặt khác, quân cờ ở cùng một binh chủng đối với các 18

loại hình khác nhau của chiến thuật Khai cục thì tác dụng của chúng

cũng khác nhau Tìm hiểu tác dụng của những quân cờ ở các binh chủng khác nhau về mặt chiến thuật Khai cục, để cung cấp những căn

cứ hợp lý trong việc đi quân ở giai đoạn Khai cục Vì sao rất nhiều những bạn mới chơi cờ trong giai đoạn Khai cục thì rõ ràng ở thế hạ phong? (kém hơn) Đó là bởi vì họ thiếu sự nghiên cứu về chiến thuật

Khai cục, chỉ là đi quân chiếu theo mấy nước mở đầu ví dụ trong sách

cờ, hoặc là bắt chước một số nước Khai cục của các kỳ thủ, còn về sau

thì trong đầu chưa tính toán kỹ Nếu như gặp phải cao thủ, rất nhanh sẽ

bị tán loạn không thành thế trận

Có thể nói, việc đi quân có hợp lý hay không trong giai đoạn Khai

cục của một ván cờ, không chỉ phản ánh trình độ cờ cao, thấp của

người đánh mà còn có một ảnh hưởng rất lớn về tính liên tục trong sự

hơn, kém ở giai đoạn Trung cục, cho đến Tàn cục của ván cờ đó Do

đó, nghiên cứu việc vận dụng các quân cờ trong chiến thuật Khai cục,

vẫn là một đề tài của chiến thuật Khai cục cờ Tướng

1 Tác dụng của những quán ở các bình chúng khác nhau trong

giai đoạn Khai cục

Quân cờ ở 6 bình chủng khác nhau của cờ Tướng là Xe, Mã, Pháo, Tốt, Sĩ, Tượng Trong giai đoạn Khai cục cơ bản có thể tỏ rõ tác dụng trong tấn công và phòng thủ Binh chủng có tác dụng tấn công lấy Xe,

Mã, Pháo, Tốt là chính Binh chủng có tác dụng phòng thủ lấy Sĩ,

Tượng là chính Quân cờ ở cùng một binh chủng vừa có tác dụng tấn

công, vừa có tác dụng phòng thủ Dưới đây xin phân tích riêng tác dụng tấn công của các quân cờ thuộc 4 binh chủng Xe, Mã, Pháo, Tốt,

có khi ngay từ nước đi thứ l của các quân này thì đã có thể phát huy,

19

còn đại đa số thì phải đợi đến nước đi thứ 2, thứ 3 mới có thể tỏ rõ Dưới đây lấy Khai cục "Pháo đâu Pháo trái cao chống Bình phong Mã" làm ví

dụ giới thiệu những binh chủng có tính tiến công Nước đi Đỏ đi trước:

Như hình 6, hai bên đi thành

Khai cục "Pháo đầu Pháo trái cao

chống Bình phong Mã" Ở 7 nước

trên, các quân của 4 binh chủng là

Xe, Mã, Pháo, Tốt, đều có tác

dụng tiến công

a Xe: Nước đi đầu tiên khi

con Xe Đỏ xuất ra là tróc Pháo,

nước thứ 2 tiến đến hàng Tốt bên

Đen, vừa có thể đè Mã, vừa có thể

Hình 6 phối hợp với các quân khác hướng bên Đen phát động tiến công Tác dụng tiến công của con Xe là rất rõ ràng

b Ma: Mã trái bên Đỏ nhảy đến (nước) thứ 2 là có thể vọt lên hà,

ăn Tốt 3 bên Đen, gia tăng sức ép lên cánh phải bên Đen Mã cũng có tác dụng tiến công

20

c Pháo Đỏ nước đầu tiên bình vào giữa, lập tức tạo thành sự uy

hiếp đối với trung lộ bên Đen Bên Đen ứng phó bằng Bình phong Mã

chính là để để phòng thế tấn công ở trung lộ của bên Đỏ Sức tấn công

của Pháo trong Khai cục là rất mạnh mẽ

d Tốt: Tốt của cả hai bên (Tốt Đỏ, Tốt Đen) đều là những quân tấn công không thể coi thường Bên Đỏ sau khi đấm Tốt 7, vừa khống chế hoạt động của Mã 3 bên Đen, vừa mở thông đường cho Mã lộ 7 bên Đỏ lao lên tấn công Bên Đen sau khi đấm Tốt 7, con Mã Đen nhảy nước thứ 2 là đã lên hà uy hiếp Xe Đỏ, có thể ăn Đỏ Tốt 3 Do đó có thể thấy sức phản kích của Tốt rất mạnh Khai cục loại hình phòng thủ thường thường thông qua việc đi tốt để chuyển thủ thành công Nhiều loại Khai cục biến hoá chứng tỏ sức tiến công và phản kích của Tốt là rất nhanh chóng

e Šĩ, Tượng: hai binh chủng này đảm nhiệm công việc phòng thủ trong giai đoạn Khai cục Bất kể Sĩ hoặc Tượng, đi nước đầu tiên thì đã

có thể phát huy tác dụng phòng thủ của nó Sĩ, Tượng vận dụng trong

chiến thuật Khai cục loại hình phòng thủ chủ yếu là để củng cố phòng thủ trung lộ, kiêm bảo vệ tuyến đáy Trong tình huống thông thường, đều là song Sĩ, song Tượng riêng biệt liên kết, trong đó liên kết Tượng (Í con ở trung lộ, I con ở đáy) là rất quan trọng Dưới đây lấy Khai cục

"Ngũ thất Pháo đối Bình phong Mã” làm ví dụ giới thiệu những binh chủng có tính phòng thủ Nước đi Đỏ đi trước:

[ Pháo 2 bình 5 Mã 8 tiến 7

2 Mã 2 tiến 3 Xe 9 bình 8

21

cục Ngũ thất Pháo tiến tam Binh

đối Bình phong Mã tiến Tốt 3

Bên Đen ở hai nước 7, 8 liên tục

lên Tượng, lên Sĩ, phòng thủ trung

lộ đã có xu hướng ổn định vững

chắc, song Sĩ song Tượng liên kết

thành “chính Sĩ, Tượng” (Sĩ,

Tượng liên kết ở chính diện), bảo

vệ tuyến đáy hai cánh phải, trái

Tốt 3 tiến l

Mã 2 tiến 3 Tốt l tiến l

và chuẩn bị Tốt để bình Xe vào chân Sĩ Tác dụng phòng thủ của Sĩ,

Tượng bên Đen đã được thể hiện đầy đủ

2 Tác dụng của các quân cùng một bình chúng trong các loại hình Khai cục khác nhau

Các quân của cùng một binh chủng trong quá trình vận dụng các loại hình chiến thuật Khai cục khác nhau, vừa có tác dụng phòng thủ,

lại vừa có tác dụng tấn công, đặc biệt 3 binh chủng là Xe, Mã, Pháo lại càng nổi bật Tác dụng tiến công của Xe, Mã, Pháo trong Khai cục loại 22

hình tấn công ở ví dụ trên đã phân tích, còn sự tác dụng phòng thủ của

3 binh chủng này, ching ta lai thong qua | vi du đưới đây để tìm hiểu

Nước đi Đỏ đi trước:

Như hình 8, hai bên đi thành

kiểu trận "Pháo đầu chống Đơn

đề Mã"

Bên Đen áp dụng chiến thuật

Khai cục loại hình phòng thủ Xe

lộ 2, Mã lộ 3, Pháo lộ 6 của bên

Đen trong giai đoạn Khai cục đều

có tác dụng phòng thủ, thế trận

này của bên Đen có thể chống đối

được sư tấn công của bên Đỏ hay

Mã 2 tiến 3

Mã 8 tiến 9

Xe 8 binh 6 Tượng 3 tiến 5

Š 4 tiến 5 Tốt 9 tiến ]

Xe I bình 2 (Hình 8)

không, thì phải dựa vào sự phối hợp phòng thủ của 3 quân trên với

những quân khác Bên Đỏ nếu đổi được Pháo lộ 6 của bên Đen, thì Mã

lộ 3 bên Den sẽ không có quân bảo vệ Nếu đổi được con Mã Den 6 16

3, thì dễ ăn được Tốt đầu của Đen Nếu đổi được Xe lộ 2 bên Den, thi

23

cánh phải bên Đen sẽ xuất hiện sự trống rỗng Từ ví dụ này, chúng ta

có thể nhận biết được các binh chủng Xe, Mã, Pháo, vừa có thể tấn công, vừa có thể phòng thủ, điều then chốt là chúng được vận dụng

trong chiến thuật Khai cục loại hình nào

Ở mục này, chúng ta sơ bộ nghiên cứu về khái niệm Khai cục cờ

Tướng, bình xét địa vị của chiến thuật Khai cục trong toàn bộ ván đấu, nghiên cứu tác dụng của các quân cờ trong Khai cục Những kiến thức

cơ bản này là cơ sở không thể thiếu được để đi sâu nghiên cứu chiến

thuật Khai cục Có nắm được cơ sở, thì mới có thể bắt đầu trình bày và phân tích kỹ các loại hình của chiến thuậ: Khai cục Nội dung chủ yếu của mỗi loại hình chiến thuật Khai cục: loại hình tấn công, loại hình phòng thủ, loại hình đối công có một đặc trưng riêng rất rõ ràng, khi vận dụng phải nắm vững yếu lĩnh (nội dung chủ yếu), thì mới có tác

dụng hỗ trợ trong việc vận dụng thành công các loại hình của chiến thuật Khai cục

MỤC II YẾU LĨNH CHIẾN THUẬT KHAI CỤC

LOẠI HỈNH TẤN CÔNG

Khi chọn dùng loại hình chiến thuật Khai cục tấn công có nghĩa là

muốn đặt tính tấn công ở hàng đầu Giai đoạn Khai cục muốn tiến công, thông thường biểu hiện sự vận dụng chiến thuật của bên đi trước

Về mặt cơ bản có thể chia làm 2 loại là tấn công gấp và tấn công chậm

Bất kể là tấn công gấp hay tấn công chậm, yếu lĩnh của nó không chỉ là việc nắm vững thứ tự đi quân và vị trí đi quân của các quân có sức tiến

công của bên mình, mà còn phải giỏi phát hiện yếu điểm trong thế trận

24

của đối phương, quan trọng nhất là phải cố gắng mở rộng nước Tiên để chiếm được ưu thế, cho đến khi giành được phần thắng Nhất là trong

Khai cục loại hình tấn công gấp, nếu hơi có nước chậm, thì lập tức sẽ

bị phản kích, điểm này rất đáng chú ý Thuộc về kiểu trận Khai cục

loại hình tấn công gấp chủ yếu có "Pháo đầu liên hoàn kẹp Mã trực Xe

và hoành Xe”

Thuộc vẻ kiểu trận Khai cục loại hình tấn công chậm có Pháo đầu tiến Tốt 7 tuần hà Pháo, Ngũ lục Pháo tiến Tốt 3, Ngũ thất Pháo tiến

Tốt 3, Ngũ bát Pháo tiến Tốt 3, v v Dưới đây sẽ tiến hành phân tích

những ví dụ về yếu lĩnh phối hợp chiến đấu của 2 loại Khai cục trên

I Yếu lĩnh loại hình Khai cục tấn công gấp

Khai cục loại hình tấn công gấp, là một loại chiến thuật tấn công rất kịch liệt trong chiến thuật Khai cục loại hình tấn công Nó là kiểu

trận Khai cục mà bên đi trước áp dụng nhằm ý đồ đánh nhanh thắng

nhanh Lấy kiểu trận Pháo đầu liên hoàn kẹp Mã chống Bình phong Mã làm điển hình, chiến đấu, thường thường khi kết thúc giai đoạn Khai cục thì đã khá rõ ràng Về đại thể có 3 loại tình huống: 1- Bên Pháo đầu (đi trước) đã đột phá từ trung lộ giành được ưu thế 2- Bên Bình

phong Mã (đi sau) phá tan thế tấn công ở trung lộ của đối phương và thực hiện phản kích 3- Hai bên công, thủ cân bằng, đổi khá nhiều quân, tình thế ngang nhau Vì sao vừa bước vào Trung cục đã có khả

nang xuất hiện l trong 3 tình huống kể trên? Đó là vì Bình phong Mã

là một Khai cục phòng thủ ổn định vững chắc nhất đối với Pháo đầu,

mà liên hoàn kẹp Mã lại là kiểu trận nhanh chóng mạnh mẽ nhất để

Pháo đầu đột phá trung lộ, có thể thấy điểm mấu chốt của 2 bên, một

25

công một thủ đều tập trung ở tuyến giữa và ở gần đó, bên đi trước

thường nắm chắc cơ hội thí quân phá Tượng, đánh thẳng vào trung lộ

Bên đi sau thường thường đổi quân hoặc bẻ gãy liên hoàn Mã của

Pháo đầu, thậm chí ép đổi Pháo đầu hoặc song Xe Trải qua một tràn đánh giáp lá cà, thật khó tránh khỏi hai bên phải đổi nhiều quân Do

đó, những kỳ thủ có sức cờ tương đương áp dụng loại Khai cục này,

rất dễ thành hoà Khi trình độ sức cờ hai bên cao, thấp sai lệch tương

đối lớn, trong đó một bên không cần thận l nước, thì sẽ phân được

thắng, bại Đó chính là đặc điểm của Khai cục loại hình tấn công gấp

Đối với bên đi trước, đã có ý đồ chiến lược đánh nhanh thắng nhanh,

thì cần phải nhanh chóng xuất những quân chủ lực, khép chặt điểm

quan trọng ở trung lộ, tập kết binh lực, phải có ma lực thí quân tranh

tấn công trước, nhằm đúng vào điểm yếu của đối phương quyết đoán

đánh nào Tất nhiên, từ Khai cục thành công đến khi giành được phần

thắng cuối cùng, đều phải dựa vào sự phát huy trình độ của bản thân

kỳ thủ, nắm được yếu lĩnh Khai cục chỉ là một nhân tố trong đó

Chúng ta hãy thông qua toàn bộ một ván đấu để hiểu rõ hơn

Ván cờ này ở trong giải thi đấu công khai IO ván lần thứ 2 giữa Dương Quan Lân và Trần Tùng Thuận đánh tại Quảng Châu tháng 3

năm 1954, ván biểu diễn thứ 10 9 ván trước hai bên chiến tích cầm hoà, ván này là ván quyết thắng Dương Quan Lân bằng cái lợi của việc đi trước, vận dụng thành công Khai cục loại hình tấn công gấp, tức là Pháo đầu liên hoàn kẹp Mã, ở giai đoạn Khai cục giành được

nước Tiên, tiếp đó mở rộng ưu thế, cuối cùng giành được thắng lợi ở ván quyết định Dưới đây là toàn bộ nước đi của ván đấu giữa Dương

Quan Lân (Đỏ) đi trước với Trần Tùng Thuận (Đen) Đỏ đi trước:

26

thành kiểu trận Pháo đầu liên e~ @

hoàn kẹp Mã, bên Den thành kiểu 7

tran Bình phong Mã Bên Đen ở a

nước thứ 5 đi Sĩ 6 tién 5 1a mot

cách biến hoá đặc biệt, thông ea Le ® thường đi Sĩ phải (Sĩ 4 tién 5), 3

hiện tại thế trận bên Đen tương

đối ổn định, vững chắc, bên Đỏ

muốn mở rộng nước Tiên, còn cần Hình 9

tìm phải ra điểm yếu của bên Đen Qua nhận định tình thế, bên Đỏ phát hiện điểm yếu lớn nhất của bên Đen là con Mã lộ 6 ở chân Sĩ, thế

là bên Đỏ nhanh chóng xuất con Xe cánh trái còn chưa sử dụng, trong

27

2 nước khẩn trương liên tiếp, đưa con Xe biên ở lộ 9 điều sang lộ 4, sau

đó xông Tốt đầu, tiến Xe đè Mã, nhảy Mã đánh Tượng, chuyển Pháo

thúc sát, phát huy đầy đủ uy lực của Pháo đầu liên hoàn kẹp Mã, ăn

được quân (Mã), được thể, cuối cùng giành được thắng lợi Tiếp hình 9,

Như hình 10, bên Đỏ nhảy Mã

qua hà đánh đôi Xe, Tượng bên

Đen, chính là nước quan trọng

dẫn đến thắng lợi của toàn bộ ván

cờ Bên Đen muốn giải vây thì

phải mất quân (Mã) Bên Đỏ

thành công vận dụng trận pháp

Khai cục Pháo đầu liên hoàn kẹp

Mã, 5 quân là: song Xe, Mã,

Pháo, Tốt phối hợp lẫn nhau, thứ Hình 10

tự đi quân, chiếm lĩnh vị trí rất chính xác Như hình 10, nếu Đen đi tiếp

Xe 8 thoái 2 "mời" đổi quân, tất Đỏ Mã 4 tiến 5 ăn Tượng giữa, bên

Đen đành phải Tượng 3 tiến 5 (nếu Xe 8 bình 6, Mã 5 tiến 7 "sát"), Pháo 5 tiến 5, Sĩ 5 tiến 4, Xe 4 thoái 1, nước tiếp theo bên Đỏ lại đi

28

Xe 3 tiến 5, Đen khó lòng ứng phó được Do đó, bên Đen lúc này chỉ

có bình Xe cản Mã, bên Đỏ được cơ hội bình Pháo đầu chìm xuống

đáy chiếu Tướng thúc sát Bên Đen mặc dù hết sức chống đỡ, cuối

cùng cũng không đánh lại được Tiếp tục hình 10, Đen đi trước:

Trong Khai cục Pháo đầu liên hoàn kẹp Mã chỉ cần hơi có nước

"lỏng", thì rất dễ bị mất Tiên, dễ bộc lộ điểm yếu bị đối phương phản kích Ví dụ dưới đây là ở thập kỷ 30, một trong những "Tam phượng

29

Quáng Đông” là Hoàng Tùng Hiên khi đấu với “Thất tỉnh Kỳ Vương” (Vua cờ 7 tỉnh) Chu Đức Dụ Nước đi Đỏ (Hoàng Tùng Hiên) đi trước:

Pháo 9 thoái 1 Pháo 9 bình 7

Si 4 tiến 5

Tượng 3 tiến 5

Mã 7 tiến 5 (Hình 11) Như hình 11, hai bên hình thành kiểu trận Pháo đầu liên hoàn kẹp

Mã chống Bình phong Mã Bên Đỏ, ở hai nước 9 và 10, liên tục xông Tốt giữa là quá vội, Xe chủ lực xuất muộn, những quân đã xuất không tạo thành sự uy hiếp đối

với bên Den Hiện tại bên Đen

song Mã kết thành liên hoàn,

Pháo lộ 7 kiềm chế lộ 3 bên Đỏ,

lại được lợi đang đến lượt đi, có

thể nói, bên Đỏ đã mất nước

Tiên Bên Đỏ ở nước thứ 9 nên

đổi thành Mã 7 tiến 5, nếu Đen

đi Mã 7 tiến 8, thì Đỏ Xe 4 tiến

2, Pháo 2 thoái l, Xe 4 thoái 3, bên

Đỏ vẫn có nước Tiên Nếu Đen

đổi thành Tượng 3 tiến 5, tất Đỏ

Tốt 7 tiến 1, Xe 8 tiến 4, Tốt 5

tiến 1, vẫn là bên Đỏ chiếm

Tiên Hiện tại bị Mã Đen qua hà

đổi lấy Pháo đầu, thế công hoàn

toàn bị tiêu diệt Tiếp hình 11,

Đen đi trước:

Hình 12 li Pháo 2 tiến Í

12 Xe 4 tiến 2 Pháo 2 thoái 2

13 Xe 4 thoát 2 Mã 5 tiến 4

14 Xe 9 tiến I Xe 8 tiến 6 (Hình I2)

Như hình 12, Xe Đen tiến xuống hàng Tốt Đỏ, bên Đỏ đã không còn nước Tiên, ở thế hạ phong (kém hơn) Thực chiến bên Đỏ đi Xe 9

bình 4, một nước võ ích

Đổi thành Pháo 5 bình 6 còn có thể chống đỡ được, nếu bên Đen đi

Mã 4 tiến 2, tất Đỏ Xe Ø bình 8 Sau khi bước vào Trung cục, bên Den

đổi quân phản Tiên, bằng những nước đi lão luyện giành được phần

thẳng Tiếp hình 12, Đỏ đi trước:

1% Xe 9 bình 4 Xe I bình 4

3]

Xe 7 bình 3

Xe 3 bình 2

Pháo 7 tiến Ï

Xe 2 bình l Tốt l tiến l

Si 6 tiến 5

Xe 2 tiến 3

4? Tướng 6 thoái l Xe 3 tiến 1

48 Tướng 6 tiến l Mã 5Š tiến 4

49 Mã 2 tiến 4 Mã 4 tiến 3

50 Mã 4 tiến 6 Šĩ 5 tiến 4

51 Pháo 6 bình 5 Xe 3 thoái I

52 Tướng 6 tiến 1 Mã 3 tiến I

33 Pháo 5 tiến 4 Mã I thoái 2

54 Tướng 6 bình 5 Xe 3 thoái 2

Đen thắng

Pháo đầu liên hoàn kẹp Mã chống Bình phong Mã, hai bên đều

nắm vững yếu lĩnh công, thủ, vận dụng đúng chiến thuật Khai cục,

ứng đối không có sai lầm thì dễ thành cờ hoà Tháng 5 năm 1984 trong Giải cờ Tướng "Cúp Tam Sở" Hồ Vinh Hoa (Thượng Hải) (Đỏ)

đi trước đấu với Thái Phúc Như (Quảng Đông) là một ví dụ thực tế Nước đi Đỏ đi trước:

33

Khai cuc dén day, hai bén hinh

thành Khai cục Pháo đầu kẹp Ma

chống Bình phong Mã Bên Đỏ

song Xe đã xuất, Tốt giữa đấm lên,

lúc nào cũng có thể xông Tốt qua

hà hoặc tiến Mã liên hoàn, thế trận

Mã 2 tiến 3 Tốt 3 tiến l

Si 4 tiến 5 Pháo 2 tiến I Tượng 3 tiến 5Š Pháo 2 bình 3

Hình 13 Lúc này bên Đỏ xét đến cùng tiến Mã liên hoàn hay xông Tốt qua

hà? Phân tích cục diện có thể thấy, nước thứ 10 nếu bên Đỏ đổi thành

Mã 7 tiến 5, tất Đen Xe I bình 2, Pháo 8 bình 9, Pháo 3 tiến 3, bên

34

Đen dễ đi Lại nếu như bên Đỏ không tiến Mã lên trung lộ mà đi Tốt 5 tiến 1, tất Đen Tốt 5 tiến l, nước tiếp theo có thủ đoạn Pháo 3 bình 5

đổi Pháo, bên Đỏ không được lợi Bên Đỏ mặc đù bày trận Pháo đầu

kẹp Mã theo loại hình tấn công, nhưng qua xem xét tình thế, nước thứ

10 đi Tốt 3 tiến ! như hình 13, đó là cách đi tốt nhất trong cục thế lúc

này Nước này có sự khéo léo "bỏ trước lấy lại sau" Bên Đen nếu tham

ăn quân Tốt sẽ rơi vào hậu thủ (thế đi sau kém hơn), bên Đỏ có thể cướp Tiên phát động thế tiến công Trong thực chiến bên Đen hiểu đại cục ứng phó thích hợp, kết quả hai bên bắt tay nói hoà Tiếp hình 13,

nước đi Đen đi trước:

Mã 8§ tiến 9 Pháo 6 tiến 6

Mã 2 tiến 3

Mã 3 tiến 2 Tốt 5 bình 4 Pháo 5 thoái I

Tiếp theo Pháo Đen đánh Tốt lại đổi l quân, hai bên đều không có

cách nào giành phần thắng, hoà chắc

Ván này bên Đỏ thí quân (Mã) tranh Tiên, bên Đen thì lấy đại cục

là quan trọng, thí lại l quân (Mã) Hai bên công, thủ đan xen từng

nước từng nước chặt chế, ứng đối đều là nước chính xác, cuối cùng thành hoà cục

Tổng hợp, 3 ví dụ ở trên có thể thấy: Có nắm vững được yếu lĩnh

Khai cục loại hình tấn công gấp hay không, chính là quyết định thắng,

thua, hoà của toàn bộ ván cờ Đặc biệt là bên đi trước, ¡ nước không cần thận, cục thế lập tức chuyển biến xấu đi

Đây là vấn đề cần phải chú ý khi vận dung chiến thuật loại hình tấn công gấp

II Yếu lĩnh loại hình Khai cục tấn công chậm

Loại hình Khai cục tấn công chậm, là một loại chiến thuật tấn công được vận dụng nhiều nhất trong chiến thuật Khai cục tấn công Loại Khai cục này cũng là chiến thuật mà đông đảo các bạn yêu thích cờ Tướng thường sử dụng trong đánh cờ khi đi trước, còn những kỳ thủ cao cấp khi sử dụng loại hình Khai cục này thì có thể nắm rất tốt yếu

lĩnh của nó và vận dụng linh hoạt Đối với các kỳ thủ sơ, trung cấp, nắm vững yếu lĩnh Khai cục loại hình tấn công chậm quả thực là một vấn đề hết sức quan trọng Ngoài trừ người cao cờ nhường quân nhường nước Tiên cho người thấp cờ, các kỳ thủ có trình độ tương đương khi đánh cờ, bên đi trước thì phần lớn những tình huống đều áp

dụng Khai cục loại hình tấn công chậm Đó là vì trong thi đấu, Khai

37

cục loại hình tấn công gấp thường là hoà, hơn nữa bên đi trước cũng

tương đối mạo hiểm Còn Khai cục loại hình tấn công chậm, bên đi

trước khi nắm vững yếu lĩnh Khai cục, thì có thể duy trì nước Tiên nhất

định bước vào Trung cục, tích thắng nhỏ thành thắng lớn Cùng với sự

nghiên cứu sâu yếu lĩnh Khai cục loại hình tấn công chậm, trình độ tài nghệ của các kỳ thủ sơ, trung cấp cũng sẽ được nâng cao

Vậy thế nào là yếu lĩnh Khai cục loại hình tấn công chậm? Đây chính là bên đi trước xuất quân cân bằng ở cả hai cánh, đặc biệt là xuất

được song Xe, chiếm cứ vị trí có lợi, tiến có thể công, lùi có thể thủ,

mở thông đường Mã nhưng không vội tiến, chú ý giành lấy nước Tiên ngầm, có cơ hội còn phải tiêu diệt Tốt của đối phương, tranh thủ bên

mình nhiều Tốt khi bước vào Trung cục Tóm lại, tấn công chậm, không vội tiến, tồn trữ sức mạnh để đợi đánh ra, rình cơ hội xuất kích,

đựa vào cái lợi của nước Tiên nho nhỏ hoặc hơn một Tốt, hai Tốt trong Trung cục càng mở rộng ưu thế tạo nền móng cho thắng lợi Do đó có

thể nhận thấy, có nắm được yếu lĩnh Khai cục loại hình tấn công chậm

hay không, là phải dựa vào công lực và tố chất của kỳ thủ

Có rất nhiều kiểu trận thuộc về Khai cục loại hình tấn công chậm,

tiêu biểu nhất là Ngũ thất Pháo Có người nói, bên đi trước sử dụng

Ngũ thất Pháo, có thể đối phó với bất cứ kiểu trận khai cục loại nào

của bên đi sau Cách nhìn nhận này cũng có một đạo lý nhất định Ngũ

thất Pháo sở đi được rất nhiều kỳ thủ áp dụng, là vì bên đi trước khi áp dụng loại Khai cục này thì hai cánh phải, trái tương đối cân bằng, song

Xe dễ xuất, 6 quân chủ lực lớn là song Xe, song Pháo, song Mã, ngoại trừ Pháo lộ 7; 5 quân còn lại đều bảo vệ canh giữ lẫn nhau Đồng thời,

38

Ngũ thất Pháo còn có thể từ từ tiến thủ, gây áp lực ở cánh bên và trung

lộ đối phương Tranh nước Tiên trong cục diện bình thường, giành ưu

thế nho nhỏ ở một, hai con Tốt Chính vì Ngũ thất Pháo có không ít

điểm mạnh của Khai cục loại hình tiến công chậm, bên đi sau không biết lúc nào sẽ đi phải nước "mềm”, bị Ngũ thất Pháo ăn dần từng

bước Rất nhiều ván đấu thực tế đều khiến cho mọi người nhận thấy, bên đi sau ở Trung cục, thậm chí Tàn cục, đều không thể thoát hỏi sự

tiến công lên tục của bên đi trước

Dưới đây là 2 ví dụ về toàn bộ ván đấu, chúng ta có thể thấy được

Ngũ thất Pháo làm thế nào để đoạt được Tiên trước những kiểu trận

Khai cục khác nhau của bên đi sau, từ đó hiểu được nội dung quan trọng của Khai cục loại hình tiến công chậm Ở đây tuyển chọn 2 ván

cờ thi đấu của kỳ thủ kiệt xuất Hồ Vinh Hoa, việc vận dụng thành công chiến thuật của anh đáng được đông đảo bạn yêu cờ học tập

* Tháng 9 năm 1963 Giải thí đấu theo lời mời bốn tỉnh là thành phố Triết Giang, Tứ Xuyên, An Huy, Thượng Hải tổ chức ở Thượng Hải 14 vị kỳ thủ danh tướng tham gia so đọ Hồ Vinh Hoa với chiến tích xuất sắc 10 thắng, 3 hoà đứng ở vị trí dẫn đầu Trong thi đấu, Hồ

Vinh Hoa sử dụng Khai cục loại hình tấn công chậm Ngũ thất Pháo đấu với Bình phong Mã của danh tướng Huệ Tụng Tường (Giang Tô),

giành được thắng lợi Dưới đây là toàn bộ nước đi của ván đấu giữa Hồ Vinh Hoa và Huệ Tụng Tường Hồ (Đỏ) đi trước:

1 Pháo 2 bình 5 Mã § tiến 7

2: Mã 2 tiến 3 Mã 2 tiến 3

3 Xe 1 bình 2 Xe 9 bình §

39