Tìm hiểu khổ qua rừng

Khổ qua rừng hay còn gọi là mướp đắng dại, có rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Theo Đông y, mướp đắng tính hàn, vị đắng, không độc, nếu được dùng thường xuyên sẽ giúp giảm các bệnh ngoài da, làm cho da dẻ mịn màng. Theo y học hiện đại, mướp đắng có tác dụng diệt vi khuẩn và virus, chống lại các tế bào ung thư; hỗ trợ đắc lực cho bệnh nhân ung thư đang chữa bằng tia xạ.

I GIỚI THIỆU CHUNG ……… 3

II THÀNH PHẦN HOA HỌC ……… ……… 13

III HOẠT TÍNH SINH HỌC……… ……….……….… 14

KHỔ QUA RỪNG

 Khổ qua rừng hay còn gọi là mướp đắng dại, có rất nhiều lợi

ích cho sức khỏe

 Theo Đông y, mướp đắng tính hàn, vị đắng, không độc, nếu

được dùng thường xuyên sẽ giúp giảm các bệnh ngoài da, làm

cho da dẻ mịn màng

 Theo y học hiện đại, mướp đắng có tác dụng diệt vi khuẩn và

virus, chống lại các tế bào ung thư; hỗ trợ đắc lực cho bệnh

nhân ung thư đang chữa bằng tia xạ

I GIỚI THIỆU CHUNG

I GIỚI THIỆU CHUNG

 Tên khoa học Momordica

 Tên nước ngoài: Wild bitter

melon, Wild bitter gourd,

I GIỚI THIỆU CHUNG

 Loài Khổ qua rừng hay chi Mướp

đắng (Momordica charantia) có

nguồn gốc từ vùng nhiệt đới

Châu Á hoặc Châu Phi

nhưng không rõ có nguồn gốc ở

nước nào

 Khổ qua là một loài dây leo mọc

ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt

đới thuộc họ Bầu bí, có quả ăn

được, thuộc loại đắng nhất trong

các loại rau quả

I GIỚI THIỆU CHUNG

 Cây khổ qua hay mướp đắng

hoang hay được trồng ở khắp

nơi, nhưng nhiều nhất là ở

Miền Nam

I GIỚI THIỆU CHUNG

I GIỚI THIỆU CHUNG

-Thân: Cây khổ qua rừng có dạng dây

leo bằng tua cuốn Thân có cạnh, dây

có thể bò 2-3 mét

-Lá: Lá mọc so le,  dài 5-10 cm, rộng

4-8cm, phiến lá chia làm 5-7 thuỳ,

hình trứng, mép khía răng Mặt dưới lá

mầu nhạt hơn mặt trên, Gân lá có lông

ngắn

-Hoa: Hoa đực và hoa cái mọc riêng ở

nách lá, có cuống dài Cánh hoa màu

vàng

-Quả: Quả hình thoi, dài 8-10cm, mặt

ngoài có nhiều u lồi Quả chưa chín có

I GIỚI THIỆU CHUNG

 Về mặt dược liệu thì khổ qua rừng do sống trong tự nhiên, không

có phân bón và thuốc hóa học nên là loại rau sạch tinh khiết và có giá trị dược liệu mạnh hơn khổ qua trồng

I GIỚI THIỆU CHUNG

 Một số nghiên cứu về khổ qua:

Trên Thế giới:

 1962: Note on a Hypoglycaemic Principle Isolated from the

fruits of Momordica charantia (M M Lolitkar and M R Rajarama Rao)

 1984: A New Cucurbitane Triterpenoid From Momordica

charantia (M Yasuda, M Iwamoto, H Okabe, and T

Yamauchi) 

 1996: Anti-diabetic properties and phytochemistry of

Momordica charantia (Raman, A.; Lau, C )

I GIỚI THIỆU CHUNG

I GIỚI THIỆU CHUNG

 Một số nghiên cứu về khổ qua:

Ở Việt Nam:

 Phạm Văn Thanh cùng các cộng sự của viện Dược liệu đã thống kê

và khảo sát sơ bộ các chất chính của cây mướp đắng, nhưng chưa

cô lập được các hợp chất chứa hoạt tính có dạng tinh khiết Chỉ định lượng theo chất G6 ( một Aglycon của Glycoside )

 Nguyễn Ngọc Hạnh, Phùng Văn Trung (Viện công nghệ Hóa học)

và Võ Hồng Thái ( ĐH Cần Thơ ) đã cô lập, nhận danh:

Hai hợp chất cô lập từ hạt

Hợp chất cô lập từ trái

Hợp chất cô lập từ trái

Hợp chất cô lập từ trái

 Theo phân tích của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, thành phần dinh dưỡng trong 100 gam quả khổ qua tươi (phần vỏ quả) có các chất như sau:

Các bộ phận cây khổ qua rừng được dùng làm thuốc

 Trong Y học dân gian và Y học cổ truyền ở các nước Châu Á

và Châu Phi thì các bộ phận của cây khổ qua từ lá, dây, quả và

cả hạt khổ qua rừng đều có nhiều công dụng dược liệu để chữa

nhiều bệnh khác nhau

 Khổ qua rừng đã được sử dụng trong các hệ thống y tế ở Châu

Á và Châu Phi với dạng các thảo dược khác nhau trong một

thời gian dài

 Ngày nay Tây y cũng đã có nhiều nghiên cứu dược tính từ cây

khổ qua rừng dùng trong bào chế thuốc chữa bệnh

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

 Khổ qua rừng có vị đắng, tính mát, không độc.

 Có công dụng chính là thanh nhiệt, giải độc, giúp sáng mắt,

nhuận trường, tiêu đờm

 Dùng trong các trường hợp trúng nắng, sốt nóng mất nước, hội

chứng lỵ, viêm nhiễm đường sinh dục, tiết niệu, mụn nhọt,

viêm kết mạc cấp và mãn tính

 Ngoài ra, khổ qua rừng còn có tác dụng thường xuyên giúp tinh

thần thư thái, an thần, giảm stress, giúp da dẻ mịn màng, ngăn

ngừa và chữa các căn bệnh về da

 Thúc đẩy chuyển hóa của chất trong khổ qua giúp cơ thể ức chế

Theo Đông y

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

Theo Tây y

 Chất có HTSH chủ yếu là Momordicin I (C 30 H 48 O 4 )

 Ngoài ra có chứa một số Glycosides có HTSH: Momordin,

Charantin, Charantosides, Momordicosides

 Hợp chất Terpenoid: Momordicin 28, Momordicinin, Momordicilin, Momordenol và Momordol

 Đồng thời trong cây khổ qua rừng cũng chứa Protein gây độc tế bào

(Cytotoxic Proteins) có tác dụng bất hoạt Ribosome

(Ribosome-inactivating) như Momorcharin và Momordin

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

Momordicin I (C 30 H 48 O 4 )

 Được tìm thấy trong lá của cây Momordica Charantia L, 1753

 Hợp chất này được tìm thấy và cô lập vào năm 1984 bởi M Yasuda

và công sự

 Nó là một chất rắn kết tinh màu trắng, tan ở 125-1280C

 Không tan trong nước, tan trong Methanol

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

Charantin

 Thu được từ cây Momordica charantia ở châu Á

 Có đặc tính hạ đường huyết Được xác định bởi Lolitkar và Rao vào năm 1960

 Tên gọi charantin được đặt bởi A Parkash Là một peptide có khối lượng phân tử 9,7 kDa

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

Momordin

 Tìm thấy trong gốc, rễ

 Được cô lập năm 1997 bởi S Begum và các cộng sự

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

Momordicin Momordicinin

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

Momordicilin Momordenol

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

Momordol

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

 Chống ung thư (Anticancer)

Hai hợp chất chiết xuất từ khổ qua, α-eleostearic Acid (từ hạt)

và 15,16-dihydroxy-α-eleostearic Acid  (từ quả) đã được tìm thấy

tác dụng ngăn chặn tế sự phát triển của tế bào ung thư bạch cầu (apoptosis of leukemia cells) trong ống nghiệm

Chế độ ăn có chứa chất dầu từ quả khổ qua 0,01% (cũng như

0,006% chất α-eleostearic Acid từ hạt) đã được chứng minh ngăn

chặn được tác hại của chất sinh ung thư  đại tràng do

chất Azoxymethane và chất Carcinogenesis trong thí nghiệm ở

chuột

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Saint Louis khẳng định một chất

chiết xuất từ quả khổ qua, thường được ăn và được biết đến như

“karela” ở Ấn Độ, gây ra một chuỗi các phản ứng, giúp tiêu diệt

các tế bào ung thư vú và ngăn ngừa không cho chúng nhân ra

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

 Kháng virus (Antiviral)

 Ở Togo cây khổ qua rừng được sử dụng chống lại các bệnh do virus như thủy đậu (chickenpox) và sởi (measles) Các thử nghiệm In Vitro với chiết xuất lá đã thể hiện hoạt tính chống lại virus Herpes Simplex type 1 do các hợp chất Momordicins

 Xét nghiệm cho thấy các hợp chất trong khổ qua rừng có thể có hiệu quả để điều trị nhiễm virus HIV Nhưng còn nhiều rào cản để đưa chất này vào cơ thể

 Tuy nhiên người nhiểm HIV ăn nhiều khổ qua rừng sẽ bù đắp được những tác động tiêu cực của thuốc điều trị HIV

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

 Bệnh tiểu đường (Diabetes)

 Năm 1962: Lolitkar và Rao chiết xuất từ cây khổ qua một chất gọi

là Charantin có tác dụng hạ đường huyết (Hypoglycaemic) trên thỏ bình thường và thỏ bệnh tiểu đường

 Năm 1981: Visarata và Ungsurungsie thí nghiệm trên thỏ bị tiểu đường, cho thấy dịch chiết từ quả khổ qua làm tăng độ nhạy cảm của

cơ chế sản sinh chất Insulin

 Năm 2007: một nghiên cứu của Bộ Y tế Philippines xác định một liều hàng ngày dùng 100 mg chất Charantin trong quả khổ qua cho mỗi kg trọng lượng cơ thể tương đương với 2,5 mg / kg thuốc giảm tiểu đường Glibenclamide uống hai lần mỗi ngày

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

Theo nghiên cứu của các chuyên gia nội tiết và các nhà khoa học ở Viện Nghiên cứu Y khoa Garvan (Úc) và Viện Y Dược Thượng Hải (Trung Quốc) cho thấy các chất Charantin, Polypeptid-P và Vicine trong khổ qua có vai trò:

• Giảm đường huyết

• Cải thiện và ức chế dung nạp đường của tế bào

Nghiên cứu đã được các nhà khoa học áp dụng thành công trên chuột thực nghiệm và thu được kết quả cao trong nhóm người tiểu đường tuyp 2

 Bệnh tiểu đường (Diabetes)

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

 Tác dụng tẩy giun (Antihelmintic)

 Khổ qua rừng được sử dụng như một loại thuốc dân gian ở Togo (Tây Phi) để điều trị các bệnh đường tiêu hóa, và các chiết xuất

đã cho thấy hoạt động trong ống nghiệm chống được loài giun tròn Caenorhabditis elegans.

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

 Nó cũng đã được sử dụng như một chất ngừa thai, để tránh thai, và

để giúp sinh con

 Các bài thuốc chửa bệnh từ cây khổ qua rừng

1-Giảm viêm tấy: Khổ qua rừng tăng khả năng tránh nhiễm khuẩn, giảm viêm sưng nhẹ và phần bã đắp lên vết thương sẽ rất công

hiệu. (Theo BS LÊ THÚY TƯƠI).

2-Chữa sốt, say nắng: Nấu khổ qua rừng bỏ ruột cùng lá khổ qua để

lấy nước uống giúp chữa say nắng. (Theo BS LÊ THÚY TƯƠI).

3-Kích thích ăn uống, tiêu viêm, thoái nhiệt: Khổ qua rừng giúp kiện tỳ khai vị (kích thích chức năng tiêu hóa); Alkaloid trong quả khổ rừng qua có công hiệu lợi niệu hoạt huyết (lợi tiểu, máu lưu thông); tiêu viêm thoái nhiệt (chống viêm, hạ sốt); thanh tâm minh mục (mát tim sáng mắt)

III HOẠT TÍNH SINH HỌC

4-Nước tắm cho trẻ em nhiều rôm sảy: Khổ qua rừng 4-5 quả Rửa sạch, bổ làm đôi, nấu với nước, lấy nước tắm cho trẻ Ngày làm 1

lần. (theo bài thuốc dân gian Việt Nam)

5-Chữa ho: Khổ qua rừng 1-2 quả Rửa sạch, bổ làm đôi, nấu với

nước, lấy nước uống trong ngày.(theo bài thuốc dân gian Việt Nam)

6-Chữa thấp khớp: Lá khổ qua rừng 8g, dây đau xương sao 8g, cây xấu hổ 8g, rễ nhàu 8g, cỏ xước 8g, cây vòi voi sao 8g, cối xay 8g, rễ ngũ trảo 5g, dây thần thông 5g, quế chi 4g, gừng tươi 3g Sắc uống

ngày 1 thang. (theo Lương y Chu Văn Tiến)

III HOẠT TÍNH SINH HỌC