Ca dao về quan hệ gia đình, xã hội

Ba tiền một khứa cá buôi Cũng mua cho được mà nuôi mẹ già Bần gie đóm đậu sáng ngời Lỡ duyên chịu vậy, trách trời làm chi.. Con cua không sợ, lại sợ con còng Dao phay không sợ, sợ gái ha

CA DAO VỀ QUAN HỆ GIA ĐÌNH, XÃ HỘI

Ai về nhắn với ông câu

Cá ăn thì giựt để lâu mất mồi

Anh đây quyết chí câu cua,

Dầu ai câu rắn, câu rùa mặc ai

Gái: Anh về bán đất cây da

Bán cặp trâu già mới cưới được em

Trai: Anh về bán một bầy gà

Anh qua anh cưới hết cả bà lẫn con

Anh về ghé chợ mua đinh

Đóng xe song mã rước mình cùng đi

Ba tiền một khứa cá buôi

Cũng mua cho được mà nuôi mẹ già

Bần gie đóm đậu sáng ngời

Lỡ duyên chịu vậy, trách trời làm chi

Bìm bịp kêu nước lớn anh ơi

Buôn bán không lời, chèo chống mỏi mê

Bồng bồng con ngủ cho ngoan

Dưới sông cá lội, trên ngàn chim bay

Uớc gì mẹ có mười tay

Tay kia bắt cá, tay này bắt chim

Một tay xe chỉ luồn kim

Một tay cấy lúa, tay tìm hái rau

Một tay ôm ấp con đau

Một tay vo gạo, tay cầu cúng ma

Một tay vung vãi đằng xa

Một tay bếp núc cửa nhà nắng mưa

Một tay quơ củi, muối dưa

Một tay để vâng lệnh, để bầm thưa, đỡ đần

Tay này mẹ giữ lấy con

Tay nào lau nước mắt… mẹ còn thiếu tay!

Bớ chiếc ghe sau chèo mau anh đợi

Giông gió tới rồi, bờ bụi tối tăm

Bụi tre gai, sầu ai dã dượi

Con thỏ núp lùm, chờ đợi bóng trăng

Bước xuống ruộng sâu mãng sầu con bìm bịp Nước lớn rồi, đâu còn kịp kiếm ăn

Dẫu thương anh, em vẫn giữ đạo hằng,

Anh về cậy mai tới nói, phụ mẫm bằng em mới ưng

Bướm vàng đậu ngọn mù u

Có chồng càng sớm tiếng ru càng buồn

Cá không cắn câu, thiệt là con cá dại

Vác cần về, nghĩ lại con cá khôn

Cầm chài mà vãi vô nia

Cưới con bá hộ đặng chia gia tài

Cây bần ơi hỡi cây bần,

Lá xanh bông trắng, lại gần không thơm

Chê ghe ở lại đi tàu

Nằm đêm nghĩ lại ham giàu khổ thân

Chiều chiều lửa cháy cơm sôi

Heo la, con khóc, chồng ngồi nhậu say

Chiều chiều vịt lội bờ sông

Cầu trôi ván nổi ai bồng em qua

Chim quyên lăng líu bụi riềng

Vợ thì thấy đó, chạy tiền chẳng ra!

Chim khôn kiếm nơi lành mà đậu

Con gái khôn khiếm thằng chồng nhậu mà nhờ

Mai sau nó chết bụi chết bờ… khỏi chôn!

Chịu oan một tiếng bán vàm,

Bán thì có bán, điếm đàng thì không

Có được anh chồng ghiền như ông tiên nho nhỏ, Xét lại thua buồn, tôi muốn bỏ ông tiên!

Con cua không sợ, lại sợ con còng

Dao phay không sợ, sợ gái hai lòng hại anh

Con quạ nó đứng đầu cầu

Nó kêu bớ má ghe bầu vô chưa?

Dẫu rằng như đũa so le

Muốn so đôi khác, sợ e không bằng

Đặng chữ trung, bất tùng chữ hiếu

Đặng chữ tam tòng, thất hiếu mẹ cha

Đèn cầu tàu còn dầu còn cháy

Lửa nhà máy hết cháy, còn than

Lấy chồng thì chọn chỗ cao sang

Lấy chi thằng điếm dọn bàn cho Tây

Đêm khuya rúc một tiếng còi

Thương con, nhớ vợ, quan đòi phải đi

Đêm nằm nghĩ giận con phụng hoàng

Nhánh tùng tươi không đậu, đậu nhánh mai tàn khổ thân

Đói lòng ăn đọt chà là,

Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng

Gió chiều lay động ngọn dừa

Dứt tình tại bậu, anh chưa tiếng nào

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ

Năm cánh chầy thức đủ năm canh

Giơ roi đánh thiếp sao đành

Chàng ơi, nhớ thưa rách lành có nhau

Hái dâu chi nắng cô ơi

Lại đây quan lớn cho đôi khuyên vàng

Vải bô phận gái cơ hàn

Hái dâu nuôi mẹ không màng của ông

Hoa thơm ong bướm đam mê

Thương chưa phỉ dạ, mình về bỏ đây!

Học trò ba chữ lem nhem

Thấy gái mà thèm, bỏ chữ trôi sông

Khế rụng bờ ao thanh tao anh lượm

Ngọt như cam sành héo cuống anh che

Không đi thì nhớ thì thương

Đi thì lại mắc cái mương cái cầu

Không đi thì nhớ thì sầu

Đi thì lại mắc cái cầu cái mương

Không xuồng nên phải lội sông

Đói lòng nên phải ăn ròng bẹ môn!

Làm dâu khổ lắm ai ơi

Vui chẳng dám cười, buồn chẳng dám than!

Lồng đèn treo cột đáy

Gió xoáy ngọn đèn xoay

Đĩa nghiêng đựng nước sao đầy

Lòng thương người nghĩa, cha mẹ rầy cũng thương

Lửa gần rơm không cháy cũng trèm,

Đi ngang quán rượu, hơi hèm muốn say

Mấy đời cơm nguội lên hơi

Cái thân làm bé thảnh thơi bao giờ?

Mẹ mong gả thiếp về giồng

Ăn bông bí luộc, dưa hồng nấu canh

Mẹ mong gả thiếp về giồng

Thiếp lo một nỗi gánh gồng không quen

Mênh mông sông rộng cồn dài

Suốt đêm lặn ngụp, nghèo hoài anh ơi!

Một mai thiếp có xa chàng

Đôi bông thiếp trả, con chàng thiếp xin

Mười giờ ông chánh về Tây,

Cô Ba ở lại lấy thầy thông ngôn!

Nhái kêu chiều rộ dưới mương,

Thiếp đà an phận, chỉ thương mỗi chàng

Nhiều quan thêm khổ thằng dân

Nhiều giàu thì lại chết trân thằng nghèo

Nghĩa nhân như chén nước đầy

Bưng đi mà đổ, hớt rày được sao?

Ngồi bên bực lở thả câu

Trách ai mách miệng (mà) con cá sầu không ăn

Nước chảy liu riu

Lục bình trôi líu ríu

Anh thấy em nhỏ xíu anh thương!

Nước sông lửng đửng, lờ đờ

Thương thì nói vậy, biết chờ đặng không?

Ơn cha trọng lắm anh ơi,

Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang

Phải duyên nhà lá, cột chà là,

Không duyên, nhà ngói ba tòa cũng không ham

Quê anh ở tận nơi đâu?

Để em may áo viền bâu gởi về

Ra đi gặp vịt cũng lùa

Gặp duyên cũng kết, gặp chùa cũng tu

Rương xe, chìa khóa em cầm,

Giang sơn em vác, nợ nần em lo

Sầu ai mặt nọ không vui

Hay sầu duyên nợ cho tôi sầu giùm

Sông Cửa Đại hai chiều nước chảy,

Gái Bình Đại chẳng ngại gian nan

Quý thay những tấm lòng vàng

Làm ăn chất phác, đảm đang mọi điều

Tàu Nam Vang chạy ngang cồn cát,

Xuồng câu tôm đậu sát mé nga,

Thấy em cha yếu mẹ già

Muốn vô phụng dưỡng biết là đặng không?

Tham giàu, phụ khó ai khen,

Như con châu chấu thấy đèn nhảy vô

Thấy em ôm ốm, cao cao

Anh tưởng cào cào, anh bắt anh câu

Thiếu chi rau, bậu ăn rau é

Thiếu chi người, bậu làm bé người ta?

Thò tay ngắt ngọn trâm bầu,

Thương thì thương đại, đừng cầu ông mai

Thuốc rê chồng hút vợ say,

Thằng nhỏ mồi thuốc lăn quay chín vòng

Thương con mẹ phải chiều lòng

Sợ gả về giồng, gánh nước chai vai

Tiếc bông sen nở chen bông súng,

Tiếc con phụng hoàng đậu nhánh tùng khô

Tiếc công vun bón cây tùng

Săm soi trên ngọn, gốc sùng không hay!

Tiếc cây lớn cội không tàn

Tiếc vườn cúc rộng cả ngàn không bông

Tiếc công anh đào ao thả cá

Ba bốn năm trời, người lạ đến câu

Tiếng đồn cha mẹ anh hiền

Cắn cơm không bể, cắn tiền bể hai

Tôm càng lột vỏ, bỏ đuôi

Giã gạo cho trắng mà nuôi mẹ già

Tới đây dầu đói, nói no,

Dầu khôn, giả dại, đặng dò ý em

Tới đây xin phép hò mời

Hò cho đủ cặp đủ đôi mới về

Hò chơi bỏ ruộng bỏ đồng

Ai về đừng nói kẻo chồng tôi ghen

Tre lên ba lá còn non

Có chồng như bậu, gái son không bằng

Trên trời có đám mây xanh

Ở giữa mây trắng, chung quanh mây vàng

Anh đây để ý thương nàng

Khó khăn không ngại, bạc vàng chẳng ham

Trời sinh cây cứng lá dai

Gió lay mặc gió, chiều ai không chiều

Tu đâu cho bằng tu nhà

Thờ cha kính mẹ hơn là đi tu

Uổng công xúc tép nuôi cò,

Cò khôn, cò lớn, cò dò, cò bay

Vai mang chiếc nón rách, tay xách cổ quai chèo, Thương con, nhớ vợ, vì phận nghèo phải ra đi

Ví dầu cầu ván đóng đinh,

Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi

Khó đi mẹ dắt con đi

Con đi trường học, mẹ đi trường đời

Ví dầu nhà dột cột xiêu

Muốn đi nói vợ sợ nhiều miệng ăn

Nhiều miệng ăn, rằng anh không sợ

Sợ duyên nợ không tròn, gieo khổ cho nhau

Xa mình trời nắng nói mưa

Canh ba nói sáng, xế chưa nói chiều

Yêu nhau yên phận thì thôi

Của thì như nước khi vơi khi đầy