thieát keá vaø xaây döïng moät nhaø maùy môùi; (2) thieát keá vaø xaây döïng môû roäng moät nhaø maùy hieän coù; (3) naâng caáp, hieän ñaïi hoaù nhaø maùy hieän coù. GÑ hoaëc ngöôøi coù thaåm quyeàn khôûi ñoäng vieäc trieãn khai moät döï aùn, thöôøng laø sau khi ñaõ nghieân cöùu kyõ caùc khuyeán caùo vaø ngaân saùch döï truø cho döï aùn.thieát keá vaø xaây döïng moät nhaø maùy môùi; (2) thieát keá vaø xaây döïng môû roäng moät nhaø maùy hieän coù; (3) naâng caáp, hieän ñaïi hoaù nhaø maùy hieän coù. GÑ hoaëc ngöôøi coù thaåm quyeàn khôûi ñoäng vieäc trieãn khai moät döï aùn, thöôøng laø sau khi ñaõ nghieân cöùu kyõ caùc khuyeán caùo vaø ngaân saùch döï truø cho döï aùn.thieát keá vaø xaây döïng moät nhaø maùy môùi; (2) thieát keá vaø xaây döïng môû roäng moät nhaø maùy hieän coù; (3) naâng caáp, hieän ñaïi hoaù nhaø maùy hieän coù. GÑ hoaëc ngöôøi coù thaåm quyeàn khôûi ñoäng vieäc trieãn khai moät döï aùn, thöôøng laø sau khi ñaõ nghieân cöùu kyõ caùc khuyeán caùo vaø ngaân saùch döï truø cho döï aùn.thieát keá vaø xaây döïng moät nhaø maùy môùi; (2) thieát keá vaø xaây döïng môû roäng moät nhaø maùy hieän coù; (3) naâng caáp, hieän ñaïi hoaù nhaø maùy hieän coù. GÑ hoaëc ngöôøi coù thaåm quyeàn khôûi ñoäng vieäc trieãn khai moät döï aùn, thöôøng laø sau khi ñaõ nghieân cöùu kyõ caùc khuyeán caùo vaø ngaân saùch döï truø cho döï aùn.
Trang 1Chương 3: THIẾT KẾ QUI TRÌNH
(Process Design)
3.1 Cơ sở lựa chọn qui trình
3.2 Trình bày qui trình công nghệ
3.3 Tính an toàn và ngăn ngừa tổn thất
(Safety and loss prevention)
Trang 2 Thiết kế qui trình công nghệ là trình bày các quá trình vật lý và hoá học cơ bản
của qui trình (Process Flow Diagram-PFD).
Các quá trình này được trình bày trên
một sơ đồ qui trình công nghệ để làm cơ sở cho việc tính toán cân bằng vật
chất và năng lượng
Sau khi có các kết quả này, người kỹ sư thiết kế sẽ xác định loại thiết bị cần
thiết để thực hiện các quá trình này
cùng với giá cả để ước tính chi phí đầu tư.
Trang 3Qui trình công nghệ sản xuất Sút, Clor
Trang 43.1 Cơ sở để lựa chọn qui trình
3.1.1 Lựa chọn chu kỳ sản xuất của qui trình:
Thường lựa chọn qui trình sản xuất liên tục
hơn là gián đoạn thuần tuý là do yếu tố
kinh tế
Nếu quá trình sản xuất hoạt động trên cơ
sở 24 giờ/ ngày, 7 ngày/tuần, suốt năm thì thiết bị
sẽ nhỏ hơn, ít tốn kém hơn
% vận hành= (Giờ vận hành/8.760)x 100%
Thiết kế tiêu biểu thường giả sử 8.000 giờ hoạt động/năm
Quá trình hoạt động liên tục, ổn định sẽ
dễ kiểm soát tự động hơn quá trình hoạt
động gián đoạn Do đó chi phí đầu tư, chi phí nhân công sẽ tối thiểu
Trang 5Những trường hợp sau quá
trình hoạt động gián đoạn có
ưu thế hơn:
Sản phẩm tương đối đắc tiền, năng suất nhỏ,
nhu cầu không ổn định và một số quá trình
cùng bản chất có thể sử dụng cùng một
thiết bị (thực phẩm, dược phẩm…).
Thiết bị hoạt động gián đoạn được chuyển giao
với chi phí thấp cho dự án hiện tại.
Thiết bị hoạt động liên tục không đáp ứng
yêu cầu của dự án trong khi thiết bị hoạt động gián đoạn có thể, đây là giải pháp ngắn hạn
đáp ứng một yêu cầu khẩn cấp đã đến hạn.
Thiết bị hoạt động liên tục không đáp ứng về
hiệu suất thu hồi và chất lượng sản phẩm do tốc độ phản ứng thấp và thời gian lưu trong
thiết bị lớn.
Trang 6 Hoạt động liên tục: 3 ca/ngày, 7 ngày/tuần, có
4 kíp công nhân, có hoặc không có thời gian ngưng bảo trì định kỳ.
Hoạt động 5 ngày: 1,2 hoặc 3 ca/ngày, chế độ
dừng máy (chờ) vào cuối tuần hoặc ngày
nghĩ Tăng ca nếu nhu cầu sản phẩm tăng đột xuất Bảo trì vào những ngày không hoạt
động.
Ngưng máy định kỳ: Có thể ngưng máy định kỳ
sau một thời gian hoạt động Công nhân vận hành nghĩ theo chế độ, công nhân bảo trì sửa chữa, thay mới phụ tùng.
Ngưng máy không định kỳ: do thiếu nguyên
liệu, sự cố cháy nổ, điều kiện thời tiết hay
trục trặc máy móc thiết bị.
Trang 73.2 Trình bày qui trình công
nghệ
3.2.1 Sơ đồ khối (block
diagram)
là dạng sơ đồ đơn giản nhất
rất hữu ích để biểu diễn các qui trình đơn
giản.
qui trình phức tạp cần được chia nhỏ ra thành các công đoạn chính
Lưu lượng, thành phần và các thông số
khác của các dòng vật liệu có thể ghi
kèm theo các dòng trong sơ đồ hay ghi riêng thành các bảng nếu có nhiều thông tin đi kèm
Các ô biểu diễn có thể có hình dạng bất kỳ, nhưng thường là hình vuông hoặc tròn Tuy nhiên sơ đồ khối có ứng dụng giới hạn
dưới dạng các văn bản, tài liệu kỹ thuật.
Trang 8Sơ đồ khối chế biến dầu thô
Trang 93.2.2 Sơ đồ qui trình công
nghệ
Trên sơ đồ qui trình công nghệ
dùng để thiết kế và vận hành thường biểu diễn các thiết bị
dưới dạng các hình vẽ mô phỏng.
Các ký hiệu được cho theo tiêu
chuẩn Anh (British Standard, BS 1553 –1977), của Mỹ (American National Standards Institute – ANSI), của
Châu Aâu theo tiêu chuẩn Đức DIN
28004 (1988).
Trang 103.2.3 Sơ đồ qui trình công nghệ có
biểu diễn thiết bị
Có nhiều cách biểu diễn các thông số
của các dòng vật chất
Cách đơn giản nhất là ghi kèm theo dòng
vật chất cho các qui trình công nghệ đơn
giản có ít thiết bị, tuy nhiên chứa đựng
được ít thông tin.
Một cách khác là các dòng được đánh số và số liệu được trình bày dưới dạng bảng Cách này có thể sửa chữa hoặc thêm bớt số liệu một cách dễ dàng Đây là phương pháp tổng quát thường được sử dụng cho
các bản thiết kế chuyên nghiệp.
Trang 11Sơ đồ quy trình công nghệ
Trang 123.2.4 Các thông tin cần bổ sung
Có hai loại thông tin : cần thiết
và tự chọn
1) Thông tin cần thiết
Lưu lượng (kg/h) và thành phần (phân khối lượng) của dòng và của từng cấu tử.
Nhiệt độ của dòng
Aùp suất làm việc
2) Thông tin tự chọn
Thành phần mol
Các số liệu về tính chất vật lý
Tên thu gọn của dòng
Enthalpy của dòng
xác định các tính chất vật lý và được các
nhóm cùng sử dụng các giá trị tính chất vật lý thay vì mỗi nhóm sử dụng giá trị khác nhau.
Trang 133.2.5 Sơ đồ quy trình kỹ thuật
1 Sơ đồ qui trình thiết bị đơn giản: (hình ) sử
dụng ký hiệu biểu diễn thiết bị Các ký hiệu nên được chọn trên cơ sở rõ ràng và đơn giản và tương tự với thiết bị sử dụng.
2 Sơ đồ qui trình thiết bị chi tiết: bản vẽ
này bao gồm đường ống công nghệ, van, các chổ tháo, vượt dòng, thông gió,…
cùng với các yêu cầu của thiết bị công
nghệ (hình).
3 Sơ đồ qui trình thiết bị với dụng cụ đo :
nhằm xác định các vị trí cần đo và kiểm soát Đôi khi có thể kết hợp với sơ đồ
qui trình thiết bị đơn giản.
Trang 144 Sơ đồ đường ống và dụng cụ đo (Piping and Instrument Diagram-gọi
tắt là PID):
Sắp xếp, bố trí các thiết bị công nghệ, đường ống, bơm, dụng cụ đo, van và các loại nối ống Sơ đồ này bao gồm:
Thiết bị công nghệ và đánh số Vẽ sơ bộ thiết bị theo tỷ lệ và vị trí các cửa nhập, tháo liệu.
Đường ống cùng với kích thước và vật liệu chế
tạo, được đánh số theo đường ống Vật liệu có
thể bao hàm trong ký hiệu số đường ống.
Các loại van và kích thước, kể cả van kiểm soát và van khoá, đều phải được đánh số và ký hiệu van
Các loại phụ tùng trên đường ống như kính quan
sát, bẫy hơi là một bộ phận của hệ thống đường ống và cũng phải đánh số
Bơm phải xác định qui cách.
Phải đánh số tất cả các vòng kiểm soát và
dụng cụ đo
Trang 15Lưu ý
Với những qui trình đơn giản, các đường biểu diễn tiện nghi phục vụ sản xuất như khí nén, hơi nước… cũng trình bày
trên P&ID
Với những qui trình phức tạp sẽ sử
dụng sơ đồ riêng để trình bày các
đường ống dịch vụ phục vụ sản xuất.
P&ID cũng tương tự như sơ đồ qui trình
công nghệ nhưng không trình bày các thông tin công nghệ và các ký hiệu
và số thiết bị phải giống nhau cho cả hai sơ đồ.
Trang 16Chỉ thị che Ghi
ù p
Kiể m soá
t
Chỉ th
ị va ø Kiểm soát
Ghi va ø Kiể m soát
RTWX
FILIPIQI
RITIWIXI
FRLRPRQR
RRTRWRXR
FCLCPCQC
RCTCWCXC
FICLICPICQIC
RICTICWICXIC
FRCLRCPRCQRC
RRCTRCWRCXRC
Trang 173.2.6 Lựa chọn thiết bị
Kết hợp cân bằng vật chất, năng lượng và sơ đồ qui trình chi tiết người kỹ sư thiết kế sẽ lựa chọn thiết bị công
nghệ và ước tính chi phí đầu
tư cho mỗi hạng mục chính.
Trang 183.3 Hiệu chỉnh và cải thiện qui trình đã có
1 Cải thiện tính lựa chọn và hiệu suất của qui trình.
2 Cải thiện hiệu suất năng lượng của qui trình.
3 Giảm nguồn vốn cố định để xây dựng nhà máy
4 Giảm nguồn vốn đầu tư
5 Giảm nguồn vốn lưu động
Trang 19Hệ thống tháp chưng cất
Trang 20Quạt hút cao áp và đường ống
Trang 21Hệ thống lọc bụi tay áo
Trang 22Sàn thao tác
Trang 23Hệ thống lan can và đường dẫn qua hệ thống ngoài trời
Trang 24Đường ống, co, bích
Trang 25Hệ thống xử lý nước cấp
Trang 273.3 Tính an toàn và ngăn ngừa tổn thất
(Safety and loss prevention)
Tầm quan trọng của yếu tố an toàn trong thiết kế và vận
hành nhà máy.
Những luật lệ và qui tắc an toàn mà tất cả các nhà máy
phải tuân thủ.
Những tiêu chuẩn và qui định khi vận hành (codes of
practice) để đảm bảo an toàn.
Phải xem xét đến tính độc hại của qui trình và vật liệu
khi thiết kế.
Các phương pháp phân tích nguy cơ.
Thiết kế van an toàn cho các thiết bị chịu áp suất
Trang 28An toàn khi thiết kế và vận hành là yếu tố quan
trọng hàng đầu cho mỗi công ty liên quan đến
nhiên liệu, hóa chất, dược phẩm…
1 Xác định và đánh giá tính độc hại.
2 Kiểm soát tính độc hại: tồn trữ vật liệu dễ cháy và độc hại.
3 Kiểm soát trong qui trình: ngăn ngừa trong qui trình (áp
suất, nhiệt độ, dòng chảy…) bằng hệ thống kiểm soát tự
động, van tự động, hệ thống báo động cùng với việc vận vận hành và quản lý tốt.
4 Hạn chế tổn thất do nguy cơ từ van giảm áp, hệ thống phòng
cháy.
5 MSDS (Material Safety Data Sheet)
Trang 29Sáng (4/6/2013), một vụ nổ bình bơm hơi tại tiệm bơm vá xe lưu động trên đường dẫn cao tốc Trung Lương dưới chân cầu Chợ Đệm (T.T Tân Túc, huyện Bình Chánh, TP.HCM)
Trang 30Khoảng 9 giờ 4.9.2013, một vụ tai nạn lao động xảy ra tại nhà máy
người gồm GĐ, PGĐ và 4 nhân viên của nhà máy bị tử vong.
Trang 31"Về nguyên tắc, khi đi vào khu vực có khoảng không gian hạn chế như bồn chứa, người ta phải đo nồng độ các khí Trong trường hợp thiếu oxy cần chờ một khoảng thời gian để lượng oxy tăng lên thì mới vào được",
Trang 3216h chiều 18/9/2014 Cty TNHH Sakata Inx Việt Nam, số 33 Đại lộ Tự Do,
TX.Thuận An,Bình Dương nghe thấy nhiều tiếng nổ phát ra từ kho chứa
nguyên liệu Ngay sau đó là khói đen bốc lên nghi ngút.Theo đại diện Công ty Sakata Inx sở dĩ đám cháy lan rộng và bùng phát dữ dội vì do bên trong nhà máy chứa rất nhiều hóa chất, dung môi phục vụ cho việc sản xuất mực in Những thùng chứa các chất này rất dễ phát nổ khi nhiệt độ tăng cao Và với trời nắng nóng như vậy nhiều khả năng những thùng hóa chất đã tự phát nổ gây cháy.