Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể diễn đạt bằng nhiều cách nhưng cần đạt được ý chính sau: Phong cách văn học là sự thể hiện tài năng, dấu ấn riêng của nhà văn trong tác phẩm; phong
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KIỂM TRA HỌC KỲ I
QUẢNG NAM Năm học 2013-2014
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN - LỚP 12
A Hướng dẫn chung
- Thầy cô giáo cần chú ý trình độ tổng thể của học sinh về nhận thức, phương pháp, kỹ năng, chủ động và linh hoạt khi vận dụng Hướng dẫn chấm này
- Trân trọng và chú ý khuyến khích bài làm sáng tạo, có màu sắc cá nhân
- Điểm lẻ toàn bài tính đến 0,25 điểm Sau đó, làm tròn số theo quy định
B Hướng dẫn gợi ý
I PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ HỌC SINH (5,0 điểm )
Câu 1 (2,0 điểm)
a Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể diễn đạt bằng nhiều cách nhưng cần đạt được ý
chính sau:
Phong cách văn học là sự thể hiện tài năng, dấu ấn riêng của nhà văn trong tác phẩm; phong cách văn học mang dấu ấn của dân tộc và thời đại
b Cách cho điểm:
- Điểm 2: Đáp ứng được yêu cầu trên, có thể còn mắc một vài lỗi diễn đạt
- Điểm 1: Chỉ nêu được một nửa trong hai ý trên hoặc có nêu cả hai ý nhưng không đầy
đủ, có thể mắc nhiều lỗi diễn đạt
- Điểm 0: Sai hoàn toàn về kiến thức hoặc chưa làm được gì
Câu 2 (3,0 điểm)
a Yêu cầu về kỹ năng:
Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận xã hội Bài làm cần bảo đảm các yêu cầu cơ bản của văn bản nghị luận về cấu trúc, lập luận và diễn đạt
b Yêu cầu về nội dung:
Có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần nêu được các ý chính sau:
-Giải thích:
+ Tấm lòng là từ dùng để chỉ những tình cảm cao quý như tình yêu thương, sự đồng cảm,
bao dung, đức hy sinh Câu hát trên đặt ra vấn đề quen thuộc mà có ý nghĩa sâu sắc: Sống phải biết chia sẻ với những khó khăn, niềm vui, nỗi buồn của người khác
- Bình luận, chứng minh:
+ Có một tấm lòng trong đời sống là biểu hiện của một nhân cách, một lối sống cao đẹp.
Có một tấm lòng, con người sẽ tránh được những điều xấu xa, tội lỗi; tránh được lối sống ích kỉ,
tàn nhẫn
+ Những người có tấm lòng sẽ góp phần tạo dựng một xã hội nhân ái, văn minh
+ Vì vậy, tấm lòng yêu thương, cảm thông là phẩm chất đáng trân trọng và cần phải có ở mỗi người
+ Từ đó, biết vun đắp tâm hồn, xây dựng lối sống mở lòng hướng về con người, cộng đồng, cuộc đời; biết trân trọng tấm lòng của con người; biết lên án những kẻ sống thờ ơ, lạnh
lùng
c Cách cho điểm:
Trang 2- Điểm 3: Đáp ứng các yêu cầu về kỹ năng và và các nội dung gợi ý, có thể mắc vài lỗi về diễn đạt
- Điểm 2: Đáp ứng cơ bản một phần lớn các yêu cầu về kỹ năng và các nội dung gợi ý, còn mắc một số lỗi diễn đạt
- Điểm 1: Bài làm sơ sài, diễn đạt yếu
- Điểm 0: Không làm được gì
II PHẦN RIÊNG (5,0 điểm) Học sinh chỉ được chọn một trong hai câu (câu 3a hoặc câu 3b)
Câu 3.a Theo chương trình Chuẩn (5,0 điểm)
a Yêu cầu về kỹ năng: Học sinh biết vận dụng các thao tác nghị luận thích hợp để phân
tích một đoạn thơ trữ tình Bài làm cần bảo đảm các yêu cầu cơ bản của văn bản nghị luận văn học về cấu trúc, lập luận và diễn đạt
b Yêu cầu về nội dung: Từ cơ sở nắm vững tác giả, bài thơ Sóng trong chương trình,
học sinh có thể phân tích đoạn thơ trích theo nhiều cách khác nhau Sau đây là một vài gợi ý:
- 6 câu đầu: Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ.
+ Nỗi nhớ bao trùm cả không gian, thời gian
+ Nỗi nhớ đi vào trong giấc mơ, hiện hình trong tiềm thức
- 4 câu tiếp: Tình yêu gắn với lòng chung thủy Trong mênh mông đất trời nhiều phương,
em chỉ có một phương anh Đây là “phương tâm trạng” của người phụ nữ đang yêu say đắm,
thiết tha
- Nghệ thuật nổi bật:
+ Thể thơ năm chữ được dùng một cách sáng tạo, thể hiện nhịp sóng của biển nhưng cũng
là nhịp lòng tình yêu của nhân vật trữ tình
+ Hình tượng sóng song hành cùng hình tượng em, cấu trúc điệp góp phần tạo nên nhịp
điệu nồng nàn, tha thiết, thích hợp cho việc diễn tả những cung bậc, trạng thái của tình yêu
c Cách cho điểm:
- Điểm 5: Đáp ứng các yêu cầu về kỹ năng và và các nội dung gợi ý, có thể mắc vài lỗi về diễn đạt
- Điểm 3: Đáp ứng cơ bản phần lớn các yêu cầu về kỹ năng và các nội dung gợi ý, còn mắc một số lỗi diễn đạt
- Điểm 1: Bài làm sơ sài, diễn đạt yếu
- Điểm 0: Không làm được gì
Câu 3.b Theo chương trình Nâng cao (5,0 điểm) a.Yêu cầu về kĩ năng: Học sinh biết vận dụng các thao tác nghị luận thích hợp để nêu
được những cảm nhận về đoạn thơ trích Bài làm cần bảo đảm các yêu cầu cơ bản của văn bản nghị luận văn học về cấu trúc, lập luận và diễn đạt
b Yêu cầu về nội dung:
Trên cở sở những hiểu biết về Nguyễn Khoa Điềm và đoạn trích Đất Nước, (trích trường
ca Mặt đường khát vọng), cảm nhận được những vẻ đẹp của đoạn thơ trích Học sinh có thể trình
bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần nêu được các ý chính sau:
Trang 3- Vẻ đẹp nội dung:
+ Đây là đoạn thơ mở đầu đoạn trích Đất Nước, được xem như là một cách định nghĩa
của nhà thơ về đất nước Đất nước không còn là khái niệm trừu tượng mà tồn tại trong những cái
cụ thể, không ở đâu xa mà ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình Việt Nam, rất bình dị, gần gũi, thân thiết
+ Sự cảm nhận về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm thực sự mới mẻ; đất nước được giải thích bằng các yếu tố văn hóa dân gian, gắn với cộng đồng người Việt
- Vẻ đẹp nghệ thuật:
+ Lựa chọn những hình ảnh tự nhiên, bình dị Đó là những hình ảnh được chắt lọc từ vốn văn hóa dân gian cùng cách sử dụng linh hoạt, sáng tạo làm cho sự cảm nhận về đất nước vừa cụ thể, vừa có chiều sâu, rất Việt Nam
+ Thể thơ tự do được vận dụng mềm mại giúp ý thơ có không gian câu chữ thông thoáng
để bay bổng
+ Giọng thơ chất chứa suy tư nhưng vẫn thấm đượm chất trữ tình rất tiêu biểu cho phong cách trữ tình-chính luận của Nguyễn Khoa Điềm
c Cách cho điểm:
- Điểm 5: Đáp ứng các yêu cầu về kỹ năng và và các nội dung gợi ý, có thể mắc vài lỗi nhỏ về diễn đạt
- Điểm 3: Đáp ứng cơ bản phần lớn các yêu cầu về kỹ năng và các nội dung gợi ý, còn mắc một số lỗi diễn đạt
- Điểm 1: Bài làm sơ sài, diễn đạt yếu
- Điểm 0: Không làm được gì