Phòng ch ng suy dinh d n g tr em
Suy dinh d n g do thi u protein- n ng l n g (th n g g i là suy dinh d n g ) là tình tr ng thi u dinh d n g quan tr ng và ph bi n tr emưỡ ế ǎ ượ ườ ọ ưỡ ạ ế ưỡ ọ ổ ế ở ẻ
n c ta Bi u hi n c a suy dinh d n g là tr ch m l n và th n g hay m c b nh nhi m khu n nh tiêu ch y và viêm ướ ể ệ ủ ưỡ ẻ ậ ớ ườ ắ ệ ễ ẩ ư ả đườn g hô h p, tr bấ ẻ ị
gi m kh n ng h c t p, n ng su t lao n g kém khi tr n g thành.ả ả ǎ ọ ậ ǎ ấ độ ưở
N m 2000 n c ta có 2,5 tri u tr em d i 5 tu i b suy dinh d n g , ch y u là suy dinh d n g th nh và v a Tuy v y, các th suy dinhǎ ở ướ ệ ẻ ướ ổ ị ưỡ ủ ế ưỡ ể ẹ ừ ậ ể
d n g này c ng có ý ngh a quan tr ng vì a tr d m c b nh, t ng nguy c t vong và th n g kèm theo thi u h t các vi ch t dinh d n g ưỡ ũ ĩ ọ đứ ẻ ễ ắ ệ ǎ ơ ử ườ ế ụ ấ ưỡ
á n g chú ý là tr b suy dinh d n g th nh và v a ít c ng i m , các thành viên khác trong gia ì nh chú ý t i vì tr v n bình th n g
m t c ng n g (xóm, làng, xã) có nhi u tr suy dinh d n g , ta càng khó nh n bi t ộ ộ đồ ề ẻ ưỡ ậ ế được vì chúng u "nh bé" nh nhau Do ó , suy dinhđề ỏ ư đ
d n g tr em c n ưỡ ẻ ầ được s quan tâm c a m i ng i ự ủ ọ ườ
Theo dõi cân n ng hàng tháng là cách t t nh t ặ ố ấ để nh n ra a tr b suy dinh d n g hay không Tr b suy dinh d n g khi không t ng cân,ậ đứ ẻ ị ưỡ ẻ ị ưỡ ǎ
nh cân h n a tr bình th n g cùng tu i.ẹ ơ đứ ẻ ườ ổ
Thi u n , b a n thi u s l n g , thi u các ch t dinh d n g c n thi t ế ǎ ữ ǎ ế ố ượ ế ấ ưỡ ầ ế để phát tri n:ể
Tr d i 5 tu i có nhu c u dinh d n g cao ẻ ướ ổ ầ ưỡ để phát tri n c th ể ơ ể Để đ á p n g nhu c u ó , c n cho tr n u ng y ứ ầ đ ầ ẻ ǎ ố đầ đủ theo l a tu i Tr d iứ ổ ẻ ướ
4 tháng tu i c n ổ ầ được bú m hoàn toàn S a m là th c n lý t n g c a tr nh T tháng th 5 tr b t u n thêm ngoài s a m Tẹ ữ ẹ ứ ǎ ưở ủ ẻ ỏ ừ ứ ẻ ắ đầ ǎ ữ ẹ ừ tháng tu i này, th c hành nuôi d n g tr có ý ngh a quan tr ng i v i suy dinh d n g Nhi u bà m ch cho tr n b t mu i, th c n samổ ự ưỡ ẻ ĩ ọ đố ớ ưỡ ề ẹ ỉ ẻ ǎ ộ ố ứ ǎ (d m) thi u d u m , th c n n g v t, rau xanh, hoa qu â y là nh ng t p quán nuôi d n g ch a h p lý c n ặ ế ầ ỡ ứ ǎ độ ậ ả Đ ữ ậ ưỡ ư ợ ầ được kh c ph c M c khác,ắ ụ ặ
m b o nhu c u dinh d n g , tr c n c n nhi u b a trong ngày vì tr nh không th n m t l n v i kh i l n g l n nh tr l n ho c
ng i l n i u này có liên quan n v n ườ ớ Đề đế ấ đề ch m sóc tr ǎ ẻ
Ng i m b suy dinh d n g : Ng i m tr c và trong khi mang thai n u ng không y ườ ẹ ị ưỡ ườ ẹ ướ ǎ ố đầ đủ d n n b suy dinh d n g và có th ẫ đế ị ưỡ ể đẻ ra ađư con nh cân, còi c c a tr b suy dinh d n g t trong bào thai s d b suy dinh d n g sau này Ng i m b suy dinh d n g , n u ngẹ ọ Đứ ẻ ị ưỡ ừ ẽ ễ ị ưỡ ườ ẹ ị ưỡ ǎ ố kém trong nh ng tháng u sau ữ đầ đẻ d b thi u s a ho c m t s a, do ó a con d b suy dinh d n g ễ ị ế ữ ặ ấ ữ đ đứ ễ ị ưỡ
Các b nh nhi m khu n nh viêm ệ ễ ẩ ư đườn g hô h p, tiêu ch y, các b nh ký sinh trùng: â y là tình tr ng hay g p n c ta Ch ấ ả ệ Đ ạ ặ ở ướ ế ộđ nuôi d n gưỡ không h p lý khi tr b nh là m t nguyên nhân d n n suy dinh d n g sau m c b nh tr d i 5 tu i.ợ ẻ ệ ộ ẫ đế ưỡ ắ ệ ở ẻ ướ ổ
Thi u ch m sóc hay a tr b "b r i ": Ngoài ch m sóc v n u ng, a tr c n ch m sóc v s c kho (tiêm ch ng, phòng ch ng nhi mế ǎ đứ ẻ ị ỏ ơ ǎ ề ǎ ố đứ ẻ ầ ǎ ề ứ ẻ ủ ố ễ khu n), ch m sóc v tâm lý, tình c m và ch m sóc v v sinh Môi tr n g s ng gia ì nh b ô nhi m, s d ng ngu n n c không s ch ẩ ǎ ề ả ǎ ề ệ ườ ố ở đ ị ễ ử ụ ồ ướ ạ để
n u n , t m gi t cho tr , s lý n c th i, phân, rác không m b o là nh ng y u t d n n suy dinh d n g ấ ǎ ắ ặ ẻ ử ướ ả đả ả ữ ế ố ẫ đế ưỡ
Tr t 6-24 tháng: th i k có nhu c u dinh d n g cao, th i k thích n g v i môi tr n g , th i k nh y c m v i b nh t t.ẻ ừ ờ ỳ ầ ưỡ ờ ỳ ứ ớ ườ ờ ỳ ạ ả ớ ệ ậ
Tr không ẻ được bú s a m ho c không ữ ẹ ặ đủ s a.ữ
Tr ẻ đẻ nh cân (<2500g), tr ẹ ẻ để sinh ô i, sinh ba.đ
Tr gia ì nh ô ng con, i u ki n v sinh kém, gia ì nh không hoà thu n.ẻ ở đ đ đề ệ ệ đ ậ
Tr hi n a ng m c các b nh nhi m khu n nh : b nh s i, tiêu ch y hay viêm ẻ ệ đ ắ ệ ễ ẩ ư ệ ở ả đườn g hô h p .ấ
Mu n phòng ch ng suy dinh d n g tr em, c n có s hi u bi t, ch n g và thay i th c hành c a m i gia ì nh Do ó , ch n g trìnhố ố ưỡ ẻ ầ ự ể ế ủ độ đổ ự ủ ỗ đ đ ươ phòng ch ng suy dinh d n g l y gia ì nh là i t n g th c hi n công tác ch m sóc dinh d n g cho tr em M i gia ì nh u h n g n g vàố ưỡ ấ đ đố ượ ự ệ ǎ ưỡ ẻ ọ đ đề ưở ứ
th c hi n 8 n i dung c th sau ây:ự ệ ộ ụ ể đ
Ch m sóc n u ng c a ph n có thai ǎ ǎ ố ủ ụ ữ để đạ t m c t ng cân 10-12 cân trong th i gian có thai Khám thai ít nh t 3 l n, tiêm ứ ǎ ờ ấ ầ đủ 2 m i phòngũ
Cho tr bú s m trong n a gi u sau khi sinh, bú hoàn toàn s a m trong 4 tháng u và ti p t c cho bú n 18-24 tháng ẻ ớ ử ờ đầ ữ ẹ đầ ế ụ đế Cho tr n b sung ( n sam, d m) t tháng th 5 Tô màu a b t, t ng thêm ch t béo (d u, m , l c, v n g) n nhi u b a ẻ ǎ ổ ǎ ặ ừ ứ đĩ ộ ǎ ấ ầ ỡ ạ ừ ǎ ề ữ
Th c hi n phòng ch ng thi u vi ch t dinh d n g : Ph n có thai u ng viên s t/ acid folic hàng ngày Tr em 6-36 tháng u ng vitamin A li uự ệ ố ế ấ ưỡ ụ ữ ố ắ ẻ ố ề cao 2 l n m t n m Phòng ch ng các b nh nhi m khu n (tiêu ch y, viêm ầ ộ ǎ ố ệ ễ ẩ ả đườn g hô h p) Th c hi n tiêm phòng y Ch m sóc và nuôiấ ự ệ đầ đủ ǎ
Phát tri n ô dinh d n g trong h sinh thái VAC (v n , ao, chu ng) ể ưỡ ệ ườ ồ để có thêm th c ph m c i thi n b a n gia ì nh Chú ý nuôi gà, v t ự ẩ ả ệ ữ ǎ đ ị để
Ph n u b a n nào c ng có ấ đấ ữ ǎ ũ đủ 4 món cân i Ngoài c m (cung c p n ng l n g ), c n có đố ơ ấ ǎ ượ ầ đủ 3 món n a là: rau qu (cung c p vitamin,ữ ả ấ
ch t khoáng và ch t x ); u ph , v ng l c, cá, tht, tr ng (cung c p ch t m , béo) và canh cung c p n c và các ch t dinh d n g bấ ấ ơ đậ ụ ừ ạ ị ứ ấ ấ đạ ấ ướ ấ ưỡ ổ
Th c hi n v sinh môi tr n g , dùng ngu n n c s ch, t y giun theo n h k , r a tay tr c khi n và sau khi i i ti u ti n m b o v sinhự ệ ệ ườ ồ ướ ạ ẩ đị ỳ ử ướ ǎ đ đạ ể ệ Đả ả ệ
Th c hi n gia ì nh h nh phúc, có n p s ng v n hoá, n ng n g , lành m nh Có bi u ự ệ đ ạ ế ố ǎ ǎ độ ạ ể ồ ǎđ t ng tr n g ưở để theo dõi s c kho c a tr Không cóứ ẻ ủ ẻ
Trang 2tr suy dinh d n g , không sinh con th ba.ẻ ưỡ ứ
[Theo VTTYH]
[ m th c NauNgon
Ch t màu trong th ph m: Còn ó nh ng n i lo đ !
Ch t màu th c ph m không có nhi u ý ngh a trong giá tr dinh d n g nh ng nó là m t trong nh ng ph gia không th thi u trong ch bi nấ ự ẩ ề ĩ ị ưỡ ư ộ ữ ụ ể ế ế ế
th c ph m Th nh n g n c ta vi c buôn bán ph m màu hi n nay ch a ự ẩ ế ư ở ướ ệ ẩ ệ ư ượđ c qu n lý ch t ch R t nhi u lo i ph m màu ho c không rõả ặ ẽ ấ ề ạ ẩ ặ
xu t x ho c không ấ ứ ặ được phép s d ng trong th c ph m l i bán r t nhi u, t do các ch i u ó ã d n n khá nhi u v ng c th cử ụ ự ẩ ạ ấ ề ự ở ợ Đề đ đ ẫ đế ề ụ ộ độ ự
ph m do các ch t màu gây ra, g n â y là v r t nhi u ng i Tam o - V nh Phú n xôi g c có pha màu b ng c hàng lo t Ngoài raẩ ấ ầ đ ụ ấ ề ườ ở Đả ĩ ă ấ ị ộ độ ạ
còn r t nhi u tr n g h p ch a ấ ề ườ ợ ư được xác n h ho c th ng kê.đị ặ ố
Theo th ng kê c a Chi c c qu n lý th tr n g TPHCM, hi n nay có hàng ch c v kinh doanh b t màu trái phép mà i n hình là các v nh ố ủ ụ ả ị ườ ệ ụ ụ ộ để ụ ư ở
34 Kim Biên - Qu n 5 phát hi n a ng bán 1.000kg b t màu các lo i không rõ xu t x hay t i 121/3 Lò Siêu - Qu n 11 phát hi n 1.740kg b tậ ệ đ ộ ạ ấ ứ ạ ậ ệ ộ
màu công nghi p Trung Qu c và không có nhãn hi u â y là s li u ệ ố ệ Đ ố ệ ượđ c th ng kê "chính th ng" Còn bao nhiêu kg b t màu ki u nh thố ố ộ ể ư ế
ang còn th n i trên th tr n g ? N u l n g b t màu ó không c phát hi n - e m bán ra th tr n g s r t nguy hi m cho ng i tiêu
dùng i u ó tr thành m i lo ng i, n i ám n h c a ng i tiêu dùng khi ph i s d ng nh ng s n ph m có s d ng n ch t màu.Đề đ ở ố ạ ỗ ả ủ ườ ả ử ụ ữ ả ẩ ử ụ đế ấ
M i â y Trung tâm y t d phòng có t ch c t thanh tra cho th y trong 203 m u nguyên li u g m 9 lo i màu thì 100% màu xanh d n g ,ớ đ ế ự ổ ứ đợ ấ ẫ ệ ồ ạ ươ
màu lá c m, tím nho, màu h ng u là nh ng màu không n m trong danh m c, 2 trong s 32 m u màu xanh lá cây n m trong danh m c choẩ ồ đề ữ ằ ụ ố ẫ ằ ụ
phép T s li u trên cho th y vi c buôn bán, s d ng b t màu ph i ừ ố ệ ấ ệ ử ụ ộ ả được báo n g và ph i độ ả được qu n lý h t s c ch t ch , ki m soát vi cả ế ứ ặ ẽ ể ệ
buôn bán, s d ng màu trong ch bi n th c ph m ph i ử ụ ế ế ự ẩ ả đượ đặ đc t ú ng m c nh vi c ki m soát các ch t ph gia c h i khác.ứ ư ệ ể ấ ụ độ ạ
[ m th c NauNgon.com
Khoai Tây Có Th Gây D n g N ng Tr Em
M t nhóm nghiên c u c a B m i phát hi n ộ ứ ủ ỉ ớ ệ được r ng, khoai tây tr ng n u chín có th khi n tr nh b chàm n ng, nôn ói ho c có các bi uằ ắ ấ ể ế ẻ ỏ ị ặ ặ ể
hi n d n g khác Phát hi n này c bi t quan tr ng vì trong a s tr n g h p, khoai tây là th c ph m u tiên ệ ị ứ ệ đặ ệ ọ đ ố ườ ợ ự ẩ đầ được dùng để b sung choổ
tr khi 4-6 tháng tu i ẻ ổ
tr em, d n g do n u ng th n g liên quan t i các thành ph n sau: s a bò, tr ng, l c, u nành, cá và lúa m Ng i ta cho r ng khoai tây s ng c ngă đ ũ
có th gây d n g ng i l n và tr nh , nh ng â y là nghiên c u u tiên ch ra m i liên h gi a khoai tây tr ng và các bi u hi n d n gể ị ứ ở ườ ớ ẻ ỏ ư đ ứ đầ ỉ ố ệ ữ ắ ể ệ ị ứ
n ng n ặ ề
Bác s Liliane De Swert và các c ng s t i B nh vi n i h c Gasthuisberg Leuven (B ) ã ti n hành nghiên c u trên 2 nhóm tr : ĩ ộ ự ạ ệ ệ ạĐ ọ ở ỉ đ ế ứ ẻ
- Nhóm 1 g m 8 cháu bé ồ ở ộđ tu i 3,5-24 tháng, nghi là d n g v i khoai tây n u chín ổ ị ứ ớ ấ
- Nhóm 2 ( i ch ng) g m 9 tr b d n g v i s a bò đố ứ ồ ẻ ị ị ứ ớ ữ
Các th nghi m ử ệ được ti n hành u cho th y, tr thu c nhóm 1 th c s b d n g v i món khoai tây chín C th là: ế đề ấ ẻ ộ ự ự ị ị ứ ớ ụ ể
- Khi a m t l n g nh khoai chín vào trong mi ng tr (phía m t trong c a môi d i ) , 5 cháu b d n g t c thì, v i các bi u hi n nôn và thđư ộ ượ ỏ ệ ẻ ặ ủ ướ ị ị ứ ứ ớ ể ệ ở
khò khè
- Khi dùng ch t chi t xu t t khoai tây chín và khoai tây s ng tiêm vào da, t t c các tr u có ph n n g trên da ấ ế ấ ừ ố ấ ả ẻ đề ả ứ
- Vi c lo i b khoai tây kh i th c n c a tr làm bi u hi n c a b nh chàm gi m 50% ho c h n ệ ạ ỏ ỏ ự ơđ ủ ẻ ể ệ ủ ệ ả ặ ơ
Các tác gi v n ch a rõ d nguyên nào gây d n g, vì có t i 7 cháu trong nhóm 1 ph n n g cùng lúc v i nhi u lo i protein khác nhau c aả ẫ ư ị ị ứ ớ ả ứ ớ ề ạ ủ
khoai tây i u áng m ng là d n g v i khoai chín không kéo dài 7 trong 8 tr nhóm 1 ã m t bi u hi n này khi Đề đ ừ ị ứ ớ ẻ ở đ ấ ể ệ được 6 tu i ổ
Bác s Swert khuyên các b c cha m không nên lo l ng quá thái v vi c con mình n khoai tây n u Tuy nhiên, n u tr có nh ng bi u hi nĩ ậ ẹ ắ ề ệ ă ấ ế ẻ ữ ể ệ
b t th n g không th gi i thích b ng d n g v i s a bò, tr n g hay l c thì c n ngh t i khoai tây ấ ườ ể ả ằ ị ứ ớ ữ ứ ạ ầ ĩ ớ
Bác s Swert cho bi t, t t c các cháu b d n g v i khoai tây n u chín th n g ph n n g c v i khoai tây s ng, nh ng m t s tr d n g v iĩ ế ấ ả ị ị ứ ớ ấ ườ ả ứ ả ớ ố ư ộ ố ẻ ị ứ ớ
khoai tây s ng l i v n dung n p ố ạ ẫ ạ được món n u chín Chính quá trình n u n n g ã làm thay i c i m d n g c a th c ph m.ấ ấ ướ đ đổ đặ để ị ứ ủ ự ẩ
[ m th c NauNgon.com
Bánh mì - th ph m gây m n tr ng cá thi u niên
Bánh mì t b t tinh ch r t d h p thu ừ ộ ế ấ ễ ấ
Ng c c tinh luy n và bánh mì làm t b t tinh ch còn nguy hi m h n c chocolate và th c ph m giàu ch t béo trong vi c làm cho m t n iũ ố ệ ừ ộ ế ể ơ ả ự ẩ ấ ệ ặ ổ
m n tr ng cá Hàm l n g l n tinh b t tinh ch trong các th c ph m này, v n r t d ụ ứ ượ ớ ộ ế ự ẩ ố ấ ễ được c th h p thu, chính là nguyên nhân d n t i tìnhơ ể ấ ẫ ớ
tr ng trên ạ
ó là k t lu n c a các nhà nghiên c u t i i h c bang Colorado (M ) Theo h , vi c s d ng các th c ph m ch a tinh b t tinh ch s kích
Trang 3thích c th s n xu t nhi u insulin và IFG-1 (y u t t ng trơ ể ả ấ ề ế ố ă ưởng gi ng insulin) Khi ó, c th b th a hoóc môn nam và k t qu là da s s nố đ ơ ể ị ừ ế ả ẽ ả
xu t nhi u ch t bã - nh ng chi c " " b ng d u mà vi khu n gây tr ng cá ấ ề ấ ữ ế ổ ằ ầ ẩ ứ đặc bi t yêu thích ệ
Các nhà khoa h c Australia d nh th nghi m gi thuy t nói trên c a các tác gi M b ng cách cho 60 thi u niên b m n tr ng cá tuân thọ ự đị ử ệ ả ế ủ ả ỹ ằ ế ị ụ ứ ủ
ch ế độ ă n nghèo ch t b t trong 3 tháng ấ ộ
M n tr ng cá không ph i là h u qu duy nh t c a ch ụ ứ ả ậ ả ấ ủ ế độ ă n giàu tinh b t d ng tinh ch Các th c ph m này c ng ộ ạ ế ự ẩ ũ được coi là th ph m gâyủ ạ
ch ng c n th , và góp ph n gây ra ti u ứ ậ ị ầ ể đường lo i 2 (kh i phát ngạ ở ở ườ ưởi tr ng thành)
[ m th c NauNgon.com]
Cho tr n nh th nào cho úng? ẻ ǎ ư ế đ
9 tháng và 18 tháng tu i là hai l a tu i r t nh y c m khi ta ch n kh u ph n n cho tr Hai k t qu nghiên c u ổ ứ ổ ấ ạ ả ọ ẩ ầ ǎ ẻ ế ả ứ được công b liên ti p ãố ế đ
ch ng minh r ng vi c thay ứ ằ ệ đổi kh u ph n n quá s m hay có i u ch nh không t t có th s gây nh ng h u qu x u cho s phát tri n c aẩ ầ ǎ ớ đ ề ỉ ố ể ẽ ữ ậ ả ấ ự ể ủ
tr ẻ
B n nghiên c u c a Hi p h i s c kh e tr em Pháp cho r ng tr thả ứ ủ ệ ộ ứ ỏ ẻ ằ ẻ ường được cai s a m trong kho ng t 8 t i 9 tháng tu i và thay b ngữ ẹ ả ừ ớ ổ ằ
s a bò Th nh ng s a bò không th áp ng ữ ế ư ữ ểđ ứ được nh ng nhu c u dinh dữ ầ ưỡng đặc bi t cho tr nh và có th d n ệ ẻ ỏ ể ẫ đến ch ng thi u máu doứ ế thi u lế ượng s t c n thi t Nên nh t 9 tháng tu i, hình nh em bé ã b t ắ ầ ế ớ ừ ổ ả đ ắ đầu thay đổi trong m t ph huynh, vì th ta thắ ụ ế ường hay cho tr thẻ ử
n nh ng món n m i, h u qu là tr có nguy c b t ng cân do tiêu th quá nhi u ch t protéin
M t công trình nghiên c u khác c a Vi n theo dõi dinh dộ ứ ủ ệ ưỡng tr em Pháp l i cho th y, khi tr t 15 ẻ ạ ấ ẻ ừ đến 18 tháng tu i, cha m thổ ẹ ường không chú ý nhi u ề đến th c n cho tr n a Càng l n, tr càng hay ứ ǎ ẻ ữ ớ ẻ đượ ǎc n cùng b m , nh ng b n bi t không, i u ó s làm xu t hi n số ẹ ư ạ ế đề đ ẽ ấ ệ ự
m tấ cân b ngằ dinh dưỡng ngh aĩ là th aừ ho cặ thi uế dinh dưỡng ở tr ẻ
Vì th có hai nguyên t c mà ph huynh c n ghi nh Th nh t t 9 ế ắ ụ ầ ớ ứ ấ ừ đến 18 tháng tu i, ch nên cho tr n nh ng món giàu protéin nh th t, cá,ổ ỉ ẻ ǎ ữ ư ị
tr ng m t tu n m t l n, thứ ộ ầ ộ ầ ứ hai, giữ cho trẻ bú mẹ cho đến lúc trẻ tròn m t n m.ộ ǎ
V vi c cho tr n th nh ng món, nh ng kh u ph n n m i, c n ph i làm t t sao cho phù h p v i tr , trề ệ ẻ ǎ ử ữ ữ ẩ ầ ǎ ớ ầ ả ừ ừ ợ ớ ẻ ước tiên là n b t, n xay r i m iǎ ộ ǎ ồ ớ xúc cho tr n t ng mi ng nh V kh u v , nên nh là kh u v c a tr r t khác v i ngẻ ǎ ừ ế ỏ ề ẩ ị ớ ẩ ị ủ ẻ ấ ớ ườ ới l n N u th y nh ng món n dành cho tr có vế ấ ữ ǎ ẻ ẻ
nh t hay không có v , i u ó có ngh a là chúng ã ạ ị đ ề đ ĩ đ đượ địc nh lượng sao cho phù h p nh t v i kh u v và nhu c u mu i c a tr ợ ấ ớ ẩ ị ầ ố ủ ẻ Đừng có cho thêm mu i vì i u ó có th gây nguy hi m cho s c kh e c a tr ố đ ề đ ể ể ứ ỏ ủ ẻ
[TS Nguy n Thanh Hà]ễ [ m th c NauNgon.com
Nh ng i u c n bi t đ đ phòng tránh ng c th c ph m đ
Ng ộ độc th c ph m hoàn toàn có th phòng ng a ự ẩ ể ừ được n u b n áp d ng nh ng gi i pháp sau:ế ạ ụ ữ ả
- Mua các hàng quen, áng tin c y ho c có h th ng tr l nh.ở đ ậ ặ ệ ố ữ ạ
- N u không s d ng ngay, và c n t n tr t 2 – 3 ngày c n ch n th c ph m tế ử ụ ầ ồ ữ ừ ầ ọ ự ẩ ươi s ng và cho vào t l nh càng s m càng t t.ố ủ ạ ớ ố
- Nên cho th c ph m vào bao bì, ho c h p có n p ự ẩ ặ ộ ắ đậy trước khi cho vào t l nh.ủ ạ
- Luôn r a tay c n th n v i xà bông và nử ẩ ậ ớ ước s ch, r i lau khô trạ ồ ước khi chế bi n.ế
- Kệ b p,ế xoong n i,ồ th t,ớ d ngụ cụ nhà b pế luôn s chạ s ,ẽ tránh gián, chu t.ộ
- Nên n u chín th t, cá, tr ng Không dùng nh ng món ấ ị ứ ữ ăn có th t, cá s ng ho c tái.ị ố ặ
- Đố ới v i các món chiên rán, không dùng d u ã chiên rán nhi u l n ho c cháy khét.ầ đ ề ầ ặ
- Không dùng nh ng chén, ữ đũa đã đựng th c ứ ăn s ng ố để d ng th c ự ứ ăn đã n u chín.ấ
- Th c n th a c t vào t l nh s m trong vòng hai gi sau khi n u nứ ă ừ ấ ủ ạ ớ ờ ấ ướng Trước khi n ph i lâm l i k lă ả ạ ỹ ưỡng
- R a s ch k b p, các d ng c làm b p v i xà bông và nhi u nử ạ ệ ế ụ ụ ế ớ ề ước s ch sau khi s d ng.ạ ử ụ
[ m th c NauNgon.com
10 lo i th c ph m lành m nh c n có trong nhà b n
B n chu n b i t i m t hòn o hoang v ng trong vòng m t tháng và đ đ đ c mang theo 10 lo i đ ă n lành m nh, có kh n ng cung c p y ă đ đ
ch t dinh d n g cho c th B n s ch n nh ng gì?
Bác s Joey Shulman, chuyên gia dinh dĩ ưỡng c a Canada, s giúp b n tr l i câu h i này 10 lo i "siêu th c ph m" mà n bác s ủ ẽ ạ ả ờ ỏ ạ ự ẩ ữ ĩ đề xu t cóấ
Trang 4th ể được tìm th y h u h t các c a hàng th c ph m.ấ ở ầ ế ử ự ẩ
Nghiên c u cho th y ứ ấ đậu tương ch a các ch t ngu n g c th c v t tên là isoflavone, giúp ứ ấ ồ ố ự ậ đẩy lùi b nh tim m ch, ung th và ch ng loãngệ ạ ư ứ
xương Lo i h t bé nh này là ngu n cung c p protein tuy t v i; nó ch a ít ho c không ch a cholesterol và ch t béo bão hòa ạ ạ ỏ ồ ấ ệ ờ ứ ặ ứ ấ
Th rau này r t giàu ch t dinh dứ ấ ấ ưỡng Nó ch a các thành ph n hóa h c giúp ng n ng a s phát tri n c a kh i u và kích thích h mi n d chứ ầ ọ ă ừ ự ể ủ ố ệ ễ ị
c a b n ây là c ng là ngu n cung c p vitamin C tuy t h o ủ ạ Đ ũ ồ ấ ệ ả
R t nhi u ngấ ề ườ ở ắi B c M thi u m t ch t béo thi t y u là omega-3 D u c a cá h i và các lo i cá nỹ ế ộ ấ ế ế ầ ủ ồ ạ ướ ạc l nh khác (cá ng , cá thu, cá b n )ừ ơ
ch a nhi u ch t béo có ích này Omega-3 giúp b o v ứ ề ấ ả ệ động m ch c a b n kh i b t n công b i nh ng m ng x v a, và r t hi u qu trongạ ủ ạ ỏ ị ấ ở ữ ả ơ ữ ấ ệ ả
gi m hàm lả ượng cholesterol x u ấ
N u mu n gi m cân, ru t kh e m nh và gi m cholesterol máu, hãy ch n g o l c thay cho g o tr ng G o này giàu ch t x và vitamin B, axitế ố ả ộ ỏ ạ ả ọ ạ ứ ạ ắ ạ ấ ơ folic, s t, kali, k m và các y u t vi lắ ẽ ế ố ượng
V k thu t thì ây không ph i th c n, nh ng c th ph thu c hoàn toàn vào nu c ề ỹ ậ đ ả ứ ă ư ơ ể ụ ộ ớ để ố s ng sót M t nấ ước là m t trong nh ng nguyên nhânộ ữ chính c a s m t m i và c ng c N u u ng ủ ự ệ ỏ ứ ơ ế ố đủ 6 c c nố ước lo i 200 ml m i ngày, b n s c m th y ho t bát h n nhi u Da và tóc c ng ạ ỗ ạ ẽ ả ấ ạ ơ ề ũ được
c i thi n rõ r t ả ệ ệ
Các lo i qu s c s nh dâu tây (strawberry), mâm xôi (raspberry), nam vi t qu t (cranberry) ch a nhi u ch t b o v b n kh i b nh ung th ,ạ ả ặ ỡ ư ệ ấ ứ ề ấ ả ệ ạ ỏ ệ ư các vi khu n có h i nh E.coli và b nh nhi m trùng ti t ni u ẩ ạ ư ệ ễ ế ệ
n tr ng này m c v a ph i, không quá 5 qu m i tu n, là cách tuy t v i a thêm ch t béo có l i vào c th qua ch n Lo i
tr ng này hi n ã có bán ph n l n các c a hàng th c ph m c a Canada.ứ ệ đ ở ầ ớ ử ự ẩ ủ
ây là lo i th c ph m lành m nh, dùng r t t t thay th khoai tây tr ng Khoai lang ch a nhi u caroten, giúp b o v b n kh i b nh tim và
ng n ng a s phát tri n c a kh i u ă ừ ự ể ủ ố Để thu được nhi u caroten, có th dùng các th c ph m có màu da cam ho c xanh khác nh cà r t, m ,ề ể ự ẩ ặ ư ố ơ
bí xanh, rau bina (spinach) và xúp l xanh
R t giàu omega-3, k m và s t ấ ẽ ắ Để có giá tr dinh dị ưỡng cao nh t, nên dùng h t này d ng s ng V ng, h t bí ngô và h t hấ ạ ở ạ ố ừ ạ ạ ướng dương là
nh ng th r t ngon có th r c lên trên món salad ữ ứ ấ ể ắ
Tuy có th gây mùi khó ch u, t i là m t ch t ch ng n m, ch ng vi khu n và virus r t m nh Nghiên c u cho th y t i làm gi m cholesterol vàể ị ỏ ộ ấ ố ấ ố ẩ ấ ạ ứ ấ ỏ ả huy t áp ế Để thu được nhi u l i nh t, c n nghi n nát t i trề ợ ấ ầ ề ỏ ước khi n.ă
[ m th c NauNgon.com]
Th c n ă đ n g ph - S.O.S!
Nh ng ngày g n ây, khoa C p c u B nh vi n a khoa (BV K) t nh Bình ữ ầ đ ấ ứ ệ ệ đ Đ ỉ Định liên ti p nh n vào các trế ậ ường h p ng ợ ộ ộđ c th c ph m M t trongự ẩ ộ
nh ng trữ ường h p nghiêm tr ng nh t là v ng ợ ọ ấ ụ ộ ộđ c 16 ngườ ởi xã C u An, An Khê, Gia Lai trong m t gia ình sau khi n gi , ã có hai bà cháuử ộ đ ă ỗ đ
t vong, b n trử ố ường h p n ng ợ ặ được chuy n ể đến c p c u t i BV K t nh Bình ấ ứ ạ Đ ỉ Định vào ngày 18-4-2003
Trong t nh, tuy ch a có trỉ ư ường h p nào nghiêm tr ng nh ng ã có trên 10 b nh nhân ph i nh p vi n, a s do th c n ợ ọ ư đ ệ ả ậ ệ đ ố ứ ă đường ph nh : c,ố ư ố bún, ph , cháo lòng, g i… v i các tri u ch ng d nh n bi t nh : au qu n b ng, tiêu ch y liên t c, bu n nôn, s t.ở ỏ ớ ệ ứ ễ ậ ế ư đ ặ ụ ả ụ ồ ố
Nh chúng ta ã bi t, môi trư đ ế ường kém v sinh nh t là n i có m c ệ ấ ơ ứ độ nhi m khu n cao nh t Khói xe, b i b m, ngu n nễ ẩ ấ ụ ặ ồ ước b ô nhi m, ru i… làị ễ ồ nguyên nhân chính gây nhi m vi sinh v t và phát tri n các ễ ậ ể độ ốc t sinh h c bi n (có trong c, h n, gh …) Thói quen n u ng trên hè ph c aọ ể ố ế ẹ ă ố ố ủ
m t b ph n nhân dân ã t o c h i cho m t s lo i vi khu n phát tri n m nh Có ngộ ộ ậ đ ạ ơ ộ ộ ố ạ ẩ ể ạ ườ ăi n, ph i có k bán và h bán th c n s n, nả ẻ ọ ứ ă ẵ ước u ngố
t ch nh : nự ế ư ước đậu nành, nước mía, nước đậu xanh… b t c n i âu: trên v a hè, trở ấ ứ ơ đ ỉ ước c ng trổ ường, trước và trong sân ga hay ngay n iơ công trường ang thi công xây d ng…đ ự
Ngay t sáng s m, trên nhi u ừ ớ ề đường ph t i Quy Nh n có r t ông ngố ạ ơ ấ đ ười “gi i quy t” b a sáng các quán v a hè ây, có th th y t cácả ế ữ ở ỉ Ở đ ể ấ ừ
em h c sinh ti u h c eo kh n quàng ọ ể ọ đ ă đỏ đến các anh ch công nhân lao ị động, cán b công ch c… ai c ng th n nhiên n nh ng món mà hộ ứ ũ ả ă ữ ọ thích: bánh cu n, bánh canh, bánh xèo, bánh bèo, cháo lòng bánh h i, bún cá, bún giò, c m t m… nh ng h u nh không ai ố ỏ ơ ấ ư ầ ư để ý r ng có nh ngằ ữ món được n u t hôm trấ ừ ước Xung quanh các qu y quán này ru i th n nhiên ầ ồ ả đậu ôi khi, ch quán c ng ph y tay cho ám ru i bay lên nh ngĐ ủ ũ ẩ đ ồ ư chúng l i áp xu ng nh ạ đ ố ư để ch ng t r ng mình ang có m t thứ ỏ ằ đ ặ ường xuyên ây Nh ng nh th c ng ch a h t, hãy th nhìn vào phía sauở đ ư ư ế ũ ư ế ử
m t gánh hàng rong, nh ng bàn tay tho n tho t r a nh ng tô, bát, a mà các v khách trộ ữ ă ắ ử ữ đĩ ị ướ đ ăc ã n trong m t xô nộ ước… đục, r i chúng ồ được
x p ngay ng n tr l i, ế ắ ở ạ đợi nh ng ngữ ười khách m i m t s qu y quán, ngớ Ở ộ ố ầ ười bán c vô t dùng tay b c bún hay rau cho khách mà bàn tayứ ư ố
Trang 5thì cáu b n vô cùng ây là môi trẩ Đ ường cho các vi sinh v t gây b nh phát tri n nh : t , tiêu ch y, l amip, l tr c trùng, thậ ệ ể ư ả ả ỵ ỵ ự ương hàn, chi m trênế 32% các v ng ụ ộ độc th c ph m.ự ẩ
Th c ph m nhi m vi sinh v t chi m t l r t cao trong các xe hàng rong nh s a bò tự ẩ ễ ậ ế ỷ ệ ấ ư ữ ươi, s a ữ đậu nành, s a ữ đậu xanh… Vi trùng có th t n t iể ồ ạ
và phát tri n nhi t ể ở ệ độ ừ t 10-60 độ C và phát tri n nhanh chóng t 25-45 ể ừ độ C trong các món n giàu dinh dă ưỡng nh : th t, cá, tr ng, s a… ư ị ứ ữ Ở khí h u nhi t ậ ệ đới, vi trùng càng sinh s n nhanh, ch sau 4 gi m t con vi khu n có th phát tri n thành 4.000 con tùy lo i Các loài nghêu, sò, c,ả ỉ ờ ộ ẩ ể ể ạ ố
h n s ng vùng nế ố ở ước b ô nhi m, rau qu ị ễ ả được bón b ng phân tằ ươi thường b nhi m các siêu vi trùng gây b nh tiêu ch y, b i li t, viêm gan.ị ễ ệ ả ạ ệ
V y nên, ậ để tránh các b nh nghiêm tr ng do ng ệ ọ ộ độc th c ph m, chúng ta hãy t b thói quen n u ng ự ẩ ừ ỏ ă ố ở đường ph , n u còn “vố ế ương v n” thìấ
c n ph i ch n quán cho s ch s , th c n còn nóng ã ầ ả ọ ạ ẽ ứ ă đ được n u chín, b o qu n k trong t kính và ngấ ả ả ỹ ủ ười bán không tùy ti n s d ng tay ệ ử ụ để
b c th c n.ố ứ ă