PHẦN I: CÂU HỎI ÔN TẬP 1. Tại sao nói: “Hoạt động quản trị có lịch sử cổ xưa từ khi xuất hiện loài người trên trái đất cùng với việc hình thành các tổ chức, nhưng lý thuyết quản trị lại là sản phẩm của xã hội hiện đại”. 2. Trình bày hiểu biết của em về quan điểm Đức trị của Khổng Tử và quan điểm Pháp trị của Hàn Phi Tử? Các nhà quản trị vận dụng quan điểm nào? Vì sao? 3. Trình bày quan điểm của trường phái quản trị một cách khoa học? Những quan điểm này có ưu điểm và nhược điểm gì? 4. So sánh quan điểm của trường phái tâm lý xã hội với quan điểm của trường phải quản trị một cách khoa học? 5. Nếu em là một nhà quản trị, trong hai trường phái quản trị một cách khoa học và tâm lý xã hội, em sẽ chọn trường phái nào? Vì sao? 6. Trình bày quan điểm của A.Maslow? Vận dụng các quan điểm của A. Maslow vào quản trị như thế nào? 7. Trình bày nội dung thuyết X và thuyết Y của Mc. Gregor? 8. So sánh quan điểm quản trị Hoa Kỳ với quan điểm quản trị Nhật Bản? Từ đó suy ra thuyết Z của William G. Ouchi. 9. Bản chất của trường phái quản trị Nhật Bản nói riêng và trường phái quản trị phương Đông nói chung là gì? 10. Việc nghiên cứu lịch sử phát triển của tư tưởng quản trị có ý nghĩa gì? PHẦN II: PHÂN TÍCH ĐÚNGSAI 1. Nghiên cứu các lý thuyết quản trị trong quá khứ là cách thức tốt nhất để thực hành công tác quản trị trong hiện tại và tương lai. 2. Các tư tưởng quản trị chủ yếu xuất phát từ các nước phương Tây, được nhiều quốc gia và tổ chức vận dụng vào hoạt động của mình. 3. Các nhà quản trị nên vận dụng quan điểm Đức trị của Khổng Tử, không nên vận dụng quan điểm Pháp trị của Hàn Phi Tử. 4. Khó có thể so sánh được giữa các tư tưởng quản trị phương Đông và phương Tây. 5. Theo các tư tưởng quản trị thì trước hết, cần giải quyết các vấn đề về nhà máy và công việc của công nhân, sau đó đến các vấn đề tâm lý của nhân viên và cuối cùng là hiệu quả của công tác quản trị. 6. Các phương pháp quản trị cổ điển không còn thích hợp trong hoạt động quản trị ngày nay. 7. Môi trường kinh doanh với quá nhiều sự thay đổi không thể lường trước đã đặt nhà quản trị vào tình thế khó vận dụng hiệu quả một một số phương pháp quản trị cụ thể nào đó. 8. Sự ra đời của các quan điểm tâm lý xã hội (quan điểm hành vi) xuất phát từ những khiếm khuyết của quản trị cổ điển. 9. Trường phái Quản trị một cách khoa học không có đóng góp gì đáng kể cho quản trị học. 10. Khó có thể xây dựng nên một lý thuyết quản trị hoàn hỏa cho mọi trường hợp. Quản trị học: Chương 2 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG QUẢN TRỊ 2 PHẦN III: BÀI TẬP TÌNH HUỐNG Tình huống 1: QUÁN CHÁO NGƯỜI HOA Phóng viên (PV): Thưa ông, trước khi bán cháo ông làm gì? Chủ tiệm (CT): Ngộ bưng cháo cho cha ngộ bán. (PV): Vậy cửa hàng này có bao nhiêu năm? (CT): Không có năm, chỉ có đời. Mấy đời lận. Bà cố ngộ bán cháo. Ông nội ngộ bán cháo. Cha ngộ bán cháo. Ngộ bán cháo. Con trai ngộ … (PV): Trời ơi không có gì khác ư? (CT): Khác chớ, ngày trước có một cửa hàng ở Quảng Châu, bây giờ có hai cái ở Sài Gòn, ba cái ở Hoa Kỳ, bốn cái ở Úc. (PV): Người ta thành công thì sẽ cho con cái làm giám đốc, còn ông? (CT): Ngộ có thành thì cũng cho con làm chủ cửa hàng. (PV): Ông không muốn chúng đi học sao? (CT): Muốn nhiều, con ngộ một đứa có bằng Thạc sĩ kinh doanh cháo, đứa khác vừa bảo vệ luận án Tiến sĩ cơm. (PV): Ở trong bếp à? (CT): Ở Đại học Havard, Mỹ
Trang 1Quản trị học: Chương 2 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG QUẢN TRỊ
1
PHẦN I: CÂU HỎI ÔN TẬP
1 Tại sao nói: “Hoạt động quản trị có lịch sử cổ xưa từ khi xuất hiện loài người trên trái đất cùng với việc hình thành các tổ chức, nhưng lý thuyết quản trị lại là sản phẩm của xã hội hiện đại”.
2 Trình bày hiểu biết của em về quan điểm Đức trị của Khổng Tử và quan điểm Pháp trị của Hàn Phi Tử? Các nhà quản trị vận dụng quan điểm nào? Vì sao?
3 Trình bày quan điểm của trường phái quản trị một cách khoa học? Những quan điểm này có
ưu điểm và nhược điểm gì?
4 So sánh quan điểm của trường phái tâm lý xã hội với quan điểm của trường phải quản trị một cách khoa học?
5 Nếu em là một nhà quản trị, trong hai trường phái quản trị một cách khoa học và tâm lý xã hội,
em sẽ chọn trường phái nào? Vì sao?
6 Trình bày quan điểm của A.Maslow? Vận dụng các quan điểm của A Maslow vào quản trị như thế nào?
7 Trình bày nội dung thuyết X và thuyết Y của Mc Gregor?
8 So sánh quan điểm quản trị Hoa Kỳ với quan điểm quản trị Nhật Bản? Từ đó suy ra thuyết Z của William G Ouchi.
9 Bản chất của trường phái quản trị Nhật Bản nói riêng và trường phái quản trị phương Đông nói chung là gì?
10 Việc nghiên cứu lịch sử phát triển của tư tưởng quản trị có ý nghĩa gì?
PHẦN II: PHÂN TÍCH ĐÚNG/SAI
1 Nghiên cứu các lý thuyết quản trị trong quá khứ là cách thức tốt nhất để thực hành công tác quản trị trong hiện tại và tương lai
2 Các tư tưởng quản trị chủ yếu xuất phát từ các nước phương Tây, được nhiều quốc gia và tổ chức vận dụng vào hoạt động của mình
3 Các nhà quản trị nên vận dụng quan điểm Đức trị của Khổng Tử, không nên vận dụng quan điểm Pháp trị của Hàn Phi Tử
4 Khó có thể so sánh được giữa các tư tưởng quản trị phương Đông và phương Tây
5 Theo các tư tưởng quản trị thì trước hết, cần giải quyết các vấn đề về nhà máy và công việc của công nhân, sau đó đến các vấn đề tâm lý của nhân viên và cuối cùng là hiệu quả của công tác quản trị
6 Các phương pháp quản trị cổ điển không còn thích hợp trong hoạt động quản trị ngày nay
7 Môi trường kinh doanh với quá nhiều sự thay đổi không thể lường trước đã đặt nhà quản trị vào tình thế khó vận dụng hiệu quả một/ một số phương pháp quản trị cụ thể nào đó
8 Sự ra đời của các quan điểm tâm lý xã hội (quan điểm hành vi) xuất phát từ những khiếm khuyết của quản trị cổ điển
9 Trường phái Quản trị một cách khoa học không có đóng góp gì đáng kể cho quản trị học
10 Khó có thể xây dựng nên một lý thuyết quản trị hoàn hỏa cho mọi trường hợp
Trang 2PHẦN III: BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
Tình huống 1: QUÁN CHÁO NGƯỜI HOA
Phóng viên (PV): Thưa ông, trước khi bán cháo ông làm gì?
Chủ tiệm (CT): Ngộ bưng cháo cho cha ngộ bán.
(PV): Vậy cửa hàng này có bao nhiêu năm?
(CT): Không có năm, chỉ có đời Mấy đời lận Bà cố ngộ bán cháo Ông nội ngộ bán cháo Cha ngộ bán cháo Ngộ bán cháo Con trai ngộ …
(PV): Trời ơi! không có gì khác ư?
(CT): Khác chớ, ngày trước có một cửa hàng ở Quảng Châu, bây giờ có hai cái ở Sài Gòn, ba cái ở Hoa Kỳ, bốn cái ở Úc.
(PV): Người ta thành công thì sẽ cho con cái làm giám đốc, còn ông?
(CT): Ngộ có thành thì cũng cho con làm chủ cửa hàng.
(PV): Ông không muốn chúng đi học sao?
(CT): Muốn nhiều, con ngộ một đứa có bằng Thạc sĩ kinh doanh cháo, đứa khác vừa bảo vệ luận án Tiến sĩ cơm.
(PV): Ở trong bếp à?
(CT): Ở Đại học Havard, Mỹ
(PV): Học xong chúng nó về đâu? Thành ông gì?
(CT): Về nhà này, thành người rửa bát cho “papa” chúng.
(PV): Ông gọi khách hàng là Vua hay thượng đế?
(CT): Gọi không quan trọng Quan trọng là đối xử thế nào.
(PV): Truyền thuyết kể lại rằng nhiều tỷ phú người Hoa đi lên từ một thùng đậu phộng rang, đúng không?
(CT): Không, những ngày đầu tiên làm sao có tới cả thùng, chỉ vài trăm hột thôi.
(PV): Có tiền mà ông mặc bộ đồ vải thô thế này?
(CT): Dạ, người vô đây chủ yếu là người bình dân Họ sẽ còn vô nếu thấy chủ tiệm cũng giống như họ.
(PV): Lý do gì khiến người Hoa hay chọn kinh doanh ăn uống?
(CT): Thưa, đơn giản vì kinh doanh đó phục vụ cái bụng con người Nếu phục vụ cái đầu sẽ phát sinh nhiều rắc rối lắm.
(PV): Ông bán cháo tim gan mà sao sáng ra nhà ông toàn ăn cháo trắng với củ cải muối?
(CT): Dạ, nếu ngộ cứ ăn cao hơn khả năng của ngộ thì thế nào cũng tới lúc ngộ phải nhảy vào nồi cháo.
(PV): Chắc là ông ít vay vốn ngân hàng?
(CT): Nhà băng có tiền nhưng không bao giờ có cách nấu cháo để mượn cả.
(PV): Bây giờ tôi muốn ăn một tô, nhưng tôi chưa có tiền mai trả được không, thưa ông?
(CT): Dạ không phải mai mà hai mươi năm sau cũng được.
(PV): Nhưng lúc ấy lãi suất thế nào?
(CT): Dạ, lãi là ông luôn nghĩ tới hàng cháo này, đấy mới là lãi to.
Câu hỏi: Bạn có thể nêu ra một số triết lý kinh doanh đã góp phần cho sự thành công nói
chung của người Hoa?
Trang 3Tình huống 2: Quản trị kiểu Hàn Quốc
Khi các công ty Nhật bắt đầu tham gia sản xuất ở ngay nước Mỹ, nhiều người Mỹ đã mỉm cười chế giễu những trò vớ vẩn mà các công ty này làm ra Chẳng hạn tập thể dục trước buổi làm việc song các nhà phân tích lại ngạc nhiên về hiệu quả của phong cách quản lý theo kiểu Nhật Sau người Nhật, lại đến người Hàn Quốc thiết lập các nhà máy ở Mỹ, và du nhập phong cách quản lý “nhân hòa” (inhwa) của họ vào nước Mỹ
Trong khi các nhà sản xuất Mỹ than phiền vì bị hàng ngoại nhập cạnh tranh kịch liệt, thậm chí một số chuyển sang sản xuất ở nước ngoài thì các công ty Hàn Quốc lại dám tin rằng họ
sẽ sản xuất có lời ngay tại đất Mỹ, vì họ dựa vào phong cách quản lý truyền thống riêng của họ, pha trộn với những phương pháp kinh doanh của người Mỹ
Phong cách quản trị của Hàn Quốc rất giống với phong cách Nhật Bản, vốn được nhiều người biết đến hơn, và người Hàn Quốc sẵn lòng với người Nhật để dung hợp những kỹ thuật riêng của họ với phương pháp của người Mỹ Giới quản lý Hàn Quốc hướng đến việc tạo dựng một bầu không khí gia đình, trong đó các nhân viên tác động qua lại một cách thoải mái với các cấp điều hành và gắn bó chặt chẽ với sự thành công của công ty
Một nữ công nhân người Mỹ làm việc ở dây chuyền lắp ráp thổ lộ: “Các ông không thể biết được là công ty Golstar đã đem lại cho chúng tôi những gì Có lần, chồng tôi nằm bệnh viện
để thực hiện một ca đại phẫu Ban giám đốc đã đến ngồi cùng tôi chờ đợi suốt trong thời gian
mổ Ông Tổng giám đốc cũng đến, chăm sóc rất ân cần, và mang đến cho chúng tôi sách báo để giải khuây Tất nhiên, đây không phải là loại tình hữu nghị biếu không Vì bù lại, các công ty này
có được sự nhiệt tình lao động rất cao của công nhân Trong khi tỷ lệ vắng mặt của các công ty
Mỹ bình quân là 5% thì tỷ lệ này ở Golstar chỉ là 1%
Phương pháp quản lý Hàn Quốc được gắn liền với phép màu kinh tế, làm cho Hàn Quốc trong vòng 25 năm qua đạt được mức tăng trưởng kinh tế cao hơn cả mức tăng trưởng của Nhật
Vũ khí chủ yếu của “kho vũ khí” Hàn Quốc là quan niệm triết học về quản lý, gói gọn dưới cái tên “nhân hòa” Bất cứ lúc nào, công ty cũng đều thông báo cho nhân viên biết rõ mục tiêu, và yêu cầu họ giúp đỡ nếu gặp khó khăn Đây là nguyên tắc chủ đạo của nhà quản trị Hàn Quốc Họ xem toàn bộ nhân viên như một đại gia đình Cách hai tuần lại có một buổi họp chuyên về chất lượng sản phẩm Ngoài ra, tiền thưởng của được sử dụng để kích thích sự nhiệt tình của lao động Cứ ba ngày công nhân được hưởng một khoản tiền thưởng quy ra bằng một giờ phụ trội Nếu dây chuyền lắp ráp của họ gia tăng được sản lượng, trong khi vẫn đảm bảo chất lượng đúng tiêu chuẩn, và trong ba tháng, nếu không vắng mặt ngày nào, công nhân được hưởng một khoản tiền mặt khoảng 100 USD theo thời giá
Không kiểm soát đước yếu tố “thiên thời” (do tác dụng của chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch mới của các nhà nước công nghiệp) và yếu tố “địa lợi” (do phải tiến hành kinh doanh trên đất Mỹ), các nhà quản trị Hàn Quốc càng bám chặt vào yếu tố “nhân hòa” hay “nhân tố con người”
mà chúng ta thường nhắc đến Vì như lời một nhà quản trị cấp cap Hàn Quốc: “Nếu chúng tôi giúp đỡ gia đình chúng tôi (gia đình ở đây là toàn thể nhân viên công ty) , chúng tôi hy vọng sẽ thu được lòng nhiệt tình và sự trung thành trong tương lai”
Câu hỏi thảo luận
1 Tại sao nhiều người Mỹ lại chế giễu các phương pháp quản trị của người Nhật?
2 Bí quyết thành công của các công ty Hàn Quốc là gì?
3 So với người Mỹ, người Việt Nam có thuận lợi gì trong việc tiếp thu phong cách quản trị của người Hàn Quốc?
Trang 4Tình huống 3: Dạy sinh viên biết “Đủ”
Ít ai tin rằng, sinh viên vừa mới ra trường đã có mức thu nhập 10.000 đôla/tháng, nhưng đây là chuyện hoàn toàn có thật ở Học viện Y Dược học Cổ truyền VN (HV YDHCT VN) SVVN
đã có cuộc trao đổi xoay quanh câu chuyện đào tạo nghề y với GS.TS Trương Việt Bình, Giám đốc HV YDHCT VN, Phó Chủ tịch Hiệp hội Đào tạo Trung y Thế giới.
CHẾ NGỰ LÒNG THAM – THẦY PHẢI LÀM GƯƠNG
Thưa GS, ông cảm nhận thế nào về xu hướng lựa chọn giữa Đông y và Tây y của các bạn trẻ hiện nay?
Tỷ lệ chọi trong cuộc thi tuyển ĐH, CĐ hằng năm tại HV YDHCT VN là 1/10 Nhưng đúng là có xu hướng các trường như ĐH Y Hà Nội, ĐH Y Tp Hồ Chí Minh… có điểm đầu vào rất cao Theo tôi, lý do chính ở đây là sự chi phối của sức mạnh vật chất: Đến với Tây y có thể kiếm được nhiều tiền hơn Đông y Tôi biết có những bác sỹ làm việc tại bệnh viên Bạch Mai có thể có thu nhập đến 80 triệu đồng/tháng Nhưng sau khi học Đông y một thời gian, thì tư tưởng
về tiền bạc cũng khác hẳn: Bác sỹ y học cổ truyền chỉ lấy tiền vừa phải, và đúng với công sức bỏ ra
Biết là không thể dư giả bằng nghề, thế tại sao ông vẫn cứ theo?
Khi là sinh viên năm thứ 6 ĐH Y Hà Nội, tôi trúng tuyển hệ bác sĩ nội trú với điểm rất cao và được xếp vào khoa Sản – chuyên ngành “ăn nên làm ra” nhất của ngành y tế Nhưng sau
đó tôi đã chuyển sang y học cổ truyền theo lời khuyên của lương y Nguyễn Như Lệ, phó Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam bấy giờ Càng học, càng làm, tôi thấy giá trị to lớn của y học cổ truyền dân tộc Đông y cho tôi thấy cái nhìn toàn diện về sức khỏe con người, không chỉ bó gọn trong vấn đề chữa bệnh Nếu cho tôi chọn lại, tôi vẫn theo nghiệp Đông y…
Điều gì hấp dẫn ở Đông y khiến ông thích thú? Và ông chuyển hóa đam mê với “nghiệp” của mình đến các sinh viên như thế nào?
Trong Tây y, lời thề Hippocrates nhấn mạnh đến đạo thầy trò, cách đối xử với đồng nghiệp, bệnh nhân Nhưng trong Đông y, tôi chú ý đến những y huấn cách ngôn của Hải Thượng Lãn Ông, và nhấn mạnh những điều này cho sinh viên của mình, coi như đó là lời thề với người thầy thuốc Ví dụ như: gặp bệnh nhân nghèo không những phải cho thuốc chữa bệnh mà còn phải chu cấp đồ ăn, thức uống cho họ Tức là luôn đặt người bệnh vào mối quan hệ xã hội để từ đó có phương pháp điều trị toàn diện cho họ, tận tâm với người bệnh mà không cần bất cứ một điều kiện, lợi ích nào
Tại sao phải “đặt người bệnh vào mối quan hệ xã hội”, thưa ông?
Bạn muốn theo nghề y học cổ truyền thì buộc phải thương người Nếu như Tây y có phác
đồ điều trị bệnh lao, người ta chỉ việc tuân thủ đúng và theo dõi bệnh trạng của bệnh nhân Nhưng y học cổ truyền thì có một bài thuốc cơ bản, nhưng nó biến hóa theo từng bệnh nhân Có nghĩa là 20 ngàn bệnh nhân là 20 ngàn bài thuốc, với gia giảm khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm của bệnh nhân, thời khắc bị bệnh và các yếu tố liên quan
Vì thế người thầy thuốc phải đồng cảm với bệnh nhân Cùng một thứ bệnh nhưng đơn thuốc của thầy thuốc khác nhau, ít khi giống nhau và đơn thuốc nào hiệu quả hơn phụ thuộc vào trình độ của bác sỹ Thế mới nói, làm y học cổ truyền giỏi rất khó
Ông nhìn nhận thế nào việc bác sĩ nhận quà của bệnh nhân?
Trang 5Tôi nghĩ nghề nào cũng có thể nhận quà cáp, chứ không chỉ riêng ngành y Quà cáp như một lời cảm ơn cho sự tận tụy trong công việc của bạn Thời bao cấp, việc nhận quà cáp là điều cấm kỵ, nhưng vị giáo sư dạy cùng tôi vẫn thường nhận được quà từ bệnh nhân Có thể đó là một quả cam, con vịt hay thậm chí là một sợi dây chuyền, thì ông cũng đều vui vẻ nhận như nhau, và không vì thế mà thay đổi thái độ với người bệnh
Nhận quà hoàn toàn vô tư như cách chấp nhận lời cảm ơn chân thành của bệnh nhân Tôi không cấm sinh viên của mình nhận quà của bệnh nhân vì đôi khi đó là tấm lòng biết ơn, mà nếu không nhận sẽ làm người ta buồn Nhưng tôi cũng khuyên các bạn sinh viên phải biết giới hạn, biết đủ Điều quan trọng là cái tâm, cách đối xử của thầy thuốc với bệnh nhân phải hoàn toàn vô
tư, thương yêu họ
Có một thực tế là có không ít nơi người ta vẫn kiếm tiền từ bệnh nhân bằng đủ mọi cách, như: hoa hồng từ việc kê đơn thuốc, hoặc làm các xét nghiệm không cần thiết Ông nghĩ sao về hiện tượng này?
Hoa hồng đó thì rất xấu, tôi hoàn toàn phản đối Việc móc ngoặc với nhà thuốc của một
số bác sĩ không những là cách “ăn” những đồng tiền xương máu của người bệnh mà còn gây lãng phí tài sản Bởi thuốc cũng là tài sản quý của nhân loại, việc kê những loại thuốc đắt tiền và không cần thiết gây thiệt hại lớn cho tất cả chúng ta Việc làm những xét nghiệm không cần thiết tại các bệnh viện hiện nay cũng là một cách kiếm tiền của bệnh nhân và gây lãng phí lớn
Ở Bệnh viện Tuệ Tĩnh (thuộc HV YDHCT VN), tôi hoàn toàn nghiêm cấm việc này Chỉ riêng việc làm xét nghiệm thôi, số xét nghiệm của bệnh viện Tuệ Tĩnh ít hơn 100 lần so với một bệnh viện Trung ương
Nhưng thầy dạy sinh viên thế nào để chế ngự được lòng tham?
Tôi dạy cho sinh viên của mình biết Đủ và khẳng định rằng học y không phải để làm giàu Nếu làm giàu, xin hãy theo nghề khác Tôi cũng nói với sinh viên của mình rằng nếu không biết đủ, cả đời các bạn sẽ phải chạy theo cái bóng của lòng tham, dục vọng
Để cho sinh viên được thực tế với cái “biết đủ”, trước khi tốt nghiệp, tôi cho sinh viên đến tận nhà người dân từ 1 – 2 tháng để thực tập bằng cách khám chữa bệnh cho họ Như vậy, sinh viên của tôi có cơ hội được thấu hiểu hoàn cảnh của từng bệnh nhân
KHÔNG KIẾM TIỀN TRÊN LƯNG CỦA SINH VIÊN HAY NGƯỜI BỆNH
Người thầy đóng vai trò như thế nào trong việc huấn đạo cho sinh viên?
Mối quan hệ thầy trò trong y học cổ truyền mang dấu ấn đồ - đệ và trường phái rất rõ nét Sinh viên bị ảnh hưởng mạnh mẽ từ người thầy Ví dụ có nhiều sinh viên Trung Quốc có hoàn cảnh gia đình giàu có sang đây học tập rất nghe lời tôi, trong khi bố mẹ nói chưa chắc họ đã nghe
Những gì sinh viên học và thấy ở người thầy của mình là hành trang cho họ bước vào cuộc đời khám chữa bệnh cứu người Nếu như sinh viên nhìn thấy người thầy của mình ở Viện nào đó cứ thu hàng trăm triệu đồng mỗi tháng thì khi ra trường họ cũng sẽ cố gắng thu được hàng trăm triệu đồng
Nhưng nếu sinh viên theo một ông thầy cần mẫn chữa bệnh cứu người mà chẳng nề hà đến tư túi cá nhân, thì họ cũng sẽ học được những đức tính đó của thầy mình Thực tế, lòng tham của con người khó có thể lấp đầy Người thầy thuốc cũng thương bệnh nhân, nhưng việc cố gắng tăng thu nhập đã dẫn họ đi sai đường và xa rời các giá trị nhân bản
Đó cũng chính là lý do mà tôi đặt mục đích phi lợi nhuận trong y tế Có một số người hỏi tôi: “Không làm xét nghiệm, bán nhiều thuốc thì lấy gì mà nuôi bệnh viện?” Tôi trả lời rằng:
“Trường chúng tôi đào tạo ra những người thầy thuốc nên tôi không thể tận thu trên bệnh nhân
Trang 6Vì nếu làm như vậy chúng tôi sẽ đào tạo ra một lũ kẻ cướp” Người thầy phải là tấm gương về y thuật và y đức cho sinh viên
Nhìn cơ sở khang trang của Học viện, nhiều người sẽ nghĩ rằng lợi nhuận của Học viện (và bệnh viện Tuệ Tĩnh) là rất cao?
Tôi có một nguyên tắc rõ ràng là thu từ quá trình đào tạo là để đầu tư cho Học viện và sinh viên Học phí của sinh viên học viện hiện nay khoảng 12 triệu đồng/năm, chỉ bằng 2/3 học phí của sinh viên học tại trường ĐH Y Hà Nội Thêm nữa, tất cả sinh viên đạt điểm trung bình học tập trên 7 điểm đều được học bổng từ 3 triệu đồng, không giới hạn số lượng Lấy tiền của sinh viên để khuyến khích lại các bạn Như vậy, một sinh viên được đào tạo ở trường, tôi tính mức phí là 9 triệu đồng/năm Số tiền này chỉ đủ để trả tiền lương cứng cho cán bộ và một số chi phí khác phục vụ cho việc học của các bạn
Quan điểm của tôi đối với y tế là phi lợi nhuận, Bệnh viện Tuệ Tĩnh được thành lập đúng với mục đích này Chúng tôi đảm bảo cho bệnh nhân điều trị 3 tiêu chí là chi phí thấp nhất, hiệu quả tốt nhất và thời gian nằm viện ngắn nhất
Vậy thì Học viện lấy nguồn thu từ đâu để nâng cấp các trang thiết bị dạy – học, và tăng thu nhập cho cán bộ?
Tôi đã làm điều đó bằng cách nuôi trồng cây thuốc, nghiên cứu, sản xuất dược liệu, và liên kết với quốc tế Ví dụ như liên kết đào tạo y học cổ truyền Trung Quốc: Nếu sinh viên học y học cổ truyền ở Trung Quốc là 150 đến 300 triệu đồng/năm thì học ở đây chỉ mất 40 triệu đồng/ năm Ở mức học phí thấp nhất, 250 sinh viên của tôi hằng năm tiết kiệm cho các gia đình 25 tỷ đồng Hơn nữa, sinh viên lại được học chuyên ngành bằng tiếng mẹ đẻ dễ tiếp thu và đồng cảm với bệnh nhân hơn
Như vậy, việc liên kết đào tạo giải quyết được nhiều vấn đề trong việc lấy phần thu nhập
đó để bù đắp cho hoạt động của Bệnh viện Tuệ Tĩnh, và cải thiện thu nhập của giảng viên Tôi cũng kết hợp với Nhật Bản, Mỹ trong việc đào tạo điều dưỡng viên chất lượng cao cho hai thị trường này, với mức lương cho sinh viên ra trường là 10.000 đôla/ tháng
Chúng tôi có quyền thu học phí rất cao ở loại hình đào tạo này, cũng không phải trực tiếp
từ sinh viên mà khi sinh viên đã đạt đủ trình độ, thì chúng tôi sẽ ký hợp đồng với đối tác, và đối tác sẽ phải chi tiền trước khi chúng tôi đưa điều dưỡng viên sang làm việc
Nói thật, sản xuất thuốc vừa là để đảm bảo chất lượng thuốc cho bệnh nhân, vừa có lợi nhuận kếch xù, nhưng với tôi thì chỉ đặt yêu cầu lợi nhuận vừa phải ở mức có lãi Rõ ràng con đường ấy tốt hơn so với cách làm tiền trên lưng sinh viên và bệnh nhân
Xin cảm ơn ông!
Lê Ngọc Sơn - Ngọc Dung (thực hiện)
Câu hỏi thảo luận
1 Ông Giám đốc HV YDHCT VN đã thực hiện các chức năng quản trị gì?
2 Những hoạt động quản trị đó đã đem đến những thành công gì cho HV YDHCT VN?
3 Hãy nêu những quan điểm chủ đạo chi phối các hoạt động quản trị trên của ông Giám đốc?
Tình huống 3: Sự thành công kỳ lạ
Đó là câu chuyện về sự thành công thật sự kỳ lạ của hai chàng trai trẻ Larry Page và Sergey Brin - những người sáng lập Google Chỉ với khối óc của mình, trong vỏn vẹn sáu năm
họ đã trở thành tỉ phú
Trang 7Thành công của Google là thành công kỳ diệu của những ý tưởng và sự sáng tạo “Hãy quan tâm tới điều không thể, hãy thử làm những gì mà hầu hết mọi người chưa nghĩ tới” -phương châm đó của những người sáng lập Google đã đưa ra những định hướng tương lai của Google: góp phần biến đổi thế giới
Larry Page và Sergey Brin bước vào hội trường trong tiếng hò reo hứng khởi của những thanh niên mới lớn thường làm khi chào đón những ngôi sao nhạc rock Ăn mặc giản dị, họ ngồi xuống và cười rất tươi “Các bạn có biết câu chuyện của Google không? Các bạn có muốn tôi kể cho các bạn nghe không?” - Page hỏi “Có” - đám đông hô lớn
Mồ hôi và nước mắt chiếm 99%
Đó là vào tháng 9-2003, hàng trăm sinh viên và cán bộ giảng dạy ở một trường cấp III Israel đã tham dự để được nghe những bộ óc toán học siêu việt, những nhà phát minh trẻ tuổi nói chuyện
Rất nhiều người trong số họ giống Brin, vì họ cũng xa rời gia đình mình ở Nga để tìm tới nước Mỹ Và họ thấy ở Page lòng nhiệt tình từ khi Page tham gia bộ đôi tạo nên công cụ thông tin mạnh mẽ và dễ sử dụng nhất trong thời đại của họ - một công cụ thay đổi như chớp đã lan truyền trên khắp thế giới Giống như bọn trẻ chơi bóng rổ và mơ ước trở thành một Michael Jordan, những sinh viên này muốn giống như Sergey Brin và Larry Page một ngày nào đó
Page mở đầu: “Google được thành lập khi Brin và tôi đang làm tiến sĩ về tin học tại Trường đại học Stanford Chúng tôi cũng không rõ chính xác mình muốn làm gì Tôi có mỗi một
ý tưởng điên rồ là tải tất cả những gì có trên mạng xuống máy tính của mình Tôi nói với thầy hướng dẫn của mình rằng việc này chỉ mất một tuần Tôi đã tải xuống được một phần những gì
có trên mạng mất khoảng một năm gì đó” Tất cả sinh viên đều cười lớn Page tiếp tục: “Có một thành ngữ tôi học được hồi đại học, đó là hãy quan tâm tới điều không thể Đó là một thành ngữ hay Bạn nên thử làm những gì mà hầu hết mọi người chưa nghĩ tới”
Trong lịch sử phát minh và tư bản dày cộp của nước Mỹ, chưa có ai thành công nhanh chóng như họ Thomas Edison phải mất nửa thế kỷ để phát minh ra bóng đèn; Alexander Graham Bell phải tốn rất nhiều năm để phát minh và cải tiến chiếc điện thoại; phải sau hàng chục thập kỷ làm việc miệt mài chăm chỉ, Henry Ford mới tạo ra được dây chuyền lắp ráp hiện đại và biến nó thành nền công nghiệp đại sản xuất và tiêu dùng ôtô; còn Thomas Watson “con” đã phải làm việc rất vất vả nhiều năm cho tới khi IBM cho xuất xưởng chiếc máy tính hiện đại Nhưng Brin và Page, chỉ trong sáu năm, đã nhận dự án nghiên cứu tốt nghiệp và biến nó trở thành một doanh nghiệp toàn cầu trị giá hàng tỉ USD
Page tiếp tục kể lại những ngày tháng vinh quang của hai người: “Khi chúng tôi mới gặp nhau, ai cũng nghĩ người kia thật khó chịu Nhưng sau này chúng tôi vượt qua điều đó và trở thành đôi bạn tốt Đó là khoảng thời gian cách đây tám năm Rồi chúng tôi thật sự bắt tay vào làm việc” Anh nhấn mạnh điểm quan trọng này: dù có ý tưởng nhưng mồ hôi và nước mắt chiếm 99% Page nói: “Đây là bài học quí giá đối với chúng tôi Chúng tôi đã làm việc không kể đến ngày nghỉ, quên cả sáng tối Chúng tôi đã phải làm việc vất vả và nỗ lực rất nhiều”
Page còn muốn truyền đạt những điều hơn thế: cảm hứng Page cho biết: “Tôi lớn lên mà không có Internet, hay hình thức hiện tại của nó và mạng toàn cầu Ngày nay, thế giới đã thay đổi nhiều bởi các bạn đều có điều kiện để thu thập thông tin dù ở bất kỳ chủ đề nào trên thế giới
Và điều này cực kỳ khác biệt so với thời tôi còn đi học” Brin góp thêm: “Các bạn có rất nhiều thế mạnh mà thế hệ chúng tôi không có Những điều này sẽ giúp các bạn thành công sớm hơn trong cuộc sống so với chúng tôi”.Sự nghiệp chỉ mới bắt đầu
Trang 8Brin và Page kết thúc câu chuyện của họ và ra hiệu cho đám đông sinh viên giờ là lúc đặt câu hỏi “Các anh có nghĩ Google đã đánh dấu sự nghiệp của các anh không?” - câu hỏi đầu tiên được đặt ra cho Brin và Page Brin trả lời: “Tôi nghĩ đó là thành tựu nhỏ nhất trên chặng đường chúng tôi hi vọng đạt được trong 20 năm tới Nhưng tôi cũng nghĩ rằng nếu Google là thứ duy nhất chúng tôi tạo ra được thì tôi cũng không lấy làm thất vọng lắm” Page lại nghĩ khác: “Tôi thì lại rất thất vọng bởi sự nghiệp của chúng tôi vừa chỉ mới bắt đầu”
Brin giải thích: “Chúng tôi điều hành Google hơi giống điều hành một trường đại học Chúng tôi có rất nhiều dự án, khoảng hơn 100 cái Chúng tôi làm rất nhiều lĩnh vực khác nhau Cách duy nhất dẫn bạn tới thành công là đầu tiên hãy hứng chịu thất bại” Đám đông sinh viên
vỗ tay hưởng ứng nhiệt liệt Ý tưởng cuối cùng sẽ thành công sau khi nếm mùi thất bại và tinh thần không sợ thất bại, ngay lập tức được sinh viên ủng hộ
Một sinh viên khác lại hỏi về những dự án mới của Google Brin nói theo kiểu đùa:
“Chúng tôi thấy ngượng khi nói về những dự án mới của chúng tôi Có một người Israel Yossi (Vardi, người phát minh tin nhắn nhanh) có một người bạn sản xuất quần lót, quần lót của Hãng Calvin Klein Do đó chúng tôi đang thử xem liệu chúng tôi có thể hợp tác để làm ra chiếc quần lót hiệu Google không” Anh hỏi: “Nếu Google sản xuất quần lót, ai sẽ mua nó?” Các cánh tay giơ lên Brin tiếp thêm: “Đó là một trong những dự án ít liên quan tới vấn đề kỹ thuật nhất mà chúng tôi đang thực hiện”
Từ đây nảy sinh ngay một câu hỏi khác: Vậy Google kiếm tiền từ đâu? Page trả lời: “Mỗi kết quả tìm kiếm, dù ít hay nhiều, đều phải trả tiền cho Google, chủ yếu là thông qua quảng cáo Người ta trả tiền cho quảng cáo Chúng tôi rất may mắn là đã chọn làm kiểu liên quan tới quảng cáo thay vì cho chạy banner quảng cáo Điều này giúp chúng tôi có được công cụ tìm kiếm tốt nhất Chúng tôi kiếm lợi nhuận do các công ty khác trả tiền, ví dụ như AOL, do sử dụng công cụ tìm kiếm của chúng tôi”
Một sinh viên khác hỏi về sự cạnh tranh của Google Page trả lời: “Bắt đầu, Google phải cạnh tranh với Excite, Alta Vista và các trang web khác Những trang web này không chỉ tập trung mỗi vào công cụ tìm kiếm, do đó chúng tôi không bị nảy sinh nhiều vấn đề như họ Ngày nay, chúng tôi phải đương đầu với nhiều cạnh tranh và thử thách hơn
Chúng tôi có hơn 1.000 nhân viên làm việc tại Google Chúng tôi đang chuẩn bị mở văn phòng trên toàn thế giới Đó là một phần lý do tại sao chúng tôi đi vòng quanh thế giới Đây quả
là một thử thách thật sự đối với chúng tôi Việc khó khăn nhất là chúng tôi có thể đạt được điều này trong dài hạn, trở thành một công ty có tuổi đời 10-20 năm, hoặc chúng tôi sẽ bị thôn tính”
Page nói tiếp: “Phát minh ra thứ gì đó và có một ý tưởng lớn là một khối lượng công việc lớn Nhưng đó chưa đủ Bạn phải để cả thế giới biết đến nó Tại Google, chúng tôi kết hợp các khả năng khoa học, toán học, tin học và cả kỹ năng làm cho nhân viên hăng say làm việc”
Năm đó, Page và Brin chỉ mới 30 tuổi!
Câu hỏi thảo luận:
1 Vai trò của quản trị được thể hiện như thế nào trong sự thành công của Google?
2 Phương châm hành động của Google là gì? Nó được Google cụ thể hóa trong hành động như thế nào?
3 Qua tình huống trên, bạn có thể rút ra được bài học gì cho một sinh viên